Pierwsze fascynacje historią często zaczynają się od… piratów i wielkich podróży. Dzieci chłoną opowieści o zmagających się z wiatrem statkach, niezwykłych odkryciach oraz odważnych ludziach, którzy niestrudzenie wypełniali białe plamy na mapach. Seria Dlaczego? Kiedy? Jak? odwołuje się do tych motywów w dwóch swoich najnowszych książkach.
W Prawdziwych piratach oraz Odkrywcach i podróżnikach zamiast jednak kolejnej fabularnej opowiastki, czytelnicy dostają rzetelne, popularnonaukowe treści urozmaicone okienkami. Książki, które jednocześnie oddziałują na wyobraźnię, prostują stereotypy oraz pozwalają uporządkować w głowie rozmaite fakty.
➜ Tytuł: Prawdziwi piraci, Odkrywcy i podróżnicy
➜ Seria: Dlaczego? Kiedy? Jak?
➜ Tekst: Andrea Erne, Susanne Gernhäuser
➜ Ilustracje: Peter Nieländer, Peter Friedl
➜ Tłumaczenie: Anita i Robert Jonczyk
➜ Wydawnictwo: Sam
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna
Seria Dlaczego? Kiedy? Jak? – co ją wyróżnia?
Nie minęły nawet dwa miesiące od fantastycznych premier książek o rodzinie i emocjach, gdy wydawnictwo Sam zaskakuje nas kolejnymi nowościami! Gwoli przypomnienia: być może kojarzycie niemiecką serię Wieso? Weshalb? Warum? (albo też na bieżąco śledzicie stronę wydawnictwa, które opiekuje się cyklem Dlaczego? Kiedy? Jak?).
To seria dużych, kartonowych książek z okienkami, które poruszają rozmaite tematy o świecie. Tworzone są z myślą o 2-8 latkach (w zależności od podserii). Maluchy mają frajdę w odkrywaniu klapek oraz przyglądaniu się realistycznym ilustracjom, a starsze dzieci doceniają skondensowane teksty, które można czytać samodzielnie lub z dorosłym.
Książki konsultowane ze specjalistami
Na mojej stronie znajdziecie mnóstwo recenzji pozycji tej serii – wpiszcie tylko tytuł w lupkę oraz sprawdźcie, czy właśnie tego szukacie do swojej domowej lub przedszkolno-szkolnej biblioteczki. Warto dodać, że polski wydawca bardzo dba o aspekt merytoryczny oraz tłumaczeniowy. Przy wybranych tytułach współpracuje z polskimi specjalistami (na przykład we wspominanych poniżej nowościach jest to historyczka i kulturoznawczyni dr Magdalena Mikrut-Majeranek z Uniwersytetu Śląskiego), co dla rodziców i nauczycieli powinno być ważną kwestią budującą zaufanie.
Odkrywcy i podróżnicy, czyli życie na statku i odnalezione skarby
Książka zabiera młodych czytelników w podróż przez różne epoki – od czasów Wikingów we wczesnym średniowieczu, przez wyprawy Kolumba, kapitana Cooka – aż po badaczy (i badaczki!), którzy jako pierwsi docierali na bieguny, w najwyższe góry czy najgłębsze oceany. W tej tylko jednej pozycji popularnonaukowej spotykamy więc m.in. Hirama Binghama eksplorującego Machu Picchu, Mary Kingsley w afrykańskiej dżungli lub Howarda Cartera zaglądającego do grobowca Tutanchamona.
Tutaj każda rozkładówka to mnóstwo interesującej wiedzy, ciekawostek, aspektów logistycznych czy technicznych wypraw: od pierwszych żaglowców po nowoczesne statki badawcze i rakiety. Okienka pozwalają zobaczyć ,,ruch” bohaterów, zerknąć pod pokład czy do rozmaitych skrzyń i skrzynek. Dzięki temu dziecko może poznawać różne aspekty życia podróżników oraz lepiej rozumieć z czym wiązały się ich odkrycia.
Ciemna strona odkryć – w jaki sposób książka o niej mówi?
Dużym plusem tego tytułu jest to, że nie gloryfikuje ona odkrywców. Teksty nazywają wprost konsekwencje ekspedycji: zajmowanie ziem zamieszkałych przez rdzenną ludność, wykorzystywanie zasobów czy zmuszanie do przyjęcia własnej religii. Informacje są podane w bardzo przystępny sposób – bez drastycznych opisów, ale tak, żeby dziecko mogło ,,zobaczyć” całe spektrum związane z tematem.
Polecam tę książkę dzieciom powyżej 4 lat. Odkrywcy i podróżnicy dostępni są na stronie wydawnictwa Sam.
Prawdziwi piraci – doskonały balans pomiędzy legendą a faktami
Dla większości dzieci pirat to takie połączenie Kapitana Haka, Jacka Sparrowa oraz uśmiechniętego brodacza w czarnej obszernej czapce z wakacji nad morzem. Przepaska na oku, papuga na ramieniu oraz kijek w miejscu nogi – ten obrazek świetnie sprawdza się w bajkach, ale z historyczną wiedzą ma on niewiele wspólnego. Prawdziwi piraci zaczynają więc od uporządkowania stereotypów: przypominają, skąd wzięło się piractwo, gdzie mieszkali piraci oraz dlaczego jedni działali „za zgodą króla”, a inni byli po prostu przestępcami na morzu czy oceanie.
Jak to jest z tymi piratami?
Prawdziwi piraci prowadzą czytelników przez złoty wiek piractwa: od atlantyckich szlaków po odkryciu Ameryki; przez drogi handlowe na Karaiby oraz współczesne wybrzeża Afryki i Azji. Na rozkładówkach zobaczycie m.in.:
- codzienne życie na statku,
- w jaki sposób przygotowywano się do wypłynięcia,
- w jaki sposób przeprowadzono abordaż,
- co znaczyło pirackie ,,prawo”,
- jak wyglądały pirackie flagi.
Okienka pozwalają zajrzeć pod pokład, do ładowni, kajuty kapitana, a nawet do skrzyni ze skarbem. Dzięki tej książce piraci przestają być infantylnym symbolem przygody, a stają się ludźmi, którzy naprawdę kiedyś wiedli tego typu życia.
Tę książkę także polecam dzieciom powyżej 4 lat. Prawdziwych piratów znajdziecie wyłącznie na stronie wydawnictwa Sam.
FAQ: Odkrywcy i podróżnicy oraz Prawdziwi piraci z serii Dlaczego? Kiedy? Jak?
Dla jakiego wieku polecam książki Odkrywcy i podróżnicy oraz Prawdziwi piraci?
Obie książki z serii Dlaczego? Kiedy? Jak? najlepiej sprawdzą się u dzieci mniej więcej w wieku 4–8 lat. Młodsze dzieci skorzystają przede wszystkim z ilustracji i okienek, starsze – z krótkich, treściwych tekstów, które można czytać samodzielnie lub wspólnie z dorosłym.
Czy książki z okienkami o piratach i odkrywcach nie są zbyt brutalne?
Prawdziwi piraci oraz Odkrywcy i podróżnicy nie epatują drastycznymi scenami, ale jednocześnie nie udają też, że piractwo czy kolonialne wyprawy były niewinną zabawą. Autorzy za pomocą prostego języka przemycają fakty: mówią o niebezpieczeństwie i konsekwencjach działań bohaterów.
Czy seria Dlaczego? Kiedy? Jak? nadaje się do pracy w przedszkolu i szkole?
Tak, to książki popularnonaukowe z okienkami, które świetnie nadają się do zajęć tematycznych i projektów w edukacji przedszkolnej oraz wczesnoszkolnej. Odkrywcy i podróżnicy pomagają wprowadzić podstawy historii i geografii, a Prawdziwi piraci – pokazać różnicę między bajkowymi piratami a prawdziwym piractwem, poruszyć tematy prawa, odpowiedzialności oraz bezpieczeństwa na morzu.
Czym Prawdziwi piraci różnią się od typowych „pirackich” książek dla dzieci?
Większość książek o piratach koncentruje się na przygodzie: skrzyni ze skarbem, papugach i mapach z zaznaczonym „X”. Prawdziwi piraci to książka faktograficzna – tłumaczy, kim naprawdę byli piraci, jak wyglądało ich codzienne życie na statku, skąd brali łupy i dlaczego byli uznawani za przestępców. Nie romantyzuje piractwa, tylko porządkuje wiedzę, jednocześnie zachowując atrakcyjną formę książki z okienkami.
Czy książki z serii Dlaczego? Kiedy? Jak? są dobre na prezent?
Tak, to tytuły, do których można wracać na różnych etapach rozwoju, za każdym razem odkrywając w nich coś nowego. Twarde strony, duży format, okienka i bogate ilustracje sprawiają, że książki świetnie sprawdzają się jako prezent na urodziny, święta czy Dzień Dziecka, szczególnie dla dzieci zainteresowanych wybraną tematyką pozycji.
