Jedna z najważniejszych w historii literatury

Samo słowo „epicki” wywodzi się z greckiego épos, oznaczającego słowo, opowieść lub pieśń. Początkowo odnosiło się więc do eposów – rozbudowanych utworów opowiadających o losach bohaterów i wydarzeniach ważnych dla całych społeczności. Z czasem zaczęto używać go szerzej, jako określenia dzieł monumentalnych, pełnych rozmachu i uniwersalnych zagadnień. Współczesne znaczenie tego słowa wciąż nosi ślad tamtej tradycji.

Odyseja jest jednym z nielicznych utworów, które można bez wahania nazwać epickimi. Bez względu na to, czy zgadzamy się z motywacjami bohaterów, albo akceptujemy lub nie tamtejszy kodeks moralny, to pozycja która na stałe wpisała się w kanon światowej literatury. 

Odyseja, której nie zdążyłam poznać

Po raz pierwszy spotkałam Odyseusza w szkole – w urywkach, opowieściach o Cyklopie i okrojonych bez wyrzutów sumienia mitach w podręczniku języka polskiego. Zostałam zaznajomiona z koncepcją konia trojańskiego, długą podróżą do Itaki, syrenach o niecnych zamiarach oraz pomysłach na przechytrzenie jednookiego Polifema. 

Była to jednak historia niepełna i przez to niezrozumiała. Na przeczytanie całości nigdy nie było czasu, a sama nie zostałam wystarczająco mocno zmotywowana, żeby później (w czasach szkolnych) sięgnąć po nią z własnej woli.

Z perspektywy dziecka Odyseusz pozostawał więc niemal anonimową postacią z mitu – sprytnym człowiekiem manewrującym między zsyłanymi na niego przez bogów trudnościami. Dopiero dzisiaj widzę w nim bohatera wielowymiarowego. Człowieka zmuszonego do podejmowania trudnych decyzji, który częściej korzysta z rozsądku i przebiegłości niż z brutalnej siły.

A czy Odyseja Nolana jest epicka?

Nic dziwnego, że tyle emocji wzbudziła ekranizacja Christophera Nolana. Reżyser, który z monumentalności uczynił jeden ze znaków rozpoznawczych swojego kina, sięgnął po historię niemal stworzoną dla wielkiego ekranu. Odyseja została nakręcona w całości kamerami na taśmę IMAX – jako pierwszy pełnometrażowy film zrealizowany w ten sposób. 

Rozmach, zdjęcia i muzyka wbijają w fotel. Przez cały seans miałam poczucie emocjonalnego napięcia. Narracja jest gęsta i wyraźnie skondensowana, a mimo to nie odnosiłam wrażenia, że coś istotnego mi umyka. Wiem, że nie wszyscy podzielają mój entuzjazm, ale dla mnie jest to kino epickie i wybitne – takie, którego chętnie doświadczyłabym ponownie.

Ogromne znaczenie ma jednak miejsce seansu. To film domagający się kinowego ekranu, pełnej głośności i niemal całkowitego odcięcia od codziennych rozpraszaczy. Kilka godzin spędzonych na kanapie, z telefonem leżącym obok, mogłoby przynieść zupełnie inne wrażenia.

Nolan opowiedział tę historię językiem współczesnego widza, ale pozostawił nienaruszony jej najważniejszy trzon. Wojna okazuje się jałowym triumfem cudzej ambicji. Lata, które można było przeżyć u boku bliskich, zostają oddane walce o władzę, przemocy i pogoni za chwałą, z której nikt nie wraca niezmieniony.

(Odyseja Homera. Ilustrowany retelling, Barry B. Powell, ilustracje: Joanna Lisowiec, przekład: Jan Kabat, 2026 rok, Wydawnictwo PWN)

Po jaką Odyseję sięgnąć po filmie?

Film wzbudził we mnie tęsknotę za Odyseją Homera. Nie za poznanymi kiedyś fragmentami, lecz za całą historią – z jej niejednoznacznością i ciężarem podróży, która nie kończy się wraz z dopłynięciem do brzegu.

Dobrą drogą dla starszych dzieci i młodzieży może być Odyseja Homera. Ilustrowany retelling Barry’ego B. Powella. Amerykański badacz literatury antycznej nie ograniczył historii do zestawu najbardziej widowiskowych przygód. 

Jego prozatorska adaptacja zachowuje układ 24 ksiąg, a 60 ilustracji Joanny Lisowiec pozwala zobaczyć między innymi Polifema, Kirke, Scyllę, Charybdę i czekającą w Itace Penelopę. To pomost między prostymi opowieściami mitologicznymi a pełnym przekładem eposu – przystępnym, ale nietraktującym młodego czytelnika protekcjonalnie. 

Kod zniżkowy w księgarni PWN

Jeśli planujecie zakup tych lub innych pozycji z Wydawnictwa Naukowego PWN, warto pamiętać o moim kodzie rabatowym: BAJKOCHLONKA ! Obniża on cenę katalogową wszystkich książek papierowych PWN dostępnych na ksiegarnia.pwn.pl aż o 25%. Kod nie łączy się z innymi promocjami i jest ważny do 31.07.2026 r.

(Odyseja. Wersja nie dla dorosłych (2026) + Iliada. Wersja nie dla dorosłych (2025), Rosa Navarro Duran, ilustracje: Francesc Rovira, przekład: Aleksandra Jackiewicz, Wydawnictwo No Bell)

Homer w wersji nie tylko dla dorosłych

Młodszym odbiorcom, mniej więcej od ósmego roku życia, można zaproponować Odyseję. Wersję nie dla dorosłych Rosy Navarro Durán z ilustracjami Francesca Roviry. Autorka prowadzi dzieci przez spotkania z bogami i potworami, lecz nie zapomina o Penelopie, Telemachu ani o najważniejszym celu wędrówki – powrocie do rodziny. Jej adaptacja od lat funkcjonuje w wydaniach hiszpańskojęzycznych, a w Polsce ukazała się w 2026 roku nakładem wydawnictwa No Bell. 

Warto zestawić ją z wcześniejszą Iliadą. Wersją nie dla dorosłych. Czy trzeba poznać Iliadę przed Odyseją? Nie, ale zdecydowanie pomaga ona zrozumieć świat, z którego Odyseusz próbuje wrócić. Pokazuje konflikt napędzany gniewem Achillesa, pychą władców, honorem i zemstą. Sam epos kończy się jeszcze przed upadkiem Troi – na spotkaniu Achillesa z opłakującym syna Priamem – ale pozwala dostrzec, jak wiele cierpienia znajduje się za słowami „wojna trojańska”. 

Chciałabym wprowadzić własne dziecko w ten świat właśnie około ósmego roku życia. Nie tylko nauczyć je rozpoznawania symboliki konia trojańskiego, syren czy Cyklopa, lecz przede wszystkim opowiedzieć tę historię porządnie – inaczej niż w moim szkolnym doświadczeniu, w którym wielki epos został rozbity na garść oderwanych od siebie pojęć.

Sprawdzajcie dostępność tych książek na stronie Wydawnictwa No Bell.

Dlaczego każde pokolenie ma własną Odyseję?

Młodsi czytelnicy zobaczą w niej przede wszystkim epicką przygodę, potwory oraz pokaz odwagi i sprytu. Z wiekiem perspektywa zaczyna się jednak zmieniać. Dorosły odbiorca łatwiej dostrzeże opowieść o konsekwencjach złych decyzji, bezsensownym dążeniu do władzy, potrzebie bezpieczeństwa i tęsknocie za rodziną. O domu nie jako miejscu na mapie, lecz przestrzeni, w której człowiek czuje się spokojny i spełniony.

Nie przeszkadzają mi modyfikacje wprowadzane przez kolejnych twórców. Adaptacja nie musi być kopią oryginału. Jest również sposobem wyrażenia własnego głosu oraz próbą znalezienia języka zrozumiałego dla nowych odbiorców. Najważniejsze, aby pozostał nienaruszony rdzeń opowieści: człowiek powracający z wojny, walczący z losem i próbujący odzyskać życie, które pozostawił za sobą – dokładnie jak w filmie Nolan’a.

Klasyka przetrwa bez względu na kolejne adaptacje. To właśnie dzięki nim wciąż jednak żyje, zamiast jedynie zajmować miejsce w szkolnym kanonie. Po seansie, spektaklu albo przeczytaniu wersji dla dzieci chcemy wrócić do oryginału, porównać, co zostało zmienione, a co przekazano dalej. Każde pokolenie ma więc własną Odyseję. I każde, prędzej czy później, spróbuje odnaleźć drogę do tej pierwszej. 

Choć czy wiemy jaka była pierwsza? Homer nie potrafił pisać więc każda wersja Odysei jest jej adaptacją.

FAQ – Odyseja Homera, film Nolana i książki dla młodszych czytelników

Czy film Christophera Nolana jest wierny Odysei Homera?

Film Christophera Nolana zachowuje najważniejszy trzon eposu: podróż Odyseusza, jego zmagania z losem oraz pozostawioną Itakę. Jak każda ekranizacja wprowadza skróty i własne rozwiązania narracyjne, ale nie odbiera historii jej najbardziej znaczącego przesłania. To współczesna interpretacja Homera, a nie dokładne przeniesienie tekstu na ekran.

Czy warto przeczytać Odyseję po obejrzeniu filmu Nolana?

Tak. Film może stać się dobrym punktem wyjścia do poznania pełniejszej wersji historii. Lektura pozwala lepiej zrozumieć motywacje Odyseusza, rolę bogów, znaczenie poszczególnych prób oraz losy Penelopy i Telemacha. Umożliwia także porównanie, które elementy ekranizacja zachowała, a które zmieniła.

Dla kogo jest adaptacja Odysei Barry’ego B. Powella?

Adaptacja Barry’ego B. Powella sprawdzi się przede wszystkim w przypadku starszych dzieci i młodzieży, którzy chcą poznać całą historię Odyseusza, ale nie są jeszcze gotowi na klasyczny przekład eposu. To przystępny pomost między krótkimi opowieściami mitologicznymi a pełną wersją dzieła Homera.

Czym jest Odyseja. Wersja nie dla dorosłych Rosy Navarro Durán?

To adaptacja przygotowana z myślą o młodszych czytelnikach. Rosa Navarro Durán przedstawia najważniejsze przygody Odyseusza przystępnym językiem, zachowując postacie, wydarzenia i sens opowieści. Książka może pomóc dziecku poznać takie motywy jak syreny, Cyklop, koń trojański czy powrót do Itaki w szerszym kontekście.

Od jakiego wieku można czytać dziecku Odyseję?

Przystępne adaptacje można proponować dzieciom mniej więcej od ósmego roku życia, zależnie od ich doświadczenia czytelniczego i zainteresowania mitologią. W tym wieku opowieść może zachwycać przygodami, ekscytować potworami i sprytem Odyseusza, a jednocześnie stać się początkiem rozmów o wojnie, odpowiedzialności i tęsknocie za rodziną.

Czy przed Odyseją trzeba przeczytać Iliadę?

Nie jest to konieczne, ponieważ Odyseję można zrozumieć jako samodzielną historię. Znajomość Iliady pomaga jednak lepiej poznać świat wojny trojańskiej, jej bohaterów oraz wartości, którymi się kierowali. 

Czym różnią się Iliada i Odyseja?

Iliada skupia się na fragmencie wojny trojańskiej, gniewie Achillesa oraz konflikcie opartym na honorze, ambicji i zemście. Odyseja rozgrywa się po wojnie i opowiada o próbie powrotu do domu. Pierwszy epos dotyczy przede wszystkim wojny, drugi – jej następstw oraz trudności odzyskania dawnego życia.

Artykuł Każde pokolenie ma własną „Odyseję”. Od Homera do Nolana pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Dobrze pamiętam, jak z radością i ekscytacją siadałam przed telewizorem prawie w każde popołudnie po szkole, żeby razem z Ashem, Pikachu i pozostałą ekipą przemierzać kolejne regiony, łapać Pokemony oraz walczyć o odznaki. 

To były lata 90., kiedy świat wydawał się prostszy, a magia nierzeczywistych zwierząt, które w każdej chwili mogą wyewoluować – dopiero zaczynała podbijać serca dzieciaków na całym świecie.

Powrót do dzieciństwa z Pokémonami

Po pewnym czasie, jako już całkiem dorosła osoba, z podobnym entuzjazmem sięgnęłam po aplikację Pokémon GO, która zamieniała zwykły spacer po osiedlu w ekscytującą przygodę — gdzie Snorlax mógł pojawić się pod sklepem, Squirtle czaił się w parku, a bardzo dziwne ,,atrakcje” miasta stawały się miejscem pojedynków. 

Dlatego właśnie, kiedy w moje ręce trafiła książka Mitologia Świata Pokémonów autora Mirosława Czyżewskiego, nie mogłam przejść obok niej obojętnie. Bo czy może być coś lepszego niż próba zrozumienia, jak głęboko sięga świat, który przez tyle lat wydawał się tym tylko „dla dzieci”?

Historia Pokémon – jak powstało jedno z największych uniwersów popkultury?

Zanim zanurzymy się w interpretacje i tropy mitologiczne, warto przypomnieć sobie, skąd w ogóle wzięły się Pokemony. Pomysł narodził się w głowie Satoshiego Tajiriego, który jako dziecko zbierał owady. Jego pasja przerodziła się w ideę gry, w której to gracze mogą łapać, a następnie trenować niezwykłe stworzenia.

Tak powstała pierwsza pozycja z serii Pokémon Red i Green, wydana w Japonii w 1996 roku na Game Boy’a przez studio Game Freak (działające pod skrzydłami Nintendo). Ogromny sukces gier szybko przełożył się na ekspansję franczyzy i już rok później zadebiutowało anime, które z miejsca stało się globalnym fenomenem. 

W Polsce kreskówka pojawiła się niedługo później, a hasło „Złap je wszystkie!” na dobre weszło do popkulturowego słownika.

Mitologia Świata Pokémonów

Jak myślicie, ile może mieć książka będąca zbiorem mitów na temat uniwersum Pokémonów? Prawie 300! W Mitologii Świata Pokémonów Czyżewskiego widać nie tylko mnóstwo pracy, którą włożono w jej napisanie. Każda strona i każdy kolejny rozdział to przede wszystkim pasja oraz ogromna fascynacja tematem, który się porusza.

Będziecie zaskoczeni jak wiele konkretnych informacji podaje autor. W Mitologii Świata Pokémonów nie tylko dowiecie się, kto był Pierwotnym, Pokémonem Alfa. Podróżując po regionach z uniwersum, poznacie miejscowe legendy, usłyszycie o Pokémonach, których istnienia nawet nie podejrzewaliście czy też dostrzeżecie jak poszczególne istoty różnią się od siebie – nie tylko pod kątem mocy czy wyglądu.

Przenikanie się światów

Mitologia Świata Pokémonów zawiera ponad 30 rozdziałów, pełnorozkładówkowe mapy, słowniczek i bardzo rzetelnie przedstawione źródła. 

Sięgając po tę książkę być może przyjdzie Wam na myśl, że niektóre legendy przypominają te, znane z innych kultur. Pokémony z całą pewnością czerpały od mitów z całego świata. Jednak ich obecność w popkulturze dała początek również nowym historiom, wpływając na wyobraźnię odbiorców oraz czyniąc ich codzienność nieco bardziej niezwykłą.

Lekki styl autora, fascynujące opowieści, a także przeplatane grafikami treści sprawiają, że Mitologia Świata Pokémonów będzie prawdziwą perełką w kolekcji każdego fana tytułowych bohaterów. Polecam tę książkę osobom powyżej 12 lat.

Dostępna jest tutaj: https://pokemonmitologia.pl

Artykuł Mitologia Świata Pokémonów – recenzja książki o Pokémonach pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Słowiańskie mity i opowieści w komiksie
➜ Autorka: Wiktoria Korzeniewska (SlavicBook)
➜ Rysunki: Natalia Noszczyńska
➜ Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
➜ Rok wydania: 2024
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Mitologię grecką i rzymską mamy zazwyczaj w małym paluszku. Już od szkoły podstawowej wałkujemy historie o bogach z Olimpu czy słuchamy opowieści o Marsie, Jowiszu lub Minerwie.

Słowiańskie mity i opowieści w komiksie

Mitologia słowiańska, kiedyś rzadziej, a teraz na szczęście coraz częściej, przywoływana jest jednak do naszej świadomości. Słuchając dawnych historii można sobie uświadomić jak różne przesądy czy zwyczaje, które ciągle praktykujemy, są w niej silnie osadzone i niezmiennie mają z nią wiele wspólnego.

Ostatnio nakładem wydawnictwa Nasza Księgarnia ukazała się książką, która łączy współczesny punkt widzenia z mitami oraz legendami. Autorką Słowiańskie mity i opowieści w komiksie jest Wiktoria Korzeniowska, znana w internecie także jako SlavicBook. Za rysunki pełniące w tym przypadku równie istotą rolę co tekst odpowiada Natalia Noszczyńska. 

Mity, aktywności i mnóstwo ciekawostek

Pozycja oferuje bardzo ciekawą linię fabularną. Bohaterami jest rodzeństwo oraz ich babcia. Mieszkająca w bloku kobieta nie przypomina jednak typowej staruszki. Babcia otacza się folklorystycznymi ozdobami i snuje niezwykłe opowieści. Być może skrywa także jakąś tajemnicę.

Dzieci zadając jej pytania lub po prostu słuchając, co kobieta ma do powiedzenia, poznają:

• mity o powstaniu świata, człowieka, płanetnika,
• słowiańską wersję bajki o Jasiu i Małgosi,
• znaczenie świąt – Jarych Godów, Nocy Kupały lub Dziadów.

Za sprawą kilku rozkładówek zachęcających do bezpośredniej aktywności, czytelnicy mają szansę przygotować własną drapankę, ochronną bransoletkę czy marzannę. Ponadto, dowiedzą się jak unikać południc, nie wpaść na utopca lub skutecznie przegonić zmorę.

Dla fanów i amatorów mitologii słowiańskiej

Lektura Słowiańskich mitów i opowieści w komiksie za sprawą przystępnej, komiksowej formy, bardzo szybko mija, pozostawiając w odbiorcach przejrzyście uszeregowaną wiedzę. Dzięki wyeksponowaniu w książce najważniejszych bogów, demonów czy domowych sprzymierzeńców – już nigdy nikt nie pomyli dworowika z domowikiem, czy kikimory z kłobukiem.

I choć osobiście wolałabym, żeby dzieci nie obawiały się dorosłości i nie łączyły jej z wchodzeniem do pieca – jak to jest w opowiedzianej przez autorki wersji historii o Babie Jadze – to jednak muszę przyznać, że Słowiańskie mity i opowieści w komiksie są pozycją bezsprzecznie wyjątkową.

To książka obowiązkowa dla wszystkich fanów mitologii słowiańskiej lub tych osób, które chciałyby dowiedzieć się o niej czegoś ciekawego. 

Polecam ten komiks wszystkim powyżej 8 roku życia.

Link do strony wydawnictwa: https://nk.com.pl/slowianskie-mity-i-opowiesci-w-komiksie/p3431.html

Pozostałe książki dla dzieci o mitologi słowiańskiej:

• Mitologia. Przygody słowiańskich bogów,
• Czy to pies, czy to bies, czyli zbiór słowiańskich stworów,
• Plemiona,
• Między ziemią a niebem,
• Brom,
• Szeptanka o krasnoludkach,
• Wodnik.

Artykuł Słowiańskie mity i opowieści w komiksie – recenzja pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Między ziemią a niebem
➜ Autorka: Katarzyna Jackowska-Enemuo
➜ Ilustracje: Nika Jaworowska-Duchlińska
➜ Wydawnictwo: Albus
➜ Rok wydania: 2024
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Bez względu na porę dnia i roku, dobrze jest otulić się baśnią lub legendą. Jej mądrość działa oczyszczająco jak ogień, a fabuła dostarcza wrażeń z przygody, tak jak woda gasi pragnienie w upalny dzień.

Między ziemią a niebem

Kiedy jeszcze w historie wplecie się mitologię słowiańską, grecką, a nawet południowoamerykańską czy maoryską – i połączy z żywiołami oraz zjawiskami przyrodniczymi – otrzymać można opowieści niezwykłe, które przetrwają każdą próbę czasu.

Między ziemią a niebem to zbiór siedmiu baśni, komentarzy oraz piosenek z zapisem nutowym, które zostały wymyślone przez Katarzynę Jackowską-Enemuo. Autorkę z pewnością już znacie dzięki wybitnej Tkaczce chmur, która mnie samą oczarowała i do której wciąż lubię powracać.

Zbiór ponadczasowych baśni i legend

Kiedy zobaczyłam okładkę z ilustracją Niki Jaworowskiej-Duchlińskiej i przeczytałam tytuł, od razu poczułam, że będzie to historia mocno osadzona w duchowości. W ludzkich emocjach, pragnieniu, tęsknocie, ale też moralności i szukaniu własnej drogi.

W Między ziemią a niebem są wątki znane z klasycznych baśni czy mitów. Mamy mężczyznę oślepionego dobrami materialnymi i władzą; kobietę opętaną cierpieniem po stracie ukochanego czy dziewczynę, we włosach których mieszka wiatr.

Historie pełne ludowej mądrości

Są tu opowieści o żywiołach – wodzie, ogniu czy ziemi. Jest piękna baśń o płanetniku, który w każdej chmurze, nieważne czy deszczowej czy miękkiej jak baranek, dostrzegał wartość. Autorka zabiera czytelników do świata, gdzie dobro i ład triumfują, a zło i wszystko, co brzydkie oraz nieprzyjemne – przemijają.

Teksty są poetyckie, bogate w metafory oraz ludową mądrość. W przeciwieństwie do wielu klasycznych baśni, których z kilku powodów nie czytałabym dzieciom – te z Między ziemią a niebem reprezentują współczesne wartości, nie powielając szkodliwych stereotypów.

Ta książka pozwala się czytelnikowi zatrzymać, zamyślić i zachwycić. Dzięki ilustracjom przeplatającym teksty, można nie tylko poczuć, ale także zobaczyć kolory czy kształty historii, których one dotyczą. W Między ziemią a niebem obrazy są niczym muzyka, a muzyka niczym obrazy – można ją nucić i odtwarzać w wyobraźni, jak najpiękniejsze wspomnienia.

Jeżeli chcecie na chwilę oderwać się od świata – sięgnijcie po tę piękną książkę. Polecam ją wszystkim powyżej 10 roku życia. Będzie wspaniała na prezent, dla kogoś bliskiego lub samego siebie.

Link do strony wydawnictwa: https://albus.poznan.pl/sklep/1200_miedzy-ziemia-a-niebem

Artykuł Między ziemią a niebem – recenzja zbioru baśni i legend pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Mitologiom różnych krajów zawdzięczamy powieści fantastyczne, niezwykłe obrazy a także filmy o superbohaterach. Były one próbą odnalezienia odpowiedzi na to skąd wziął się świat i jaką rolę mają odgrywać w nim ludzie. Mity uczyły rozróżniać dobro od zła oraz pozwalały wierzyć, że istnieją gdzieś ponad nami byty, które nas strzegą.

,,Atlas mitologii świata” Wydawnictwa Greg to duża formatem książka dla dzieci wielu autorów, która podzielona jest na rozdziały. Znalazły się w niej mitologie: grecka, słowiańska, nordycka, chińska, japońska, egipska oraz aztecka. Każda starannie opracowana i przedstawiona za pomocą kilku wspólnych wytycznych.

Twórcy książki postarali się, żeby w ramach każdej mitologii zaprezentować pewne powtarzające się elementy. Obowiązkowymi są powstanie świata oraz (jeżeli to możliwe) także sposób wytłumaczenia narodzin człowieka. W ramach konkretnych kultur poznajemy jej najważniejszych bohaterów i najciekawsze mity. Autorzy postarali się także o przygotowanie swego rodzaju mapy świata, gdzie oznacza się hierarchię, ważne postaci, koneksje czy istotnych przedstawicieli flory oraz fauny. Nie brak również atrybutów, magicznych przedmiotów oraz ważnych pamiątek i pozostałości, które przetrwały po dziś dzień.

W książce znalazłam jednak błąd, a raczej niedopatrzenie – i to już na samym początku, we wstępie. Narrator przekonuje, że mitologie to dawne religie, których teraz już nie się wyznaje. Tak się okazuje, że chociażby u Słowian funkcjonuje coś takiego jak rodzimowierstwa słowiańskie, czyli współczesna religia oparta na duchowości i mitologii, która ma współcześnie wielu wyznawców. Podobnie rzecz ma się z Grecją czy Japonią. W późniejszej części książki, we wstępach do konkretnych mitologii te wiadomości są jednak podawane, co przeczy przygotowanym na początku lektury słowom.

Muszę jednak przyznać, że ,,Atlas mitologii świata” to książka bardzo sumiennie przygotowana. Autorom udało się wyłuskać najważniejsze informacje i podać je w bardzo przystępnej oraz zrozumiałej formie. Przyznam, że choć miałam już do czynienia z innymi książkami o mitologii, ta sprawia wrażenie najbardziej kompleksowej oraz rzeczowej.

Niewątpliwym atutem są także ilustracje, które każdorazowo nawiązują do stylu miejsca, w jakim toczy się akcja mitów. Książka jest bardzo kolorowa, ale zarazem przejrzysta i pozbawiona wrażenia oczopląsu (co niestety często ma miejsce w pozycjach opowiadających na tego typu szerokie tematy).

Polecam ,,Atlas mitologii świata” dzieciom powyżej 8 roku życia. Będzie on nie tylko przydatną pomocą podczas omawiania mitów na lekcjach. Za sprawą wzbogacenia również o dawne opowieści z krajów egzotycznych czy mniej oczywistych części świata, stanie się inspiracją do samodzielnego poszukiwania wiedzy już w konkretnych kierunkach.

,,Atlas mitologii świata” można kupić w dobrych księgarniach internetowych.

Artykuł Atlas mitologii świata – recenzja pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Autorki: Jola Richter-Magnuszewska, Joanna Wajs

Ilustracje: Jola Richter-Magnuszewska

Wydawnictwo: Nasza Księgarnia

Rok wydania: 2021

Objętość: chudzina

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: ma dużo zalet

Recenzja:

Lubię, kiedy wydawane są dwie książki na podobny temat w krótkim czasie. Może wtedy swobodnie je ze sobą porównać i wybrać taką, która bardziej nas przekonuje treścią, ale i warstwą wizualną.

Nakładem Wydawnictwa Nasza Księgarnia ukazała się ostatnio pozycja ,,Dzicy przewodnicy. Zwierzęta w mitach, baśniach i legendach” Joli Richter-Magnuszewskiej oraz Joanny Wajs. Co ciekawe, niedawno odbyła się także premiera ,,Dzikich mitów” Wydawnictwa Słownego, o której pisałam ostatnio. Obie te książki są bardzo zbliżone do siebie tematycznie, ale jednak oferują nieco inną formę.

W tej recenzji skupię się oczywiście na ,,Dzikich przewodnikach”, ale jeżeli jesteście zainteresowani tą drugą i chcecie je porównać, kliknijcie w tytuł powyżej.

Książka Naszej Księgarni skupia się przede wszystkim na zwierzętach. Wspaniały wstęp podkreśla znaczenie różnorodnych istot w życiu człowieka i ich niemal mistycznej dla nas obecności. W tym wstępie także porusza się kwestię trudności selekcji mitów, opowieści oraz zwierząt, które znajdą się w tej książce. Oczywiście, wybór musiał być ogromny, ale czy finalne decyzje okazały się trafione?

,,Dzicy przewodnicy” nie mają ścisłego podziału na rozdziały. Ogólnie ma się tutaj wrażenie pewnego chaosu. Książka zaczyna się rozkładówką o jeleniu, następnie przechodzimy do niedźwiedzia i na kolejnych stronach – łabędzia czy gęsi. Tekst przeplata się z ilustracjami i dotyka różnych wątków. Wygląda to trochę tak, jakbyśmy słuchali człowieka, który co chwilę przypomina sobie o czymś nowym w ramach jednego zagadnienia.

Myślę, że w ten sposób prowadzona narracja utrudnia skupianie się młodszym czytelnikom. Nie da się więc do końca czytać tej książki ,,od deski do deski”. Najlepiej sięgać do niej na wyrywki. Gdyby tylko przewidziano na końcu pozycji indeks, można byłoby podążać za jego wskazówkami – a że go nie ma, jesteśmy poniekąd skazani na przypadkowość.

Nie znaczy to jednak, że z ,,Dzikich przewodników” nie można dowiedzieć się wielu interesujących rzeczy. Przytaczane są tu fragmenty z baśni koreańskich, baśni ludowych z Arabii Saudyjskiej, ,,Księgi papugi” – perskiego zbioru baśni pochodzących z Indii. Można przeczytać o tym, jakie role pełniły dawniej zwierzęta i z jakimi symbolami je wiązano. Teraz już zawsze spoglądając na dzika, będziemy go kojarzyli z celtyckim zwierzęciem zza światów, a salamandrę utożsamiali ze strażniczką chroniącą nas przed pożarami. Dodatkowo przewidziano tutaj rozkładówki związane z istotami z pogranicza snu i jawy, z dziedziny kryptozoologii oraz z bóstwami zoomorficznymi, czyli takimi, które posiadają cechy zwierząt.

Jeżeli czujecie więc, że książka będzie dla Was i Waszych dzieci czymś wartościowym – sięgnijcie po nią! ,,Dzicy przewodnicy. Zwierzęta w mitach, baśniach i legendach” to pozycja odpowiednia dla odbiorców powyżej 7 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: https://nk.com.pl/dzicy-przewodnicy–zwierzeta-w-mitach–basniach-i-legendach/p2949.html

Artykuł Dzicy przewodnicy – recenzja książki dla dzieci pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Autorka: Claire Cock-Starkey

Ilustracje: Aitch

Tłumaczenie: Mateusz Rulski-Bożek

Wydawnictwo: Słowne

Rok wydania: 2021

Objętość: chudzina

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Recenzja:

Dawno nie widziałam książki, która w tak ładny sposób emanowałaby folklorem (no, nie licząc może ,,Etnogadki. Opowiastki o dawnych obrzędach i zwyczajach”)! 

,,Dzikie mity. Wierzenia i legendy o naturze” to wgląd w najbardziej pierwotne przesądy i symbole. Prawdziwy zbiór zakorzenionych w nas nadziei i obaw, które przekazywane z pokolenia na pokolenie, wciąż obecne są w codziennym świecie.

Autorką tej książki jest Claire Cock-Starkey, a niezwykłą identyfikację graficzną stworzyła Aitch – rumuńska artystka słynąca właśnie z ilustracji bogatych w motywy roślinne oraz zwierzęce.

Pozycja składa się na kilka mitów pełno-rozkładówkowych oraz na rozmaite zbiory nawiązujące do wybranego, konkretnego zagadnienia. Cała książka otwiera się wzruszającą legendą o wilczarzu Gelerty. Przypomina mi nieco jedną ze scen (więc pewnie to właśnie nią inspirowali się twórcy) w bajce Disneya ,,Zakochany kundel”. Tam także pies bronił dziecka, lecz dorośli zupełnie inaczej ocenili zastaną sytuację.

Na kolejnych stronach autorka zebrała różnorakie przesądy dotyczące zwierząt. Począwszy od psów i kotów (wiedzieliście, że podobno ten kto spojrzy w kocie oczy, zobaczy świat wróżek?), po zwierzaki gospodarskie, ptaki, a nawet owady.

W ,,Dzikich mitach” można przeczytać również w opowieściach ludowych różnych krajów m.in. o pewnej skorej do poświęceń mrówce, która stoczyła potyczkę z niedźwiedziem, o tym, dlaczego drzewa przestały mówić czy dlaczego pech czasami może przynieść szczęście.

Na niemal 80 stronach ukryły się symbole związane ze zjawiskami atmosferycznymi, omenami oraz roślinnością. Na pewno przeglądając tę książkę dla dzieci (i nie tylko), przypomnicie sobie o przesądach związanych z czterolistną koniczynką, końskiej podkowie czy grubych łupinach cebuli. I wcale nie chodzi o to, czy ktoś w nie teraz wierzy czy nie. One mówią nam wiele o ludziach sprzed dziesiątek, a może i setek lat. Pozwalają na chwilę postawić się na ich miejscu oraz zacząć myśleć tymi dawnymi torami. 

Dodatkowo piękne wydanie oraz uszlachetnienia na okładce sprawią, że ,,Dzikie mity. Wierzenia i legendy o naturze” będą doskonałą książką do wręczenia na prezent. Ja jestem nią oczarowana i z pewnością zachowam tę pozycję na zawsze.

Polecam tę książkę dzieciom powyżej 7 roku życia.

,,Dzikie mity” są do dostania w dobrych księgarniach internetowych.

Artykuł Dzikie mity. Wierzenia i legendy o naturze – recenzja pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

tytuł: Opowieści z zaczarowanego lasu. Zęby smoka

autor: Nathaniel Hawthorne

czyta: Krzysztof Tyniec

tłumaczenie: Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi w Laskach

muzyka: Maciej Rychły, Mateusz Rychły

ilustracje: Józef Wilkoń

wydawnictwo: Buka

czas nagrania: 1 godz. 18 min

rok: 2019

Objętość:  chudzina 

Dla kogo:  dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Recenzja:

Mity greckie cieszą się w naszym kraju bardzo dużą popularnością. Chyba każdy doskonale pamięta choć kilka lekcji z udziałem bogów, herosów czy bohaterów wojny trojańskiej.

Wydawnictwo Buka postanowiło wydać w częściach ,,Opowieści z zaczarowanego lasu”, amerykańskiego autora Nathaniela Hawthorne’a, które po raz pierwszy ukazały się w 1851 roku pod tytułem ,,A Wonder-Book for Girls and Boys”. Wyróżniały się one sposobem narracji, ponieważ były przeznaczone dla młodych czytelników, dzięki czemu pozbawiono ich zbyt dużej brutalności i krwawych opisów.

W tej recenzji skupiam się na 8. części o tytule ,,Opowieści z zaczarowanego lasu. Zęby smoka”, ale warto wspomnieć, że wcześniej zostały już wydane m.in. ,,Głowa Meduzy”, ,,Chimera” czy ,,Minotaur”.

Co jest ciekawego w tym tytule? Z pewnością połączenie audiobooka z książką.

Idealny zestaw dla dzieci, którym nie zawsze chce się czytać lub które lubią wysłuchać raz jeszcze przeczytanego tekstu.

Foliowe opakowanie zawiera podłużny folder w którym znajduje się kieszonka z płytą CD oraz książeczka z ilustracjami Józefa Wilkonia (!).

Na nośniku znajdziemy 10 ścieżek audio, gdzie każda z nich trwa około 8 minut. Łącznie na wysłuchanie całego materiału potrzeba 1 godz. i 18 minut.

Lektorem ,,Zębów smoka” jest Krzysztof Tyniec, który z dużym zaangażowaniem odczytuje swoje kwestie. Jest mu w tej roli łatwiej ze względu na współczujący tekst narratora, który to z kolei musi być nawiązaniem do przekazów ustnych mitów.

Taki zabieg sprawia także, że dużo ciekawiej słucha się przekazywanej opowieści.

Kolejnym atutem jest muzyka reagująca na treść mitu. Na początku wydaje się ona być może trochę zbyt absorbująca, jednak z czasem słuchacz przyzwyczaja się do niej i wkrótce zupełnie zapomina o jej istnieniu.

O czym jednak jest mit ,,Zęby smoka”? Rozpoczyna się on od bardzo znanego porwania Europy przez białego Byka i wszczęcia poszukiwań przez jej trzech braci – Kadmosa, Feniksa, Kiliksa oraz ich przyjaciela Tazosa i królowej matki Telefassy.

Sam tytułowy smok pojawia się w historii dość późno. Głównym bohaterem okazuje się Kadmos, który jako ostatni zakończył swoją wędrówkę w poszukiwaniu siostry. Jego także spotkała największa nagroda za oddanie, trudy i poświęcenie.

,,Opowieści z zaczarowanego lasu. Zęby smoka” to bardzo udane wydanie fragmentów mitów greckich, których można słuchać, jednocześnie śledząc tekst w książce.

Polecam dla dzieci powyżej 7. roku życia.

Link do strony Tu się czyta: https://tusieczyta.pl/pl/mity-greckie/621-opowiesci-z-zaczarowanego-lasu-zeby-smoka-9788364690297.html

Sprawdźcie także audiobook dla trochę młodszych dzieci:

Artykuł Opowieści z zaczarowanego lasu. Zęby smoka – audiobook + książka pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.