Skóra nie zdążyła się jeszcze dobrze zestarzeć, a już ma swoją własną rutynę przeciwstarzeniową. Retinol, kwasy, pilingi oczyszczające i kolejne pudełka kosmetyków trafiają dziś do łazienek uczennic (oraz uczniów) szkoły podstawowej.
Zjawisko „Sephora kids” bywa przedstawiane jako niewinna zabawa w dorosłość, chęć naśladowania mam – tak jak kiedyś mierzenie ich szpilek. Ale to nie jest zabawa, a próba upodobnienia się za wszelką cenę do własnego wyglądu, zmienionego, zniekształconego przez filtry z social mediów.
➜ Tytuł: Moje doskonale niedoskonałe ciało
➜ Scenariusz: Debbie Tung
➜ Rysunki: Debbie Tung
➜ Tłumaczenie: Joanna Kończak
➜ Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna
Dziecięce podążanie za kanonem „piękna”
Media społecznościowe pokazują młodym ludziom twarze wygładzone i te ze zmienionymi przez filtry lub programy graficzne rysami. Magicznie znikają pory, zaczerwienienia i cienie pod oczami, zmieniają się proporcje nosa, ust oraz kości policzkowych. Wzorzec piękna nie jest współcześnie trudny do osiągnięcia – jest biologicznie niemożliwy.
Liczne badania dotyczące filtrów na TikToku wykazują związek między używaniem efektów poprawiających wygląd a większym niezadowoleniem z twarzy czy ciała. Nastolatka, która ogląda ulepszoną wersję siebie, później może uznać prawdziwe odbicie za to gorsze i nieatrakcyjne.
Krem przeciwzmarszczkowy w szkolnym plecaku
Odpowiedzią na nieistniejące niedoskonałości staje się długa lista zakupów. Analizując popularne filmy o pielęgnacji oglądane przez dzieci i nastolatki, można dostrzec obecność produktów, w których pojawiają się silne składniki aktywne oraz substancje, mogące wywoływać podrażnienia lub alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.
Dermatolodzy przestrzegają, że młoda, zdrowa skóra zwykle nie potrzebuje retinolu, kosmetyków przeciwstarzeniowych ani intensywnego złuszczania. Bez wskazań specjalisty preparaty te mogą powodować pieczenie, zaczerwienienie i naruszenie bariery ochronnej skóry.
Zjawisko coraz częściej określa się jako kosmetykoreksję – nieformalną nazwę kompulsywnego pielęgnowania i poprawiania skóry. Dermatolożka Agnieszka Bliżanowska mówi Onetowi wprost: „Social media stworzyły nierealny standard skóry”. Nie chodzi o demonizowanie subtelnego błyszczyka czy sporadycznej maseczki. Niepokojące jest przekonanie, że jedenastoletnia twarz wymaga „pracy”, kosmetyków oraz wieloetapowej pielęgnacji.
Debbie Tung pokazuje, jak zaczyna się poprawianie siebie
Właśnie dlatego warto sięgnąć po Moje doskonale niedoskonałe ciało Debbie Tung. To autobiograficzny komiks o dorastaniu, problemach z obrazem własnego ciała i stopniowym uzależnianiu samooceny od wyglądu.
Bohaterka, choć żyła przed erą TikToka, doświadczyła podobnego mechanizmu stopniowego pozbywania się pewności siebie. Najpierw pojawiła się pozornie niewinna uwaga – mama skomentowała nadmierny apetyt Debbie, przestrzegła przed dokładkami i zasugerowała dietę. Zrobiła to zapewne z troski, jednak w głowie dziewczynki uruchomiła proces myślowy, że jej ciało jest czymś wymagającym naprawy.
Komentarze rodziny łączą się z ocenami rówieśników i obrazami szczupłych kobiet obecnymi w popkulturze. Debbie stopniowo uzależnia samopoczucie od wagi, tego czy mieści się w jeansy i ile kalorii udało jej się „nie zjeść”. Gdy chudnie, czuje satysfakcję. Kiedy liczba na wadze choć trochę rośnie, karci się, ogranicza jedzenie i ćwiczy jeszcze intensywniej.
Znęcałam się nad ciałem, dzięki któremu żyłam. I podskórnie czułam, że żadna zmiana wyglądu zewnętrznego nie naprawi bałaganu wewnątrz mnie.
Debbie Tung, Moje doskonale niedoskonałe ciało, str. 143
Problemy z jedzeniem i akceptacją
Komiks pokazuje zarówno głodzenie się, jak i kompulsywne objadanie, ale nie zamyka się tylko na kwestie jedzenia. Opowiada o potrzebie ciągłego poprawiania siebie: ukrywania skóry pod makijażem, kontrolowania sylwetki i oglądania własnego ciała cudzymi oczami. Dzisiejsza nastolatka znacznie częściej niż na wagę, zerka w przedni aparat swojego telefonu, – przez filtr wygładzający skórę albo film przedstawiający wieloetapową pielęgnację.
Moje doskonale niedoskonałe ciało jest więc ważne również dla rodziców. Pokazuje, że „pielęgnowanie” w sobie braku akceptacji może być długotrwałym procesem, a żeby je zapoczątkować wystarczy tylko nieprzemyślany żart o porcji jedzenia, komentarz o cerze albo zachwyt nad tym, że dziecko schudło. Dorośli mogą nie zauważyć, że pochwała „dyscypliny” wzmacnia zachowania, za którymi kryją się lęk, poczucie winy i przekonanie, że na akceptację trzeba sobie zasłużyć.
Nie zakazuj kosmetyków – szukajcie równowagi
Makijaż i pielęgnacja mogą być dobrą zabawą oraz sposobem wyrażania siebie. Niepokój powinno budzić jednak, gdy nastolatka albo nastolatek nie chcą pokazać twarzy bez filtra, boją się zrezygnować z kolejnego produktu albo używają silnych składników bez konsultacji z dermatologiem.
Samo zakazywanie nie wystarczy. Potrzebna jest rozmowa o tym, dlaczego wielu z influencerów nie kieruje się dobrem swoich widzów, ale są głosem tych, którzy zarabiają na dziecięcej niepewności. Warto zapytać nie tylko, co znajduje się w kremie, ale przede wszystkim: dlaczego młoda osoba uważa, że go potrzebuje?
Debbie Tung przypomina, że ciało i twarz nie są projektami, które decydują o szczęściu lub niepowodzeniu człowieka. Warto przestać uczyć młodych ludzi, że bez ciągłego poprawiania siebie nie zasługują na spokój i akceptację otoczenia. Młodzież żyje w szalenie trudnych czasach. Dzięki taki książkom młodzi ludzie mogą spojrzeć na kwestie wyglądu w szerszej perspektywie.
Polecam Moje doskonale niedoskonałe ciało osobom powyżej 11 lat. Sprawdzajcie dostępność komiksu na stronie Wydawnictwa Nasza Księgarnia. Przeczytajcie także moją recenzję poprzedniej książki tej autorki, czyli Wszystko w porządku.
FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi
O czym jest komiks Moje doskonale niedoskonałe ciało Debbie Tung?
Moje doskonale niedoskonałe ciało to autobiograficzny komiks o dojrzewaniu, presji wyglądu oraz zaburzonej relacji z jedzeniem i własnym ciałem. Debbie Tung pokazuje, jak komentarze rodziny, oceny rówieśników i nierealistyczne wzorce piękna mogą sprawić, że nastolatka zaczyna uzależniać swoją wartość od wagi i wyglądu.
Dla kogo jest książka Moje doskonale niedoskonałe ciało?
Komiks jest przeznaczony przede wszystkim dla nastolatków, ale warto polecić go także rodzicom, nauczycielom i wychowawcom. Pomaga zrozumieć, że pozornie niewinne uwagi o porcji jedzenia, wadze, cerze czy ubraniu mogą wpływać na sposób, w jaki młoda osoba postrzega siebie.
Jakie problemy nastolatków porusza Debbie Tung?
Autorka pisze o niezadowoleniu z ciała, odchudzaniu, głodzeniu się, kompulsywnym objadaniu, nadmiernych ćwiczeniach oraz potrzebie ukrywania wyglądu pod makijażem. Pokazuje również, jak łatwo dbanie o siebie może zamienić się w ciągłe kontrolowanie i karanie własnego ciała.
Czym jest trend Sephora kids?
Sephora kids to popularne określenie dzieci i młodszych nastolatek, które pod wpływem TikToka, Instagrama oraz internetowych influencerek kupują wiele kosmetyków i tworzą rozbudowane rutyny pielęgnacyjne. Często sięgają przy tym po produkty przeznaczone dla skóry dojrzałej lub wymagającej specjalistycznej pielęgnacji.
Czym jest kosmetykoreksja?
Kosmetykoreksja to nieformalna nazwa nadmiernej lub kompulsywnej potrzeby pielęgnowania i poprawiania skóry. Może objawiać się kupowaniem kolejnych kosmetyków, częstym zmienianiem rutyny oraz przekonaniem, że bez makijażu twarz nie wygląda wystarczająco dobrze.
Jak rodzice mogą rozmawiać z dzieckiem o kosmetykach i wyglądzie?
Zamiast wyłącznie zakazywać zakupów, warto zapytać, dlaczego dziecko uważa dany kosmetyk za potrzebny i skąd dowiedziało się o produkcie. Pomocna może być rozmowa o filtrach, retuszu, reklamach, współpracach influencerskich oraz o tym, że naturalna skóra ma pory, zmienia się i nie wygląda jak obraz z ekranu.
Czy Moje doskonale niedoskonałe ciało jest książką o ciałopozytywności?
Komiks można odczytać zarówno w kontekście ciałopozytywności, jak i ciałoneutralności. Debbie Tung nie przekonuje, że każdego dnia trzeba zachwycać się swoim wyglądem. Pokazuje raczej, że ciało nie powinno być traktowane jako estetyczne zjawisko do podziwiania, ale coś, dzięki czemu możemy żyć, funkcjonować oraz realizować swoje pasje.
Dlaczego warto przeczytać komiks Debbie Tung razem z nastolatkiem?
Wspólna lektura może stać się punktem wyjścia do rozmowy o jedzeniu, odchudzaniu, filtrach, makijażu, kosmetykach i presji rówieśniczej. Książka pomaga nazwać zachowania, które na pierwszy rzut oka wyglądają jak dbanie o siebie, ale mogą wynikać z lęku przed oceną i brakiem akceptacji własnego wyglądu.
