Kryptydy to stworzenia z pogranicza nauki i legend. Rzekomo widywane w różnych okolicznościach, opisywane przez świadków, często obecne w lokalnym folklorze – a jednak nieuznane przez współczesną zoologię. Yeti, potwór z Loch Ness, Chupacabra czy Diabeł z New Jersey funkcjonują gdzieś pomiędzy filmem dokumentalnym a opowieściami przy ognisku. To właśnie ta niejednoznaczność sprawia, że fascynują ludzi od pokoleń i nieustannie wzbudzają w nas ciekawość.
Na tej cienkiej granicy między faktami a fikcją buduje swoją narrację książka Kryptydy. Przewodnik pop-up po świecie potworów autorstwa Eleanor Hawken z ilustracjami Berata Pekmezciego. To nie jest zwykły atlas potworów. To interaktywne śledztwo zamknięte w efektownej formie książki pop-up, w której każdy czytelnik musi sam zdecydować czy legendy mogę mieć w sobie choć ziarno prawdy.
➜ Tytuł: Kryptydy. Przewodnik pop-up po świecie potworów
➜ Autorka: Eleanor Hawken
➜ Ilustracje: Berat Pekmezci
➜ Tłumaczenie: Agata Mietlicka
➜ Wydawnictwo: Tekturka
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna
Poznaj akta spraw i… wydaj werdykt
Punktem wyjścia jest wstęp narratorki – kryptozoolożki nazywającej się Maya Soothfast, która doświadczyła każdej z opisywanych przygód. Dzięki takiej koncepcji, od razu ma się wrażenie obcowania z czymś nieco bardziej wiarygodnym. Rozkładówki stylizowane na akta spraw, dzienniki wypraw, teorie spiskowe oraz bazowanie na lokalnych legendach – brzmi intrygująco, prawda? A co więcej, na podstawie zebranych materiałów, to czytelnik ma finalnie zdecydować, która z tych opowieści jest najbardziej prawdopodobna.


Co znajdziesz w środku? Pop-up i komiks
Kryptydy. Przewodnik pop-up po świecie potworów jest pozycją łączącą historyczne relacje z fikcyjną narracją. Na każdej rozkładówce pojawia się panel w stylu powieści graficznej – czyli komiksowe kadry dopowiadające historie dotyczące potworów oraz pozwalające je sobie lepiej zwizualizować. Składają się one na nie więcej niż kilka kadrów, ale to zdecydowanie wystarczy, żeby lepiej pozwolić wybrzmieć głównej, przestrzennej ilustracji rozkładówki.
Dzięki niej pop-up jest nie tylko „efekciarski”, ale zyskuje on dodatkową funkcję. Przenosi czytelnika do miejsca akcji, skupiając się na najbardziej widowiskowym momencie. Kraken miażdżący mackami statek, górujący nad szczytami yeti czy wynurzający się z piasku Mongolski Robak Śmierci… to tylko kilka z nich.
Ilustracje Berata Pekmezciego
Pop-up wymaga od ilustratora myślenia przestrzennego, a nie tylko umieszczania bohaterów w statycznym, jednowymiarowym kadrze. Berat Pekmezci doskonale poradził sobie z tym zadaniem. Jego styl jest wystarczająco sugestywny, żeby kryptydy miały charakter, ale jednocześnie nie odstraszały młodszych odbiorców. Reprezentuje on raczej estetykę „gabinetu osobliwości” – subtelnie mroczną, ale jednak bardzo daleką od potencjalnych, dziecięcych koszmarów.


Dla kogo są Kryptydy?
To książka dla dzieci już powyżej 7 lat. Prosta idea śledztwa oraz potworów, które pobudzają wyobraźnię, sprawdzi się nawet w przypadku tych odbiorców, którzy zazwyczaj stronią od lektur. Kryptydy. Przewodnik pop-up w równym stopniu ucieszy jednak i nastolatków, a nawet dorosłych, którzy z kolei odnajdą tutaj czystą przyjemność obcowania z dobrze zaprojektowaną książką.


Największy atut i dlaczego warto po nią sięgnąć
Najbardziej lubię w tej książce to, że oferuje różnego rodzaju narzędzia i źródła, buduje atmosferę oraz podrzuca czytelnikom rozmaite wskazówki – jednocześnie pozostawiając miejsce na ich własną interpretację. Opowieści o kryptydach zdecydowanie więc spełniają swoją kulturowo-społeczną rolę: nie muszą być „prawdziwe”, żeby robiły wrażenie. Wystarczy, że są na tyle intrygujące, byśmy chcieli je badać.
Kryptydy to więc nie tylko książka o potworach. To efektywnie opracowany przewodnik, skoncentrowany na ludzkiej ciekawości – tej, która każe nam spoglądać w mrok jeziora i głośno się zastanawiać, czy właśnie się nie dostrzegło jakiejś dziwnie wyglądającej płetwy… Pozycja dostępna jest wyłącznie na stronie wydawnictwa Tekturka.
FAQ – Kryptydy. Przewodnik pop-up po świecie potworów
Czym są kryptydy?
Kryptydy to legendarne stworzenia, których istnienie nie zostało naukowo potwierdzone, ale które pojawiają się w relacjach świadków, folklorze i lokalnych mitach. Do najbardziej znanych należą: Yeti, potwór z Loch Ness czy Chupacabra. Zajmuje się nimi kryptozoologia – dziedzina badająca zwierzęta nieuznane przez oficjalną naukę.
O czym jest książka Kryptydy. Przewodnik pop-up po świecie potworów?
To interaktywny przewodnik 3D, który prezentuje najbardziej znane kryptydy świata w formie efektownych rozkładówek pop-up. Każda „sprawa” przedstawiona jest jako raport z dochodzenia, a czytelnik sam ocenia wiarygodność przedstawionych dowodów.
Dla jakiego wieku przeznaczona jest książka?
Polecam ją dzieciom już od powyżej od około 7. roku życia. Dzięki rozbudowanej warstwie wizualnej i starannej konstrukcji pop-up może zainteresować również starszych czytelników oraz dorosłych miłośników legend i nietypowych albumów.
Czym wyróżnia się forma pop-up w tej książce?
Większość rozkładówek zawiera przestrzenne konstrukcje 3D, które „otwierają się” po przewróceniu strony. Dzięki temu książka staje się doświadczeniem wizualnym i trójwymiarowym, a nie tylko tekstowym. Pop-up buduje atmosferę i wzmacnia efekt zaskoczenia.
Czy książka nadaje się na prezent?
Tak. Twarda oprawa, duży format i efektowne rozkładówki sprawiają, że to publikacja idealna na prezent dla dziecka zainteresowanego potworami, legendami lub zagadkami świata.









