Pamiętam, że jako dziecko odbierałam je jako książki zaskakująco „dorosłe”, mimo że znajdowałam je na półkach z literaturą młodzieżową. Być może odpowiadał za to język Nienackiego: wyszukany oraz kwiecisty. 

Autor nie uciekał też od tematów, które właśnie częściej kojarzą się z kręgiem zainteresowania dojrzałych ludzi – historią, archeologią, sprawami kryminalnymi czy też opisem wydarzeń, potrafiącym wywołać dreszcz ekscytacji. Do tego głównym bohaterem wcale nie był nastolatek. Pan Tomasz jest dorosłym mężczyzną – co w literaturze młodzieżowej stanowiło dość oryginalne rozwiązanie. 

Z tym zapleczem wspomnień usiadłam do trzytomowej, komiksowej adaptacji Uroczyska Mieczysława Sarny, wydanej przez Wydawnictwo Siedmioróg. Odwołując się raz jeszcze do własnych doświadczeń, miałam wrażenie, że Zbigniew Nienacki bardziej pisze o moich rówieśnikach, a trzeba zaznaczyć, że czytałam go nie dalej, niż w czwartej klasie podstawowej.

Tymczasem, 3-tomowy cykl komiksowy o Uroczysku, opowiada o osobach dorosłych, z których najmłodsi się studentami. Już tłumaczę skąd ta rozbieżność oraz dlaczego lektura tej historii pomaga lepiej zrozumieć fenomen Pana Samochodzika. 

➜ Tytuły: Tajemnice kurhanu. Uroczysko. Tom 1, Diabelskie sprawki. Uroczysko. Tom 2, Skarby i sekrety. Uroczysko. Tom 3
➜ Seria: Pan Samochodzik, Uroczysko
➜ Scenariusz: Mieczysław Sarna (na podstawie prozy Zbigniewa Nienackiego)
➜ Rysunki: Mieczysław Sarna
➜ Wydawnictwo: Siedmioróg
➜ Rok wydania: 2024, 2025, 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna +

Zanim Pan Samochodzik stał się Panem Samochodzikiem

Zbigniew Nienacki w rzeczywistości wcale Zbigniewiem Nienackim nie był. Urodził się w Łodzi w 1929 roku jako Zbigniew Tomasz Nowicki, a pseudonimu zaczął używać po problemach, które spotkały go w trakcie studiów scenopisarskich w Moskwie. Został stamtąd usunięty, nie pozwolono mu kontynuować nauki w Polsce, a jego przygotowaną do wydania książkę wstrzymano. 

Uroczysko stało się jego debiutem. Powieść ukazała się w 1957 roku. Oficjalnie seria o Panu Samochodziku narodziła się później, ale to właśnie w Uroczysku pierwszy raz poznajemy młodego reportera Tomasza N.N.. 

W pierwotnej wersji bohater jest więc studiującym jeszcze dziennikarzem, a dopiero później autor nieco eksperymentuje z biografią Pana Samochodzika. Nie pojawiają się na tym etapie m.in. wątki związane zarówno ze słynnym samochodem lub posadą w Ministerstwie Kultury i Sztuki. Główny bohater niezmiennie pozostaje jednak ciekawy świata i zauważalna jest w nim ta charakterystyczna detektywistyczna żyłka, która później przewija się w całej serii. 

Co właściwie dzieje się na Uroczysku?

Tomasz przyjeżdża wraz z ekipą badawczą na tajemnicze Uroczysko, gdzie archeolodzy chcą zbadać prasłowiański kurhan. Szybko okazuje się jednak, że samo stanowisko archeologiczne jest dopiero początkiem znacznie większej zagadki. Niedaleko znajduje się romańska kolegiata, wokół której krążą stare opowieści, a badacze natrafiają na ślady kolejnych tajemnic.

Apetyt naukowców zaostrza się szczególnie, gdy odnajdują tuż obok niej pozostałości po jeszcze jednej budowli. Pracę nad jej odkopaniem co chwila są im jednak przerywane. Z obozowiska giną potrzebne narzędzia, a grupa przyjezdnych zaczyna mieć coraz poważniejsze przypuszczenia, że ktoś bardzo nie chce ich obecności w tym miejscu.

Wraz z kolejnymi częściami – Tajemnicami kurhanu, Diabelskimi sprawkami oraz finałowymi Skarbami i sekretami – atmosfera coraz bardziej się zagęszcza. Trzeci tom domyka całą historię i przynosi odpowiedzi na pytania zasiane we wcześniejszych albumach. 

Kim jest diabeł Kuwasa?

Ogromną rolę odgrywa w tej historii folklorystyczna otoczka, w której centrum znajduje się diabeł Kuwasa. Można powiedzieć, że to spiritus movens całej fabuły. Wzmianki o nim wydają się interesującą, nieco zabawną, miejscową fanaberią, w którą postanowili wierzyć prości, wiejscy ludzie. 

Kiedy jednak kolejne wydarzenia, z którymi łączy się Kuwasę, coraz częściej zaczynają dotykać naukowców oraz badaczy… oni także wydają się dawać wiarę w obecność diabła w swoim życiu. Każdą trudność, podpalenie czy zaginięcie zaczynają wiązać z istnieniem sił nieczystych. 

To zadziwiający obraz wykształconych ludzi, którzy znajdując się w nowym otoczeniu oraz w konkretnych okolicznościach – przyjechali przecież na Uroczysko po to, aby badać przeszłość za pomocą naukowych metod – dają się ponieść temu szaleństwu. 

Nienacki świetnie wykorzystuje mechanizm, w którym odpowiednio podana legenda, izolacja oraz kolejne niewyjaśnione przypadki stopniowo przesuwają granicę między racjonalnością a przesądem.

Kuwasa nie wziął się przy tym znikąd. W prawdziwym Tumie pod Łęczycą podobną funkcję pełni oczywiście słynny diabeł Boruta, z którym związana jest nawet legenda o śladach pazurów pozostawionych na murze kolegiaty. Nienacki otwarcie przyznawał się do wzorowania właśnie na tych opowieściach.

Czy Uroczysko jest oparte na prawdziwej historii?

Opornej i Uroczyska, o których mowa w fabule, nie znajdziecie na mapie, ponieważ autor zlepił miejsce akcji z kilku prawdziwych lokalizacji. Najważniejszą była wspomniana romańska kolegiata w Tumie pod Łęczycą, do której dodał elementy Czartorii w Ręcznie oraz bagnistego krajobrazu i kurhanu inspirowanego innymi regionami Polski. O tych lokacjach pisze sam autor. Fragmenty jego wypowiedzi przytoczone zostały na końcu każdego tomu opowieści graficznych.

Co więcej, we wspomnianych powyżej miejscach rzeczywiście prowadzono wykopaliska archeologiczne. Regularne badania grodziska rozpoczęły się w 1948 roku i trwały przez osiem sezonów do 1956 roku. Odkryto m.in. dwie głębokie studnie, liczne monety, militaria i przedmioty codziennego użytku. W latach 50. badano również samą kolegiatę. 

Prawdziwy był nawet jeden z najważniejszych historycznych tropów powieści. W kolegiacie przez stulecia przechowywano XII-wieczną staurotekę, czyli bogato zdobiony relikwiarz Drzewa Krzyża Świętego. Zabytek zaginął po 1939 roku i do dziś go nie odnaleziono. Nienacki zainspirował się więc realnie istniejącym miejscem, badaniami, zaginionym skarbem oraz lokalnym legendami – i stworzył na ich kanwie wielowymiarową, wciągającą opowieść, która przetrwała próbę czasu.

Nienacki w kadrach Mieczysława Sarny

Omawianych tutaj przeze mnie trzech tomów Uroczyska zdecydowanie nie należy traktować jako niezależne historie. To jedna opowieść podzielona na albumy i najlepiej czytać ją w kolejności chronologicznej, od: Tajemnic kurhanu, przez Diabelskie sprawki, aż po Skarby i sekrety.

Mieczysław Sarna bardzo świadomie podszedł do prozy Nienackiego. Prowadzi on narrację komiksową z dużą rzetelnością. Widać, że twórcy zależy, żeby jak najwięcej tekstu oraz tego charakterystycznego stylu Nienackiego przemycić do nowej wersji Uroczyska.

I dobrze. Dzięki temu komiks pozostaje niezwykle bliski oryginałowi, ale jest bardziej skondensowany, dynamiczny i łatwiejszy do przyjęcia dla współczesnego młodego czytelnika. Choć sięgniecie po te pozycje wcale nie musi wykluczać zanurzenia się w pierwowzorze. Być może ta seria graficzna zachęci czytelników do tego, by poznawać powieści Zbigniewa Nienackiego w szerszej skali.

Czy warto przeczytać komiks Uroczysko?

Uroczysko pozwoliło „narodzić się” Panu Samochodzikowi. Składowe prawdziwych wydarzeń w połączeniu z fikcją, realnie istniejącymi zabytkami, powtarzanymi od lat legendami, ale także bardzo ciekawymi bohaterami – poskutkowały fenomenalną historią. 

To pełna akcji, emocjonująca opowieść, której zwroty akcji – szczególnie w trzecim tomie – wybitnie zaskoczą każdego czytelnika. Zbigniew Nienacki zdecydowanie wyprzedzał swoją epokę. Widać w nim także dryg do pisania scenariuszy (rozpoczął przecież studia scenopisarskie). Współcześnie jego historie przeniesione na ekran zbierałyby mnóstwo widzów. 

Na szczęście, po latach, doskonale odnalazły się one w kadrach Mieczysława Sarny. Dzięki temu mogą one przyciągnąć zarówno tych, którzy Pana Samochodzika pamiętają z dzieciństwa, jak i młodszych czytelników, dla których będzie to pierwsze spotkanie z Tomaszem N.N.. Mam nadzieję, że to nie ostatnie słowo w kwestii przywracania Pana Samochodzika do świadomości współczesnych odbiorców.

Polecam te komiksy młodzieży powyżej 13 lat. Sprawdzajcie ich dostępność na stronie Wydawnictwa Siedmioróg.

FAQ – Uroczysko w komiksie

Czy Uroczysko należy do serii o Panu Samochodziku?

Uroczysko nie powstało pierwotnie jako część cyklu o Panu Samochodziku, ale później zostało powiązane z jego biografią. Młody Tomasz z tej historii jest dziś traktowany jako wcześniejsze wcielenie bohatera znanego z późniejszych powieści.

O czym jest komiks Uroczysko?

To opowieść o wykopaliskach archeologicznych, dawnych legendach, tajemniczej kolegiacie, znikających przedmiotach i serii zdarzeń, które z tomu na tom coraz trudniej wyjaśnić racjonalnie.

Ile tomów liczy komiksowe Uroczysko?

Komiksowa adaptacja Uroczyska autorstwa Mieczysława Sarny składa się z trzech tomów. Najlepiej czytać je po kolei, ponieważ tworzą jedną zamkniętą historię.

Kto stworzył komiksową adaptację Uroczyska?

Za adaptację prozy Zbigniewa Nienackiego na język komiksu odpowiada Mieczysław Sarna. Serię wydało wydawnictwo Siedmioróg.

Czy komiks Uroczysko nadaje się dla dzieci?

Tak, ale najlepiej sprawdzi się u starszych dzieci i młodzieży, które lubią zagadki, historię, archeologię i bardziej rozbudowane fabuły. To nie jest prosty komiks przygodowy, lecz opowieść z dużą ilością tekstu, tajemnic i odniesień historycznych. Polecam serię czytelnikom powyżej 13 lat.

Czy warto przeczytać komiksowe Uroczysko?

Tak, szczególnie jeśli lubicie historie o Panu Samochodziku, zagadki historyczne i przygody z archeologią w tle. Komiks skraca i dynamizuje prozę Nienackiego, ale zachowuje jej charakterystyczny styl.

Artykuł Jak narodziła się sława Pana Samochodzika? Recenzja komiksowej serii o Uroczysku pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Wybór jest tym razem wyjątkowo trafiony. Bo choć Hagrid i Zgredek nie są postaciami pierwszoplanowymi całej opowieści, spróbujcie wyobrazić sobie tę serię bez dobrodusznego półolbrzyma oraz skrzata domowego, który z czasem okazuje się jednym z najodważniejszych sprzymierzeńców Harry’ego!

➜ Tytuły: Hagrid. Mały potterownik. Przewodnik po serii Harry Potter, Zgredek. Mały potterownik. Przewodnik po serii Harry Potter
➜ Seria: Mały potterownik. Przewodnik po serii Harry Potter
➜ Tłumaczenie: Andrzej Polkowski
➜ Ilustracje: Olia Muza, Helen Brady
➜ Wydawnictwo: Media Rodzina
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Hagrid – na pewno go znacie. Ale czy wiecie o nim wszystko?

Burza włosów, potężne rozmiary oraz niepokojące zamiłowanie do bardzo niebezpiecznych zwierząt. Hagrid jest postacią pełną kontrastów. Z jednej strony nie chcielibyście mieć z nim na pieńku, bo na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie groźnego – z drugiej jednak, należy do najbardziej uroczych oraz wielkodusznych postaci całej serii.

W książce Mały potterownik. Hagrid mamy szansę nie tylko lepiej go poznać, ale także powrócić do najbardziej rozczulających oraz znaczących momentów w serii z jego udziałem. Bo to właśnie Hagrid jest pierwszą z postaci, która wprowadza Harry’ego do magicznego świata. To właśnie on przynosi informację, która diametralnie zmienia życie chłopca.

Co zapamiętaliście o Hagridzie?

Zakładam jednak, że to wie większość fanów serii. Myślę jednak, że nawet ci, którzy określają siebie jej oddanymi miłośnikami, mogą nie pamiętać kilku istotnych faktów o Hagridzie. Jak na przykład to… jak brzmi jego pełne imię? Spieszę z odpowiedzią – Rubeus Hagrid. Albo kiedy ma urodziny? Odpowiadam – 6 grudnia. To jemu zawdzięczamy Potworną Księgę Potworów (żaden rozsądny nauczyciel by jej pewnie nie zarekomendował) oraz powiedzonko „cholibka”, chociaż to drugie to też zasługa wybitnego tłumacza Andrzeja Polkowskiego.

Na ilustrowanych rozkładówkach Olii Muzy możemy też zajrzeć do chatki Hagrida oraz – dosłownie – do jego przepastnych kieszeni. Znajdziemy w nich m.in. klucze, sznurek, kiełbaski, monety, włóczkę i cały zestaw rzeczy, których gajowy może kiedyś potrzebować.

I o ile z każdego Małego potterownika możecie dowiedzieć się mnóstwo interesujących faktów lub przypomnieć sobie ciekawostki o bohaterze, tak mam wrażenie, ta pozycja odsłania przed czytelnikami zupełnie nowe sekrety.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Wydawnictwa Media Rodzina.

Zgredek – wielka odwaga w małym ciałku

Zgredka poznajemy dokładnie w dwunaste urodziny Harry’ego Pottera, kiedy pojawia się on w mieszkaniu na ulicy Privet Drive. Skrzat domowy próbuje go ostrzec przed niebezpieczeństwem. Kłopot w tym, że jego metody są mocno dyskusyjne. Pewnie wy także nie zaufalibyście do końca stworzeniu, które widzicie pierwszy raz w życiu i które dodatkowo… wydaje się mówić całkiem od rzeczy.

Poznajmy lepiej Zgredka

Oczywiście Zgredek miał rację. Na Harrego w drugim tomie Harry Potter i Komnata Tajemnic czekało śmiertelne niebezpieczeństwo, ale dla dobra fabuły – musiał się z nim zmierzyć. 

W książce Mały potterownik. Zgredek twórcy bardzo dokładnie analizują sceny, w których ten się pojawił. Tłumaczą jego dobre intencje, a także powiązania z innymi czarodziejami. Zgredek zaczyna bowiem jako skrzat zmuszony do posłuszeństwa rodzinie Malfoyów, ale coraz częściej buntuje się przeciwko ich wyborom. 

Zgredek w Hogwarcie

Z kolei scena z podstępem Harry’ego i skarpetką należy do jednych z najbardziej emocjonalnych oraz satysfakcjonujących. To chwila, w której bohaterowi zostaje zwrócona wolność i otrzymuje on możliwość decydowania o samym sobie.

Zgredek jest wolnym skrzatem.

Dzięki temu twistowi Zgredek trafia do Hogwartu, a czytelnicy Małego potterownika mogą zerknąć za kulisy jego miejsca pracy i nowego domu. Na rozkładówkach Helen Brady oglądamy Zgredka pracującego w kuchniach, odwiedzającego Harry’ego w skrzydle szpitalnym, przynoszącego wiadomości do biblioteki czy pomagającego odnaleźć Pokój Życzeń. Jest też oczywiście wątek jego wielkiej miłości do skarpetek, robótek na drutach oraz coraz bardziej fantazyjnej garderoby.

Dwa zupełnie różne oblicza odwagi

Hagrid i Zgredek zestawieni obok siebie są niemal swoimi przeciwieństwami. Jeden jest potężnym półolbrzymem, drugi małym i delikatnym skrzatem domowym. Łączy ich jednak znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać: prostolinijność, ogromne serce, lojalność wobec przyjaciół oraz odwaga, która w kluczowych momentach okazuje się ważniejsza niż siła czy pochodzenie.

Właśnie dlatego tak dobrze sprawdzają się jako bohaterowie dwóch nowych tomów Małego potterownika. Książki porządkują znane z serii fakty, przypominają mniej oczywiste sceny i pozwalają spojrzeć na obie postacie z większą uwagą. Dla fanów Harry’ego Pottera to przede wszystkim szalenie przyjemny powrót do bohaterów, bez których cały czarodziejski świat byłby po prostu uboższy.

FAQ – Mały potterownik. Hagrid i Zgredek

Czym jest seria Mały potterownik?

Mały potterownik to seria ilustrowanych przewodników po bohaterach świata Harry’ego Pottera. Każdy tom skupia się na jednej postaci, przypominając najważniejsze wydarzenia z jej udziałem, relacje, cechy charakteru oraz mniej oczywiste ciekawostki.

O kim są nowe tomy Małego potterownika?

Najnowsze części serii poświęcono Hagridowi oraz Zgredkowi. To bohaterowie drugoplanowi, którzy odegrali jednak bardzo ważną rolę w życiu Harry’ego Pottera i wielokrotnie udowadniali swoją odwagę oraz lojalność.

Czego można dowiedzieć się z książki Mały potterownik. Hagrid?

Książka przypomina najważniejsze momenty z udziałem Hagrida, ale zawiera też mniej oczywiste informacje dotyczące jego życia, charakteru i codzienności. Czytelnicy mogą m.in. zajrzeć do jego chatki i sprawdzić, co nosi w swoich przepastnych kieszeniach.

O czym opowiada Mały potterownik. Zgredek?

Tom poświęcony Zgredkowi prowadzi czytelnika przez najważniejsze etapy jego historii: od pierwszego spotkania z Harrym Potterem, przez informacje o służbie rodzinie Malfoyów i odzyskanie wolności, aż po pracę w Hogwarcie.

Dlaczego skarpetka jest tak ważna w historii Zgredka?

W świecie Harry’ego Pottera skrzat domowy odzyskuje wolność, gdy otrzyma ubranie od swojego pana. Harry wykorzystuje tę zasadę i sprawia, że Lucjusz Malfoy nieświadomie wręcza Zgredkowi skarpetkę, dzięki czemu skrzat staje się wolny.

Co łączy Hagrida i Zgredka?

Choć pod względem wyglądu są niemal swoimi przeciwieństwami, łączy ich prostolinijność, wielkie serce, ogromna lojalność wobec przyjaciół oraz odwaga. Obaj wielokrotnie ryzykują własnym bezpieczeństwem, żeby pomóc Harry’emu.

Czy warto sięgnąć po Mały potterownik. Hagrid i Mały potterownik. Zgredek?

Tak, szczególnie jeśli dobrze znacie serię o Harrym Potterze i chcecie przypomnieć sobie mniej oczywiste szczegóły dotyczące jej bohaterów. Oba tomy zbierają rozproszone po całym cyklu informacje i pozwalają spojrzeć na Hagrida oraz Zgredka z nieco innej perspektywy.

Dla kogo jest seria Mały potterownik?

To propozycja zarówno dla młodszych czytelników dopiero poznających świat Harry’ego Pottera, jak i dla wieloletnich fanów, którzy chcą wrócić do ulubionych bohaterów i sprawdzić, ile szczegółów z ich historii nadal pamiętają.

Artykuł Cholibka! Hagrid i Zgredek w Małym potterowniku pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Shannon Hale, znana m.in. z serii Przyjaciółki, powraca z nową, częściowo autobiograficzną książką, która porusza wątki dotyczące dorastania i wrażliwości. Siła marzeń opowiada o pieniądzach (oraz ich braku), przyjaźni i dziecięcym fantazjowaniu, ale przede wszystkim to historia o bohaterce, która czuje więcej, niż chciałaby czuć, i przez długi czas uważa to za swoją słabość.

➜ Tytuł: Siła marzeń
➜ Scenariusz: Shannon Hale
➜ Rysunki: Marcela Cespedes
➜ Tłumaczenie: Patrycja Pokora
➜ Wydawnictwo: Jaguar
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Wrażliwa dziewczynka z wielkimi marzeniami

Cassie chodzi do czwartej klasy i wychowuje się w dużej rodzinie w Utah w latach 80-tych. Jej rodzice ciężko pracują (tata zawodowo, mama opiekując się rodziną), w domu jest głośno, a pieniędzy brakuje nawet na rzeczy, które dla innych wydają się czymś oczywistym. Dziewczynka dzieli z siostrami pokój oraz łóżko. Właśnie przechodzi przez trudny okres ze swoją najlepszą przyjaciółką, która coraz więcej czasu spędza z kimś innym.

Cassie ma ogromną wyobraźnię więc z niezwykłą intensywnością przeżywa zarówno przykre, jak i te dobre chwile. Shannon Hale przyznała, że stworzyła ją na podstawie własnych wspomnień, rozwijając historie oraz wątki, które nie zmieściły się w autobiograficznych Prawdziwych przyjaciółkach. Cassie nie jest więc jeden do jednego alter ego autorki, ale wiele doświadczonych przez nią emocji z dorastania w dużej rodzinie czy tych związanych z poczuciem zagubienia – zostało zaczerpnięte bezpośrednio z dzieciństwa Hale.

Wygrana, która ma wszystko naprawić

Punktem zapalnym fabuły staje się list informujący Cassie o wygranej w korespondencyjnej loterii. Wraz z marzeniem o nagrodzie dziewczynka przypadkowo zamawia prenumeraty, za które jej rodzice będą musieli zapłacić. Wie, że rodziny na nie nie stać i ma palące poczucie winy, że zamiast sprawić im radość nagrodami – będą musieli ponieść koszty jej wybryku.

A Cassie chciałaby po prostu wygrać dla rodziny większy samochód, wymienić stare meble albo zabrać przyjaciółkę Vali na fantastyczną wycieczkę. Hale szybko demaskuje jednak potrzebę stojącą za tymi marzeniami: bohaterka nie pragnie właściwie rzeczy, tylko tego, co – w jej wyobrażeniu – można dzięki nim otrzymać. Chce zostać zauważona, mieć więcej czasu z mamą i odzyskać wyłączną uwagę najlepszej przyjaciółki.

To jeden z najciekawszych wątków Siły marzeń, bo pieniądze nie zostają tutaj sprowadzone do prostego morału, że „szczęścia nie można kupić”. Mogą przecież ułatwić codzienne funkcjonowanie rodziny Cassie, która naprawdę mierzy się z finansowymi ograniczeniami. Nie potrafią jednak przełożyć się na szacunek, przywiązanie czy wdzięczność. Drogim prezentem można kogoś ucieszyć, lecz nie da się sprawić, żeby dzięki niemu czuł się z nami bardziej związany.

Wrażliwość ma swoje dobre strony

Nie wiem, jak się zachowywać. Nie wiem, jak powinnam się czuć. Ja po prostu nie wiem… jak być.

Shannon Hale, Siła marzeń, Rozdział czwarty, str. 155

Bohaterka wielokrotnie słyszy, że przesadza, jest zbyt emocjonalna albo za bardzo się przejmuje, dlatego też zaczyna podejrzewać, że problemem jest ona sama. Autorka zamiast jednak sugerować, że Cassie powinna mieć bardziej lekceważący stosunek do rzeczywistości – uwypukla te cechy dziewczynki, pokazując że mają one wartość.

Skoro bohaterka tak dotkliwie odczuwa wstyd, rozczarowanie czy odrzucenie, równie intensywnie potrafi doświadczać zachwytu, radości czy bliskości. Wrażliwość nie jest więc wadą, którą Cassie powinna finalnie w sobie przezwyciężyć. W trakcie procesu uczenia się o sobie, zmienia się raczej jej stosunek do samej siebie i świadomość, że intensywne odczuwanie nie ogranicza się wyłącznie do tego, co bolesne. Ma również swoją dobrą stronę, pozwalającą dostrzegać rzeczy, obok których inni przechodzą obojętnie.

Najcenniejszych rzeczy nie da się kupić

Najbardziej wzruszające w Sile marzeń jest dla mnie to, jak niewielkie okazują się ostatecznie największe pragnienia Cassie. Spędzenie czasu z ważną osobą i poczucie, że przez chwilę naprawdę ma się ją tylko dla siebie, jest dla dziewczynki niemal euforyczne.

Marcela Cespedes bardzo dobrze wykorzystuje komiksową formę do pokazania bogatego wnętrza oraz wyobraźni bohaterki. Dzięki temu Siłę marzeń czyta się ekspresowo, choć sama historia zostaje w pamięci zdecydowanie na dłużej. Mnie przede wszystkim ta opowieść wzruszyła. Gdyby więcej osób zachowało zdolność Cassie do dostrzegania wszystkich cudowności świata, prawdopodobnie byłby on lepszym miejscem. 

Siła marzeń nie przekonuje więc dzieci, żeby przestały być wrażliwe, lecz pokazuje, że nie powinny przed własną wrażliwością uciekać. Jestem przekonana, że ta książka będzie bardzo ważna dla młodych czytelników, którzy dopiero uczą się swojej emocjonalności.

Sprawdzajcie dostępność książki na stronie Wydawnictwa Jaguar.

FAQ – Siła marzeń

O czym jest książka Siła marzeń Shannon Hale?

Siła marzeń opowiada o Cassie, dziewczynce wychowującej się w dużej rodzinie, w której nie zawsze wystarcza pieniędzy i czasu dla każdego. Kiedy bohaterka zaczyna wierzyć, że wielka wygrana rozwiąże jej problemy, stopniowo odkrywa, że przyjaźni, bliskości i czyjejś uwagi nie da się kupić. 

Dla jakiego wieku jest Siła marzeń?

Polecam Siłę marzeń jako komiks dla dzieci od 9. roku życia. Tematy przyjaźni, zazdrości, sytuacji materialnej rodziny i dużej wrażliwości bohaterki sprawiają jednak, że może być ciekawa także dla starszych czytelników. 

Jakie tematy porusza Siła marzeń?

Shannon Hale pisze między innymi o przyjaźni, zazdrości, potrzebie bycia zauważonym, różnicach materialnych, presji rówieśniczej oraz radzeniu sobie z dużą emocjonalnością. Jednym z najważniejszych motywów jest również odkrywanie, że rzeczy i pieniądze nie mogą zastąpić prawdziwej bliskości. 

Czy Siła marzeń to książka o wrażliwym dziecku?

Tak i właśnie ten wątek należy do najciekawszych elementów historii. Cassie mocno przeżywa wstyd, odrzucenie i niepewność, ale ta sama wrażliwość pozwala jej intensywniej doświadczać radości, zachwytu i bliskości. Książka nie przekonuje więc, że bohaterka powinna „mniej się przejmować”, lecz pokazuje wartość jej sposobu odbierania świata. 

Czy Siła marzeń jest początkiem serii?

Tak. Oryginalne Dream On rozpoczyna serię o Cassie. Kolejna część nosi tytuł Dream Big i ponownie koncentruje się na emocjach, lękach oraz marzeniach bohaterki. 

Czy warto przeczytać Siłę marzeń Shannon Hale?

Warto, szczególnie wtedy, gdy szuka się mądrej powieści graficznej o emocjach, przyjaźni i dziecięcej potrzebie akceptacji. Siła marzeń nie upraszcza problemów Cassie i nie sprowadza wrażliwości do słabości, dlatego może stać się również dobrym punktem wyjścia do rozmowy z dzieckiem o poczuciu własnej wartości i relacjach z rówieśnikami.

Artykuł Nie uciekajmy od wrażliwości. Siła marzeń – recenzja komiksu Shannon Hale pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

To już drugi tom po Japońskie bajki dla dzieci, w którym otrzymujemy cztery klasyczne opowieści zaczerpnięte z folkloru. Tym razem są to: Kapelusze Jizō, Tocząca się kulka ryżowa, Rybak w Smoczym Pałacu – adaptację historii o Urashimie Tarō – oraz Dar tanuki. W tym starannie opracowanym przekroju baśni możemy już dostrzec, jakie cechy były w dawnej Japonii szczególnie cenione.

➜ Tytuł: Japońskie bajki dla dzieci II
➜ Autorka adaptacji: Patrycja Hyodo-Malewska
➜ Ilustracje: Zofia Oczko
➜ Wydawnictwo: Meico Studio
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla najmłodszych , dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Bezinteresowna dobroć

Na pierwszy plan niemal każdej z tych opowieści wysuwa się przekonanie, że szczęście sprzyja ludziom skromnym i dobrodusznym. Bohaterowie nie gonią za nagrodami. Finalnie nie uzyskują ich też ani sprytem, ani tym bardziej siłą. Są wynagradzani, ale dlatego, że potrafią wyciągnąć pomocną dłoń do potrzebującego, dzielą się tym, co mają (nawet, albo szczególnie, jeśli mają niewiele) i nie próbują wykorzystać okazji do własnych korzyści.

W Kapeluszach Jizō ubogi staruszek nie waha się okazać troski zasypanym śniegiem figurom. Na jego drodze nieprzypadkowo stają jednak Jizō, czyli kamienne posągi, których pochodzenia należy doszukiwać się w buddyzmie. Nawiązują one do boskiej istoty, która poświęca się dla dobra innych. Co ciekawe, Jizō często utożsamiane są z opiekunami dzieci, dlatego Japończycy tak chętnie zakładają im czapeczki czy ubranka.

Z kolei, w Toczącej się kulce ryżowej dobroć zostaje przeciwstawiona chciwości. Tę baśń można podzielić na dwie części. W pierwszej obserwujemy mężczyznę, który został nagrodzony za swoją skromność. W drugiej – sąsiad, który dowiedział się o nagrodzie, próbuje „wyrwać” jak najwięcej ze szczodrego „źródełka”. 

Mamy tu więc do czynienia z klasycznym, baśniowym mechanizmem, którego sens nadal pozostaje aktualny: człowiek, który bez końca chce „więcej”, wcale nie musi być szczęśliwszy od tego, który potrafi docenić to, co już ma.

Dlaczego w japońskich bajkach tak ważne jest jedzenie?

Czytając te historie razem, trudno nie zauważyć, jak często miarą powodzenia oraz dostatku bohaterów staje się jedzenie. Ryżowe kulki, świeża herbata, kiszonki, miso, pierogi, itd. oznaczają bezpieczeństwo i dostatek.

Być może dlatego, że baśnie wyrastały w rzeczywistości, w której niedostatek pożywienia był czymś na porządku dziennym. Ryż miał jednak szczególną wartość. Źródła dotyczące dawnego życia w Japonii (m.in. japońskie Ministerstwo Rolnictwa, Leśnictwa i Rybołóstwa (MAFF) czy też Japonia – wspomnienia z czasów jedwabiu i słomy. Portret miasteczka, Jun’ichi Sagi) wskazują, że dla wielu mieszkańców – szczególnie ludności wiejskiej – ryż nie był częścią codziennej diety. Zazwyczaj jadano go w symbolicznej ilości – do syta pozwalano sobie najadać się nim tylko w święta lub podczas uczt towarzyszących wyjątkowym okolicznościom. 

Nagrodę w postaci jedzenia można więc współcześnie porównać ze skrzynką pełną kosztowności. Wtedy posiadanie kamieni szlachetnych było mniej praktyczne, bo jedzenia było po prostu niewiele – łatwiej dostać od razu ucztę, niż szukać dostawców jakościowego ryżu

Wprowadzenie w japoński folklor

Najbardziej rozpoznawalną historią jest zapewne Rybak w Smoczym Pałacu. Urashima Tarō należy do najstarszych bohaterów japońskiej tradycji opowieści ustnych. Ja spotkałam go już w wielu zestawieniach baśni japońskich, ale muszę przyznać, że adaptacja Patrycji Hyodo-Malewskiej jest wyjątkowo udana i bardzo dobrze skrojona pod dzieci w wieku już od 3 lat.

Co ciekawe, znany dziś motyw uratowania dręczonego żółwia spopularyzował się dopiero pod koniec XIX wieku. I o ile żółwie znane są szerszej publiczności, to z kolei obecność Jizō czy uroczego zwierzątka tanuki pokazuje dzieciom elementy, które nie mają prostych odpowiedników w polskich baśniach. Książka sprawdza się więc zarówno jako zbiór historii z morałem, ale również jako pierwsze, bardzo łagodne wprowadzenie w japoński folklor.

Japońskie bajki dla dzieci II – czy warto?

Patrycja Hyodo-Malewska w biografii zamieszczonej na końcu książki przyznaje, że sama była wychowywana na japońskich baśniach. Jestem więc przekonana, że wybiera do Japońskich bajek dla dzieci te historie, które z jakiegoś powodu zapisały się w jej pamięci oraz bezpośrednio na nią wpłynęły. 

Całość uzupełniają ręcznie wykonane ilustracje Zofii Oczko – bardzo poetyckie, subtelne i dobrze współgrające z baśniowym nastrojem lektury. 

Japońskie bajki dla dzieci II wydaje się być doskonałym potwierdzeniem, że niezależnie od szerokości geograficznej dawne historie próbowały znaleźć odpowiedź na ponadczasowe pytanie: jak żyć, żeby być dobrym człowiekiem? W tych japońskich baśniach dostajemy na nie prostą odpowiedź: pozostawaj skromnym i pomocnym, nie bierz więcej, niż potrzebujesz, oraz pamiętaj, że dobro zawsze wraca.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Meico.studio

FAQ – Japońskie bajki dla dzieci II

O czym jest książka Japońskie bajki dla dzieci II?

Japońskie bajki dla dzieci II Patrycji Hyodo-Malewskiej to zbiór czterech klasycznych japońskich opowieści ludowych przedstawionych w formie przystępnej dla współczesnych dzieci. Książka przybliża elementy japońskiego folkloru, a jednocześnie porusza uniwersalne tematy dobroci, skromności, wdzięczności i chciwości.

Jakie bajki znajdują się w Japońskich bajkach dla dzieci II?

W drugim tomie znalazły się cztery opowieści: Kapelusze Jizō, Tocząca się kulka ryżowa, Rybak w Smoczym Pałacu oraz Dar tanuki. Każda z nich pokazuje inny fragment japońskiej tradycji i odwołuje się do charakterystycznych dla tamtejszego folkloru postaci oraz motywów.

Czego uczą japońskie bajki dla dzieci?

W wielu japońskich opowieściach ludowych nagradzane są skromność, dobroduszność, bezinteresowna pomoc i umiejętność cieszenia się tym, co się posiada. Chciwość, egoizm czy próba zdobycia bogactwa za wszelką cenę prowadzą natomiast do niepowodzenia. Dzięki temu dawne historie zachowują uniwersalne i aktualne przesłanie.

Czy trzeba znać pierwszy tom Japońskich bajek dla dzieci?

Nie. Japońskie bajki dla dzieci II jest samodzielnym zbiorem czterech historii i można po niego sięgnąć bez znajomości pierwszej części. Oba tomy łączy natomiast pomysł przybliżania dzieciom klasycznych opowieści z japońskiej tradycji, dlatego warto skompletować oba.

Czy warto przeczytać Japońskie bajki dla dzieci II?

Tak, szczególnie jeśli szukamy książki, która łączy krótkie, atrakcyjne historie z poznawaniem innej kultury. To nie tylko zbiór baśni z morałem, ale również pierwsze spotkanie z japońskim folklorem, jego symbolami i sposobem myślenia o szczęściu, dobroci oraz dostatku.

Artykuł Czego dzieci mogą nauczyć się z japońskich baśni? pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Czego można się spodziewać po serii Klasycy literatury portugalskiej w komiksie?

Każdy z obecnie pięciu wydanych tomów (stan na sierpień 2026 – w tym artykule skupiam się na czterech z nich) jest adaptacją konkretnego klasycznego utworu. Twórcy komiksów zachowując rdzeń oryginału, dostosowują go do zupełnie innego medium. Czasem wiąże się to z przełożeniem języka poezji na obrazy i symbole jak w Przesłaniu Pessoi; innym razem konieczne będzie uwspółcześnienie doboru słownictwa XVI-wiecznej farsy; albo skondensowanie obszernej XIX-wiecznej powieści do raptem kilkudziesięciu plansz. 

Teksty w komiksach zostały przełożone przez wybitnych polskich tłumaczy literatury portugalskojęzycznej – Wojciecha Charchalisa oraz Jakuba Jankowskiego.

Fernando Pessoa – jak pokazać poezję w komiksie?

Pierwszy tom serii Przesłanie, od razu rzuca twórców (Pedro Vieira de Moura, Susa Monteiro) na głęboką wodę. Fernando Pessoa zasłynął tomikiem Mensagem z 1934 roku, który jako jedyny został wydany za życia poety. To zbiór 44 utworów składających się na symboliczną wizję historii Portugalii, jej morskiej potęgi, upadku oraz oczekiwanego odrodzenia.

Vieira de Moura i Monteiro zachowali utwory, ale nie tworzyli wokół nich nowej fabuły. Skupili się na bogatej symbolice oraz skojarzeniach. Komiks jest więc interpretacją wierszy Pessoi – jedną z wielu możliwych. Jestem przekonana, że zachwycicie się różnorodnością oraz przenikaniem czasów, które zostały ukazane w tej pozycji. 

Od średniowiecznej legendy do fantasy

Dama z raciczką zabiera czytelników do jeszcze bardziej zamierzchłych czasów. Alexandre Herculano zdobył uznanie zarówno jako pisarz, jak i portugalski historyk oraz przedstawiciel tamtejszego romantyzmu. Dama z raciczką jest jedną z legend, które znalazły się w jego zbiorze Legendy i opowieści z 1851 roku.

Przedstawiona opowieść o kobiecie z kozią raciczką jest jednak starsza od samego autora. Wywodzi się ze średniowiecznej tradycji związanej z rodem Haro i Livro de Linhagens.  Herculano zaadaptował ją w XIX wieku. Z kolei twórca współczesnego komiksu Manuel Morgado, przekłada tę historię na język współczesnego fantasy. Znajdziecie w niej i rycerzy, i namiętność, zdradę, sekrety oraz magnetyzujący niepokój.

Eça de Queirós – skandal, który stał się klasyką

Posiadającą największe znamiona klasycznej powieści z całej czwórki jest Zbrodnia ojca Amaro. Eça de Queirós należał bowiem do najważniejszych przedstawicieli portugalskiego realizmu, a wydana po raz pierwszy w 1875 roku historia młodego księdza i jego kochanki Amelii stała się bezlitosną krytyką hipokryzji kleru oraz mieszczańskiego społeczeństwa.

Duet André Oliveira i Ricardo Santo stanęli więc przed wyzwaniem diametralnie różniącym się od tego, którego musieli się podjąć twórcy Przesłania. Oliveira i Santo skondensowali kilkusetstronicową powieść do 56-stronicowego albumu. Finalnie, karykaturalna kreska rysownika szczególnie dobrze współgra z przewrotnością prowadzonej narracji przez Queirósa oraz jego przenikliwą obserwacją ludzkich słabości.

Gil Vicente i jego 500-letnie poczucie humoru

Zupełnie czym innym jest też Farsa o Inês Pereirze. Gil Vicente, uznawany za twórcę portugalskiego teatru, napisał ją… w 1523 roku. Według legendy miał w ten sposób odpowiedzieć na oskarżenia oraz utrzeć nosa tym, którzy oskarżali go o korzystanie z cudzych pomysłów. 

Otrzymał więc wyzwanie, którego się podjął. Aby udowodnić własny talent, miał napisać fabułę na kanwie popularnego przysłowia: 

„Mais quero asno que me leve que cavalo que me derrube”, co można przetłumaczyć jako: „Wolę osła, który mnie poniesie, niż konia, który mnie zrzuci”.

Pięć wieków później właśnie ta jego satyra pozostaje tą jedną z jego najbardziej znanych oraz uznanych. Być może dlatego, że jej ogólne przesłanie nie straciło na aktualności. Farsa o Inês Pereirze porusza wciąż aktualną tematykę ambicji, małżeństwa, powierzchownych wyborów oraz odgórnie przypisanych społecznych ról. 

Po co przerabiać klasykę na komiks?

Za sprawą właśnie takich komiksów nie tylko poznajemy lepiej daną kulturę, ale możemy się też przekonać, dlaczego tekst sprzed kilku setek lat wciąż pozostaje zaskakująco aktualny. 

W czterech powyższych albumach prezentowane jest czytelnikom szerokie spektrum stylów oraz gatunków. Dostajemy modernistyczną poezję, romantyczną legendę wyrastającą ze średniowiecza, renesansową farsę oraz realistyczną powieść społeczną. 

Właśnie ze względu na tę różnorodność oraz merytoryczne uzupełnienie pod postacią dossier do każdego tomu, Klasycy literatury portugalskiej w komiksie są warci uwagi. Pozwalają zgłębić portugalskie korzenie i otwierają drzwi do literatury, które dotychczas pozostawały tylko uchylone.

FAQ – Klasycy literatury portugalskiej w komiksie

Czym jest seria Klasycy literatury portugalskiej w komiksie?

To kolekcja komiksowych adaptacji ważnych dzieł należących do kanonu literatury portugalskiej. Każdy tom bazuje na konkretnym utworze i przekłada go na język współczesnego komiksu, zachowując najważniejsze motywy, bohaterów oraz sens oryginału.

Czy komiksy z serii są wiernymi adaptacjami klasycznych książek?

Stopień wierności zależy od utworu. Inaczej adaptuje się poezję Fernanda Pessoi, inaczej XVI-wieczną farsę Gila Vicente, a jeszcze inaczej obszerną powieść Eçy de Queirósa. Twórcy czasem kondensują fabułę, uwspółcześniają język albo wykorzystują obraz i symbole tam, gdzie oryginał opierał się przede wszystkim na słowie.

Jakie książki znalazły się w serii Klasycy literatury portugalskiej w komiksie?

W polskim wydaniu ukazują się adaptacje dzieł najważniejszych portugalskich autorów. Wśród nich znalazły się m.in. Przesłanie Fernanda Pessoi, Dama z raciczką Alexandre’a Herculana, Farsa o Inês Pereirze Gila Vicente oraz Zbrodnia ojca Amaro Eçy de Queirósa.

Czy warto poznawać klasykę literatury przez komiks?

Tak, zwłaszcza jeśli komiks traktujemy jako pierwsze spotkanie z dziełem, a nie jego zamiennik. Adaptacja może ułatwić wejście w dawny tekst, przybliżyć jego najważniejsze motywy i zachęcić do późniejszego sięgnięcia po oryginał.

Dla kogo jest seria Klasycy literatury portugalskiej w komiksie?

Seria może zainteresować zarówno czytelników komiksów, jak i osoby chcące poznać literaturę Portugalii. To również ciekawa propozycja dla tych, którzy lubią współczesne adaptacje klasyki i chcą zobaczyć, jak poezja, dramat, legenda czy XIX-wieczna powieść zmieniają się po przełożeniu na język kadrów. Polecam całość osobom powyżej 16 lat.

Artykuł Portugalska klasyka w komiksie. Od Pessoi do Gila Vicente pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

W sierpniu 2026 roku po raz pierwszy po polsku ukazała się bestsellerowa książka U steru opowieści. Przewodnik dla współczesnych adeptów rzemiosła pisarskiego, czyli przekład gruntownie przepisanej w 2015 roku wersji Steering the Craft z 1998. 

➜ Tytuł: U steru opowieści. Przewodnik dla współczesnych adeptów rzemiosła pisarskiego
➜ Autorka: Ursula K. Le Guin
➜ Tłumaczenie: Tomasz Wilusz
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Czy pisania można się nauczyć?

U steru opowieści powstało na bazie doświadczenia po warsztatach, które Le Guin prowadziła w latach 90. Już w samym wstępie czytamy, że pierwsza wersja książki ukazała się w 1998 roku, lecz po kilkunastu latach autorka zdecydowała się właściwie napisać ją ponownie. Zmieniła część ćwiczeń, dodała i przeformułowała na nowo niektóre zagadnienia – uwzględniła też realia komunikacji elektronicznej oraz internetowych grup pisarskich.

Na samym początku książki dowiadujemy się również, że nie jest to lektura dla osób, które nigdy wcześniej nie próbowały pisać. Jej odbiorcą jest raczej ktoś, kto ma już za sobą pierwsze próby opowiadań czy rozdziałów, ale nie czuje się jeszcze wystarczająco pewnie i chciałby bezustannie trenować swój warsztat. Pisanie autorka określa jako rzemiosło, czyli zestaw narzędzi i długotrwały, nigdy niekończący się proces.

Czym ta książka różni się od innych poradników?

To właśnie odróżnia U steru opowieści od wielu popularnych poradników kreatywnego pisania. Le Guin nie oferuje „gotowców” dotyczących instrukcji tworzenia bohatera oraz skupiania się na trzyaktowej kompozycji. Podkreśla jednak znaczenie melodii zdań, interpunkcji, gramatyki, składni, powtórzeń, przymiotników, itd. Inspiruje do zagłębiania się w język, czerpania z największych dzieł oraz uważnego im się przyglądania.

Następnie przechodzi do punktu widzenia, głosu narratora, zmiany perspektywy oraz sztuki decydowania, co pokazać ze szczegółowością, a co nie będzie istotne dla czytelnika. Każdy z dziesięciu rozdziałów uzupełniają przykłady z literatury i ćwiczenia do wykonania samodzielnie albo w grupie. To naprawdę rozsądnie przemyślane aktywności, dzięki którym można z większą świadomością podchodzić do własnej twórczości.

Ważne, by opowieść posuwała się naprzód – niech skończy się w innym miejscu, niż się zaczęła. Tak właśnie działa narracja. Idzie naprzód. Jest w ruchu. Opowieść to zmiana.

Ursula K. Le Guin, U steru opowieści. Przewodnik dla współczesnych adeptów rzemiosła pisarskiego, Wstęp, str. 11

Le Guin i Stephen King – dwa sposoby nauki pisania

Trudno nie zestawić tej książki z Jak pisać. Pamiętnikiem rzemieślnika Stephena Kinga. King miesza autobiografię z poradami i dużo miejsca poświęca znaczeniu rytuałów. Podkreśla, że trzeba dużo czytać, regularnie pisać, ograniczać zbędne słowa i nie bać się redakcji. 

Le Guin mniej skupia się na anegdotach, a bardziej rzeczowo podchodzi do języka. Bazuje na pojedynczych elementach prozy i oferuje możliwość niemal laboratoryjnej obserwacji, jak zmieniają się one pod wpływem kolejnych ćwiczeń.

Obie książki łączy jednak przekonanie, że choć można nauczyć się pisać, potrzeba do tego talentu. Nawet jeśli jednak posiada się talent – nie warto tylko na nim polegać. Własny styl rodzi się w skutek intensywnej praktyki, udoskonalania tekstów, słuchania uwag oraz czytania wybitnych dzieł. 

Ciekawostką jest też to, że przy obu polskich wydaniach pracował Tomasz Wilusz – Jak pisać przekładał wspólnie z Pauliną Braiter-Ziemkiewicz, a U steru opowieści samodzielnie.

Od Ziemiomorza do warsztatu pisarskiego

Jakiś czas temu, przy okazji absolutnie zachwycającego wydania, pisałam już o Ziemiomorzu jako jednej z najważniejszych sag fantasy, ale również o Le Guin jako autorce, która wyznaczyła kierunek kolejnym pokoleniom twórców. U steru opowieści pozwala zajrzeć za kulisy jej pisarstwa. Po lekturze łatwiej wrócić do Czarnoksiężnika z Archipelagu czy Grobowców Atuanu i dostrzec nie tylko samo uniwersum, idee czy bohaterów, ale również rytm zdań oraz niezwykły styl autorki.

Czy U steru opowieści nauczy pisać książki? Żaden poradnik tego nie zrobi. Może jednak zainspirować oraz nauczyć rozpoznawać, dlaczego jedno zdanie brzmi dobrze, a drugie jest miałkie i niewiele wnosi do fabuły. Nie spodziewajcie się więc, że po tej książce zaczniecie pisać bestsellery. Na pewno jednak przybliżycie się do doskonałości oraz staniecie bardziej świadomymi pisarzami.

Polecam odbiorcom powyżej 16 lat. Sprawdzajcie dostępność U steru opowieści na stronie Wydawnictwa Prószyński i S-ka.

FAQ – U steru opowieści Ursuli K. Le Guin

O czym jest książka U steru opowieści Ursuli K. Le Guin?

U steru opowieści to praktyczny poradnik pisania poświęcony warsztatowi autora prozy. Ursula K. Le Guin pokazuje, jak pracować nad rytmem zdań, składnią, interpunkcją, doborem słów, punktem widzenia, narracją i tempem opowieści. Książka zawiera również ćwiczenia, które pomagają rozwijać własny styl.

Jak nauczyć się lepiej pisać?

Zdaniem Le Guin samo poznanie zasad nie wystarcza – pisanie trzeba regularnie ćwiczyć. Autorka zachęca do świadomego eksperymentowania z długością zdań, perspektywą narracyjną, powtórzeniami czy ograniczaniem przymiotników i przysłówków. Dzięki temu można zobaczyć, jak nawet drobne zmiany językowe wpływają na cały tekst.

Czy U steru opowieści zawiera ćwiczenia z kreatywnego pisania?

Tak. Każdy z dziesięciu rozdziałów prowadzi do konkretnego ćwiczenia pisarskiego. Zadania dotyczą między innymi rytmu, interpunkcji, długości zdań, punktu widzenia czy sposobu opisywania wydarzeń. Można wykonywać je samodzielnie albo wykorzystać podczas warsztatów creative writingu.

Artykuł U steru opowieści – poradnik pisania od mistrzyni fantasy pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Według raportu SDG 2024 „Dzieci w kontekście zrównoważonego rozwoju”, w Polsce spośród wszystkich noworodków, które się rodzą, przedwcześnie przychodzi na świat 7%. W 2023 roku były to 19 635 dzieci. Łatwo policzyć, że to mniej więcej jedno na czternaście dzieci. Wcześniactwa nie sposób uznać więc za zjawisko marginalne, choć w literaturze dziecięcej mówi się o nim zaskakująco rzadko.

➜ Tytuł: Moja droga do domu – Historia małej wojowniczki
➜ Autorka: Marcelina Krajnik
➜ Ilustracje: Wiesław Teofilak
➜ Wydawnictwo: Pastele (self-publishing)
➜ Rok wydania: 2025/2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Książka o wcześniakach, która pozwala opowiedzieć też swoją własną historię

Moja droga do domu – Historia małej wojowniczki Marceliny Krajnik ukazała się przy wsparciu marki Pampers. Patronatu udzieliła jej m.in. Fundacja Koalicja dla Wcześniaka, a treść konsultowano z lekarzami neonatologami. Książkę rekomendują m.in. prof. Bożena Kociszewska-Najman z Warszawskiego Uniwersytetu Medycznego oraz prof. Barbara Królak-Olejnik z Uniwersytetu Medycznego we Wrocławiu. 

Jej celem jest edukowanie i oswajanie doświadczenia, o którym nie zawsze łatwo otwarcie rozmawiać. Bo choć pobyt wcześniaka w szpitalu może trwać tygodnie lub miesiące, po latach te przeżycia często pozostają historią znaną przede wszystkim z opowieści rodziców, fotografii czy dokumentacji medycznej. Moja droga do domu pomaga rodzinom opowiedzieć tę historię dziecku – rzeczowo, ale jednak z nastawieniem na emocje odbiorcy.

Nie tylko dla dzieci urodzonych przedwcześnie

Na przykładzie małej wojowniczki obserwujemy więc pierwsze chwile dziecka urodzonego przedwcześnie. Marcelina Krajnik, która swoje własne doświadczenia przekłada na papier – za pomocą prostych słów oraz jasnych analogii opowiada o rozmaitych aspektach funkcjonowania organizmu człowieka, potrzebach noworodków, znaczeniu urządzeń obecnych w szpitalu czy zbawiennych właściwościach matczynego mleka.

Moja droga do domu nie jest jednak książką tylko dla wcześniaków lub ich rodziców czy rodzeństwa. To bardzo merytoryczna, ale także emocjonalna historia dla każdego, kto chce wiedzieć więcej o wcześniactwie. Została przygotowana w taki sposób, że nawet zawarte w niej rozkładówki dotyczące narodzin, można wypełnić w taki sposób, żeby uzupełnić je historią właściwie każdego małego czytelnika.

Dlaczego moje pierwsze zdjęcia różnią się od fotografii rówieśników?

To wszechstronne podejście do tematu bardzo mi się podoba. Jedno dziecko po porodzie może szybko wrócić z rodzicami do domu. Inne przez długi czas będzie poznawać świat zza ścian inkubatora, oddychać przy pomocy specjalistycznego sprzętu czy też otrzymywać pokarm przez sondę. Autorka ukazuje te różnice bez przesadnego medykalizowania opowieści. Szpitalna rzeczywistość przeplata się w jej książce z ciekawostkami i wyjaśnieniami, dzięki którym mamy szansę lepiej ją zrozumieć.

Mama mówiła, że wcześniak to nie tylko dzidziuś, który musi urosnąć w szpitalu. Być wcześniakiem to trochę tak, jakby być kosmonautą, który niespodziewanie ląduje na obcej planecie – bez sprzętu potrzebnego do przetrwania.

To też chyba najprostszy sposób, żeby wytłumaczyć kilkulatkowi, dlaczego jego pierwsze zdjęcia mogą wyglądać nieco inaczej, niż fotografie rówieśników.

Jak rozmawiać z dzieckiem o wcześniactwie?

Na polskim rynku książki znajdziecie kilka pozycji podejmujących temat przedwczesnych narodzin, żadna jednak nie wzbudziła we mnie takiego zainteresowania jak ta. Moja droga do domu wyróżnia się sposobem, w jaki łączy emocjonalną opowieść z podstawową wiedzą o neonatologii. 

To książka dla dzieci od 4-8 lat, którą można podarować rodzinie z doświadczeniami wcześniactwa, ale też po którą warto sięgnąć, żeby rozwijać w maluchach wiedzę i empatię.

Dzięki subtelnym ilustracjom w pastelowych kolorach Wiesława Teofilaka całość jest jeszcze bardziej przystępna. Moja droga do domu powinna obowiązkowo znaleźć się w każdym szpitalu z oddziałami ginekologiczno-położniczymi – szczególnie jednak powinna być dostępna na oddziałach neonatologicznych. Sięgajcie po nią i polecajcie bliskim, bo będzie nieocenionym wsparciem w chwilach, które przypominają te opisane w książce.

Sprawdzajcie jej dostępność na dedykowanej stronie Moja droga do domu.

FAQ – Moja droga do domu. Historia małej wojowniczki

O czym jest książka Moja droga do domu. Historia małej wojowniczki?

Moja droga do domu. Historia małej wojowniczki Marceliny Krajnik opowiada o pierwszych dniach i tygodniach życia dziecka urodzonego przedwcześnie. W przystępny sposób wyjaśnia, czym jest wcześniactwo, jak wygląda pobyt na oddziale neonatologicznym i dlaczego wcześniaki potrzebują szczególnej opieki.

Dla jakiego wieku jest Moja droga do domu?

Książka jest kierowana przede wszystkim do dzieci w wieku przedszkolnym i nieco starszym, około 4–8 lat. Prosty język, ilustracje oraz porównania pomagają oswoić trudniejsze pojęcia związane z wcześniactwem i szpitalem.

Co to znaczy, że dziecko jest wcześniakiem?

Wcześniakiem nazywa się dziecko urodzone przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży. W zależności od tygodnia urodzenia i stanu zdrowia może ono wymagać specjalistycznej opieki neonatologicznej.

Czy książka Moja droga do domu jest tylko dla wcześniaków?

Nie. To książka wartościowa zarówno dla dzieci urodzonych przedwcześnie i ich rodzin, jak i dla tych, które przyszły na świat o czasie. Może pomóc wyjaśnić dzieciom, czym jest wcześniactwo, dlaczego niektóre noworodki dłużej pozostają w szpitalu i jak wygląda ich droga do domu.

Czy Moja droga do domu pomaga rozmawiać z dzieckiem o jego narodzinach?

Tak. Książka nie tylko opowiada historię wcześniaka, ale zawiera także elementy pozwalające odnieść ją do własnych doświadczeń dziecka. Dzięki temu może stać się punktem wyjścia do rozmowy o narodzinach, pobycie w szpitalu i pierwszych miesiącach życia.

Artykuł Moja droga do domu. Książka o wcześniactwie, której brakowało pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Na szczęście nakładem wydawnictwa Nasza Księgarnia ukazała się książka, która robi część tej pracy za nas. Jest ona jednocześnie zapowiedzią zupełnie nowej serii. MAMO, TATO, MÓW DO MNIE. Mój dzień Agaty Matraś to duża formatem kartonówka, w której zwyczajne sytuacje stają się pretekstem do rozmowy. Wstęp do książki przygotowała neurologopedka dr Monika Wójcik. 

➜ Tytuł: Mamo, tato, mów do mnie. Mój dzień
➜ Seria: Mamo, tato, mów do mnie
➜ Ilustracje: Agata Matraś
➜ Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla najmłodszych, dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Nauka rozmawiania

Wiele dzieci obserwuje współcześnie dorosłych częściowo przysłoniętych ekranami telefonów. Tymczasem rozwój mowy nie polega wyłącznie na słuchaniu. Dziecko uczy się komunikacji podczas wymiany zdań z drugim człowiekiem – zauważa mimikę, słucha zmieniającego się tonu głosu, dostrzega gestykulację, rzucanie spojrzeń (czasami bardzo wymownych). Tego rodzaju naprzemienne interakcje mają szczególne znaczenie dla wczesnego rozwoju językowego.

Mój dzień ułatwia pielęgnowanie relacji, a przy okazji proponuje konkretne narzędzia, dzięki którym wspólne doświadczanie książki staje się wartościowo spędzonym czasem. A także powodem do cieszenia się swoim towarzystwem oraz patrzenia sobie w oczy.

Zwyczajny dzień i wiele tematów do poruszenia

Już na początku poznajemy rodzinę bliźniaków Ali i Aleksa, którzy zapraszają czytelników do swojego domu. Jedną z pierwszych rozkładówek jest ta z przekrojem pomieszczeń. Dzięki ilustracjom można dokładnie przyjrzeć się jak wyglądają pokoje członków rodziny, miejsca gdzie spędzają rodzinny czas czy te, w których najczęściej przebywają ich koty.

Narracja prowadzona jest zgodnie z porami dniami. Książka zaczyna się od poranka, gdy domownicy wstają i przygotowują się do wyjścia z domu. Na ilustracjach widać zwyczajny harmider, ale też sporo wymienianych między bohaterami gestów czy spojrzeń. Agata Matraś specjalizuje się zresztą w obrazkach pełnych szczegółów, które bardzo dobrze sprawdzają się podczas takiego niespiesznego oglądania.

Wyszukiwanka i pomoc dla rodziców

MAMO, TATO, MÓW DO MNIE. Mój dzień łączy krótkie fragmenty tekstu, szczegółowe ilustracje, elementy do wyszukania, a także sekcją podpowiedzi dla rodziców. To właśnie dzięki tym ostatnim łatwiej jest prowadzić dyskusję, zainteresować dziecko tym, co widać na obrazkach oraz poruszyć zagadnienia, z którymi młody odbiorca sam może się utożsamić.

Przykładem niech będzie pytanie o pobudki, powód wystraszenia się kota Ancymona, zastanowienie się jakie my lubimy nosić ubrania czy też wspólne omówienie zasad ruchu w mieście. Jedna rozkładówka oferuje więc bardzo wiele opowieści, których my sami będziemy narratorami.

Książka, z której dziecko szybko nie wyrośnie

Dzięki temu, że jest to książka, która w dużej mierze opiera się na opowiadaniu, a czytanie fabuły można odbierać tylko jako wprowadzenie do danej rozkładówki, MAMO, TATO, MÓW DO MNIE. Mój dzień nie zamyka się na jedną grupę wiekową odbiorców. Przyniesie ona sporo przyjemności zarówno maluszkom, jak i przedszkolakom czy starszakom.        

W przypadku najmłodszych można po prostu nazywać to, co widać na ilustracjach, dzieci kilkuletnie opowiedzą własne historie, odczytają emocje czy uzasadnioną konkretne zachowania i być może przełożą je na własne doświadczenia.

Fabuła stanowi więc w tej książce punkt wyjścia. Potraktujcie ją jako inspirację oraz możliwość ćwiczenia się w rozmowie. Sprawdzajcie dostępność tej pozycji na stronie wydawnictwa Nasza Księgarnia. 

FAQ – Mamo, tato, mów do mnie. Mój dzień

O czym jest książka Mamo, tato, mów do mnie. Mój dzień?

Mamo, tato, mów do mnie. Mój dzień to interaktywna książka dla najmłodszych, która pokazuje zwyczajny dzień rodziny bliźniaków Ali i Aleksa. Szczegółowe ilustracje, elementy do wyszukiwania i pytania kierowane do dziecka mają zachęcać do rozmowy, opowiadania oraz odnoszenia przedstawionych sytuacji do własnych doświadczeń.

Czy Mamo, tato, mów do mnie. Mój dzień wspiera rozwój mowy?

Książka została zaprojektowana tak, aby zachęcać dziecko i dorosłego do aktywnej komunikacji. Rodzic może nazywać przedmioty, zadawać pytania, rozmawiać o emocjach, gestach i codziennych sytuacjach, a następnie zachęcać dziecko do samodzielnego opowiadania.

Jak korzystać z książki Mamo, tato, mów do mnie?

Nie trzeba czytać jej od początku do końca jak tradycyjnej opowieści. Można zatrzymać się na jednej rozkładówce, wyszukiwać wskazane elementy, opisywać bohaterów, zadawać proponowane pytania albo tworzyć własne historie na podstawie ilustracji.

Czy jest o książka do wyszukiwania?

Tak, ale nie jest to wyłącznie klasyczna wyszukiwanka. Na rozkładówkach znajdują się elementy do odnalezienia, jednak równie ważne są krótkie fragmenty historii oraz pytania i podpowiedzi zachęcające do rozmowy z dzieckiem.

Czy książka nadaje się dla dwulatka lub trzylatka?

Tak. Dwulatek może wyszukiwać przedmioty, nazywać bohaterów i odpowiadać na proste pytania, natomiast trzylatek może już opowiadać o ilustracjach, przewidywać, co wydarzy się dalej, oraz porównywać sytuacje z książki z własnym życiem.

Czy Mamo, tato, mów do mnie jest serią?

Tak. Mój dzień otwiera serię „Mamo, tato, mów do mnie” wydawnictwa Nasza Księgarnia, której założeniem jest wykorzystywanie wspólnego oglądania książek jako pretekstu do rozmowy, budowania relacji i rozwijania umiejętności komunikacyjnych dziecka.

Artykuł Jak wspierać rozwój mowy dziecka? Recenzja książki Mój dzień pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Wilk
➜ Seria: Seria z Poczwarką
➜ Autor: Saša Stanišić
➜ Ilustracje: Regina Kehn
➜ Tłumaczenie: Małgorzata Gralińska
➜ Wydawnictwo: Dwie Siostry
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Kozioł ofiarny

Kemi nie jest entuzjastą lasu, biwaków oraz bliskiego przebywania ze swoimi rówieśnikami w czasie, gdy mógłby pozostać w samotni swojego pokoju. Mimo to trafia na wakacyjny obóz, na który rodzice wysłali też większość z jego szkolnych kolegów. 

Jednym z nich jest Jörg – chłopak, który pełni w grupie bezwolną funkcję kozła ofiarnego. Kemi dzieli z nim domek. Zna sytuację kolegi i wie, że nie ma on łatwego życia z Marko oraz jego przybocznymi, ale jednocześnie odczuwa ulgę, że sam nie jest obiektem drwin i prześladowań. Do czasu, bo wewnętrznie nie godzi się jednak na takie traktowanie kolegi.

Milcząca większość

To kwintesencja bycia nastolatkiem – robienie czegoś przeciwnego, niż chce się zrobić oraz trzymanie buzi na kłódkę, kiedy wewnętrzny głos krzyczy z poczucia niesprawiedliwości. 

Stanišić nie opowiada tej historii z perspektywy ofiary ani sprawcy. Interesuje go postronny obserwator. Ktoś, kto mógłby zmienić bieg wydarzeń, ale z wygody, strachu lub przez brak pewności siebie tego nie robi. Autor daje do zrozumienia, jak w łatwy sposób stać się częścią przemocowej sytuacji, pozostając zupełnie biernym. Im więcej osób przymyka oko na niewłaściwie zachowanie rówieśników, tym daje prześladowcom większe przyzwolenie na to, co ma miejsce.

Kim jest wilk?

Wilk pojawia się w tej książce nie tylko w tytule. Zwierzęca postać odwiedza Kemiego nocą. Przenika do jego snów. Zjawia się, gdy doświadczenia minionego dnia stają się dla bohatera wyjątkowo przytłaczające i trudne do przepracowania. Wilk, który jest zarazem dziką bestią oraz podobnym do psa symbolem przywiązania, staje się uosobieniem wewnętrznego konfliktu. Może być strachem przed staniem się kolejną ofiarą albo materializacją tego, czego Kemi nie potrafi wypowiedzieć na głos. 

Rzeczywistość w Wilku przeplata się z bujną wyobraźnią chłopaka. Czasem nie wiadomo, czy widzi on rzeczy, których nie ma – czy może dostrzega je wyraźniej niż pozostali. Taki zabieg odzwierciedla emocje głównego bohatera, pozwalając głębiej zanurzyć się w fabułę.

Las i człowiek, za którym można się wstawić

Kemi zaczyna działać dopiero wtedy, gdy strach o Jörga staje się większy, niż strach o samego siebie. Narracja książki jest bardzo klarowna i może pomóc nastolatkom w głośniejszym zabieraniu głosu, ale także śmielszym zwracaniu się do dorosłych o pomoc. Choć trzeba przyznać, że dorośli w tej książce nie zawsze reagują we właściwy sposób. Ich sama obecność może być niewystarczająca, co nie znaczy, że nie warto próbować zainteresować ich swoją sprawą. 

Ciekawie wybrzmiewa też wątek lasu. W pewnym momencie można go odczytać, jako miejsce, które nie obroni się samo przed działaniem człowieka – podobnie jak niektórzy ludzie potrzebuje wsparcia oraz wstawienia się w jego imieniu. Za sprawą takiego zabiegu tworzy się w Wilku klamra kompozycja, która spina fabułę i pozwala jej mocniej wybrzmieć w finale.

O czym jest Wilk Sašy Stanišicia?

To książka dla nastolatków o tym, jak trudno być nastolatkiem. Jak trudno być innym, gdy grupa nie toleruje inności. O wstydzie, gdy wybiera się milczenie zamiast działania; o strachu i odwadze, która nie zawsze oznacza zwycięstwo. 

Wilk zdobył Deutscher Jugendliteraturpreis 2024 i znalazł się na liście White Ravens 2024. To książka pod wieloma względami niepozorna, skupiona przede wszystkim na międzyludzkich relacjach czy potrzebie zabierania głosu (nie zawsze w kwestiach, które są ważne). Dzięki kontrastowym, bardzo dobrze wpisującym się w narrację ilustracjom, zachęci do lektury nawet tych, którzy rzadziej sięgają po lekturę. Rekomenduję ją czytelnikom powyżej 11. roku życia. Sprawdzajcie dostępność Wilka na stronie Wydawnictwa Dwie Siostry.

FAQ – Wilk Sašy Stanišicia

Czy Wilk jest książką o bullyingu i przemocy rówieśniczej?

Tak. Jednym z najważniejszych tematów powieści jest przemoc rówieśnicza, ale Saša Stanišić nie koncentruje się wyłącznie na sprawcy i ofierze. Pokazuje przede wszystkim udział osób stojących z boku.

Dlaczego Kemi nie broni Jörga od razu?

Kemi zdaje sobie sprawę z niesprawiedliwości, ale jednocześnie boi się sam zostać odrzucony. Chce pozostać częścią grupy i nie zwracać na siebie uwagi. Jego zachowanie dobrze pokazuje mechanizm konformizmu i konflikt między potrzebą przynależności, a własnym poczuciem dobra i zła.

Czy Wilk ma dobre zakończenie?

Wilk nie proponuje prostego, bajkowego rozwiązania wszystkich problemów. Stanišić pokazuje raczej, że nie każdą krzywdę można natychmiast naprawić. Ważniejsza staje się decyzja, by przestać biernie patrzeć i nie pozostawić drugiej osoby samej.

Artykuł Wilk – recenzja książki Sašy Stanišicia o przyzwoleniu na przemoc pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Te spokojne, należące do jednych z największych gryzoni świata, zrobiły w ostatnich latach oszałamiającą karierę. Kapibary potrafią bowiem znacznie więcej, niż tylko pluskać się w bajorku czy zajadać smakołykami. W przypadku serii Matthäusa Bära kolejny już raz udowadniają, że nie warto wierzyć pozorom.

➜ Tytuł: Kapibary. Operacja „Flaming”
➜ Seria: Kapibary
➜ Autor: Matthäus Bär
➜ Ilustracje: Anika Voigt
➜ Tłumaczenie: Małgorzata Słabicka-Turpeinen
➜ Wydawnictwo: Kropka
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Kapibary pokazują się z innej strony

Emmy, Raul i Tristan to troje bohaterów, których poznaliśmy już w Kapibarach na gigancie. Bär zabiera czytelników do zoo. Najbardziej kluczowe wydarzenia rozgrywają się po zamknięciu obiektu, gdy dwunożni opuszczają ogród zoologiczny, a ciekawe świata postaci oddalają się od swoich wybiegów, by eksplorować otoczenie oraz nawiązywać kontakty z innymi zwierzakami. 

W Kapibarach. Operacja „Flaming” ich entuzjazm dotyczący wgryzania się w rozmaite tajemnice wydaje się jeszcze bardziej pogłębiać. Tym razem na szali staje nie tylko potrzeba odpowiedzenia na wewnętrzną ciekawość, ale obawa, że ktoś może potrzebować ich pomocy.

20 flamingów nagle znika ze swojego wybiegu

No właśnie, bo w drugim tomie idylliczne życie Emmy, Raula i Tristana zostaje przerwane przez zagadkowe krzyki i niepokojącą wiadomość przyniesioną przez kruki: z wybiegu flamingów zniknęli wszyscy mieszkańcy. W zoo niemal natychmiast pojawiają się głosy o groźnym drapieżniku, a może nawet włamywaczu. Kapibary dostają więc na tacy zagadkę do rozwiązania – zanim jednak zdążą rozpocząć śledztwo, przekonują się jak duży zasięg oraz skutki może mieć plotka.

Bär w bardzo prosty sposób pokazuje mechanizm powstawania pogłoski. Kiedy nie ma wystarczającej wiedzy na jakiś temat, jej brak wypełnia się przypuszczeniami lub hipotezami. Wielokrotne powtórzenie nieprawdy z kolei, może przyczynić się do utrwalenia nowej wizji rzeczywistości. 

Głosem rozsądku jest tutaj postawa Emmy, która zaczyna zadawać pytania. Uświadamia innym, że skoro nikogo nie było na miejscu – skąd wiadomo, kto jest odpowiedzialny za zniknięcie flamingów. 

Zamiast dać wiarę na słowo, lepiej weryfikować 

Kapibary robią więc dokładnie to, czego nie robi reszta mieszkańców zoo – postanawiają ustalić fakty. Szukają poszlak flamingów, rozmawiają ze zwierzętami, zbierają informacje i próbują rozdzielić rzeczywiste tropy od nadmuchanych hipotez. 

Czytelnik w nowym tomie kapifajnej serii dostaje dobrze skonstruowaną zagadkę, a przy okazji ma szansę uświadomić sobie różnicę pomiędzy tym, co zostało tylko powiedziane, a tym, co wydarzyło się rzeczywiście. Kapibary. Operacja „Flaming” staje się lekcją krytycznego myślenia, ale przemyconą właściwie mimochodem.

Książka o poszukiwaniu prawdy

Tym razem Emmy, Raul i Tristan mają przed sobą całkiem konkretne śledztwo. Kapibary ruszają śladem flamingów i przez dwie kolejne noce przemierzają zoo, zaglądając do kolejnych wybiegów i wypytując ich mieszkańców.

Ich trasa prowadzi między innymi do zebr, ursona czy słonia. Każde spotkanie owocuje nową obserwacją. Oprócz flamingów, zniknęły również ich jaja, dlatego zadaniem kapibar będzie ustalenie nie tylko, gdzie wyparowały ptaki, ale również kto zainteresował się ich gniazdami… i czy tajemniczy lis rzeczywiście ma z tym wszystkim cokolwiek wspólnego.

Bär w książce odwołuje się do klasycznego kryminału, ale w dziecięcej wersji. W fabule znajdziecie m.in. liczne ślady, podejrzanych, kolejnych świadków oraz informacje, które początkowo trudno ze sobą połączyć. Emmy, Raul i Tristan nie wpadają na rozwiązanie od razu. Podążają przez całe zoo, porównują to, co zobaczyły i usłyszały inne zwierzęta, i stopniowo rozwiązują zarówno zagadkę flamingów, jak i ich jaj. 

Kapibary mogłyby wrócić do spokojnego bezstresowego życia, zjeść kolejną porcję warzyw i uznać, że zaginione flamingi to problem kogoś innego. Zamiast tego jednak wytrwale szukają odpowiedzi – mając nadzieję, że ich udział, ale także połączone umiejętności, zmysł obserwacji czy świetne pomysły, przydadzą się mieszkańcom zoo.

Kapibary. Operacja „Flaming” – czy trzeba znać pierwszy tom?

Znajomość Kapibar na gigancie pozwoli Wam bardziej cieszyć się z lektury, odwołując się do cech charakterów głównych bohaterów. Zagadka zaginionych flamingów stanowi jednak zamkniętą historię, która nie wymaga znajomości poprzedniej książki.

Kapibary. Operacja „Flaming” to humorystyczna, pisana kwiecistym, ładnym językiem (to też zasługa tłumaczki Małgorzaty Słabickiej-Turpeinen) książka, dzięki której dzieci więcej dowiedzą się o różnych zwierzakach, ale przede wszystkim miło spędzą czas.

Kapibary są teraz modne – temu trudno zaprzeczyć. W gąszczu jednak bardzo różnych lektur, dobrze sięgać po tytuły, który nie bazują tylko na obecnym fenomenie tych zwierzaków. Bär inspirując się ich najbardziej charakterystycznym cechami, stworzył bohaterów z którymi łatwo sympatyzować i jednocześnie którzy wybijają się na tle zupełnie zwyczajnych kapibar.

Sprawdzajcie dostępność tej książki na stronie wydawnictwa Kropka.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym jest książka Kapibary. Operacja „Flaming”?

Kapibary. Operacja „Flaming” to drugi tom serii Matthäusa Bära o Emmy, Raulu i Tristanie. Tym razem z zoo znika dwadzieścia flamingów, a kapibary rozpoczynają własne śledztwo. Szukają tropów, rozmawiają z kolejnymi zwierzętami i próbują ustalić, co stało się z ptakami oraz ich jajami.

Czy Kapibary. Operacja „Flaming” to druga część serii?

Tak. To drugi tom serii o trzech kapibarach. Pierwsza część ukazała się w Polsce jako Kapibary na gigancie.

Czy trzeba znać Kapibary na gigancie, żeby przeczytać Operację „Flaming”?

Nie. Poszczególne tomy zostały napisane tak, aby można było czytać je niezależnie. Znajomość pierwszej części pozwala lepiej poznać Emmy, Raula i Tristana, ale zagadka zaginionych flamingów stanowi osobną historię.

Kim są bohaterowie książki Kapibary. Operacja „Flaming”?

Głównymi bohaterami są trzy zaprzyjaźnione kapibary: Emmy, Raul i Tristan. Każde z nich ma nieco inny charakter – Emmy jest rozsądna i spostrzegawcza, Raul uwielbia przygody, a Tristan szczególnie ceni jedzenie i spokojne życie.

Czy Kapibary. Operacja „Flaming” jest książką detektywistyczną?

Tak. Fabuła została skonstruowana jak kryminał dla dzieci – są w niej zaginione zwierzęta, ślady, świadkowie, podejrzani i kolejne tropy prowadzące bohaterów przez alejki zoo. Dzięki czemu książka łączy humorystyczną opowieść o zwierzętach z klasycznym motywem śledztwa.

Dla jakiego wieku jest Kapibary. Operacja „Flaming”?

Książkę polecam dzieciom od około 6. roku życia. Krótkie rozdziały i duża liczba ilustracji sprawiają, że dobrze sprawdzi się zarówno do wspólnego czytania, jak i dla dzieci rozpoczynających samodzielną lekturę dłuższych książek.

Artykuł Kapibary. Operacja Flaming – recenzja książki o poszukiwaniu prawdy pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.