Nasza pierwsza przeczytana powieść. Ponad 350-stronicowa książka pochłonięta w trzy dni, na dwa głosy (mamy, czyli mój i taty, czyli Pawła). Słuchaczem był 3-latek, który przeżywał wszystkie przygody tytułowego Pluka z nieukrywaną satysfakcją. Jeszcze żadna ,,grubsza” książka, bez ilustracji na każdej rozkładówce, tak go nie wciągnęła.
Pluk z samej góry nie jest jednak zupełnie zwyczajną pozycją. To klasyka, która od 1971 roku przyciąga do siebie kolejne pokolenia dzieci. Zanim jednak usiedliśmy do Pluka, przygotowaliśmy syna krótszymi historyjkami o Jasiu i Janeczce, które – tak się składa – są dziełem tego samego duetu twórców: Annie M.G. Schmidt oraz Fiepy Westendorp.
➜ Tytuł: Pluk z samej góry
➜ Autorka: Annie M.G. Schmidt
➜ Ilustracje: Fiep Westendorp
➜ Tłumaczenie: Olga Niziołek
➜ Wydawnictwo: Dwie Siostry
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna
Bohater, który mieszka w wieży
Tytułowy Pluk przyjeżdża do miasta małym czerwonym samochodem z dźwigiem i od razu zaczyna szukać lokum do zamieszkania. Dość szybko, bo z pomocą pewnej dorodnej gołąbki Dorotki, trafia do pustej wieżyczki na dachu Pewnego Bloku – miejsca, które wkrótce stanie się centrum niezwykłych wydarzeń.
To właśnie stąd wyrusza na kolejne przygody, poznaje mieszkańców budynku i zaprzyjaźnia się z osobliwą grupą bohaterów. Wśród nich są między innymi wspomniany gołąb, karaluch Zaza czy rodzina uroczych Tuptaczków. Każda z tych postaci wnosi do historii coś wyjątkowego, a ich relacje tworzą pełen humoru oraz ciepła obraz społeczności, która – choć bardzo różnorodna – potrafi się wzajemnie wspierać.
W twórczości Annie M.G. Schmidt ważna jest właśnie ta perspektywa wspólnoty. Bohaterowie jej książek są inni, czasem dziwaczni (niekiedy mają specjalne przekręcone imiona), ale zawsze wyróżniają się tym czymś, co pozwala się czytelnikom z nimi utożsamić.
Przygoda, która nie kończy się na jednej historii
Pluk z samej góry to jedna długa powieść, która składa się na wiele przygód oraz opisujących je rozdziałów. Tego typu schemat sprawia, że książka świetnie sprawdza się w czytaniu na głos. Rozdziały są stosunkowo krótkie, a historie wypełnione niespodziewanymi zwrotami akcji. Dzięki temu fabuła rozwija się stopniowo, a czytelnik ma wrażenie, że razem z Plukiem odkrywa miasto, okolice oraz jego mieszkańców.
Postacie powracają w kolejnych wątkach, relacje między bohaterami się pogłębiają, a odbiorca sukcesywnie poznaje coraz więcej szczegółów dotyczących rzeczywistości, w której znajduje się Pluk. Książka daje wręcz poczucie rozwijającej się, żywej opowieści – takiej, do której chce się wracać każdego dnia. Jest to jedna z kluczowych cech twórczości Annie M.G. Schmidt.
Humor i absurd, które kochają dzieci
Kolejne mocne strony tej pozycji? Ogromnym atutem Pluka z samej góry jest humor. Autorka słynie bowiem także z lekkiego, czasem nieco absurdalnego stylu, w którym zwykłe wydarzenia potrafią nagle przybrać zupełnie nieoczekiwany obrót. W tej książce spotykamy więc m.in. szalonego Pusternika (pisownia oryginalna), pełną natręctw panią Nabłysk, ale także zaangażowanego i empatycznego księgarza pana Pena.
To humor bardzo „dziecięcy” i przekorny – w najlepszym znaczeniu tego słowa – wymagający uruchomienia wyobraźni, nieskrępowany logiką dorosłych i dzięki temu świeży oraz zachwycający.
Ilustracje Fiepy Westendorp, którym czas niestraszny
Tę subtelną karykaturę bardzo dobrze odzwierciedlają również rysunki Fiepy Westendorp. Artystka stworzyła styl natychmiast rozpoznawalny – prosty, bez szczegółowego tła i detali, ale za to pełen ruchu i subtelnego humoru.
Jest ona mistrzynią uchwycenia emocji w kilku kreskach, dzięki czemu bohaterowie Pluka są niezwykle wyraziści – bez względu czy mowa o karaluchu czy małej dziewczynce. To połączenie tekstu Annie M.G. Schmidt i ilustracji Westendorp sprawiło właśnie, że książka stała się jednym z symboli holenderskiej, a właściwie także – światowej literatury dziecięcej.
Dwadzieścia lat Wydawnictwa Dwie Siostry
Wznowienie Pluka z samej góry z odświeżoną stroną graficzną, tytułem oraz w nowym przekładzie Olgi Niziołek, ukazało się nakładem wydawnictwa Dwie Siostry w 2025 roku. Oficyny, która w 2026 roku, czyli od dwóch dekad konsekwentnie przybliża polskim czytelnikom najważniejsze dzieła światowej literatury dla młodszych, ale też tych starszych odbiorców.
Rok jubileuszowy 20-lecia Wydawnictwa jest świetną okazją, aby sięgnąć do książek, które na stałe wpisały się w katalog tej oficyny. Wśród nich znajdują się zarówno współczesne bestsellery (Którędy do Yellowstone?, Miasto Tańczącego Karpia, Wilki), jak i klasyczne tytuły europejskiej literatury dziecięcej – takie właśnie jak np. Pluk z samej góry.
Powieść, która naprawdę wciąga
Wróćmy jednak do meritum: czy trzyletnie dziecko może z zainteresowaniem słuchać ponad 350-stronicowej książki? Nasze doświadczenie pokazuje, że tak – o ile jest to historia naprawdę dobra. Pluk z samej góry okazał się prawdziwym ,,strzałem w dziesiątkę”. Książką, do której codziennie chce się wracać i której bohaterów przeżywa się z ogromnym zaangażowaniem.
To historia pełna przygód, humoru i niezwykłych postaci, ale też to zarówno opowieść o przyjaźni, odwadze i pomaganiu innym. A takie historie – jak pokazuje czas – po prostu się nie starzeją. Sprawdzajcie dostępność tej pozycji na stronie Wydawnictwa Dwie Siostry.
FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi
O czym opowiada książka Pluk z samej góry?
Pluk z samej góry to powieść dla dzieci autorstwa Annie M.G. Schmidt o chłopcu, który przyjeżdża do miasta małym czerwonym samochodzikiem i zamieszkuje w wieży na dachu Pewnego Bloku. Tam poznaje niezwykłych mieszkańców budynku i przeżywa z nimi wiele zabawnych oraz pełnych przygód historii.
Kto napisał książkę Pluk z samej góry?
Autorką książki jest holenderska pisarka Annie M.G. Schmidt, jedna z najważniejszych twórczyń literatury dziecięcej w Holandii. Ilustracje stworzyła Fiep Westendorp – artystka, której charakterystyczne rysunki stały się znakiem rozpoznawczym wielu książek dla dzieci.
Czy Pluk z samej góry to klasyka literatury dziecięcej?
Tak. Książka ukazała się po raz pierwszy w 1971 roku i do dziś jest jedną z najbardziej znanych powieści dla dzieci w Holandii. Historia Pluka od ponad pięćdziesięciu lat przyciąga kolejne pokolenia młodych czytelników.
Dla jakiego wieku jest książka Pluk z samej góry?
Najczęściej polecana jest dzieciom od około 5–6 roku życia do czytania na głos lub nieco starszym do samodzielnego odkrywania. Jak pokazuje jednak nasze doświadczenie – sprawdzi się rownież u młodszych dzieci.
Czy książka Pluk z samej góry ma ilustracje?
Tak, książka zawiera charakterystyczne, kolorowe ilustracje Fiep Westendorp. Choć nie pojawiają się na każdej stronie, pomagają wyobrazić sobie bohaterów i dodają historii jeszcze więcej charakteru.
Dlaczego warto przeczytać Pluka z samej góry?
To książka pełna przygód, humoru i niezwykłych bohaterów, która jednocześnie opowiada o przyjaźni, współpracy i pomaganiu innym. Dzięki lekkiej, epizodycznej konstrukcji rozdziałów idealnie nadaje się do czytania na głos.
Czy warto zacząć czytanie od innych książek Annie M.G. Schmidt?
Dobrym wprowadzeniem do stylu autorki mogą być krótsze historie o Jasiu i Janeczce. Te opowiadania również zostały stworzone przez duet Annie M.G. Schmidt i Fiep Westendorp.
