Nie sam strach jest zresztą absurdalny, ale hipokryzja najbardziej fanatycznych jednostek małych, wiejskich społeczności sprzed lat. Takich, które może nawet całkiem sporo z nas pamięta jeszcze z autopsji. Z ich powtarzającymi się przedstawicielami: farorzem, lokalnym handlarzem, starą babą oraz oczywiście grabarzem. 

Właśnie do takiej rzeczywistości zaprasza Piotr „Śmiechosław” Wojciechowski, autor komiksowego cyklu Opowieści Grabarza. Pretekstem do mojego pierwszego spotkania z tą serią stał się najnowszy album W poszukiwaniu Wielkiej Księgi. Zanim jednak Józef wyruszył w tą podróż z aniołem przy boku, postanowiłam zgłębić jego wcześniejsze przygody. Jest to świat, w którym nie brakuje ani diabołów, ani święconej wody, którą próbuje się ich z oddaniem poić.

➜ Tytuły: Opowieści Grabarza, Opowieści Grabarza #06: Sekret szczurokrólików, Opowieści Grabarza #07: W poszukiwaniu Wielkiej Księgi,
➜ Scenariusz: Piotr Wojciechowski Śmiechosław
➜ Ilustracje: Piotr Wojciechowski Śmiechosław
➜ Wydawnictwo: Kultura Gniewu, wydanie własne
➜ Rok wydania: 2024, 2025, 2026
➜ Objętość: chudzina , więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Kim jest Józef Grabarz? Człowiek od spraw ostatecznych

Józef jest synem grabarza Stanisława i wnukiem grabarza Ryszarda. Wywodzi się więc z długiego rodu niezbyt szanowanych grabarzy. Nie jest to człowiek wybitnie rozgarnięty. Zakres jego zainteresowań wydaje się dość ograniczony, a do największych przyjemności należą procentowe trunki i zagrycha. Nie można mu jednak odmówić oddania pracy, przywiązania do tradycji i szczerych chęci, żeby żyć po bożemu.

Józef jako jeden z nielicznych nie ucieka za wszelką cenę przed śmiercią. Potrafi dostrzec piękno w miejscu, które większości ludziom kojarzy się wyłącznie z przemijaniem. W opowieści Różaniec Świętej Apolonii czytamy:

Nie było nic piękniejszego niż cmentarz późną wiosną. Mech błyszczał w słońcu, a cisza, niby sroka, błąkała się między grobami…

W tych słowach jest więcej czułości, niż można byłoby się spodziewać po narracji o gruboskórnym grabarzu.

Opowieści Grabarza – od wydania zbiorczego do Wielkiej Księgi

Przygodę z serią rozpoczęłam od wydania zbiorczego Kultury Gniewu. Zawiera ono historie: Krótkie historie o życiu marnym i bez celu, Odpust, Różaniec Świętej Apolonii i Serce, a także dodatkowe epizody oraz sporo pojedynczych rysunków.

Już na tym etapie zachwyciły mnie pomysłowość autora i umiejętność wykorzystywania klasycznych motywów z podań czy nawet baśni, choć przedstawionych w krzywym zwierciadle. Szczególnie historia pochodzenia Baby Jagi, której chatkę ociepliła sobie piernikami, bo sama miała cukrzycę oraz przewrotna interpretacja Jasia i Małgosi, z zakończeniem zdecydowanie mniej szczęśliwym niż to, do którego przywykliśmy.

Nie mniej rozbawiło mnie wykorzystywanie dżina do poszukiwania grzybów. Bo czy ktoś spoza Polski – odpowiedzcie sobie szczerze – wpadłby na to, żeby wykorzystać uwięzioną w butelce duszę i jego przenikliwie spojrzenie do wypatrywania borowików pod drzewami?

Przy okazji sięgnęłam również po piąty album, czyli Sekret szczurokrólików, który ukazał się już sumptem samego autora, gdzie absurd służy między innymi opowiadaniu o złości i sposobach na radzenie sobie z nią. Można przecież próbować rozwiązywać swoje problemy, ale równie dobrze (ironizuję teraz, żeby była jasność) topić rozterki w trunkach albo wierzyć w zjawiska, które nie istnieją. Jest to na pewno łatwiejsze.

Pojawia się tu także intrygująca instytucja myszy kościelnych, za pomocą której autor umiejętnie przedstawia je jako komentarz ludzkich zachowań, które podglądając człowieka, zaczynają robić te same absurdalne rzeczy co on.

W poszukiwaniu Wielkiej Księgi – mapa, anioł i ludzkie zabobony

Najnowszy, siódmy album ukazał się we wrześniu 2026 roku. Otwierający go Sad jabłkowy znamy już z historii Serce, zamieszczonej w wydaniu zbiorczym. Tam opowieść o tajemniczej mapie się urywa. Teraz Józef, a wraz z nim i my, możemy wreszcie sprawdzić, jaki jest cel tej wędrówki.

Grabarzowi towarzyszy Anioł – może Stróż, a może nawet sam Archanioł Michał, w zależności czego się od niego akurat oczekuje. Wyprawę przedstawiono nam jako swego rodzaju grę planszową. Każdy kolejny etap przybliża do wielkiego finału, ale czy do wygranej? 

W komiksie pojawiają się przesądy, w których logikę nie warto się zagłębiać. Józef sprzeciwia się liczeniu gwiazd, żeby nie trafić na swoją i nie umrzeć (choć zazwyczaj to nie śmierć jest jego największym zmartwieniem). Za to parzysta lub nieparzysta liczba jaskółek podpowie mu, czy zostawił otwarte drzwi do domu i czy ma się czym przejmować.

Śmiechosław pokazuje nam, jak chętnie przypisujemy przypadkowym zdarzeniom znaczenia, byle tylko uwierzyć, że panujemy nad rzeczywistością. Jednocześnie zagłębia się w tematy bardziej poważne, refleksyjne: lęku przed nicością, potrzeby opieki i ludzkiej skłonności do pragnienia rzeczy, z których natychmiast rezygnujemy, kiedy ktoś naprawdę chce nam je dać.

Diaboły, czarny humor

Całe uniwersum Opowieści Grabarza pełne jest kontrastów. Z jednej strony mamy przecież poczciwego, sympatycznego bohatera, który żadną miarą nie jest doskonały, ale też nie można mu odmówić ludzkich odruchów. Z drugiej – świat pełen zgnilizny, uprzedzeń i zaściankowej bylejakości, w którym trudno dopatrzeć się nawet grama nadziei.

A jednak, zarówno najnowszy tom, jak i poprzednie, trafiają w moje wewnętrzne struny i dobrze rezonują z poczuciem humoru oraz bagażem doświadczeń i spostrzeżeń, których nabyłam przez lata. Choćby takie proste sformułowanie na diabła – słowo „diaboł” bardzo mnie rozczuliło. Pamiętam je z języka babci z okolic Opoczna, słyszałam je również na Śląsku. W komiksie brzmi tak naturalnie, jakby wszystkie te ludowe strachy rzeczywiście zrosły się z wiejskim krajobrazem. Podobnie jest z całą lokalną obyczajowością: Bóg współistnieje z zabobonami, a sacrum nie ma prawa bytu bez szklaneczki bimbru.

Wizualnie Opowieści Grabarza miejscami kojarzą mi się z kultowym Donżonem: karykaturalne twarze, groteska, mnóstwo drobnych szczegółów, którym warto poświęcić trochę czasu. Nie jest to humor dla każdego, bo jeżeli uważacie, że ze śmierci nie należy żartować, a instytucja Kościoła w Polsce jest nietykalna, możecie nie odnaleźć w tej serii niczego dla siebie.

Ja odnalazłam w niej dystans, ale i zaskakująco trafne obserwacje ludzkiej natury. Może te komiksy czyta się właśnie po to, żeby poczuć się odrobinę lepiej? W końcu mało kto ma tak przegwizdane jak Józef. A on wydaje się gwizdać na to wszystko. Podczas pogrzebu woli zabawę z psem, niż umartwianie. Czasami powinniśmy być trochę bardziej jak Józef. 

Spis wszystkich Opowieści Grabarza znajdziecie na Komiksopedii.

FAQ – Opowieści Grabarza Piotra Wojciechowskiego

O czym jest seria komiksów Opowieści Grabarza?

Opowieści Grabarza to seria komiksowa łącząca czarny humor, groteskę, polski folklor i fantastykę. Przedstawia przygody wiejskiego grabarza Józefa, który spotyka duchy, diabły, anioły i inne nadprzyrodzone istoty.

Kto jest autorem Opowieści Grabarza?

Autorem scenariusza i rysunków jest Piotr „Śmiechosław” Wojciechowski, polski twórca komiksowy związany z toruńskim środowiskiem artystycznym i magazynem „AKT”.

Kim jest Józef Grabarz?

Józef to syn grabarza Stanisława i wnuk grabarza Ryszarda. Jest prostodusznym, religijnym mieszkańcem polskiej wsi, który sumiennie wykonuje swoją pracę. Choć nie wyróżnia się szczególną bystrością, ma zaskakująco umiarkowany stosunek do śmierci.

Czy Opowieści Grabarza są komiksami dla dzieci?

Seria przeznaczona jest przede wszystkim dla dorosłych i starszych czytelników. Zawiera czarny humor, makabryczne wątki, odniesienia do alkoholu oraz satyrę na religijność, zabobony i ludzkie przywary.

Od którego komiksu zacząć czytanie Opowieści Grabarza?

Dobrym początkiem jest Opowieści Grabarza. Wydanie zbiorcze od Kultury Gniewu. Pozwala poznać głównego bohatera, świat przedstawiony i charakterystyczny humor serii, zanim sięgnie się po kolejne albumy.

Czy komiksy z serii Opowieści Grabarza trzeba czytać po kolei?

Nie wszystkie historie wymagają znajomości poprzednich albumów, ponieważ wiele z nich stanowi samodzielne opowieści. Niektóre wątki są jednak kontynuowane, dlatego warto rozpocząć od wydania zbiorczego.

Czy Opowieści Grabarza są wyłącznie komedią?

Nie. Pod absurdalnymi żartami i groteskowymi sytuacjami kryją się refleksje o przemijaniu, ludzkich słabościach, religii, strachu przed śmiercią i potrzebie odnajdywania sensu życia.

Jaki jest najnowszy tom Opowieści Grabarza?

Według stanu na październik 2026 roku najnowszą częścią jest W poszukiwaniu Wielkiej Księgi, siódmy album cyklu, wydany we wrześniu 2026 roku. Przedstawia wyprawę Józefa śladem tajemniczej mapy w towarzystwie anioła.

Artykuł Opowieści Grabarza. Polska prowincja sprzed lat w pigułce pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Barbara Kosmowska w książce Nie jestem już jajem!, którą z nieukrywaną przyjemnością objęłam swoim patronatem medialnym, przygląda się złożonym relacjom międzypokoleniowym. Scenerią tych rozważań stają się korony drzew, a w roli bohaterów autorka obsadza… polskie gatunki ptaków.

To opowieść o dorastaniu i odwadze – nie tylko w kontekście samodzielności, co gotowości do podążania własną drogą. Nawet jeśli oznacza to sprzeciwienie się oczekiwaniom najbliższych.

➜ Tytuł: Nie jestem już jajem!
➜ Autorka: Barbara Kosmowska
➜ Ilustracje: Emilia Dziubak
➜ Wydawnictwo: Literatura
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Nie jestem już jajem! – czyli, co się z nich wykluło

Przewodniczką po tym niezwykłym świecie zostaje sroka Fryga. Bystra obserwatorka leśnego życia, a przy okazji reporterka pracująca w rozgłośni radiowej Niesie Się Po Lesie.

Nie mniej ważnymi bohaterami są trzy ledwo opierzone ptaszęta, znajdujące się na granicy dzieciństwa i dorosłości. Grzywacz Grzywuś, dudek Pupa oraz kruk Junior Krukowski nie godzą się na przypisane im role i odgórnie ustalone zasady.

Grzywuś pochodzi z rodziny gołębi grzywaczy, a ten gatunek nie przykłada szczególnej wagi do budowanych gniazd. Kilka luźno ułożonych gałązek najczęściej okazuje się wystarczającymi do stworzenia przyszłego domu dla piskląt. Tymczasem Grzywuś marzy o zostaniu altannikiem i tworzeniu imponujących konstrukcji. To zajęcie, które w jego rodzinie wydaje się kompletnie pozbawione sensu. Młody grzywacz nie zamierza jednak rezygnować ze swoich ambicji i postanawia (bez pożegnania) opuścić rodzinne gniazdo.

Nie mniej skomplikowana jest sytuacja Pupy Dudek, która należy do Chóru Czubków. Problem w tym, że Pupa nie tylko nie ma zamiłowania do śpiewu, ale również nie wykazuje szczególnych predyspozycji wokalnych. Kiedy próby uwolnienia się od rodzinnej tradycji zawodzą, decyduje się na radykalny krok – obcina swój charakterystyczny czub, licząc, że zostanie wyrzucona z zespołu.

Z kolei Junior Krukowski, zamiast kontynuować pracę w rodzinnym biznesie funeralnym, marzy o wielkiej scenie i raperskiej karierze. Te trzy różne historie łączy potrzeba decydowania o własnym życiu, obawy o akceptację bliskich oraz odwaga w stawianiu na siebie i swoje potrzeby.

(…) Możesz być, kim chcesz. Raperem i sprzedawcą lodów, podróżnikiem i księgowym. Możesz chodzić spać z kurami i wstawać ze skowronkiem. Ale w głębi duszy na zawsze pozostań krukiem…

Barbara Kosmowska, Nie jestem już jajem!, Ptasi móżdżek to najlepsze, z czym możesz się urodzić…, str. 59

Rodzic wie lepiej

Z perspektywy Grzywusia i jego rówieśników sprawa wydaje się prosta – chcą decydować o własnym życiu. Rodzice widzą w tym jednak nie tyle samodzielność, ile niepotrzebne ryzyko. Skoro od pokoleń postępuje się w określony sposób, po co cokolwiek zmieniać? Zwłaszcza, że sprawdzone rozwiązania mają przecież gwarantować bezpieczeństwo. Przynajmniej w przekonaniu tych, którzy je narzucają.

W rodzinnych sporach pojawiają się argumenty, które trudno uznać za zarezerwowane wyłącznie dla ptasiego świata. Tradycja, opinia otoczenia, obawa przed ośmieszeniem czy wreszcie zarzut niewdzięczności. Barbara Kosmowska pokazuje, jak łatwo troska o przyszłość potomstwa może przerodzić się w próbę decydowania o nim za wszelką cenę. Jak można pomylić troskę z próbą narzucenia komuś własnej wizji szczęścia. 

Autorka nie sprowadza jednak rodziców do roli bezwzględnych przeciwników młodego pokolenia. Oni rzeczywiście wierzą, że wiedzą, co jest najlepsze dla ich dzieci – niektórzy są nawet otwarci i bardzo wspierający.

Życie po swojemu nie jest jednak łatwe, bo często wymaga wystąpienia przeciwko oczekiwaniom najbliższych. Potrzeba do tego odwagi i samozaparcia, ale również gotowości do popełniania własnych błędów. W tym sensie Nie jestem już jajem! opowiada zarówno o dojrzewaniu dzieci, jak i o postawie rodziców, którzy muszą nauczyć się pozwalać im na samodzielność.

Ptasie obyczaje, humor i zaskakujące przyjaźnie

To jednak nie wszystkie wątki, jakie znajdziecie w tej książce. Lektura opisuje także nietypową przyjaźń mazurka i bielika, dążenie do spełnienia marzeń niewielkiego mysikrólika czy historię samotnika, który samotny wcale być nie chce.

Bohaterowie zostali zainspirowani rzeczywistymi gatunkami ptaków oraz ich charakterystycznymi zwyczajami. Grzywacz, jak już wspominałam, słynie z budowy prostych gniazd, dudek wyróżnia się efektownym czubem, a mysikrólik należy do najmniejszych ptaków Europy. Wszystkie te szczegóły stają się pretekstem do budowania osobowości bohaterów oraz zabawnych sytuacji. Za poprawność przyrodniczą książki odpowiadał ornitolog, dr Jacek Antczak.

Szczególnie udanym zabiegiem są wstawki radiowe, które przeplatają fabułę. Audycje sroki Frygi pełnią funkcję komentarza do bieżących wydarzeń, a czasami stają się ich merytorycznym lub humorystycznym podsumowaniem.

Barbara Kosmowska chętnie wykorzystuje również gry słowne, dwuznaczności i związki frazeologiczne. Przyznam, że dopiero podczas lektury zaczęłam się zastanawiać, jak wiele popularnych polskich powiedzeń związanych jest z ptakami. W tej książce tego rodzaju sformułowania nabierają nowego znaczenia, a humor skutecznie równoważy poważniejsze tematy.

Ilustracje Emilii Dziubak

Nie mniej ważnym elementem Nie jestem już jajem! są zachwycające ilustracje Emilii Dziubak. Malarskie, pełne światła przebijającego się przez leśne gałązki oraz subtelnych elementów zaczerpniętych ze świata ludzi, które jeszcze bardziej przybliżają nam ptasich bohaterów.

Emilia Dziubak potrafi oddać charakterystyczne cechy poszczególnych gatunków, a jednocześnie nadać im nieco ludzkiej emocjonalności i osobowości. Dzięki temu leśna sceneria pozostaje wiarygodna, choć przedstawione wydarzenia mają niewiele wspólnego z typowym życiem ptaków.

To zresztą nie pierwsze spotkanie Barbary Kosmowskiej i Emilii Dziubak. Obie twórczynie współpracowały już przy serii Tru, którą zdecydowanie warto znać. Tam również zwierzęcy bohaterowie stawali się pretekstem do opowiadania o ludzkich problemach, uprzedzeniach oraz społecznych podziałach.

Nie jestem już jajem! – dla kogo jest ta książka?

Nie jestem już jajem! to książka, którą moim zdaniem warto czytać wspólnie z dziećmi już od około 6. roku życia – choć starsi odbiorcy z pewnością dostrzegą w niej więcej ukrytych znaczeń.

Pod warstwą humoru i ptasich przygód Barbara Kosmowska przemyca ważne refleksje dotyczące rodzinnych oczekiwań, samodzielności i prawa do realizowania własnych marzeń. Robi to bez nadmiernego moralizowania, z charakterystyczną dla siebie lekkością oraz błyskotliwością.

Najbardziej podoba mi się jednak to, że autorka nie przedstawia wyfrunięcia z rodzinnego gniazda jako zerwania więzi z najbliższymi. Przeciwnie – pokazuje, że można kochać swoich rodziców, szanować rodzinne tradycje, a mimo to nie chcieć powielać ich wyborów.

Sprawdzajcie dostępność książki na stronie Wydawnictwa Literatura.

FAQ – Nie jestem już jajem! Barbary Kosmowskiej

O czym jest książka Nie jestem już jajem! Barbary Kosmowskiej?

To pełna humoru opowieść o młodych ptakach, które postanawiają żyć wbrew rodzinnym tradycjom i oczekiwaniom rodziców. Książka porusza tematy dorastania, samodzielności, odwagi i realizowania własnych marzeń.

Dla dzieci w jakim wieku jest książka Nie jestem już jajem!?

Moim zdaniem nadaje się ona do wspólnego czytania już z sześciolatkami. Starsi czytelnicy lepiej zrozumieją przedstawione w niej konflikty międzypokoleniowe.

Czy Nie jestem już jajem! to książka edukacyjna o ptakach?

Książka łączy fikcyjną fabułę z rzeczywistymi zwyczajami i cechami różnych gatunków ptaków. Może więc rozbudzić zainteresowanie ornitologią, choć jej głównym celem jest opowiedzenie historii o dorastaniu i rodzinnych relacjach.

Kto zilustrował książkę Nie jestem już jajem!?

Autorką ilustracji jest Emilia Dziubak, znana z malarskich przedstawień przyrody i zwierząt. Artystka współpracowała wcześniej z Barbarą Kosmowską, m.in. rzy serii Tru.

Jakie wartości przekazuje książka Nie jestem już jajem!?

Książka podkreśla znaczenie samodzielności, wzajemnego szacunku, akceptacji odmiennych wyborów i odwagi w realizowaniu marzeń. Pokazuje również, że rodzicielska troska nie powinna oznaczać narzucania dzieciom własnej wizji przyszłości.

Czy warto przeczytać Nie jestem już jajem! wspólnie z dzieckiem?

Tak. Humorystyczna fabuła, wyraziste postacie i liczne gry słowne sprawiają, że książka dostarcza rozrywki, a jednocześnie stwarza okazję do rozmowy o rodzinnych oczekiwaniach, samodzielności i prawie do podejmowania własnych decyzji.

Artykuł Nie jestem już jajem! – o odwadze, by żyć po swojemu pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Gramatyka w komiksie. Baba od polskiego przedstawia
➜ Scenariusz: Aneta Korycińska (Baba od polskiego)
➜ Ilustracje: Anna Krztoń
➜ Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Językiem posługujemy się niemal bez zastanowienia. Opowiadamy, żartujemy, dobieramy słowa, żeby przekonać kogoś do naszych racji. Dopiero w szkole dowiadujemy się, że za tym pozornie intuicyjnym mechanizmem kryje się cały system pojęć, reguł oraz… wyjątków. Czy komiks może być medium, które mógłby pomóc odzyskać młodym czytelnikom przyjemność z odkrywania języka polskiego? Przekonajmy się.

Ferie z gramatyką w tle

Zosia i Janek przyjeżdżają do cioci polonistki, która postanowiła właśnie zrobić sobie kategoryczną przerwę od pracy. Plan szybko bierze jednak w łeb. Okazuje się, że Zosię zaraz po feriach czeka sprawdzian z gramatyki. Ciocia, czyli Baba od polskiego, nie potrafi odmówić jej pomocnej ręki i obiecuje swoim podopiecznym „językową ucztę”. Zapada więc decyzja, że razem z dość biernym asystentem psem Fraszką zrobią wielką powtórkę ze szkolnej wiedzy.

W Gramatycze w komiksie zamiast tradycyjnych rozdziałów otrzymujemy dziewięć lekcji podzielonych na sceny. Każdy dział ma własny kolor, co ułatwia odnajdywanie zagadnień i dowolne do nich powracanie. Książki nie trzeba bowiem czytać ciągiem, bo nie wiąże jej konkretna linia fabularna. Jej nadrzędnym celem jest przekazywanie wiedzy – nieco jak w pozycji popularnonaukowej, ale urozmaiconej bohaterami i konkretnym celem.

Gramatyka wychodzi na boisko – cała na biało

Aneta Korycińska, znana jako Baba od polskiego, zabiera czytelników na gramatyczny sparing. Na piłkarskim boisku będziemy szukać z nią razem technicznych zależności języka, a także podmiotów czy przydawek w rolach zawodników. 

Sportowe analogie pomagają w komiksie objaśnić części mowy i części zdania, a także dostrzec zależności ukryte za definicjami. W toku fabuły pojawiają się również skojarzenia wakacyjne, humorystyczne wstawki czy zwyczajne sytuacje, np. spacery, które stają się pretekstem do kolejnych językowych eksploracji.

Mam wrażenie, że twórczynie stawały na rzęsach, żeby o semantyce, intonacji czy składni opowiedzieć możliwie najciekawiej. Bohaterka proponuje Zosi i Jankowi kreatywne zadania. Opiera swoje aktywności na mnemotechnikach, czyli sposobach ułatwiających zapamiętywanie poprzez skojarzenia – wszystko po to, żeby osiągnąć zamierzony efekt. W sposób jasny oraz wyrazisty wykłada zawiłości świata gramatyki. 

Sama Aneta Korycińska wypracowywała je przez lata praktyki nauczycielskiej – także podczas pracy z uczniami neuroatypowymi. Jej celem jest przekazać skomplikowane pojęcia w sposób zrozumiały i zapamiętywalny. 

Czy komiksowa forma się sprawdziła?

Na pewno świetną decyzją było zaangażowanie do tego projektu Anny Krztoń. Wspominałam już o niej u mnie na stronie przy okazji m.in. Domestic Fluff. Jest ona jedną z najciekawszych polskich twórczyń komiksowych, która potrafi opowiadać za pomocą prostych kadrów i gestów bohaterów o rozmaitych, nawet tych najtrudniejszych kwestiach.

W Gramatyce w komiksie wyzwanie polegało jednak na czymś innym. Tutaj ilustracje miały uprzyjemniać lekturę, ale przede wszystkim tłumaczyć zależności między pojęciami, nadając formę temu, co trudno zwizualizować sobie w wyobraźni. Na rozkładówkach znajdziecie m.in. rozrysowane schematy czy tabele ułatwiające zrozumienie materiału.

Odbierając jednak komiks jako całość – nie zawsze moim zdaniem udało się zachować w nim równowagę. Kadry momentami są gęste, pełne dialogów oraz informacji, w których przydałby się fabularny oddech. Zosia, Janek i Fraszka tworzą sympatyczną ramę opowieści, ale to gramatyka nieustannie wygrywa na rozkładówkach pierwsze skrzypce. Trudno z drugiej strony oczekiwać przygodówki od komiksu, którego ambicją jest przede wszystkim edukowanie w bardzo konkretnej tematyce.

Czy można nauczyć się z tą książką gramatyki?

To właśnie funkcja edukacyjna jest w Gramatce w komiksie tą najważniejszą. Jeżeli będziemy mieli tego świadomość sięgając po lekturę, nie tylko spełni ona swoje zadanie, ale – podejrzewam – zrobi to z dużym powodzeniem.

Poleciłabym ją przede wszystkim uczniom starszych klas szkoły podstawowej, ale również dorosłym, którzy pomagają im w nauce – rodzicom czy pedagogom. Bazując na licznych metaforach, potrafi skutecznie przemówić do wyobraźni. A jak ktoś lubi piłkę nożną albo pieski, to powinien wystarczająco czuć się zachęcony do tej odrobiny gramatycznej edukacji.

Sprawdzajcie dostępność tej książki na stronie Wydawnictwa Nasza Księgarnia.

FAQ – Gramatyka w komiksie. Baba od polskiego przedstawia

O czym jest książka Gramatyka w komiksie. Baba od polskiego przedstawia?

Gramatyka w komiksie to edukacyjna opowieść, w której Zosia i Janek przyjeżdżają na ferie do cioci polonistki. Kiedy okazuje się, że Zosię czeka sprawdzian z gramatyki, Baba od polskiego organizuje dla niej niezwykłe lekcje. Towarzyszy im pies Fraszka. Książka łączy fabułę komiksową z nauką zasad języka polskiego.

Czy można skutecznie nauczyć się gramatyki z komiksu?

Komiks może pomóc w zrozumieniu i zapamiętywaniu zasad gramatycznych dzięki metaforom, humorowi i skojarzeniom. Autorki wykorzystują m.in. porównania do meczu piłkarskiego oraz codziennych sytuacji. Nie zastępuje to całkowicie samodzielnych ćwiczeń, ale może znacząco ułatwić przyswajanie trudniejszych zagadnień.

Jakie zagadnienia omawia Gramatyka w komiksie?

Książka przedstawia części mowy, części zdania, rodzaje wypowiedzeń, związki wyrazowe, komunikację językową, style językowe, semantykę, fonetykę i słowotwórstwo. Materiał uporządkowano w dziewięciu lekcjach, a poszczególne działy wyróżniono kolorami, co ułatwia odnajdywanie potrzebnych informacji.

Dla dzieci w jakim wieku przeznaczona jest Gramatyka w komiksie?

Wydawnictwo Nasza Księgarnia rekomenduje książkę czytelnikom w wieku 10–14 lat. Najlepiej sprawdzi się wśród uczniów starszych klas szkoły podstawowej, którzy poznają bardziej złożone zagadnienia gramatyczne lub potrzebują powtórzenia materiału.

Czy Gramatyka w komiksie pomoże przygotować się do egzaminu ósmoklasisty?

Tak, może być wartościowym materiałem do powtórek z gramatyki przed egzaminem ósmoklasisty. Obejmuje zakres gramatyki przewidziany w podstawie programowej szkoły podstawowej. Nie zastąpi jednak pełnego przygotowania do egzaminu, który sprawdza również znajomość lektur, rozumienie tekstów czy umiejętności pisania.

Czy Gramatyka w komiksie to bardziej podręcznik czy komiks fabularny?

Publikacja łączy obie formy, choć zdecydowanie większy nacisk kładzie na przekazywanie wiedzy. Bohaterowie uczestniczą w scenach połączonych wspólną historią, ale większość dialogów służy wyjaśnianiu zagadnień gramatycznych. To komiks edukacyjny, do którego warto wracać również po zakończeniu lektury.

Czy warto kupić Gramatykę w komiksie?

Tak, szczególnie w przypadku uczniów, którym tradycyjne definicje i szkolne regułki sprawiają trudność. Największą zaletą publikacji jest pomysłowość przykładów oraz wykorzystanie języka komiksu do wyjaśniania skomplikowanych zagadnień. 

Artykuł Gramatyka w komiksie – czy to sposób na skuteczną naukę? pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Postanowiłam przyjrzeć się bliżej temu fenomenowi. Pretekstem stały się kolejne pluszaki z Galerii Bukowski w Katowicach oraz książka Teddy Bears on an Adventure in World Art, którą przywiozłam z duńskiego muzeum misiów. Choć pozornie – maskotka oraz książka – to dwa różniące się od siebie światy, łączy je przekonanie, że nawet najzwyklejszy przedmiot może pobudzać wyobraźnię i inspirować do tworzenia.

Pluszowy miś, który zawdzięcza swoje imię prezydentowi

Historia pluszowych niedźwiadków sięga początku XX wieku. W 1902 roku amerykański prezydent Theodore Roosevelt odmówił zastrzelenia schwytanego podczas polowania niedźwiedzia. Wydarzenie uwiecznił na satyrycznym rysunku Clifford Berryman, a nowojorscy sklepikarze Rose i Morris Michtom zainspirowali się nim do stworzenia zabawkowego misia, którego nazwali „Teddy’s Bear”.

W tym samym czasie w Niemczech Richard Steiff pracował nad własnym projektem pluszowego niedźwiedzia. Wkrótce podobne maskotki zaczęły zdobywać popularność na całym świecie.

Co więcej, w 1907 roku zaczęło pluszowych misiów się… obawiać! Pojawiały się bowiem pogłoski, że mogą one stanowić zagrożenie dla tradycyjnych lalek. Obawiano się, że dziewczynki, wybierając niedźwiadki zamiast zabawy w opiekowanie się niemowlętami, zatracą swój instynkt macierzyński. Mocne, prawda?

Ponad sto lat później podobne obawy wydają się absurdalne. Pluszowy miś nie tylko przetrwał zmieniające się gusta i mody, ale stał się także jednym z najbardziej rozpoznawalnych symboli dzieciństwa.

Galeria Bukowski w Katowicach – pluszaki inspirowane prawdziwymi osobami

O misiach Galerii Bukowski w Katowicach pisałam Wam już kilkukrotnie. Uwielbiam w nich to, że poszczególne modele różnią się nie tylko kolorami czy ubrankami, ale również charakterem. Jedne wydają się nieśmiałe, inne nieco zawadiackie. Sprawiają wrażenie, jakby za tymi błyszczącymi oczami naprawdę skrywało się prawdziwe, żyjące stworzonko.

Za szwedzką marką Bukowski Design stoją Polacy – Barbara i Janusz Bukowscy. Historia ich firmy zaczęła się jednak znacznie wcześniej niż w 1990 roku, kiedy oficjalnie powstała marka. Już w dzieciństwie Barbara uczyła się tworzenia szmacianych lalek pod okiem swojej babci Pauliny. W powojennej Polsce, w której brakowało wielu materiałów, szczególnego znaczenia nabierała umiejętność wykorzystywania tego, co akurat było pod ręką.

W dorosłym życiu zaczęła projektować przytulanki dla własnych synów. Pierwszym był królik Kanini, uszyty dla Patricka w 1985 roku. Dwa lata później powstał Misiulinek, przygotowany z myślą o drugim synu, Oliverze.

Ta tradycja nadawania pluszakom imion trwa po dziś dzień. Nowi członkowie rodziny, przyjaciele czy znajomi mogą stać się pierwowzorami kolejnych pluszowych bohaterów. Jest to sposób, w którym zwyczajny na pozór przedmiot zostaje obdarzony osobowością.

Halloween, Boże Narodzenie i inne okazje

Nasza kolekcja pluszaków Bukowskich stale się rozrasta. Mam już m.in. realistycznego, ciemnobrązowego Witolda the Great, którego ruchome łapki i nogi pozwalają ustawiać go w różnych pozycjach (to mój ukochany pluszak!), a także uroczego misia w niebieskich spodenkach, przypominającego dostępnego w sklepie Alfreda (to z kolei ulubieniec mojego syna).

Tym razem wybraliśmy cztery nowe maskotki, idealnie wpisujące się w jesienno-zimowy klimat. Pierwsza to Halloween Mousy – szara myszka w czarnej pelerynie, kapeluszu czarownicy oraz maleńką dynią w łapkach. Drugą jest Sleepy Hugo, czyli śpiący miś w błękitnym pajacyku i długiej czapce, któremu towarzyszy jeszcze mniejszy pluszowy niedźwiadek (już go mogliście widzieć przy okazji recenzji książki Nim powiesz dobranoc).

Z kolei z myślą o Bożym Narodzeniu dołączyli do nas Baby Mousy X-mas, myszka w świątecznej czapce i szaliku, oraz Jimmy the Little Snowman – niewielki, mięciutki bałwanek w czerwonej czapce. Prawdziwe klasyki!

Oczywiście nie wszystkie są niedźwiadkami! Jednak w świecie Bukowski Design właśnie ta różnorodność jest fascynująca. Projektanci potrafią nadać indywidualny charakter także myszkom, królikom czy innym fantastycznym stworzeniom.

Teddy Bear Art Museum – czy misie zasługują na własne muzeum?

Podążając dalej tropem misiów, podczas naszej tegorocznej podróży do Billund, o której pisałam już przy okazji relacji z LEGO House, odwiedziliśmy miejsce, które okazało się jednym z największych zaskoczeń całego wyjazdu. Teddy Bear Art Museum jest dokładnie tym, na co wskazuje jego nazwa – muzeum poświęconym pluszowym niedźwiadkom. Ale wierzcie mi, że za tą nazwą kryje się znacznie więcej!

Mieści się ono w dawnym domu rodziny związanej z LEGO, wybudowanym w 1959 roku dla Godtfreda Kirka Christiansena i jego bliskich. Obecnie znajduje się tam kolekcja Gunhild Kirk Johansen obejmująca ponad 1200 misiów, wśród których można oglądać zarówno zabytkowe egzemplarze, jak i unikatowe prace artystów z ponad 30 krajów.

Wizyta w muzeum jest trochę jak podróż przez ponad sto lat historii dzieciństwa. Każda z gablot pozwala odkryć coś innego. Są niedźwiadki inspirowane postaciami literackimi, jak Kubuś Puchatek, Alicja z Krainy Czarów czy Mary Poppins. Szczególne miejsce zajmuje kolekcja Muffy VanderBear – misiów w misternie wykonanych kostiumach, które odtwarzają znane historie i kulturowe motywy. Muffy występuje nawet jako syrenka, z ozdobnym ogonem i biżuterią!

Nie brakuje również eksponatów, których wartość wynika przede wszystkim z ich historii. Jednym z najbardziej niezwykłych jest Alfonzo, czerwony niedźwiadek firmy Steiff z 1908 roku. Należał do rosyjskiej księżniczki Kseni, która zabrała go ze sobą podczas podróży do Wielkiej Brytanii w 1914 roku. Wybuch pierwszej wojny światowej uniemożliwił jej powrót do Rosji, a miś przez kolejne dziesięciolecia pozostawał pamiątką po rodzinnym domu.

Wśród eksponatów wypatrzyłam również misia o imieniu Nils, pochodzącego z lat 1939-1940. Towarzysząca mu informacja zdradzała, że jego ubranko zostało wydziergane przez babcię właściciela. Niby drobiazg, a przecież właśnie takie szczegóły sprawiają, że patrzymy na zabawkę jak na świadka czyjegoś życia.

Najbardziej zaskoczyła mnie jednak różnorodność ekspozycji. Jedne misie przypominają klasyczne dziecięce przytulanki, inne zachwycają wykończeniem, doborem materiałów czy wyszukanymi kostiumami. Wiele z nich zostało wykonanych ręcznie przez artystów, dla których tworzenie pluszowych niedźwiadków stanowi pełnoprawną dziedzinę sztuki.

Co ważne, Teddy Bear Art Museum nie jest miejscem przeznaczonym wyłącznie dla dorosłych kolekcjonerów. Znajdują się tam również przestrzenie przygotowane z myślą o najmłodszych, w tym kącik kreatywny z materiałami do rysowania. Dzięki temu dzieci nie są jedynie biernymi obserwatorami ekspozycji, ale mogą same spróbować czegoś twórczego.

Więcej fotografii z naszej wizyty pokazywałam także na Instagramie. A jedną z pamiątek, które przywieźliśmy z muzeum, okazała się książka w niezwykle pomysłowy sposób łącząca świat pluszowych niedźwiadków z historią sztuki.

Teddy Bears on an Adventure in World Art – misie wskakują do obrazów

W muzealnym sklepiku kupiłam anglojęzyczną książkę Teddy Bears on an Adventure in World Art. Jej autorem jest Finn Lykke Schmidt, a za ilustracje odpowiada Tone Julskjær. To niezwykła publikacja, w której najsłynniejsze dzieła światowej sztuki zostają zinterpretowane na nowo, a ich bohaterami stają się pluszowe niedźwiadki!

Naszym przewodnikiem jest Reddy Teddy, ciekawski miś, który uwielbia rysować, malować i odwiedzać muzea. To właśnie podczas takich wizyt odkrywa, że obrazy mogą być początkiem niezwykłych przygód. W jego wyobraźni słynni bohaterowie malarstwa zamieniają się w pluszaki, zachowując przy tym charakterystyczne pozy, stroje oraz otoczenie.

Już na okładce rozpoznamy Narodziny Wenus Sandra Botticellego. W środku czekają jednak kolejne niespodzianki. Jest Mona Lisa Leonarda da Vinci, Portret małżonków Arnolfinich Jana van Eycka, a nawet inspirowana Fridą Kahlo niedźwiedzica z charakterystycznymi brwiami i otoczona małpkami. Nie zabrakło również nawiązania do słynnej Wielkiej fali w Kanagawie Katsushiki Hokusaia.

Najbardziej podoba mi się jednak to, że książka nie ogranicza się do zabawnych reinterpretacji słynnych dzieł. Towarzyszą im komentarze dotyczące oryginalnych obrazów, ich autorów oraz okoliczności powstania. Część informacji została skierowana bezpośrednio do dorosłych, którzy mogą wykorzystać ją podczas wspólnego oglądania książki z dzieckiem.

To bardzo ciekawy sposób wprowadzania najmłodszych w historię sztuki. Zamiast rozpoczynać od chronologii, dat i specjalistycznego słownictwa, autorzy proponują zabawę w rozpoznawanie. Dlaczego pluszowa Mona Lisa siedzi w tak charakterystycznej pozie? Co sprawia, że nawet po zmianie bohaterów natychmiast rozpoznajemy obraz van Eycka? I jak daleko można posunąć się w interpretacji dzieła, żeby nadal pozostało ono czytelne?

Książka może też zachęcić do sięgnięcia po reprodukcje oryginalnych obrazów. Wtedy porównywanie staje się osobną zabawą, a zarazem okazją do dostrzegania szczegółów, które wcześniej mogły nam umknąć.

Ilustracje Tone Julskjær, które wykorzystano w Teddy Bears on an Adventure in World Art, jesienią 2025 roku można było oglądać również w muzeum sztuki ARoS w Aarhus, gdzie zestawiono je z ręcznie wykonanymi misiami Vivi-Ann Lennartz. Ekspozycja wspierała inicjatywę powstania duńskiego centrum badań neurologicznych. Trudno o lepszy przykład tego, jak literatura dziecięca, rękodzieło i sztuki wizualne mogą wzajemnie się inspirować.

Czy pluszowy miś rzeczywiście może być dziełem sztuki?

Myślę, że odpowiedź zależy przede wszystkim od tego, jak rozumiemy sztukę. Nie każdy pluszak musi być unikatową rzeźbą czy eksponatem muzealnym. Jednak jego projektowanie wymaga wrażliwości na kształty, proporcje, faktury oraz kolory. Czasami wystarczy drobna zmiana wyrazu pyszczka, żeby nadać mu zupełnie nowy charakter.

Misie z Galerii Bukowski w Katowicach są dla mnie przykładem przedmiotów, w których estetyka łączy się z emocjami. Każdy z nich ma własną historię, wygląd, osobowość. Z kolei Teddy Bear Art Museum udowadnia, że niedźwiadki mogą stawać się przedmiotami kolekcjonerskimi, świadkami historii, a nawet samodzielnymi pracami artystycznymi.

Książka Teddy Bears on an Adventure in World Art pokazuje, że dobrze znany pluszowy bohater może stać się punktem wyjścia do nowych interpretacji wielkich dzieł malarstwa.

Bardziej więc, niż pytanie czy pluszowy miś może zostać dziełem sztuki, zastanawia mnie, ile niezwykłych historii jesteśmy w stanie dostrzec w czymś, co na pierwszy rzut oka wydaje się tylko zwyczajną zabawką. A jak wiemy, jest czymś znacznie więcej.

FAQ – najczęściej zadawane pytania

Czy pluszowy miś może być dziełem sztuki?

Tak. Pluszowe misie mogą być nie tylko zabawkami, ale również unikatowymi dziełami rękodzieła artystycznego. Niektóre powstają jako pojedyncze egzemplarze, projektowane i wykonywane przez artystów. Takie prace można oglądać między innymi w Teddy Bear Art Museum w duńskim Billund.

Skąd pochodzą misie Bukowski?

Bukowski Design to szwedzka marka pluszaków założona w 1990 roku przez Barbarę i Janusza Bukowskich – twórców z polskimi korzeniami. Jej historia wywodzi się z rodzinnej tradycji rękodzielniczej. Maskotki wyróżniają się charakterystycznym wzornictwem, miękkimi materiałami i indywidualnymi osobowościami.

Gdzie można kupić oryginalne misie Bukowski w Polsce?

Misie oraz inne maskotki Bukowski Design można kupić w Galerii Bukowski w Katowicach, która prowadzi również sklep internetowy PrzytulMisia.pl. W ofercie znajdują się klasyczne niedźwiadki, króliki, myszki oraz kolekcje sezonowe, w tym maskotki halloweenowe i bożonarodzeniowe.

Czym jest Teddy Bear Art Museum i gdzie się znajduje?

Teddy Bear Art Museum to muzeum pluszowych misiów w Billund w Danii. Mieści się w dawnym domu rodziny związanej z LEGO i prezentuje ponad 1200 niedźwiadków, wśród których znajdują się zabytkowe zabawki, egzemplarze kolekcjonerskie oraz ręcznie wykonane prace artystów z różnych krajów.

O czym jest książka Teddy Bears on an Adventure in World Art?

To anglojęzyczna książka Finna Lykke Schmidta z ilustracjami Tone Julskjær, w której pluszowy miś Reddy Teddy odkrywa świat sztuki. Publikacja przedstawia reinterpretacje słynnych dzieł, między innymi Mony Lisy Leonarda da Vinci, Narodzin Wenus Sandra Botticellego oraz Wielkiej fali w Kanagawie Katsushiki Hokusaia. Ilustracjom towarzyszą informacje o oryginalnych dziełach i ich twórcach.

Czy książka Teddy Bears on an Adventure in World Art nadaje się dla dzieci?

Tak. Książka może być ciekawym wprowadzeniem do historii sztuki dla dzieci w wieku przedszkolnym i szkolnym. Najmłodsi mogą poznawać obrazy poprzez zabawne interpretacje z udziałem misiów, a starsi czytelnicy i dorośli skorzystają z komentarzy o artystach, technikach oraz historii powstania poszczególnych dzieł.

Artykuł Czy pluszowy miś może zostać dziełem sztuki? pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Autorka wracała do tej historii jeszcze dwukrotnie – w 1956 i 1968 roku – wprowadzając zmiany zarówno w tekście, jak i ilustracjach.  Dziś, osiemdziesiąt lat po pierwszym wydaniu Komety nad Doliną Muminków, świat stworzony przez Tove Jansson wciąż inspiruje do nowych interpretacji, choć jego najważniejsze przesłanie przecież się nie zmienia. 

Z okazji tego jubileuszu postanowiłam przyjrzeć się trzem książkom HarperKids, z których każda ukazuje Dolinę Muminków w zupełnie inny sposób. Muminki i kometa. Pop-up to przestrzenna adaptacja klasycznej powieści, zachwycająca niezwykłą inżynierią papieru. Muminki. Miłe scenki. Do wyklejania i poczytania przypominają sentymentalny album, który można samodzielnie uzupełniać naklejkami. Z kolei Nowe opowieści z Doliny Muminków proponują współczesne, bogato ilustrowane opracowania historii znanych z twórczości Jansson. Trzy różne formy pokazujące, że Muminki to bohaterowie uniwersalni i ponadczasowi.

Muminkowa niespodzianka od Moomin Shop Poland

Zanim jednak przejdę do książek, mam dla Was jeszcze małą niespodziankę! Wraz z przesyłką od HarperKids otrzymałam prezent od Moomin Shop Poland – przepiękną bandanę Panna Migotka Boss Lady z kolekcji Moomin Arabia (możecie zobaczyć ją na zdjęciach, ale najpiękniej prezentuje się „na żywo” ;-)). 

Zarówno ją, jak i wiele innych produktów: kubków, książek, gadżetów – możecie teraz zamówić taniej (oferta ważna do 15.11.2026 roku). Z kodem HARPERKIDS otrzymacie 15% rabatu na zakupy w Moomin Shop Poland. Miłego buszowania! To dobry czas, żeby już rozglądać się za świątecznymi upominkami.

Muminki i kometa. Pop-up – przestrzenna, zachwycająca interpretacja

W 2024 roku miałam już przyjemność recenzować Muminki szukają domu. Pop-up, czyli przestrzenną adaptację pierwszej opowieści Tove Jansson o Muminkach. Teraz za sprawą wydawnictwa HarperKids możemy poznać kolejną historię, która również zyskała trójwymiarową formę. Za projekt obu książek odpowiada ta sama artystka – Elena Selena.

W Muminki i kometa. Pop-up Muminek wraz z Ryjkiem wyruszają do obserwatorium, aby dowiedzieć się, czy Dolinie rzeczywiście zagraża kometa. Wkrótce dołącza do nich także Włóczykij. Całą ich wyprawę zamknięto w zaledwie pięciu przestrzennych scenach, co może wydawać się nieco zbyt radykalne. Zadziwiająco jednak, udało się twórcom tego pop-upu przekazać to, co w tej historii najważniejsze.

Chmury, góry, rozmaite przeszkody wyrastają ze stron Muminki i kometa. Pop-up niczym teatralna scenografia. Papierowa inżynieria zachwyca rozmachem i głębią. Zachęca, żeby czytelnik lub słuchacz spędził przy każdej rozkładówce jeszcze więcej czasu.

Tym bardziej, że przesłanie Muminki i kometa. Pop-up pozostaje zaskakująco ważne. Z tak lapidarnego tekstu niezmiennie wyłania się potrzeba posiadania bezpiecznego miejsca, ludzi, do których można wrócić, i kogoś, kto w obliczu niebezpieczeństwa będzie godny zaufania. Niebezpieczeństwo łatwiej bowiem się oswaja, kiedy nie jesteśmy sami.

Sprawdzajcie dostępność tej książki na stronie Wydawnictwa HarperKids.

Muminki. Miłe scenki – album wspomnień do wyklejania

Miłe scenki. Do wyklejania i poczytania przypominają album ze zdjęciami, który można byłoby znaleźć w domu Muminków. Starannie dobrane obrazy przywołują wspomnienia z lektur, ale mogą być też zachętą do bliższego poznania uniwersum dla kogoś, kto jeszcze go nie zna.

W książce znajdziemy dwadzieścia scen i ponad pięćset naklejek. Część ma wyznaczone miejsca, inne można rozmieszczać dowolnie. Dzięki nim można bardziej zaangażować się w ilustracje, ale też w pewien sposób poczuć ich częścią.

Pisałam już o Muminkach. Miłych chwilach, relaksującej kolorowance. Nowa książka rozwija podobną koncepcję, ale zastępuje potrzebę kolorowania – wyklejaniem. Podarowałabym ją bez wahania także dorosłej osobie – na urodziny, dla polepszenia nastroju albo jako możliwość odbycia sentymentalnej podróży do beztroskiego czasu dzieciństwa.

Muminki. Miłe scenki. Do wyklejania i poczytania również znajdziecie na stronie Wydawnictwa HarperKids.

Nowe opowieści z Doliny Muminków – powrót do znanych relacji

Nie jest to nowość z 2026 roku. Nowe opowieści z Doliny Muminków ukazały się w tym wydaniu w 2023 roku. Warto jednak o nich wspomnieć w kontekście tego zestawienia. Książka zawiera cztery historie: tę o pierwszym śniegu, ostatnim smoku, morskiej wyprawie oraz walizce Topika i Topci.

Alex Haridi i Cecilia Davidsson opracowali na nowo przygody i motywy z książek Tove Jansson, a współczesne ilustratorki nadały im kolorowy, niezwykle uroczy charakter. Podoba mi się język tych opowieści, przywołujący oryginalne historie, ale także bogactwo ilustracji – spójnych, mimo różnych autorek. Dzięki nim Dolina wydaje się jeszcze bardziej otwarta na młodszych odbiorców.

Jest to jednak książka raczej dla tych, którzy poznali już Muminki. Brak w niej szczegółowego wprowadzenia w relacje między postaciami. Znajdziecie tutaj jednak znajomy świat, w którym można się ogrzać niezależnie od wieku. 

Muminki dla czterolatka i dla dorosłego?

Choć wszystkie trzy książki poleciłabym dzieciom od około czwartego roku życia, każda proponuje zupełnie inne ujęcie historii. Muminki i kometa. Pop-up zachwycą przede wszystkim miłośników pozycji przestrzennych. Miłe scenki sprawdzą się nawet bez wcześniejszej znajomości Muminków, pozwalając samodzielnie tworzyć ilustracje i dopowiadać do nich własne opowiastki. Z kolei Nowe opowieści z Doliny Muminków najwięcej zaoferują tym, którzy wiedzą już, kim są Włóczykij, Mała Mi czy Ryjek, i chcieliby spędzić z nimi więcej czasu.

Osiemdziesiąt lat po premierze Komety nad Doliną Muminków, historie w tej czy innych opowieściach Tove Jansson, wciąż zachowują aktualność, a przy okazji rozczulają i rozkochują w sobie czytelników. Zmieniają się ilustracje czy sposoby opowiadania, ale potrzeba bliskości, zrozumienia oraz poczucia bezpieczeństwa pozostaje taka sama. Bez względu na to, czy mamy cztery, czy czterdzieści lat.

FAQ – Muminki. Książki od HarperKids

O czym jest książka Muminki i kometa. Pop-up?

Muminki i kometa. Pop-up to przestrzenna adaptacja klasycznej powieści Tove Jansson. Muminek, Ryjek i Włóczykij wyruszają w podróż do obserwatorium, aby dowiedzieć się więcej o komecie zagrażającej Dolinie Muminków. Historia została przedstawiona w pięciu trójwymiarowych scenach, zaprojektowanych przez Elenę Selenę. Pomimo skróconej fabuły książka zachowuje najważniejsze przesłanie oryginału.

Kto zaprojektował książkę Muminki i kometa. Pop-up?

Za przestrzenną formę książki odpowiada Elena Selena, litewska artystka specjalizująca się w projektowaniu książek pop-up. Wcześniej przygotowała również Muminki szukają domu. Pop-up, wydane w Polsce przez HarperKids. Obie publikacje wykorzystują wielowarstwowe papierowe konstrukcje, które po rozłożeniu tworzą trójwymiarowe ilustracje.

Czy Muminki. Miłe scenki są odpowiednie dla dorosłych?

Zdecydowanie tak. Choć książka może służyć jako kreatywna zabawa dla dzieci, jej stonowana estetyka, starannie dobrane ilustracje i możliwość wyklejania scen sprawiają, że dobrze sprawdza się również jako relaksujące zajęcie dla dorosłych. To również ciekawy pomysł na drobny prezent dla osoby, która lubi Muminki.

Jakie historie zawiera książka Nowe opowieści z Doliny Muminków?

W zbiorze Nowe opowieści z Doliny Muminków od Wydawnictwa HarperKids znajdują się cztery bogato ilustrowane historie: Morska wyprawa Muminka, Muminek i pierwszy śnieg, Muminek i ostatni smok oraz Topik i Topcia przybywają do Doliny Muminków. 

Czy Nowe opowieści z Doliny Muminków napisała Tove Jansson?

Nie bezpośrednio. Opowiadania są współczesnymi adaptacjami utworów i motywów literackich Tove Jansson. Za ich opracowanie odpowiadają m.in. Alex Haridi i Cecilia Davidsson, a ilustracje przygotowały: Filippa Widlund, Maya Jönsson i Cecilia Heikkilä. Publikacja zachowuje charakterystyczny klimat Doliny Muminków, proponując jednocześnie nową interpretację znanych historii.

Od jakiego wieku warto czytać książki o Muminkach od HarperKids?

Moim zdaniem wszystkie trzy omawiane książki można polecić dzieciom od około czwartego roku życia. Muminki i kometa. Pop-up wymagają ostrożnego obchodzenia się z delikatnymi konstrukcjami, dlatego najlepiej poznawać je wspólnie z dorosłym. Miłe scenki zachęcają do kreatywnej zabawy, natomiast Nowe opowieści z Doliny Muminków szczególnie polecam dzieciom, które znają już bohaterów serii.

Którą książkę o Muminkach wybrać na prezent?

Wszystko zależy od zainteresowań obdarowywanej osoby. Muminki i kometa. Pop-up zachwycą miłośników efektownych książek przestrzennych i kolekcjonerów. Miłe scenki będą dobrym prezentem dla osób lubiących spokojne, kreatywne zajęcia. Z kolei Nowe opowieści z Doliny Muminków sprawdzą się jako książka do wspólnego czytania – szczególnie w rodzinach, które znają już twórczość Tove Jansson.

Artykuł 80 lat Komety nad Doliną Muminków – książki dla dzieci i dorosłych pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Ich opowieść, która ukazała się nakładem Wydawnictwa Lost in Time, różni się jednak od innych komiksowych scenariuszy. Wzbogaca ją dźwięk, który można nie tylko usłyszeć, ale przede wszystkim… zobaczyć. 

➜ Tytuł: Soli Deo Gloria
➜ Scenariusz: Jean-Christophe Deveney
➜ Rysunki: Édouard Cour
➜ Tłumaczenie: Marta Duda-Gryc
➜ Wydawnictwo: Lost in Time
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Bliźnięta dla których muzyka to życie

Hans i Helma rodzą się w ubóstwie, w ponurym świecie Świętego Cesarstwa. Wychowywani, by byli wierni swojej ziemi oraz ciężkiej pracy, z pomocą wuja po kryjomu odkrywają uroki muzyki. Ich pierwsze próby naśladowania ptaków oraz gry na piszczałce spotykają się z entuzjazmem ludzi – ale nie ich ojca. To właśnie jego postawa zmusza dzieci do ucieczki.

Można powiedzieć, że ta ucieczka ich ratuje. Pod nieobecność dzieci wioska zostaje napadnięta i wszyscy im bliscy ludzie tracą życie. Po rodzinnej tragedii opiekuje się nimi pustelnik, który uczy ich słuchać dźwięków natury. Kolejne etapy wędrówki odsłaniają przed nimi nuty, śpiew, instrumenty i ludzi, dla których sztuka bywa zarówno źródłem wzruszeń, jak i narzędziem władzy.

To historia dojrzewania, wzlotów i upadków, powolnego odkrywania talentów – rozpisana na dziewięć rozdziałów. Każdy przynosi nowe doświadczenia, a ich emocjonalna intensywność rośnie, jakby ktoś stopniowo przesuwał w nich suwak głośności. W tak dosadnym odczytywaniu intencji autorów pozwala także filmowy aspekt narracji. Sposób kadrowania – od rozległych pejzaży po intymne zbliżenia, pozwala ożywić oraz urealnić tę historię w wyobraźni czytelników.

Pokora Helmy oraz duma Hansa

W Soli Deo Gloria najciekawszą wydaje się jednak relacja bliźniąt. Ich początkowa droga jest podobna. Zaczynają od wspólnego zachwytu muzyką, lecz z czasem coraz wyraźniej drogi, jakimi chcą podążać, się rozchodzą. Helma pozostaje skromna i pokorna, Hans coraz mocniej pragnie uznania. Muzyka, która początkowo scementowała ich relację oraz pozwoliła przetrwać najgorsze, z czasem staje się próbą więzi dla rodzeństwa.

Zastanawiałam się, czy zamiana tych cech nie przyniosłaby jeszcze ciekawszego konfliktu. Gdyby to Hansa obdarzyć większym talentem i jednocześnie dystansem do swojej osoby, a Helmę uczynić bardziej butną oraz zadufaną w sobie – historia mogłaby nabrać rumieńców. Jednocześnie rozumiem wybór autorów: przeciwstawienie dwóch postaw nadaje historii klarowność, choć chwilami odbiera jej niejednoznaczność. Podobny niedosyt pozostawiło we mnie zakończenie – dość łatwe do przewidzenia, ale konsekwentne wobec wcześniejszych wydarzeń.

Czy Soli Deo Gloria jest komiksem historycznym?

I tak, i nie. Akcja przywołuje podobieństwo do XVIII-wiecznej Europy baroku, z jej okrucieństwem, nierównościami oraz kwitnącą kulturą muzyczną. Nie jest jednak rekonstrukcją konkretnych wydarzeń. Autorzy świadomie przekształcili nazwiska i miejsca, korzystając z życiorysów Bacha czy Vivaldiego. Nawet tytuł ma historyczny rodowód: „Soli Deo Gloria”, oznaczający „Bogu jedynemu chwała”, to formuła, którą Bach podpisywał niektóre utwory.

Z tego, co udało mi się wyszperać w czeluściach internetu, pomysł na komiks dojrzewał podczas pandemii, gdy Deveney zastanawiał się, po co światu sztuka w obliczu cierpienia. Zalążki tej koncepcji można odnaleźć w tej pozycji, choć została ona pogłębiona wieloma innymi wątkami – takimi jak służalczość wobec sztuki, postawie skromności oraz poświęceniu dla muzyki.

Jak narysować dźwięk?

Cour czerpał inspiracje z Rembrandta, Gustave’a Dorégo i Goi. Jego czarno-białe rysunki kontrastują z barwnymi smugami, które zastępują słyszalną muzykę. Dzięki temu, że nie są to zapisy nutowe, ale wizualne odpowiedniki emocji, których nośnikiem są dźwięki – komiks jest bardziej przystępny dla osób, które muzyką na co dzień się nie zajmują. Każda taka sekwencja sprawia, że czytelnik sam „widzi tę melodię”, choć w zasadzie nie musi słyszeć konkretnych nut.

To wrażenie podkreśla również wydanie – twarda oprawa ze złotymi uszlachetnieniami na okładce wydaje się niemal zmysłowym uniesieniem oraz mistyczną interpretacją więzi duetu głównych bohaterów.

Trudno uwierzyć, że twórcy nie są zawodowymi muzykami. Przez całą lekturę zastanawiałam się nad tym, jak ktoś, kto zaledwie grał amatorska na pianinie (Deveney) – może stworzyć tego rodzaju dzieło. Soli Deo Gloria to niemal 300 stron opowieści o talencie, cenie ambicji i odpowiedzialności za własny dar. Nie wszystko mnie w niej zaskoczyło. Za to sposób, w jaki każe zobaczyć – a niemal usłyszeć – muzykę, zachwycił mnie bez reszty.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Wydawnictwa Lost in Time.

FAQ – Soli Deo Gloria

O czym jest komiks Soli Deo Gloria?

Soli Deo Gloria to opowieść o bliźniętach, Hansie i Helmie, które dorastają w ubóstwie na terenie Świętego Cesarstwa Rzymskiego. Odkrycie niezwykłego talentu muzycznego całkowicie odmienia ich życie. Komiks przedstawia drogę rodzeństwa do artystycznego spełnienia, poruszając tematy ambicji, pokory, miłości do muzyki i ceny, jaką trzeba zapłacić za sukces.

Kto jest autorem komiksu Soli Deo Gloria?

Scenariusz Soli Deo Gloria napisał francuski twórca Jean-Christophe Deveney, natomiast za rysunki i kolory odpowiada Édouard Cour. Oryginalne wydanie ukazało się w 2025 roku nakładem Dupuis. W Polsce album opublikowało wydawnictwo Lost in Time, a za przekład odpowiada Marta Duda-Gryc.

Czy Soli Deo Gloria jest oparte na prawdziwej historii?

Nie. Hans i Helma są postaciami fikcyjnymi, natomiast ich losy osadzono w realiach historycznych, inspirowanych XVIII-wieczną Europą i epoką baroku. Autorzy korzystali z historii muzyki klasycznej oraz życiorysów dawnych kompozytorów, m.in. Johanna Sebastiana Bacha i Antonia Vivaldiego. Komiks nie jest jednak biografią żadnego z nich.

Co oznacza tytuł Soli Deo Gloria?

Łacińskie wyrażenie Soli Deo Gloria oznacza „Bogu Jedynemu Chwała”. Formuła ta była wykorzystywana między innymi przez Johanna Sebastiana Bacha, który umieszczał ją na niektórych swoich kompozycjach. W kontekście komiksu nawiązuje do pytania o sens twórczości oraz o to, czy artysta powinien poszukiwać osobistej sławy, czy służyć czemuś większemu od siebie.

Jakie nagrody zdobył komiks Soli Deo Gloria?

Soli Deo Gloria zdobył między innymi prestiżową francuską nagrodę Prix BD Fnac France Inter 2026, Prix des Libraires Canal BD 2026 oraz wyróżnienie Prix Coup de Cœur na festiwalu Quai des Bulles w 2025 roku. Album został doceniony za oryginalne przedstawienie muzyki, jakość ilustracji oraz emocjonalną historię.

Czy warto przeczytać Soli Deo Gloria?

Zdecydowanie tak, szczególnie jeśli cenicie dojrzałe komiksy europejskie, opowieści historyczne i nietypowe rozwiązania wizualne. Soli Deo Gloria zachwyca filmową narracją, sposobem obrazowania muzyki oraz relacją bliźniąt, których odmienne charaktery prowadzą do coraz silniejszych konfliktów. Choć zakończenie może wydawać się przewidywalne, nie odbiera to historii jej emocjonalnej siły.

Czy trzeba znać muzykę klasyczną, żeby zrozumieć Soli Deo Gloria?

Nie. Znajomość muzyki barokowej i historii jej twórców pozwala wychwycić dodatkowe nawiązania, ale nie jest konieczna do zrozumienia fabuły. Komiks opowiada przede wszystkim o ludzkich emocjach, potrzebie tworzenia, rywalizacji i relacjach rodzinnych. Może zainteresować również osoby, które na co dzień nie słuchają muzyki klasycznej.

Artykuł Soli Deo Gloria – jak usłyszeć muzykę w komiksie? pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuły: Odkrywamy morskie zwierzęta, Wędrówki zwierząt
➜  Seria: Dlaczego? Kiedy? Jak?
➜ Tekst: Andrea Erne, Christine Patz
➜ Ilustracje: Anne Ebert
➜ Tłumaczenie: Anita i Robert Jonczyk
➜ Wydawnictwo: Sam
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla najmłodszych , dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu 
➜ Ocena ogólna: wybitna

Dlaczego? Kiedy? Jak? – niemiecka seria, która podbiła serca polskich czytelników

Warto przypomnieć, że Dlaczego? Kiedy? Jak? jest polską edycją popularnego niemieckiego cyklu Wieso? Weshalb? Warum? od Wydawnictwa Ravensburger. To książki popularnonaukowe, które wyróżniają się dużym formatem, solidnymi kartonowymi stronami i charakterystycznymi okienkami.

Najbardziej cenię je jednak za traktowanie dziecięcych odbiorców z pełną powagą. Autorzy nie unikają specjalistycznego słownictwa, trudniejszych procesów czy mniej oczywistych zależności. Potrafią za to wyjaśnić je w sposób przystępny nawet dla przedszkolaków (zweryfikowane na żywym organizmie ;-)).

Dwie najnowsze pozycje łączy tematyka przyrodnicza. Obie zilustrowała Anne Ebert, specjalizująca się w przedstawianiu natury, choć każda z książek pozwala spojrzeć na ten świat z zupełnie innej perspektywy.

Odkrywamy zwierzęta morskie – co kryje się w oceanicznych głębinach?

Morza i oceany zajmują większą część powierzchni Ziemi, a jednak ich mieszkańcy wciąż są dla nas prawdziwą zagadką. Andrea Erne zabiera młodych czytelników do miejsc, które wypełniają się kolorowymi rafami koralowymi, ale i tam, gdzie rozciągają się mroczne głębiny bez dostępu do światła słonecznego.

W książce spotykamy nie tylko doskonale znane delfiny, rekiny czy wieloryby. Odkrywamy zwierzęta morskie pokazuje nam również takie okazy, jak chociażby: strzykwa, kostera rogata, skrzydlica czy rybka o uroczej nazwie pilocik. Z lektury dowiemy się dlaczego ryby oddychają pod wodą, jak funkcjonuje rafa koralowa czy dlaczego rozdymka potrafi zwiększać swoje rozmiary?

Książka nie ogranicza tematyki do najbardziej znanych nam zwierząt, ale pokazuje także różnorodność środowisk oraz niezwykłe sposoby przystosowania się organizmów do życia w wodzie.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Wydawnictwa Sam.

Wędrówki zwierząt – niezwykłe podróże przez kontynenty

Christine Pätz koncentruje się z kolei na jednym z najbardziej fascynujących zjawisk przyrodniczych. Migracje kojarzymy zazwyczaj z ptakami odlatującymi jesienią do ciepłych krajów oraz powracającymi na wiosnę np. bocianami. Tymczasem podróżują również ssaki, ryby, a nawet gady!

Autorka odpowiada na pytania o przyczyny takich wędrówek, orientację w terenie czy zagrożenia czyhające na zwierzęta podczas długodystansowego przemieszczania się. Poznajemy między innymi gęsi tybetańskie przelatujące nad Himalajami, legwany z Galapagos przemierzające wulkaniczne tereny czy też owocożerne nietoperze (zjawy płowe), które znajdują się pod stała obserwacją naukowców w Parku Narodowym Kasanka w Afryce.

Na końcu książki znajdziecie również bardzo ciekawe otwierane mapy, gdzie ukazane zostały szlaki migracji wybranych gatunków.

Wędrówki zwierząt jest książką, która pozwala spojrzeć na naszą planetę jak na system wzajemnie połączonych środowisk. Uświadamia również, że dla wielu zwierząt wędrówka jest we współczesnym świetnie jedynym warunkiem przetrwania.

Ostatnie książki od Wydawnictwa SAM

Obie publikacje mają po 16 stron, ale należy pamiętać, że niemal na każdej rozkładówce znajdują się otwierane klapki, pod którymi ukryto dodatkowe informacje oraz ilustracje. Polskie wydania zostały skonsultowane przez dr. Grzegorza Zaleśnego z Uniwersytetu Przyrodniczego we Wrocławiu, co jest kolejnym przykładem dbałości Wydawnictwa SAM o szczegóły i warstwę merytoryczną.

Książki przeznaczone są dla dzieci w wieku 3-8 lat – przedszkolaki i uczniowie szkoły podstawowej (choć nawet dorośli dowiedzą się z nich wielu ciekawostek).

Jeszcze wiele pozostało do odkrycia

Przyznam, że wiadomość o zakończeniu działalności SAM bardzo mnie poruszyła. Przez ostatnie lata, dzięki staraniom Anity oraz Roberta Jonczyk, polskie dzieci mogły poznawać świat za pośrednictwem naprawdę wartościowych książek popularnonaukowych.

Wciąż można kupić ostatnie egzemplarze innych tytułów tej serii oraz te dwie najnowsze pozycje na ich stronie.

Tymczasem Odkrywamy zwierzęta morskie oraz Wędrówki zwierząt to godne pożegnanie z cyklem. Te dwie książki przypominają, jak wiele fascynujących rzeczy wciąż pozostaje do odkrycia i jak ważne jest, żeby nie przestawać o nie pytać.

FAQ – Dlaczego? Kiedy? Jak? Wydawnictwo SAM

O czym jest książka Odkrywamy zwierzęta morskie?

Odkrywamy zwierzęta morskie to popularnonaukowa książka z okienkami autorstwa Andrei Erne, należąca do serii Dlaczego? Kiedy? Jak?. Przedstawia ponad 150 gatunków morskich zwierząt, od rekinów i wielorybów po mniej znane stworzenia głębinowe. Wyjaśnia między innymi, jak oddychają ryby, czym jest rafa koralowa i jak zwierzęta przystosowują się do życia pod wodą.

Czego dzieci dowiedzą się z książki Wędrówki zwierząt?

Wędrówki zwierząt Christine Pätz przybliżają fascynujące zjawisko migracji. Dzieci dowiadują się, dlaczego zwierzęta przemierzają tysiące kilometrów, jak odnajdują właściwą drogę i jakie niebezpieczeństwa napotykają podczas podróży. Książka przedstawia ponad 40 gatunków zwierząt, między innymi gęsi tybetańskie, renifery i nietoperze owocożerne.

Dla dzieci w jakim wieku przeznaczone są książki Dlaczego? Kiedy? Jak?

Wydawnictwo SAM rekomenduje serię Dlaczego? Kiedy? Jak? dzieciom w wieku od 3 do 8 lat. Książki sprawdzają się zarówno podczas wspólnego czytania z przedszkolakami, jak i w przypadku starszych dzieci, które samodzielnie odkrywają ciekawostki przyrodnicze. Szczególnie polecam je dzieciom od 4. roku życia.

Czym wyróżniają się książki z serii Dlaczego? Kiedy? Jak?

Najbardziej charakterystycznym elementem serii są liczne otwierane okienka, pod którymi ukryto dodatkowe ilustracje, ciekawostki oraz wyjaśnienia różnych zjawisk. Książki mają solidne kartonowe strony, duży format i realistyczne ilustracje. Łączą popularnonaukową wiedzę z interaktywną zabawą, zachęcając dzieci do samodzielnego odkrywania świata.

Czy Wydawnictwo SAM kończy działalność i co dalej z serią Dlaczego? Kiedy? Jak?

Wydawnictwo SAM zapowiedziało zakończenie działalności, dlatego Odkrywamy zwierzęta morskie i Wędrówki zwierząt są jego ostatnimi nowościami. Nie oznacza to jednak końca samej serii. Niemiecki cykl Wieso? Weshalb? Warum? nadal istnieje pod szyldem Ravensburgera. Na razie nie ma potwierdzonych informacji o kolejnym polskim wydawcy.

Czy warto kupić książki Odkrywamy zwierzęta morskie i Wędrówki zwierząt?

Obie publikacje szczególnie polecam dzieciom zainteresowanym przyrodą, zwierzętami i odkrywaniem niezwykłych zjawisk. Odkrywamy zwierzęta morskie skupiają się na różnorodności życia w oceanach, natomiast Wędrówki zwierząt pokazują, jak i dlaczego niektóre gatunki przemieszczają się po świecie. To wartościowe książki popularnonaukowe, które mogą być początkiem fascynacji przyrodą.

Artykuł Dlaczego? Kiedy? Jak? – ostatnie nowości od Wydawnictwa SAM pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Wydawnictwo Media Rodzina przygotowało na październik 2026 roku dwie premiery Harry’ego Pottera i Księcia Półkrwi. Pierwsza to kontynuacja polskiej edycji z okładkami Kai Bajowskiej i barwionymi brzegami. Druga – długo wyczekiwane wydanie ilustrowane, tym razem z pracami Leviego Pinfolda.

Każda z nich oferuje zupełnie inne doświadczenie wizualne, ale łączy je pewna konkretna cecha. Obydwie edycje wydają się znacznie poważniejsze oraz dojrzalsze od wcześniejszych tomów. Sprawdźmy, co jest tego powodem.

➜ Tytuły: Harry Potter i Książę Półkrwi. Polska okładka z barwionymi brzegami/ Harry Potter i Książę Półkrwi. Wydanie ilustrowane
➜ Autorka: J. K. Rowling
➜ Ilustracje: Kaja Bajowska (wersja z barwionymi brzegami)/Levi Pinfold (wersja ilustrowana)
➜ Tłumaczenie: Andrzej Polkowski
➜ Wydawnictwo: Media Rodzina
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Harry Potter i Książę Półkrwi – pożegnanie z dzieciństwem

Szósty tom serii J.K. Rowling to historia, w której szkolne perypetie bohaterów ustępują miejsca nadchodzącej wojnie. Harry ma już szesnaście lat, stopniowo zgłębia przeszłość Voldemorta, odkrywa tajemnice horkruksów i zarazem coraz bardziej przygotowuje się na zbliżającą się walkę.

Naturalnie, wciąż jest tutaj miejsce na pierwsze miłości, zazdrość i nastoletnie nieporozumienia, ale beztroska znana z początków serii w Hogwarcie właściwie już nie istnieje. Śmierć Dumbledore’a to taki symboliczny moment, w którym bohaterowie przestają być dziećmi i jeszcze bardziej zdają sobie sprawę, że nawet najpotężniejsi czarodzieje nie są nieśmiertelni.

To właśnie ten nastrój niepokoju, zbliżającego się niebezpieczeństwa oraz widmo potencjalnej porażki wydaje mi się dominować ten tom. Ilustracje – zarówno okładka w pierwszej z omawianych edycji, jak i okładka i ilustracje kolejnej – doskonale go oddają.

Polska okładka Kai Bajowskiej – kolekcjonerska odsłona Księcia Półkrwi

Kaja Bajowska konsekwentnie buduje własną interpretację świata Harry’ego Pottera. Jej okładki nie próbują naśladować wcześniejszych wydań, ale proponują współczesną estetykę, zachowując przy tym rozpoznawalność bohaterów i charakterystycznych miejsc.

Warto porównać tę edycję z jubileuszowym, kultowym wydaniem z ilustracją Mary GrandPré. Amerykańska artystka pokazała Harry’ego i Dumbledore’a pochylonych nad myślodsiewnią, koncentrując uwagę na odkrywaniu przeszłości. To jeden z najważniejszych wątków powieści, ale przecież niejedyny. 

Polska ilustratorka ukazuje relacje – przewodnika Dumbledore’a, który przeciera szlaki i prowadzi Harry’ego ku nieznanemu. Ten z kolei podąża za nim pełen ufności, jeszcze nieświadomy, że już za chwilę będzie musiał kontynuować tę podróż samotnie.

Polska edycja z twardą oprawą i barwionymi brzegami ma również inny atut. Pozwala skompletować serię w jednolitej szacie graficznej, a jednocześnie spojrzeć na znaną historię przez pryzmat twórczości rodzimej ilustratorki. Zwróćcie uwagę jak niesamowity, coraz bardziej kompletny, tworzy się obraz ze złączonych bloków serii.

Sprawdzajcie dostępność polskiego wydania na stronie Wydawnictwa Media Rodzina.

Levi Pinfold – nowy ilustrator Harry’ego Pottera

Zupełnie inne zadanie wziął na siebie Levim Pinfoldem, który przejął serię ilustrowaną po Jimie Kayu. Brytyjski artysta odpowiada za oprawę graficzną szóstej części oraz planowanego finału cyklu.

Interesujące jest to, że przy projektowaniu okładki Księcia Półkrwi rozważano trzy sceny: Mroczny Znak nad Hogwartem, Harry’ego i Dumbledore’a przed jaskinią (czyli niemal to, co ujęła Kaja Bajowska) oraz starcie z inferiusami. Ostatecznie wybrano tę ostatnią.

To niezwykle sugestywna kompozycja, w której płomienie rozświetlają ciemność, a dwaj bohaterowie zostają otoczeni przez nieumarłych. Pinfold doskonale wykorzystuje kontrast światła i mroku, czyniąc z niego niemal osobny element opowieści. Godne uwagi są także kolory, które znajdują się w tym wydaniu. Mimo, że sporo ilustracji przedstawia mroczne scenerie, to jeżeli już gdzieś kolor się pojawia – to w pełnej intensywności. Coś wspaniałego!

Jeszcze ciekawszy jest sposób, w jaki artysta przedstawia emocje. W jednej ze scen zamiast szczegółowo pokazać Pokój Życzeń, umieścił jego odbicie w okularach Harry’ego. Sam przyznał, że ważniejsze było dla niego uchwycenie stanu bohatera niż zaprezentowanie pomieszczenia, które pewnie wielu kojarzy już z filmów.

Znajdźcie Harry’ego Pottera z ilustracjami Leviego Pinfolda na mediarodzina.pl 

Dwa wydania Księcia Półkrwi – dlaczego warto mieć je oba?

Właściwie trudno traktować te książki jako konkurencyjne propozycje. Wydanie Kai Bajowskiej jest przede wszystkim kolejnym elementem kolekcji, zachowującym klasyczny charakter powieści. Z kolei album Leviego Pinfolda to okazja, żeby spojrzeć na znajome wydarzenia oczami ilustratora, który poświęcił im wyjątkowo dużo uwagi.

Obydwa wydania zawierają przekład Andrzeja Polkowskiego, ale każde inaczej prowadzi czytelnika przez tę samą historię.

Mam wrażenie, że właśnie Książę Półkrwi szczególnie zyskuje na takich interpretacjach. Nie chodzi już przecież wyłącznie o zachwyt nad Hogwartem, lecz także o strach, utratę złudzeń i odpowiedzialność, która przychodzi znacznie wcześniej, niż ktokolwiek mógłby sobie tego życzyć.

Dlatego na mojej półce znajdzie się miejsce dla obu tych wydań. Teoretycznie nie potrzebuję dwóch egzemplarzy (a mam właściwie nawet więcej) tej samej powieści, ale każda z nich pozwala mi zobaczyć w tej historii coś innego. Inspiruje oraz zachwyca. Obowiązkowe pozycje dla miłośników serii i kolekcjonerów.

FAQ – Harry Potter i Książę Półkrwi. Nowe wydania

Czym różnią się dwa nowe wydania Harry’ego Pottera i Księcia Półkrwi?

Wydanie z polską okładką Kai Bajowskiej wyróżnia się twardą oprawą i barwionymi brzegami. Z kolei edycja ilustrowana Leviego Pinfolda zawiera liczne ilustracje wewnątrz książki, pozwalające spojrzeć na wydarzenia szóstego tomu z zupełnie nowej perspektywy.

Kto zaprojektował polską okładkę Harry’ego Pottera i Księcia Półkrwi?

Autorką polskiej okładki jest Kaja Bajowska. Ilustratorka przedstawia relację Harry’ego i Dumbledore’a, podkreślając rolę profesora jako przewodnika, który przygotowuje młodego czarodzieja do samodzielnego zmierzenia się z niebezpieczeństwem.

Kto zilustrował nowe wydanie Harry’ego Pottera i Księcia Półkrwi?

Za ilustracje odpowiada brytyjski artysta Levi Pinfold, który przejął serię po Jimie Kayu. Jest również twórcą oprawy graficznej wydań Harry’ego Pottera inspirowanych czterema domami Hogwartu.

Czym nowe wydania Księcia Półkrwi różnią się od klasycznej okładki?

Klasyczna ilustracja Mary GrandPré przedstawia Harry’ego i Dumbledore’a przy myślodsiewni, nawiązując do odkrywania przeszłości Voldemorta. Nowe edycje proponują odmienne interpretacje wizualne, silniej akcentując dojrzewanie bohatera, niebezpieczeństwo i mroczny charakter szóstej części.

Czy nowe wydania Księcia Półkrwi mają ten sam przekład?

Tak. Zarówno wydanie z polską okładką Kai Bajowskiej, jak i bogato ilustrowana edycja Leviego Pinfolda wykorzystują polski przekład Andrzeja Polkowskiego. Różnice dotyczą przede wszystkim opracowania graficznego i formatu książek.

Czy warto mieć oba nowe wydania Harry’ego Pottera i Księcia Półkrwi?

Dla kolekcjonerów i miłośników ilustracji obie edycje mogą być wartościowym uzupełnieniem biblioteczki. Polska okładka Kai Bajowskiej pozwala budować spójną kolekcję z barwionymi brzegami, natomiast ilustracje Leviego Pinfolda oferują nowe spojrzenie na znane sceny i bohaterów.

Artykuł Harry Potter i Książę Półkrwi w dwóch nowych wydaniach pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Potyczki z Arcymagiem
➜ Autorka: Regina Golińska-Barancewicz
➜ Ilustracje: Kasia Cerazy
➜ Wydawnictwo: Literatura
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Nowa książka Reginy Golińskiej-Barancewicz

Regina Golińska-Barancewicz jest jedną z najlepszych współczesnych polskich pisarek dla dzieci. Mam wrażenie, że każdy temat, za który się zabiera, zamienia w złoto. Nie trzeba daleko szukać. Wystarczy wspomnieć o poruszających Mój brat Feliks czy Pierwszy dzień lata, humorystycznej lekturze Dziadek naszego Kota czy wrażliwej, uświadamiającej serii Wilczynka – córka Mikity i Lisek, syn Rudego.

Najnowsza książka autorki, Potyczki z Arcymagiem, którą z przyjemnością objęłam swoim patronatem medialnym, to połączenie doskonałego, absurdalnego humoru z niezwykle ważnym zagadnieniem przemocy rówieśniczej. Tylko Regina Golińska-Barancewicz mogła napisać książkę, w której znajdziecie baśniowe królewny, trójgłowego smoka zamienionego w yorka o imieniu Pusia oraz Janka – chłopca, który stał się kozłem ofiarnym swoich kolegów z klasy. Zacznijmy jednak od początku.

Potyczki z Arcymagiem – o czym jest książka?

Główną bohaterką książki jest Jaśmina, w swoim pierwotnym świecie zwana Jaśnie Królewną Jaśminą. Mimo uroczych złotych loków oraz ślicznych strojów nikt za królewną w bajce nie przepadał. Zawsze stawiała siebie na pierwszym miejscu, okropnie się nudziła, ustawiała ludzi (oraz stworzenia) po kątach oraz miała w nosie uczucia innych. 

W związku z tym paskudnym zachowaniem jej nauczyciel, czyli tytułowy Arcymag, w konspiracji z tatą-królem oraz osobistym bodyguardem – gadającym smokiem – ustalili, że Jaśminkę trzeba pilnie wysłać na obóz behawioralny… na Ziemię. Królewna pozbawiona nie tylko korony, ale i królewskiej fryzury, sukienek oraz całej świty, musi nie tylko zacząć zajmować się domowymi obowiązkami, ale także poznaje realia szkoły i zwyczajnego życia.

Prawdziwy świat to nie bajka

Szybko przekonuje się, że prawdziwy świat bywa równie nieprzyjemny, co jej smok w kontaktach z rycerzami. Jaśmina zostaje świadkiem znęcania się nad kolegą z klasy. To od niej będzie zależało, czy w jakiś sposób na to zareaguje, czy – jak wcześniej – pozostanie skupiona tylko na sobie.

Potyczki z Arcymagiem to cudownie nietuzinkowa opowieść o diametralnej przemianie głównej bohaterki, która odkrywając, że ma wpływ na innych, decyduje się do naprawdę imponujące poświęcenia. Jaśmina odrzuca bezpieczeństwo i przewidywalność królewskiego życia na rzecz możliwości, jakie daje jej bycie dziewczynką w świecie ludzi.

Bohaterka już wie, że nie chce wychodzić za przypadkowego księcia. Pragnie zostać astronautką, pomagać zwierzętom oraz dalej się uczyć. Odkrywa, że szkoła jest inspirującym i ciekawym miejscem, a prawdziwe przyjaźnie budowane są na wzajemnym zaufaniu oraz pomaganiu sobie w trudnych chwilach.

Dla kogo jest książka Potyczki z Arcymagiem?

Ta książka – wbrew powierzchownym przypuszczeniom – będzie idealną lekturą zarówno dla dziewczyn jak i dla chłopców. Język, jakim operuje autorka, sprawia, że trudno nie pokochać Ognistej Bestii vel Pusi, a los królewny wcale nie wydaje się już tak kuszącą perspektywą. Zwłaszcza, gdy okazuje się, jak wiele ciekawszych możliwości czeka poza murami zamku.

Polecam Potyczki z Arcymagiem wszystkim powyżej 7. roku życia. Znajdziecie tutaj mnóstwo nawiązań do innych baśni, absurdalny humor oraz uniwersalne wartości, które nie tracą na znaczeniu niezależnie od wieku.

Sprawdzajcie dostępność książki na stronie Wydawnictwa Literatura.

FAQ – Potyczki z Arcymagiem

O czym jest książka Potyczki z Arcymagiem?

Potyczki z Arcymagiem to pełna humoru opowieść o rozpieszczonej królewnie Jaśminie, która za karę zostaje przeniesiona z baśniowego królestwa do świata ludzi. Musi odnaleźć się w zwyczajnej szkole, nauczyć samodzielności i zrozumieć, dlaczego warto troszczyć się o innych.

Kto jest autorką książki Potyczki z Arcymagiem?

Autorką książki jest Regina Golińska-Barancewicz, polska pisarka literatury dziecięcej, znana również z takich tytułów jak Mój brat Feliks, Pierwszy dzień lata, Wilczynka – córka Mikity oraz Lisek, syn Rudego.

Dla dzieci w jakim wieku przeznaczone są Potyczki z Arcymagiem?

Książkę Potyczki z Arcymagiem polecam dzieciom powyżej 7. roku życia. Baśniowa fabuła, zabawne postacie i absurdalny humor sprawiają, że historia może zainteresować zarówno młodszych czytelników, jak i starsze dzieci.

Czy Potyczki z Arcymagiem poruszają temat przemocy rówieśniczej?

Tak. Jednym z ważniejszych wątków książki jest przemoc rówieśnicza, której doświadcza Janek, kolega Jaśminy z klasy. Autorka pokazuje, jak istotne są empatia, reagowanie na krzywdę innych oraz odwaga w przeciwstawianiu się niesprawiedliwości.

Czy Potyczki z Arcymagiem to książka tylko dla dziewczynek?

Zdecydowanie nie. Choć główną bohaterką jest królewna, historia została napisana z myślą o wszystkich młodych czytelnikach. Znajdziemy w niej magiczne stworzenia, zabawne sytuacje, szkolne przygody oraz uniwersalne problemy, z którymi mogą utożsamiać się zarówno dziewczynki, jak i chłopcy.

Czy warto przeczytać Potyczki z Arcymagiem?

Tak! Regina Golińska-Barancewicz umiejętnie łączy absurdalny humor z poważnymi tematami. Potyczki z Arcymagiem to nietuzinkowa opowieść o dorastaniu, odkrywaniu własnych marzeń i dostrzeganiu potrzeb innych. Idealna dla czytelników, którzy lubią baśnie opowiedziane na nowo.

Artykuł Potyczki z Arcymagiem – recenzja książki o królewnie w prawdziwym świecie pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Oh la la! Francja dla dociekliwych to trzynasty, szczęśliwy tom serii. Czy będzie dla czytelników równie odkrywczy i interesujący co dwanaście poprzednich? Francja wydaje się bowiem dla nas, Polaków, krajem już dość dobrze poznanym. O Francji mówi się na co dzień w kontekście jedzenia, polityki, filmów czy krótkich weekendowych wycieczek. 

Francja pojawia się wielokrotnie w szkołach – na lekcjach historii czy plastyki. Wielu uczniów uczy się również języka francuskiego (czyż nie jest to jeden z piękniejszych języków na świecie?).

➜ Tytuł: Oh là là! Francja dla dociekliwych
➜ Seria: Świat dla Dociekliwych
➜ Autor: Jacek Mulczyk-Skarżyński (Pan od francuskiego)
➜ Ilustracje: Julia Bardziejewska
➜ Wydawnictwo: Dwie Siostry
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Kto napisał Oh la la! Francja dla dociekliwych?

Osobą, która podjęła się tego trudnego zadania – zaskoczenia czytelników oraz uporządkowania ich wiedzy – jest Jacek Mulczyk-Skarżyński (Pan od francuskiego). Przyznam, że wcześniej go nie znałam, ale przy okazji tej książki zaczęłam co nieco o nim czytać. 

Okazało się, że pan Jacek jest niezwykle interesującym człowiekiem! Prowadzi „autorską butikową szkołę” w samym sercu Montmartre, a jakiś czas temu miał możliwość rozmawiać z obsadą serialu Emily w Paryżu (nie mam pojęcia, o czym mówili, ale wszyscy wyglądali świetnie ;)). 

Francja dla dociekliwych – od Paryża po historię całego kraju

W przewodniku Oh la la! Francja dla dociekliwych przemierzycie kraj wzdłuż i wszerz, przez wszystkie 13 regionów Francji metropolitalnej, a nawet dalej. Autor sporo miejsca poświecił samemu Paryżowi, nie pozostawiając jednak innych regionów bez znaczących wzmianek. Będzie podróżować nie tylko pokonując kilometry, ale i również przez czas.

Książka to bowiem także zbiór istotnych historycznych ciekawostek. Dowiecie się nieco więcej o słynnej francuskiej rewolucji, prawach kobiet, zajrzycie na królewski tron czy poznacie fakty o wieży Eiffla. 

Kuchnia francuska, czyli bagietki, sery i ślimaki

Czego jeszcze nie może zabraknąć w przewodniku po Francji? Oczywiście jedzenia! Napełnijcie brzuchy przed lekturą, bo w przeciwnym razie (z drobnymi wyjątkami) z pewnością zgłodniejecie w trakcie czytania. Autor wspomina bowiem o tym, co nierozerwalnie łączy się z tym krajem, czyli bagietkach, serach i deserach. Nie zabrakło także ślimaków oraz musztardy. 

Na końcu książki znajdziecie w razie czego przepisy, np. na pain perdu (brzmi mało apetycznie, ale oznacza dosłownie przysmak zwany „zagubioną bułką:), albo na sałatkę z kozim serem i domowym sosem winegret.

Czy warto przeczytać Oh la la! Francja dla dociekliwych?

Oh la la! Francja dla dociekliwych to pełna inspiracji oraz tropów na udane wakacje książka, która rozbudzi w czytelnikach ciekawość tym krajem. Widać, że stworzyła ją osoba po czubki uszu zakochana w tym miejscu. Ilustracje Julii Bardziejewskiej również doskonale oddają francuską estetykę lub to, co się z nią kojarzy. Są malarskie, niedosłowne, czasami humorystyczne. 

Jestem przekonana, że ta pozycja spodoba się więc nie tylko entuzjastom Francji, ale każdemu, kto… jest ciekawy świata! Polecam lekturę dorosłym i dzieciom powyżej 8 lat. Sprawdzajcie dostępność Oh la la! Francja dla dociekliwych na stronie Wydawnictwa Dwie Siostry.

FAQ

O czym jest książka Oh la la! Francja dla dociekliwych?

To ilustrowany przewodnik po Francji, przybliżający kulturę, historię, zwyczaje, kuchnię oraz najważniejsze miejsca i zabytki tego kraju. Zawiera zarówno znane informacje, jak i mniej oczywiste ciekawostki.

Od jakiego wieku można czytać Oh la la! Francja dla dociekliwych?

Polecam tę książkę dzieciom od 8. roku życia. Publikacja zainteresuje jednak również starszych czytelników oraz dorosłych, którzy chcą lepiej poznać Francję.

Czy Oh la la! Francja dla dociekliwych to tradycyjny przewodnik turystyczny?

Nie. To przede wszystkim książka edukacyjna, która przedstawia Francję poprzez ciekawostki historyczne, kulturowe i kulinarne. Może być jednak świetnym wprowadzeniem do planowania podróży.

Jakie kraje przedstawia seria Świat dla Dociekliwych?

Seria Wydawnictwa Dwie Siostry przedstawia między innymi: Włochy, Japonię, Hiszpanię, Chiny, Wielką Brytanię, Wietnam, Iran, Holandię, Ukrainę, Grecję, Tajlandię, Maroko i Francję. Pierwszy tom cyklu ukazał się w 2015 roku.

Artykuł Oh la la! Francja dla dociekliwych – recenzja książki pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.