Książki o pociągach to świetny sposób na rozwijanie dziecięcych pasji, trening pamięci oraz zachęcanie najmłodszych do czytania. W tym zestawieniu znajdziesz zarówno kartonowe książki dla maluchów, bogato ilustrowane publikacje dla przedszkolaków, jak i merytoryczne lektury pełne ciekawostek dla starszych dzieci, młodzieży oraz dorosłych miłośników kolei. To propozycje, które inspirują do odkrywania świata, dostarczają teoretycznej wiedzy oraz pozwalają spędzić czas w wartościowy sposób – idealne dla całej rodziny.

Pociągi. Fascynujący świat kolei – geometryczna doskonałość
Pociągi. Fascynujący świat kolei od wydawnictwa Kropka to książka w przekładzie Tomasza Klonowskiego, która zachwyca zarówno dzieci, jak i starszych czytelników. Twórcy – Alastair Steele oraz Ryo Takemasa – w przystępny sposób opisują historię oraz współczesne oblicze kolei.
Graficzne ilustracje i przejrzysty skład
Publikacja wyróżnia się bogatymi, graficznymi ilustracjami i przejrzystym składem. Napisana w oryginale w 2022 roku, jest aktualnym, wartościowym źródłem wiedzy i inspiracji – obowiązkowym w biblioteczce miłośników pociągów. Duży format ułatwia dostrzeganie detali na obrazkach, podkreślając geometryczną oraz techniczną doskonałość przedstawianych pojazdów.



Edukacyjne ciekawostki – kolej w czasie wojny i egzotyczne linie
W Pociągach. Fascynującym świecie kolei znajdziecie wiele informacji, których próżno szukać w internecie (no, chyba że na specjalistycznych forach). Ogromną wartością tej lektury są liczne ciekawostki – jak np. rozkładówka Kolej w czasie wojny, ukazująca, jak wielkie znaczenie miała kolej w działaniach militarnych, czy informacja o egzotycznej kolei himalajskiej Dardżyling, uznawanej za jedną z najbardziej niezwykłych na świecie.
Pociągi. Fascynujący świat kolei znajdziecie na stronie wydawnictwa Kropka. Polecam ją czytelnikom powyżej 6. roku życia.

Kolej na pociągi – książka Bartosza Ratajczyka pełna detali
Weźmy teraz pod lupę Kolej na pociągi Bartosza Ratajczyka, która ukazała się nakładem wydawnictwa Ezop. Łączy ją z poprzedniczką: Pociągi. Fascynujący świat kolei, równie charakterystyczny styl ilustracji – z tą jednak różnicą, są one zupełnie inne. Tutaj dominują duże rozkładówki wypełnione detalami, przywołującymi na myśl obrazy klasycznych prymitywistów.
Książka do oglądania i studiowania
To pozycja idealna nawet dla młodszych dzieci, które jeszcze nie potrafią czytać. Każda strona zawiera bowiem dziesiątki szczegółów oraz krótkie podpisy, pozwalające poznawać świat kolei wyłącznie poprzez obserwację ilustracji. To książka do patrzenia, zawieszania wzroku, studiowania i odkrywania na nowo przy każdym kolejnym otwarciu.



Mini-rozdziały i architektura kolejowa
Autor podzielił publikację na, mniej lub bardziej, tematyczne mini-rozdziały. Przewodzą im m.in. stacje w dużych polskich miastach, gdzie prezentowane są różne ciekawe obiekty architektoniczne związane z koleją, rozwiązania techniczne (współczesne czy z poprzednich dekad) jak i same pociągi.
Kolej na pociągi to książka pełna humoru, inspiracji i wiedzy, która sprawia, że czytelnik ma ochotę wyruszyć w prawdziwą podróż (a przynajmniej nie rozstawać się na długo z lekturą). Dzięki licznym specjalistycznym nazwom i terminom związanym z pociągami, to także świetny przewodnik dla każdego, kto chce zgłębić świat kolei oraz zostać uznanym za jej prawdziwego miłośnika.
Kolej na pociągi znajdziecie na stronie wydawnictwa Ezop. Będzie odpowiednią książką dla dzieci powyżej lat 5.

Koła idą w ruch! Moja pierwsza książka o pociągach – kolorowa propozycja dla najmłodszych
Koła idą w ruch! Moja pierwsza książka o pociągach od wydawnictwa Babaryba to propozycja stworzona z myślą o najmłodszych czytelnikach. Tekst Stephanie Morgan w przekładzie Jarka Westermarka oraz ilustracje Joe Bucco wprowadzają dzieci w fascynujący świat kolei w prosty, przystępny i zarazem atrakcyjny sposób.
Pierwsze spotkanie z tematyką kolei
To książka, którą można uznać za pierwsze zachłyśnięcie się światem pociągów. Treść skupia się na najważniejszych informacjach, nie przytłacza ani wizualnie, ani merytorycznie, dzięki czemu jest doskonałym wyborem dla rodziców szukających wartościowej i prostej lektury na początek.



Rytm, powtarzalność i zabawa dźwiękiem
Wyjątkowym elementem publikacji jest powtarzający się niczym refren wierszyk z onomatopejami, który otwiera kolejne części książki. To świetna zabawa dla maluchów – rytmiczne dźwięki łatwo wpadają w ucho i skutecznie przyciągają uwagę, przy okazji rozwijając jednocześnie wrażliwość językową.
Kolory i format przyjazny dzieciom
Koła idą w ruch! wyróżnia się intensywnymi kolorami oraz poręcznym formatem, idealnym dla małych rączek. To książka, która bawi, uczy i zachęca do wspólnego czytania z rodzicami – stając się doskonałym początkiem przygody z literaturą o pociągach.
Koła idą w ruch! Moja pierwsza książka o pociągach jest dostępna na stronie wydawnictwa Babaryba (stan na wrzesień 2025 rok). Polecam ją dzieciom już powyżej 2 lat.

Pociągi. Małe kompendium – od historycznych lokomotyw po pociągi przyszłości
A teraz pozycja również od wydawnictwa Babaryba – Pociągi. Małe kompendium – jako kolejna propozycja dla miłośników kolei, ale tym razem skierowana do czytelników szukających bardziej szczegółowych i merytorycznych treści. Tekst Lucie Hasovej Truhelkovej w przekładzie Martyny M. Lemańczyk, uzupełniony ilustracjami Martina Sodomy, przyciągnie Was do siebie zarówno formą, jak i treścią.
Ilustracje niczym ponadczasowe szkice pełne detali
Książka wyróżnia się przepięknymi ilustracjami wykonanymi w formie szkiców urozmaiconych barwnymi akcentami. To sprawia, że każda rozkładówka jest jednocześnie ponadczasowa, z artystycznym sznytem oraz detalami uwzględniającymi każdy drucik czy śrubkę. Zdecydowanie zachęca do dokładnego podziwiania szczegółów pociągów.



Lokomotywy sprzed wieków oraz współczesne Shinkanseny
Twórcy skupiają się w niej przede wszystkim na samych pojazdach – od historycznych lokomotyw, takich jak legendarna Rocket czy autobusy szynowe i pociągi Wintona – po bardziej współczesne konstrukcje: kolej zębatą , aż wreszcie Shinkanseny, Maglevy i wizje pociągów przyszłości. Dzięki przejrzystemu składowi oraz logicznemu podziałowi wiedza podana jest w sposób uporządkowany i łatwy do zapamiętania.
Zawiadowca w czerwonej czapce – niespodziewana gwiazda książki
Wyjątkowym przewodnikiem tej publikacji jest zabawny zawiadowca kolejowy w czerwonej czapce, który pojawia się na większości rozkładówek. Jego obecność nadaje całości lekkości i humoru, sprawiając, że książka jest nie tylko merytoryczna, ale też przyjemna w odbiorze oraz bliższa czytelnikowi.
Pociągi. Małe kompendium znajdziecie na stronie wydawnictwa Babaryba. Polecam ją dzieciom powyżej 7 lat.

Pan Brumm jedzie pociągiem – fabularna opowieść z pociągiem w tle
Pan Brumm jedzie pociągiem autorstwa Daniela Nappa, z ilustracjami tego samego twórcy oraz w przekładzie Elżbiety Zarych, to humorystyczna oraz pełna zwrotów akcji książka obrazkowa dla dzieci. Publikacja wprowadza młodszych czytelników w świat kolei „z przymrużeniem oka”, będąc odpowiednią lekturą zarówno dla miłośników pociągów, jak i tych, którzy po prostu uwielbiają serię z Panem Brummem, która ukazuje się nakładem wydawnictwa Bona.
Komedia pomyłek na torach
Akcja skupia się na tytułowym Panu Brummie, który (akurat tego konkretnego dnia) marzy, by zostać maszynistą. Naciska guzik, stary pociąg niespodziewania rusza… i pędzi prosto w kierunku rozpadającego się mostu! Absurd sytuacji oraz napięcie wywoływane przez przyjaciela-złotą rybkę (o zabawnym imieniu Kaszalot) prowadzą o zaskakującej sceny kulminacyjnej.



Gwarancja śmiechu dla całej rodziny
Komizm potęgują ilustracje, w których skrywa się kilka smaczków dla uważnego obserwatora. Ta pełna dowcipnych dialogów i sytuacji książka to czysta radość z czytania – zarówno dla dzieci od około 2. roku życia, jak i ich rodziców. Pan Brumm jedzie pociągiem znajdziecie zarówno szerzej opisaną w mojej recenzji, jak i na stronie wydawnictwa Bona.

Big Book of Trains – książka z rozkładanymi stronami
Big Book of Trains wydawnictwa Usborne („Big Book” series) jest książką po angielsku, która sprawdzi się przy podstawowej znajomości języka. Już w mojej recenzji sprzed kilku lat, gdzie poświęcam na nią więcej czasu – zwróciłam uwagę na przestrzenne rozkładówki, bogate ilustracje oraz klarowny podział treści.
Książka o kolei oraz współpraca z National Railway Museum
Publikacja zawiera aż 4 otwierane rozkładówki, które zwiększają przestrzeń ilustracyjną i pozwalają dokładnie przyjrzeć się różnorodnym modelom pociągów. Książka powstała we współpracy z Narodowym Muzeum Kolejnictwa w Anglii (National Railway Museum) i specjalistą kolejnictwa Anthony’m Coullsem – gwarantując autentyczność oraz merytoryczną wartość prezentowanych treści.



Łatwe podpisy, edukacja wizualna i językowa
Ilustracje są realistyczne oraz uzupełnione o ciekawe detale – w sam raz dla dzieci ciekawych oraz zainteresowanym tym, jak działa mechanika czy fizyka. Każda część pociągu została dokładnie podpisana, co może zachęcić młodych czytelników (nawet tych, którzy dopiero uczą się angielskiego) do dalszych poszukiwań i poznawania nowych słów, np. pogrubione nazwy łatwo zapadają w pamięć.
Książka zawiera informacje o pierwszych lokomotywach parowych: jak działały, jaką siłą ciągu dysponowały czy jaką osiągały prędkość. Obejmuje pociągi z różnych zakątków świata, pokazując ich przeznaczenie i konstrukcyjne różnice. Będzie odpowiednia dla dzieci powyżej 5 lat.
Ooodjazd! – trójwymiarowa podróż przez historię kolei
Ooodjazd! od wydawnictwa Dwie Siostry, autorstwa Gerarda Lo Monaco, oraz w tłumaczeniu Jadwigi Jędrys, to wyjątkowa książka typu pop-up, która zachwyca młodszych i starszych czytelników przestrzenną konstrukcją oraz edukacyjną głębią.
Pięć historycznych lokomotyw w formie 3D
Książka prezentuje pięć kluczowych, historycznych pociągów – od słynnej Rakiety Stephenson’a, przez nadziemną kolej Nowego Jorku, „Latającego Szkota”, aż po francuskie TGV i japoński Shinkansen. Każda rozkładówka pop-up po odpowiednim rozłożeniu, jest składową niezwykłej panoramy, zbliżonej wymiarami do wzrostu dorosłego człowieka.



Edukacyjna treść na odwrocie oraz zachowana chronologia
Na odwrotach przestrzennych stron znajdują się krótkie, merytoryczne opisy: dowiadujemy się z nich jak skonstruowano Rakietę, dlaczego kolej naziemna przegrała z nowojorskim metrem lub m.in. czym zasłynął „Latający Szkot”. Chronologiczne ułożenie sprawia, że lektura staje się płynną oraz atrakcyjną podróżą przez epoki rozwoju kolei.
Pop-up kolekcjonerski dla samodzielnych czytelników
Choć książka ma niewiele stron (10 stron, twarda oprawa), to wykonana została z niezwykłą dbałością – konstrukcje pop-up są solidne i trwałe, ale mimo to zalecam ostrożność i użycie przez bardziej doświadczonych czytelników. Więcej o tej książce piszę w dedykowanej recenzji z przeszłości. Ooodjazd! był dostępny na stronie wydawnictwa Dwie Siostry (nakład wyczerpany na wrzesień 2025, polecam poszukiwania z drugiej ręki).

Opowiem ci, mamo, co robią pociągi – wierszowana i aktywizująca podróż dla najmłodszych
Kartonowa książka z serii Opowiem ci, mamo autorstwa Marcina Brykczyńskiego, a zilustrowana przez Artura Nowickiego, to wielka formatem, pełna detali lektura dla dzieci, w której rymowany tekst i zabawa wizualna łączą się z edukacyjną treścią. To także od tej pozycji zaczęła się fascynacja mojego syna pociągami.
Parowozik Ryś w roli przewodnika
Narratorem jest uroczy, polski parowóz Ryś, który prowadzi czytelników przez kulisy stacji, muzeum parowozów, parowozownie, dworce, mapy kolejowe, kolej górską czy bocznice. Książka wypełniona została narracyjnymi rymowankami, zagadkami oraz zadaniami bazującymi na spostrzegawczości najmłodszych.



Dynamiczna kreska i mnóstwo detali do odkrywania
Ilustracje Artura Nowickiego charakteryzuje żywy, dynamiczny styl – kreska pełna humoru, bogata w szczegóły, sprawia, że każde zajrzenie do książki, pozwala odkryć w niej coś nowego. Obrazki przyciągają wzrok i pobudzają ciekawość – nawet u dwulatków, które chętnie towarzyszą Rysiowi w jego pociągowej codzienności.
Szerzej piszę w recenzji częściowo jej poświęconej: Książki dla dzieci o pociągach. Opowiem ci, mamo, co robią pociągi znajdziecie bezpośrednio na stronie wydawnictwa Nasza Księgarnia (jej nakład często się kończy, ale dość systematycznie jest wznawiany).

101 ciekawostek. Pociągi – od starożytności po kolej przyszłości
101 ciekawostek. Pociągi autorstwa Mari J. Gomez (wydawnictwo Olesiejuk, 2016) to niepozorna na pierwszy rzut oka książka, która kryje w sobie ogrom wiedzy. Publikacja została pomyślana jako podróż w czasie – od starożytności, przez wiek XVI i pierwsze zastosowania kolei w kopalniach, aż po najnowocześniejsze pociągi przyszłości napędzane silnikami wodorowymi.
Ciekawostki ułożone chronologicznie
Atutem tej książki jest jasna i uporządkowana narracja – każde z 101 haseł to zwięzła informacja przedstawiona w telegraficznym skrócie. Dzięki chronologicznemu układowi czytelnik z łatwością dostrzega rozwój kolejnictwa i może prześledzić, jak zmieniały się technologie na przestrzeni wieków.



Ilustracje wspierające naukę
Choć tekst jest krótki, każdej ciekawostce towarzyszą ilustracje, które wizualnie porządkują treści i czynią lekturę atrakcyjną nawet dla młodszych odbiorców. Dzięki temu książka sprawdzi się zarówno jako szybka inspiracja do poszerzania wiedzy, jak i punkt wyjścia do dalszych poszukiwań.
Leksykon dla młodych pasjonatów kolei
101 ciekawostek. Pociągi to lektura idealna dla dzieci i młodzieży, które dopiero rozpoczynają swoją przygodę z tematyką kolejnictwa. Krótkie formy, szeroki zakres informacji i ilustracyjny dodatek sprawiają, że książka nie przytłacza, a jednocześnie otwiera drzwi do fascynującego świata kolei.

Podróż ekspresem odkrywcy – zajrzyj w okienka
Podróż ekspresem odkrywcy autorstwa Emily Hawkins i Toma Adamsa, z ilustracjami Toma Clohosy Cole’a oraz tłumaczeniem Ewy Tarnowskiej (wydawnictwo Olesiejuk, 2018) – to wyjątkowa książka interaktywna, która wykracza poza tematykę samych pociągów. Pociąg staje się tu pretekstem do odkrywania innych form transportu oraz rozmaitych historii wynalazków.
Książka interaktywna – ponad 50 otwieranych okienek
Książka oferuje sporo interaktywnych atrakcji. Na ponad 50 starannie wkomponowanych w ilustracje okienkach kryją się ciekawostki oraz zadania, zapraszające do zabawy i odkrywania. Narratorem są Pierre Henri – konduktor Ekspresu Odkrywcy, oraz Nancy Delaney – geografka, podróżniczka i poszukiwaczka przygód. To połączenie dwóch punktów widzenia sprawia, że historia trafia do dzieci zarówno zainteresowanych techniką, jak i tych bardziej ciekawych świata oraz kultury.



Pociąg jako wehikuł przez historię oraz transport
Akcja książki zaczyna się 1 maja 1937 roku w Paryżu. Z wagonów Ekspresu ruszamy tropem wynalazków i podróży. Wycieczka prowadzi przez epoki i kontynenty – od wizji Leonarda da Vinci, przez transport w Anglii, aż po Amerykę i Rosję. Pociąg to tylko punkt wyjścia do zgłębiania dziejów transportu oraz nawigacji. Więcej pisałam o niej w dedykowanej recenzji pod linkiem Podróż ekspresem odkrywcy.

Pociągi (Patrzę, Podziwiam, Poznaję) – encyklopedia kolejnictwa… z minionego wieku
Pociągi Johna Coiley’a, w przekładzie Andrzeja Machalskiego i opublikowana przez Wydawnictwo Arkady w 1998 roku, to wyjątkowa pozycja w popularnonaukowej serii Patrzę, Podziwiam, Poznaję. Ta książka naprawdę wyróżnia się spośród reszty zestawienia – to encyklopedia ,,pełną gębą”, choć odrobinę skostniała na tle nowszych publikacji.
Encyklopedia w klasycznym stylu
Niektórzy dorośli dobrze kojarzą cykl książek Patrzę, podziwiam, poznaję – był obecny w wielu domach, pozwalając lepiej rozumieć otaczający świat. Niech przykładem będą właśnie Pociągi. Publikacja zachwyca bogactwem materiałów – kolorowymi zdjęciami, rysunkami, portretami pionierów kolei, a nawet przedrukami historycznych dokumentów. To skarbnica wiedzy dla każdego, kto chciałby spojrzeć na historię kolei z poziomu faktów oraz ikonograficznych detali.



Historyczne spojrzenie na przyszłość
Rozdział poświęcony pociągom przyszłości dziś może budzić uśmiech – przewiduje futurystyczne rozwiązania, które dziś już są archaiczne. To ciekawa perspektywa myślenia z lat 90-tych, kiedy przyszłość kolei wyobrażano sobie inaczej niż dzisiaj.
Choć książka jest merytorycznie solidna oraz wizualnie imponująca, jej data wydania sprawia, że nowsze tytuły lepiej oddają współczesne realia kolejnictwa. Warto czytać ją jednak raczej jako dokument przeszłości i ciekawostkę geekowską niż kompletne, aktualne źródło wiedzy o pociągach. Sprawdzi się dla czytelników od 8 lat.

Poppy and Sam’s Wind-up Train Book – interaktywna książka-zabawka w jednym
Poppy and Sam’s Wind-up Train Book (Usborne, autorki Heather Amery, z ilustracjami Stephena Cartwright’a) to wyjątkowe połączenie książki oraz zabawki. W środku – czyli w solidnej, kartonowej konstrukcji, znajdziecie nie tylko opowiastkę fabularną, ale także nakręcany pociąg i tory, po których może on jeździć.
Historia o pociągu na torach w książce
Publikacja zawiera trzy krótkie opowieści o Poppy i Samie, żyjących na Apple Tree Farm. Każdą z nich można odczytać, a potem ożywić za pomocą nakręcanego pociągu, który porusza się po torze wytłoczonym na stronach. Na jednej z rozkładówek nie zabrakło nawet ciekawego detalu – obrotowego rozjazdu umożliwiającego zmianę kierunku jazdy.



Twardy format i powtarzalna frajda dla maluchów
Ta duża, solidna książka w formie board booka (14 stron) została zaprojektowana tak, aby przetrwać intensywne testy nawet tych najmłodszych – u nas od roku sprawuje się świetnie, a często bawi się nią 2,5-latek. Dzięki dynamicznej interakcji oraz humorystycznej narracji to doskonały prezent dla dzieci. Więcej o Poppy and Sam’s Wind-up Train Book pisałam w jednej z moich recenzji.
Dlaczego dzieci tak bardzo lubią pociągi?
Kolej kojarzy się najmłodszym z ruchem, prędkością i przygodą. Właśnie dlatego pociągi szybko stają się bohaterami dziecięcych zabaw oraz ich pierwszych fascynacji. Historie o lokomotywach i wagonach pomagają lepiej rozumieć otaczający świat, rozwijają wyobraźnię, uczą koncentracji oraz wzbogacają słownictwo. Wspólne czytanie książek o pociągach to także doskonała okazja, żeby zachęcić dzieci do częstszego sięgania po literaturę – nawet w tych naprawdę trudnych przypadkach.








