➜ Tytuł: Kobieta życie wolność
➜ Redakcja: Marjane Satrapi
➜ Autorzy: Marjane Satrapi, Joann Sfar, Lewis Trondheim, Pascal Rabaté, Catel, Nicolas Wild, Winshluss, Paco Roca, Rahi Rezvani, Touka Neyestani, Mana Neyestani, Deloupy, Hyppolyte, Coco, Patricia Bolaños, Shabnam Adiban, Bee, Bahareh Akrami, Alba Beccaria, Abbas Milani, Farid Vahid, Jean-Pierre Perrin
➜ Tłumaczenie: Małgorzata Fangrat-Jastrzębska
➜ Wydawnictwo: Timof i cisi wspólnicy
➜ Rok wydania: 2024
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Według piramidy Maslowa na samym dole znajdują się potrzeby fizjologiczne, czyli te najbardziej podstawowe i najważniejsze, związane z głodem, snem, oddychaniem czy higieną. Już na drugim miejscu umieszczone zostały jednak tzw. potrzeby bezpieczeństwa. Poprzedzają m.in. obecność w życiu miłości, przyjaźni czy rodziny.

Na poziomie poczucia bezpieczeństwa znajduje się, oprócz zdrowia, także kwestia wolności. Bycie wolnym i zdolnym do decydowania o własnym losie jest więc znacznie ważniejsze od kolejnych pięciu poziomów, które scharakteryzował Maslow.

Co się dzieje w Iranie?

Marjane Satrapi to imię i nazwisko, które zaistniało na świecie już wiele lat temu. Bezsprzecznie kojarzone z Iranem, ale także walką, odwagą oraz nieugiętym stawianiem uporu. Wszystko po to, aby zwiększać świadomość i poprawić los kobiet ze swojego kraju.

Artystka zasłynęła przede wszystkim komiksem Persepolis, który kilka lat później zekranizowano jako film animowany (wyróżniony zresztą nominacją do Oscara). Teraz powraca w roli redaktorki książki, gdzie pod jednym tytułem zbiera świadectwa wielu osób związanych z trudną sytuacją w Iranie.

Kobieta oraz jej wolność w kraju muzułmańskim

Kobieta życie wolność jest komiksem, w którym troje specjalistów – politolog Farida Vahida, reporter Jean-Pierre’a Perrina oraz historyk Abbas Milani, połączyli siły z 17 twórcami opowieści graficznych. W ten sposób powstały trzy obszerne działy:

• Wydarzenia,
• Trochę historii,
• Żelazny reżim… społeczeństwo, które się nie poddaje,

gdzie w konkretnych rozdziałach poruszane zostają najważniejsze wątki dotyczące aktualnej sytuacji z kraju, historycznego kontekstu istotnego dla obecnych nastrojów czy rzucone zostaje światło na fakty, o których na miejscu nie mówi się zbyt głośno.

Kobieta życie wolność

Punktem zapalnym, którego poniekąd ten komiks jest efektem, była śmierć Mahsy Amini. 16 września 2022 roku dziewczyna została pobita przez policję obyczajową, ponieważ – według ich relacji – w niewystarczający sposób zakryła swoje włosy hidżabem. Mahsa kilka dni później zmarła, a w kraju zawrzało.

To też właśnie wtedy hasło z okładki: Kobieta życie wolność zyskało na popularności, a kobiety (ale także mężczyźni, co było kulturowym i społecznym przełomem) skandowali je na ulicach Iranu – mimo ogromnego niebezpieczeństwa, strzelanin czy wyroków więziennych.

Kobieta życie wolność to komiks o prawach kobiet oraz podstawowych prawach człowieka. Historie o sile Iranek i ich ciągłej, niegasnącej nadziei na lepsze czasy. Przedstawiony za pomocą różnych stylów, punktów widzenia oraz interpretacji, daje rzetelny obraz sytuacji kobiet, które chciałyby podejmować decyzje za siebie i być wolne.

Polecam ten komiks każdemu powyżej 16 roku życia.

Link do strony wydawnictwa: https://timof.pl/katalog/Kobieta+życie+wolność/pokaz.html

Artykuł Kobieta życie wolność – recenzja ważnego komiksu pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuły: Persepolis, Wyszywanki
➜ Scenariusz: Marjane Satrapi
➜ Rysunki: Marjane Satrapi
➜ Tłumaczenie: Wojciech Nowicki, Paweł Łapiński
➜ Wydawnictwo: Egmont
➜ Rok wydania: 2022
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Zazwyczaj staram się poznawać różne, ważne historie od książek. Jeżeli dostępny jest film lub publikacja literacka – raczej sięgnę po ten drugi wybór, chociaż zdarzają się wyjątki. Wiele lat temu studiując kierunek filmowy, zdecydowanie bardziej byłam na bieżąco z polską i światową kinematografią. Nie trzeba było wówczas dużo czasu, żebym nie natknęła się na pewną animację, która na długo została mi w pamięci.

,,Persepolis” to film z 2007 roku, który rok później zdobył nominację do Oscara (za najlepszy długometrażowy film animowany) oraz nominację do Złotego Globu (za najlepszy film zagraniczny). Zanim jednak trafił na ekrany, został wydany w formie autobiograficznego komiksu przez Marjane Satrapi, o której chcę opowiedzieć trochę więcej.

Marjane Satrapi i jej ucieczka przed samą sobą

Wydawnictwo Egmont wznowiło właśnie ,,Persepolis”, które ukazało się w pięknym wydaniu z twardą oprawą. Dodatkowo, został wydany kolejny komiks autorki ,,Wyszywanki”, który jest niejako uzupełnieniem poprzedniej pozycji. O tej książce opowiadam w dalszej części recenzji.

Marjane Satrapi stworzyła pokaźnych rozmiarów dzieło, które rozpoczyna się w zasadzie od roku 1979 w jej rodzinnym Iranie. Akcja toczy się do momentu, aż Marjane z dziewczynki staje się dorosłą kobietą. W międzyczasie bohaterka jest świadkiem rewolucji islamskiej w Iranie, wyjeżdża do Austrii i ponownie powraca do ojczyzny.

Byłam zachodnią kobietą w Iranie, Iranką na Zachodzie. Nie miałam tożsamości. Nie wiedziałam już nawet, dlaczego żyję.

Marjane Satrapi, Persepolis, Część 4, Narty, str. 283

Iran z perspektywy kobiety

Trawiony od wielu lat wojnami z Irakiem, ale i wewnętrznymi rewolucjami Iran budzi w wielu mieszkańcach Zachodu skrajne emocje. Ortodoksyjne przywiązanie do religii oraz tradycji, brak otwartości na naukę i prawa człowieka czy przede wszystkim ograniczanie wolności obywatelom swojego kraju – to cechy, które sprawiają, że nie chcemy wierzyć, że ktoś z własnej woli chciałby tam mieszkać. 

A jednak, historia Marjane pokazuje, że nieważne jak otwartych ma się rodziców i jak wiele możliwości stawia przed nami los, jesteśmy związani z miejscem, w którym się wychowywaliśmy silniej, niż można byłoby się tego spodziewać.

Persepolis – komu polecam

,,Persepolis” oprócz więc tego, że jest nawiązaniem do miasta w starożytnej Persji, obecnie leżącym na terytorium Iranu – to także komiks, który ukazuje życie dziecka, nastolatki, w końcu młodej dorosłej – co rusz poddawanej rozmaitym próbom. To pozycja poruszająca, niezwykle istotna oraz na długo pozostająca w pamięci.

Polecam ją czytelnikom powyżej 16 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: https://egmont.pl/Persepolis,69147649,p.html

Wyszywanki – ważne uzupełnienie Persepolis

Drugą książką, która ukazała się pierwszy raz w Polsce dopiero w tym roku (2022) są ,,Wyszywanki”. W tej nietypowej powiastce graficznej autorka, Marjane Satrapi wydaje się uzupełniać kobiecy punkt widzenia swojej opowieści.

Akcja pozycji rozgrywa się równolegle do wydarzeń z ,,Persepolis”, choć skupia się ona przede wszystkim na jednym spotkaniu. Podczas poobiedniej herbatki z samowaru, kobiety z otoczenia Marjane plotkują na temat swoich sąsiadek, kuzynek czy opowiadają własne historie.

Pojawiają się tutaj wątki związane z seksualnością, związkami czy zrealizowanymi lub nie – celami. O ile polecałam ,,Persepolis” czytelnikom powyżej 16 roku życia, tak tutaj skłaniałabym się raczej ku dorosłym odbiorcom. 

,,Wyszywanki” są jednak niezwykłym dziełem – czy to przez wzgląd na ich kameralny charakter, czy może znaczenie poruszanych opowieści. Jestem pewna, że z przyjemnością sięgną po nie także te osoby, które nie uważają się za wielkich fanów komiksu.

Link do strony Wydawnictwa: https://egmont.pl/Wyszywanki,69146635,p.html

Artykuł Persepolis i Wyszywanki – recenzje komiksów pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Seria: Świat dla Dociekliwych

Autor: Albert Kwiatkowski

Ilustracje: Katarzyna Adamek-Chase

Wydawnictwo: Dwie Siostry

Rok wydania: 2021

Objętość:  więcej niż sto

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: wybitna

Recenzja:

Ależ to była inspirującą i udana podróż – zupełnie bez potrzeby wychodzenia z domu, paszportów, testów i masy dokumentów, bez których teraz ani rusz!

Seria ,,Świata dla Dociekliwych” Wydawnictwa Dwie Siostry powiększyła się ostatnio o nową książkę! W swojej kolekcji posiadałam już trzy pozycje tego cyklu i każda robi wrażenie ilością ciekawostek na tematu danego kraju. 

Ich recenzje możecie przeczytać tutaj:

– Great! Wielka Brytania dla dociekliwych,

– Xin Chao! Wietnam dla dociekliwych,

– Banzai. Japonia dla dociekliwych.

Najnowsza książka zabiera nas w niezwykłą podróż do nowej Persji. ,,Bah Bah. Iran dla dociekliwych” została napisana przez specjalistę od tego kraju – Alberta Kwiatkowskiego. 

Lektura przybliża nam ten tajemniczy świat, który wiele osób może kojarzyć wyłącznie z pięknymi baśniami, tkanymi ręcznie dywanami i oczywiście… pistacjami. 

Autor udowadnia, że Iran ma do zaoferowania znacznie więcej. Zapierające dech w piersiach widoki, architekturę, kuchnię oraz literaturę, a to tylko kilka z elementów, z których zbudowany jest współcześnie ten kraj.

,,Bah Bah” jest podróżą – dosłownie i w przenośni, ponieważ narrator zabiera nas do kolejnych miejsc, budując akcję w ten sposób, żebyśmy czuli się jak bohaterowie w samym środku wydarzeń. Poznajemy współczesne i historyczne osoby, dowiadujemy się jak wiele rzeczy funkcjonuje w Iranie (np. w jaki sposób pozyskiwana jest woda na tym pustynnym obszarze), a nawet słuchamy ciekawostek, które wiążą ten kraj z Polską. 

Kto jeszcze nie był przekonany, po lekturze tej książki na pewno zdecyduje się odwiedzić to miejsce. Iran obiecuje przygodę, jaką niewiele krajów ma jeszcze do zaoferowania. Autor zapewnia, że miejscowi otwarci są na turystów, chociaż nam nie kojarzy się on przecież z popularną destynacją wakacyjną (a dla wielu osób to zdecydowanie zaleta). 

Ilustracje Katarzyny Adamek-Chase jeszcze bardziej nęcą i zachęcają do zobaczenia tych wszystkich opisywanych miejsc na własne oczy. Malarskie, niedosłowne obrazy doskonale tworzą charakter tej książki, jednocześnie oddając ducha samego Iranu.

Wydawnictwu Dwie Siostry należą się gratulacje za wydanie tej książki. Dzięki ,,Bah Bah” dzieci oraz rodzice mają okazję bardzo dobrze poznać kraj, o którym w polskiej literaturze dla młodszych materiałów jest jak na lekarstwo. (Pamiętam swoje doświadczenia z tym krajem, kiedy razem z Donya Maghsoudlou oraz Maryam Tahmasebi przygotowałyśmy rozkładówki dla ,,Zielony Latawiec. Przyjaźń przez 6 kontynentów”. Dowiedziałam się także wtedy wielu ciekawych rzeczy).

Iran zdecydowanie wpisuję na swoją listę miejsc do odwiedzenia, a wszystkim miłośnikom podróżowania i poznawania innych kultur polecam ,,Bah Bah. Iran dla dociekliwych”. Książka będzie odpowiednia dla dzieci już powyżej 8 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: https://www.wydawnictwodwiesiostry.pl/katalog/prod-bah_bah_iran_dla_dociekliwych.html

Artykuł Bah Bah. Iran dla dociekliwych – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Tytuł: ,,Baśnie perskie. Złoty ptak”

Opracowanie i tłumaczenie: Albert Kwiatkowski

Ilustracje: Ewa Beniak-Haremska

Wydawnictwo: Media Rodzina

Rok wydania: 2018

Objętość: prawie jak encyklopedia!

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: wybitna

Recenzja:

Starożytna Persja to kraj, który istniał wiele tysięcy lat temu do starożytności, a który obecnie znamy jako Iran. Znajduje się na Bliskim Wschodzie, pomiędzy Morzem Kaspijskim, Zatoką Perską i Zatoką Omańską.

Jest bogaty w kulturę. Mówi się w nim w wielu językach i dialektach, a opowiadane kiedyś baśnie w Persji, łączą w sobie elementy różnych narodowości, np. Kurdów, Lurów czy Arabów.

,,Baśnie perskie. Złoty ptak” to kolejna już część wielotomowej serii Wydawnictwa Media Rodzina, która skupia się na pięknych wydaniach baśni z całego świata.

Na swojej stronie pisałam już recenzję o książce ,,Cudowny jeleń. Baśnie węgierskie”, którą możecie przeczytać pod tym linkiem: http://bajkochlonka.pl/2018/08/26/cudowny-jelen-basnie-wegierskie-recenzja/

Zakochałam się wtedy w tamtej książce bez pamięci, chociaż muszę szczerze przyznać, że ,,Baśnie perskie. Złoty ptak” zrobił na mnie jeszcze większe wrażenie.

Historie w tej pozycji są nieco krótsze i bardziej zwięzłe, jednak być może przez egzotykę pozycji, wydają się bardziej unikatowe i wcześniej przeze mnie niesłyszane. Tylko jedna baśń w całej książce wydała mi się znajoma. Jestem pewna, że ,,Sekrety mowy zwierząt” czytałam w innej pozycji o baśniach z krain Dalekiego Wschodu.

Poza tym ,,Baśnie perskie. Złoty ptak” to zbiór pięknych, wyjątkowych opowieści, które mają oczywiście wiele elementów moralizatorskich, ale są także bardzo poetyckie, a momentami nawet wzruszające.

,,(…) Natomiast ten, który kłosy ścinał – zarówno dojrzałe, jak i jeszcze młode – jest Azrailem, Aniołem Śmierci. Kiedy Azrail kogoś zabiera, nie patrzy, czy to dziecko, czy młody, czy też stuletni starzec.” Albert Kwiatkowski, Baśnie perskie. Złoty ptak, Przeznaczenie, str. 90

W baśniach ze starożytnej Persji duży nacisk kładzie się na tematykę związaną z miłością. Często mówi się w nich, że jest ona nieśmiertelna oraz godna wysiłku i wyrzeczeń.

Poruszane są także wątki związane z przejściem próby charakteru, przeznaczeniem czy słownością. W tytułowej baśni ,,Złoty ptak” mówi się o ludzkiej zachłanności. O tym, jak nasza potrzeba posiadania więcej i więcej może nas doprowadzić do szybkiej zguby.

Jednak jak w większości baśniach, w opowieściach toczy się przeważnie bitwa dobra ze złem, gdzie to pierwsze wygrywa, a drugie ponosi sromotną klęskę.

Najlepiej obrazuje to historia o mężczyźnie, który wyświadczył przysługę wężowi, a ten nie chciał go opuścić. Powiedział, że zrobi to, dopiero kiedy bohater znajdzie kogoś, kto nie zgodzi się ze stwierdzeniem, że zło jest zapłatą za dobro.

Mężczyźnie po długich próbach w końcu się udaje, udowadniając zarazem, że ludzie w głębi duszy są dobrzy.

To, co jednak wyjątkowo wzbogaca tę książkę to niesamowite ilustracje Ewy Beniak – Haremskiej, których jest w ,,Baśnie perskie. Złoty ptak” naprawdę bardzo dużo! Wiele z nich przypomina malowidła wykonane henną. Są pełne kolorów i robią niesamowite wrażenie.

,,Złoty ptak. Baśnie perskie” bardzo polecam dzieciom od 7-ego roku życia oraz wszystkim starszym czytelnikom. W zbiorze uwzględniono nawet jedną historię dla dorosłych, zaznaczając, że nie jest odpowiednia dla najmłodszych.

Link do strony wydawnictwa: https://mediarodzina.pl/prod/1619/Basnie-perskie–Zloty-ptak

Artykuł Baśnie perskie. Złoty ptak – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.