➜ Tytuł: Kobane Calling
➜ Scenariusz: Zerocalcare
➜ Ilustracje: Zerocalcare
➜ Tłumaczenie: Paulina Kwaśniewska-Urban
➜ Wydawnictwo: Mandioca
➜ Rok wydania: 2024
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Czy wypada żartować w historii, w której Kurdowie walczą o wolność? Przeplatać wątki śmierci, bombardowań i cierpienia z własną nieporadnością, niepewnością oraz tęsknotą za słodyczami i uzależnieniem od czaju?

Walka o to, co należy do wszystkich

Człowiek potrzebuje równowagi. Żeby zmierzyć się z jakimś trudnym tematem, musimy wiedzieć, że będzie wiązał się on z dobrym zakończeniem. Albo że ma on nie tylko mroczne strony.

Kobane Calling to komiks twórcy, o którym prawdopodobnie już słyszeliście. Jego Przepowiednia pancernika sprzedała się w dziesiątkach tysięcy egzemplarzy. Wiele lat po tamtym debiucie, postanowił podążyć za potrzebą stworzenia czegoś zupełnie innego (choć pancernik żył w nim nadal). Sięgnął po gatunek reportażu, w którym opowiada o ludziach z krwi i kości, którzy w pewnym momencie podjęli najważniejszą decyzję w swoim życiu i zaryzykowali wszystko, żeby bronić tego, co należy do wszystkich.

Humor w czasach wojny

Siła przekazu Zerocalcare polega na jego wyrażaniu analogii czy obrazowym myśleniu. W skrócie, ten artysta potrafi nawet o rzeczach najtrudniejszych mówić prosto, bo używa do tego masy udanych porównań.

Co więcej, zazwyczaj są to humorystyczne, bo (z punktu widzenia kontekstu) zupełnie absurdalne zestawienia. Na przykład, kiedy przyrównuje ze sobą PKK (Partię Pracujących Kurdystów) z wizją harcerzy-hippisów:

Cześć! Jesteśmy kurdyjskie biedroneczki i walczymy z ISIS, ratując ptaszki i srając po krzakach (…)
Zerocalcare, Kobane Calling, str. 231

Ta ironia oraz komedianckie wstawki pozwalają w Kobane Calling złapać oddech. Nieco zdejmują ciężar z tematu, który prawie nie mógłby być trudniejszy – bo co może być trudniejszego od wojny? (Choć z całą pewnością nie chcę wchodzić głębiej w takie rozważania.)

Wydarzenia z Kobane

W Kobane Calling nie czuć jednak tego przygniatającego uczucia, które może towarzyszyć podobnym książkom o tej tematyce. Nie znaczy to jednak, że komiks nie niesie ze sobą ważnych treści. Właściwie, jest dokładnie przeciwnie.

Zerocalcare założył sobie bardzo ambitny cel – chciał nagłośnić sprawę, o której mówi się, ale w zupełnie niewłaściwy sposób. Chciał pokazać, dlaczego ludzie, którzy sprawiają wrażenie najbardziej postępowej, światłej społeczności, muszą walczyć o swoją wolność.

To był rok 2015/2016. To wtedy powstało pierwsze, włoskie wydanie tego komiksu. Od tego czasu bardzo dużo na świecie się zmienilo. Ale czy to znaczy, że wydarzenia z Kobane powinny odejść w zapomnienie?

Komiks bez demagogi i moralizatorstwa

Kobane Calling jest jak fragment historii zamrożonej na kartkach papieru, w którym przekazano coś więcej niż tylko fakty.

To spojrzenie na cichą, niewidoczną dla innych wojnę, której główny bohater, zupełnie zwyczajny, współczesny człowiek powoli się uczy. Wydaje się budzić ze snu – czegoś, co z pozoru go nie dotyczy, do jawy, gdzie jest wreszcie zdającą sobie sprawę z bieżących wydarzeń osobą.

W Kobane Calling bez demagogi, moralizatorstwa oraz zbyt głębokiego zanurzania się w kwestie geopolityczne – dostaniecie obraz ludzi, który wryje Wam się w świadomość. Bardzo polecam dorosłym odbiorcom.

Link do strony wydawnictwa: https://mandioca.pl/pl/p/Kobane-Calling/946

Artykuł Kobane Calling – recenzja komiksu o wojnie w Syrii pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Opowieści grozy
➜ Seria: Mistrzowie komiksu europejskiego
➜ Scenariusz: Dino Battaglia
➜ Rysunki: Dino Battaglia
➜ Tłumaczenie: Paulina Kwaśniewska-Urban
➜ Wydawnictwo: Mandioca
➜ Rok wydania: 2023
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Aż dziwne, że żaden z wydawców nie pokusił się wcześniej o przełożenie na język polski komiksów Dina Battagliego. Włoski twórca słynący ze swojego ekspresyjnego, wyrazistego stylu oraz zamiłowania do wizualnych adaptacji klasycznych powieści, zadziwia narracją, wyborem kadrów oraz wymiarowością przekazu.

Horror w ujęciu komiksowym

Wydawnictwo Mandioca dokładnie 40 lat po śmierci Dina Battagliego wydała komiks ,,Opowieści grozy”. Wielkoformatowe dzieło w twardej oprawie i na szlachetnym papierze zaprasza czytelników do świata najbardziej kultowych historii z dziedziny koszmaru, horroru oraz poematów w stylistyce noir. 

W pozycji znalazły się inspiracje takimi dziełami jak np.:

• Golem,
• Zakład,
• Matka śmierci szkarłatnej,
• Niezwykły przypadek doktora Jekylla i pana Hyde’a,
• Pakt.

Nowe ujęcie kultowych powieści grozy

Nie spodziewajcie się jednak, że zbiór ten pozwoli w pełni zagłębić się w klasyczne powieści. Można powiedzieć, że Dino Battaglio wyłuskał z każdej historii esencje, przedstawiając w swojej interpretacji klasykę literatury grozy, a nawet własny tekst, gdzie punkt ciężkości kładziony jest na tematach takich jak śmierć, sprawiedliwość, sąd czy zło lub dobro. 

Nie sposób jednak na podstawie tych kilku czy nawet kilkunastu plansz odpowiednio poznać cały kanon i uzyskać szeroki kontekst historii. ,,Opowieści grozy” przeznaczone są więc raczej dla tych osób, które już wcześniej miały styczność z kultowymi dziełami J. L. Borgesa, Edgara Allana Poego, Roberta Louisa Stevensona czy P.H. Lovercrafta. Ten zbiór komiksowych horrorów ma być więc możliwością odkrycia ich raz jeszcze. Spojrzenia na teksty w sposób świeży, nowy, czasami zaskakujący.

Opowieść obrazem

Wizualne rozwiązania w ,,Opowieściach grozy” sprawiają z kolei, że historie przykuwają na długie minuty także ze względu na pewną aurę tajemniczości, która im towarzyszy. Battaglio postarał się, żeby na przedstawiane scenerie padały niepokojące cienie, a bohaterowie mieli w oczach pewnego rodzaju szaleństwo.

Niektóre rysunki przypominają z kolei czarne obrazy, w których ktoś zdrapał kolor do białości. Jeżeli taki widok nie wywoła w czytelniku dreszczów, będę tym szczerze zdziwiona. Co więcej, zwielokrotnione słowa, ukazywane pod różnymi postaciami, które nie tylko działają jak echo w pustej, pozbawionej życia przestrzeni, ale także wzmacniają wypowiedź bohaterów, skutecznie zapisują w pamięci te opowieści.

Opowieści grozy – Mistrzowie komiksu europejskiego

Z pewnością jest to komiks pod wieloma względami przełomowy i nieszablonowy. Wymykające się schematom kadry, liternictwo pełniące funkcję wzmacniania przekazu czy budząca emocje narracja pozwala na nowo zanurzyć się w świat klasyki gatunku.

Co więcej, wraz z ,,Opowieściami grozy” zapowiedziana zostaje nowa seria wydawnictwa Mandioca. ,,Mistrzowie komiksu europejskiego” to obietnica doskonałych, podobnych dzieł, odkurzonych i ponownie przywróconych na półki miłośników kanonu.

Polecam ,,Opowieści grozy” czytelnikom dorosłym.

Link do strony wydawnictwa: https://mandioca.pl/pl/p/Opowiesci-grozy/924

Artykuł Opowieści grozy – recenzja komiksu dla dorosłych pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Przepowiednia pancernika
➜ Scenariusz: Zerocalcare
➜ Ilustracje: Zerocalcare
➜ Tłumaczenie: Paulina Kwaśniewska-Urban
➜ Wydawnictwo: Mandioca
➜ Rok wydania: 2023
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Dzieciom często zdarza się wymyślanie przyjaciół. To taka domena niedorosłych, że ich wybujała wyobraźnia szuka gdzieś ujścia, łącząc się wielokrotnie z potrzebą posiadania bratniej lub siostrzanej duszy. Dziwnie robi się dopiero wtedy, kiedy wymyślonego przyjaciela ma ktoś, kto już dawno skończył osiemnaście lat. Sytuacji nie poprawia fakt, że ten przyjaciel jest… pancernikiem.

Sarkazm jako odpowiedź na żałobę

,,Przepowiednia pancernika” nie jest komiksem. To zbiór niezwykle sprawnie oraz błyskotliwie opowiedzianych scen rodzajowych, w których sporo z czytelników może przejrzeć się jak w lustrze. Książka, która sprzedała się na świecie w dwóch milionach egzemplarzy jest pierwszą autobiograficzną opowieścią graficzną włoskiego artysty o pseudonimie Zerocalcare (Michele Rech).

Jakże to jest dobre! Każdy, kto ceni dobry sarkazm, odnajdzie w ,,Przepowiedni pancernika” złoża trafnych spostrzeżeń na temat współczesnego świata. Nie jest to jednak wyłącznie komiks bazujący na specyficznym poczuciu humoru. Humor w zasadzie jest tutaj tylko tarczą ochronną głównego bohatera. Postaci, która musi stawić czoła śmierci przyjaciółki oraz jednocześnie jego dawnej miłości.

Przepowiednia pancernika

Głównym bohaterem jest młody mężczyzna o imieniu Zero. Prowadzi dość uporządkowane, choć jednocześnie całkiem zwyczajne życie. Gdyby nie wymyślony przyjaciel – pancernik o rozmiarach dorosłego człowieka, Calcare byłby prawdopodobnie niczym sztandarowy przedstawiciel swojego pokolenia.

Jego historia zaczyna się w momencie, kiedy dostaje pustą wiadomość od swojej dawnej przyjaciółki. Wkrótce przychodzi kolejna, gdzie ojciec dziewczyny informuje Zero o jej śmierci. Po tym wydarzeniu następuje szereg anegdotycznych opowieści (jak np. ta o upierdliwym starszym sąsiedzie ,,z dołu” czy historie z czasów szkolnych), zmierzających do nieuniknionego.

Wydawać by się mogło, że pierwszoosobowy narrator celowo oddala moment konfrontacji z teraźniejszością. Przywołując obrazy z przeszłości, nie tylko wprowadza czytelników w swoją sytuację, ale charakteryzuje to, co nazywa ,,przepowiednią pancernika”.

Przepowiednia pancernika to każda optymistyczna prognoza, która opiera się na subiektywnych, irracjonalnych przesłankach przedstawionych jako logiczne i obiektywne. Ma na celu karmienie rozczarowania, frustracji i żalu na wieku wieków. Amen.

Zerocalcare, Przepowiednia pancernika

Oderwij wzdłuż linii

,,Przepowiednia pancernika” to komiks złożony z krótkich rozdziałów wyróżniających się humorystycznymi zwrotami akcji. Przepełniony jest licznymi nawiązaniami do popkultury minionych lat. Do tego stopnia, że ta  historia w końcu sama stała się ważnym głosem młodych dorosłych. 

W 2018 roku została opowiedziana jako film, a nieco później Netflix wyprodukował serial ,,Oderwij wzdłuż linii” oparty na losach autora, gdzie on sam odpowiadał za reżyserię, scenariusz, rysunki, a nawet dubbing głównego bohatera. Ostatnio, bo w 2023 roku ukazał się także pierwszy sezon kolejnej animacji – ,,Świat mnie nie pokona” kontynuujący losy poprzednich bohaterów, w odniesieniu do wydarzeń ze współczesności.

Polecam ,,Przepowiednię pancernika” wszystkim czytelnikom powyżej 16 roku życia. To komiks pełen dystansu, błyskotliwy, świetnie zrealizowany – zdecydowanie warto go mieć w swoim zbiorze.

Link do strony wydawnictwa: https://mandioca.pl/pl/p/Przepowiednia-pancernika/920

Artykuł Przepowiednia pancernika – recenzja komiksu od 16 lat pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Ziemia, niebo, kruki
➜ Scenariusz: Teresa Radice
➜ Rysunki: Stefano Turconi
➜ Tłumaczenie: Paulina Kwaśniewska-Urban
➜ Wydawnictwo: Mandioca
➜ Rok wydania: 2022
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Tak się składa, że koniec roku 2022 obfituje u mnie w wybory książek, których akcja rozgrywa się podczas starych wojen na Wschodzie. Po recenzowanej niedawno ,,Antosi w bezkresie”, przyszedł czas na historię w formie komiksu dla nieco starszych czytelników.

,,Ziemia, niebo, kruki” to opowieść duetu Teresy Radice oraz Stefano Turconi, artystów znanych już z wybitnej w mojej ocenie książki ,,Zakazany port”. Tym razem dostajemy jednak trochę inną – zarówno w wymowie jak i formie – lekturę, która mimo wszystko zachowuje tożsamą z twórcami poetykę i zamiłowanie do podróży, nawet jeżeli początkowo cel nie jest znany nawet samym bohaterom.

Niemiec, Włoch i Rosjanin

Akcja podąża tropem trzech mężczyzn – Niemca, Włocha oraz Rosjanina. Choć początek może przywodzić na myśl znaną serię kawałów, daleki jest od rubasznego poczucia humoru. To opowieść o dwóch jeńcach wojennych, którzy zimą 1943 roku postanawiają uciec z sowieckiego więzienia. Oprócz tymczasowego miejsca zamieszkania niemal nic ich nie łączy. Wspólna ucieczka jest swego rodzaju przypadkiem, z którego obaj decydują się w pewnym momencie skorzystać.

Rosjanin jest z kolei wziętym przez nich do niewoli jeńcem. Teoretycznie ma wskazywać im drogę oraz pomóc w rozeznaniu w terenie – praktycznie, zostaje mu darowane życie w przypływie ludzkiego oblicza jednego z uciekinierów.

To, co jest tu i teraz

Głównym bohaterem ,,Ziemia, niebo, kruki” jest bowiem Włoch o imieniu Attilia, którego przeszłe życie poznajemy w szczątkowych retrospekcjach. Pełni on także rolę narratora i zarazem tłumacza, ponieważ wszystkie kwestie Niemca oraz Rosjanina czytamy w ich oryginalnych językach. Taki zabieg pozwala się doskonale wczuć w ukazywane sytuacje. Podobnie jak bohater, ma się wrażenie częściowego zagubienia, przy jednoczesnym pragnieniu jak najwierniejszego zrozumienia tych obcych nam pod wieloma względami ludzi.

,,Ziemia, niebo, kruki” pokazują, że pojęcie obcości, podobnie jak celowości czy drogi może mieć wiele znaczeń. Liczy się tylko to, co jest tu i teraz. Najważniejsze to umieć pielęgnować w sobie chęć życia oraz trzymać z daleka wszystko, co to życie chce niszczyć.

Śnieg to biała karta, na której twoje kroki piszą historie.

Śnieg to otwarta książka, z której możesz wyczytać opowieść lasu.

Teresa Radice, Ziemia, niebo, kruki, III, str. 67

Pogłębiony komiks wojenny

Komiks pełen jest ważnych, wielowymiarowych myśli. Pod tym względem może przypominać nawet filozoficzną rozprawkę opowiadaną na tle wojny oraz bezlitosnej zimy i dzikiej przyrody. Następnej warstwy dodają książce cytaty, przede wszystkim te Lwa Tołstoja, które poprzedzają kolejne rozdziały.

Ta niezwykła nostalgia została ukazana w ,,Ziemia, niebo, kruki” również w rysunkach. Tym razem Stefano Turconi sięgając po akwarele, osiągnął pogłębiony efekt ulotności, minionej przeszłości, ale i sentymentu oraz tajemnicy. 

W ogólnym wymiarze jest to komiks niezwykle intrygujący, dający do myślenia i ukazujący relacje międzyludzkie w rzadko spotykanej formie. To opowieść antywojenna, pełna powitań i pożegnań, walki o kolejny dzień oraz chęci przetrwania. ,,Ziemia, niebo, kruki” będzie odpowiedni dla czytelników powyżej 16 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: https://mandioca.pl/katalog/komiksy/ziemia-niebo-kruki

Artykuł Ziemia, niebo, kruki – recenzja komiksu pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Tytuł: Zakazany port

Scenariusz: Teresa Radice

Rysunki: Stefano Turconi

Tłumaczenie: Paulina Kwaśniewska-Urban

Wydawnictwo: Mandioca

Rok wydania: 2021

Objętość: prawie jak encyklopedia!

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: wybitna

Recenzja:

Jestem łasa na ładne okładki. Czasami tylko one są dla mnie bodźcem do sięgnięcia po jakąś książkę. Oczywiście później wielokrotnie rozczarowuję się treścią, albo…  ze zdumieniem stwierdzam, że nawet dana okładka nie jest w stanie oddać niezwykłego piękna wybranej treści.

,,Zakazany port” jest komiksem, który zupełnie rzucił mnie na kolana. Nawet w najbardziej odważnych przypuszczeniach, nie spodziewałabym się, że morska opowieść, toczona głównie na pokładach statków może tak dogłębnie poruszyć wszystkie moje struny.

Autorami tego arcydzieła jest dwoje artystów – Teresa Radice oraz Stefano Turconi. Już po zdjęciu na skrzydełku okładki widać, że mają duży dystans do siebie oraz to, jak bardzo są zafascynowani sztuką sprzed co najmniej dwóch setek lat (prywatnie są również małżeństwem). 

Fabuła ich powieści toczy się tuż na początku XVIII wieku. Choć nie ma jednego miejsca akcji, można powiedzieć, że jego sercem jest angielskie  miasteczko Plymouth. Początkowo poznajemy głównego bohatera, nastolatka, który na skutek wypadku traci pamięć, zapamiętując tylko swoje imię Abel. Szybko zostaje zwerbowany na statek rodaków, gdzie zostaje zatrudniony w roli majtka. 

Chłopak zadziwia wszystkich swoją niezwykle rozległą wiedzą dotyczącą żeglowania. Trzeba przyznać, że komiks został gruntownie przygotowany także pod względem wszelkiego rodzaju terminologii oraz marynarskiej gwary. Celem Abla jest odnaleźć swoje utracone życie, ale los ma dla niego zupełnie inne plany. 

,,Zakazany port” to jednak nie tylko morska opowieść, gdzie starzy wyjadacze na statkach przemierzają mile i walczą z naturą, żeby wypełniać królewskie rozkazy czy poszukiwać utraconych skarbów. To historia o znacznie głębszym i wielowymiarowym podłożu. 

Nie bez powodów zaczyna się od strony tytułowej, na której napisano: ,,Opera komiksowa w czterech aktach”. Śledząc komiksowe, czarno-białe kadry, ma się wrażenie prawdziwego obcowania ze sztuką. W wątki wplecione są wiersze oraz fragmenty prozy, które wyznaczają całości pewien rytm. Jest w nich swego rodzaju przepowiednia, ale także filozoficzne rozważania na temat egzystencji.

Książka wyciska łzy, angażuje, pozwala utożsamiać się ze wspaniałymi bohaterami i daje masę czytelniczej satysfakcji. Jeżeli istnieje jakaś idealna lektura na wakacje, to jest to właśnie ,,Zakazany port”. Piszę zupełnie nieskromnie, ale jednocześnie w pełni szczerze – będziecie mi wdzięczni, jeśli po nią sięgniecie.

Ze względu na momentami odważniejsze kadry z subtelną, ale jednak nagością, polecam komiks wszystkim czytelnikom powyżej 16 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: https://mandioca.pl/katalog/komiksy/zakazany_port

Artykuł Zakazany port – recenzja komiksu pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.