Wyobraź sobie, że zostajesz wytypowany, by wyruszyć w misję na Marsa. Nie jesteś jednak prawdziwym astronautą, nie przeszedłeś lat treningów w centrum kosmicznym i nie masz za sobą setek godzin spędzonych na symulatorach. Masz za to jedno: tę książkę. Od momentu startu to właśnie Ty podejmujesz decyzje, reagujesz na awarie, wykonujesz kolejne kroki i sprawdzasz, czy los (a raczej spinner) jest po Twojej stronie. Każdy ruch może przybliżyć Cię do osiągnięcia celu… albo zakończyć misję szybciej, niż zdążysz powiedzieć „Houston, mamy problem”.
➜ Tytuł: Przetrwać w kosmosie. Książka i gra w jednym
➜ Autor: Gilles Sparrow
➜ Ilustracje: R. Fresson
➜ Tłumaczenie: Michał Zacharzewski
➜ Wydawnictwo: HarperKids Polska
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna
Misja na Marsa
Przetrwać w kosmosie. Książka i gra w jednym autorstwa Gilesa Sparrowa to pozycja, w której nie odczytujesz fabuły z pozycji biernego odbiorcy, ale wciągasz się w wir fabuły, bo akcja dzieje się z Twoim udziałem. Jeśli znasz już Przetrwać w dżungli – znasz też zasady gry. Mechanika jest podobna, ale sceneria – tym razem kosmiczna – to coś zupełnie nowego. Tu nie chodzi tylko o orientację w terenie czy unikanie zagrożeń natury, lecz o przetrwanie w środowisku absolutnie nieprzyjaznym człowiekowi, gdzie każda decyzja ma swoje konsekwencje.
Książka i gra w jednym – jak działa Przetrwać w kosmosie?
Podstawą konstrukcji tej książki jest mechanizm wyboru i losowości. Czytelnik wciela się w młodego bohatera misji kosmicznej, który musi podejmować decyzje w obliczu awarii, nieznanych zjawisk, problemów technicznych i zagrożeń wynikających z samej natury kosmosu. Każdy wybór odsyła do innej strony, a kluczowym elementem zabawy jest spinner – obrotowa tarcza dołączona do książki, którą kręci się w określonych momentach, by zweryfikować, czy dana akcja zakończy się sukcesem.
To rozwiązanie sprawdza się znakomicie z kilku powodów. Po pierwsze, wprowadza element napięcia znany z gier planszowych i RPG. Po drugie, odciąża dziecko z konieczności „liczenia punktów” czy zapamiętywania skomplikowanych zasad. Po trzecie, wreszcie – sprawia, że każda rozgrywka może potoczyć się inaczej, nawet jeśli czytamy tę samą książkę kolejny raz z rzędu (a na pojedynczej lekturze na pewno się nie skończy!).
Kosmos jako przestrzeń narracyjna
Giles Sparrow nie osadza akcji w kosmosie, tylko ze względu na efektowny motyw znany w literaturze. To przestrzeń, która narzuca konkretne ograniczenia: brak tlenu, niewielkie zasoby, ogromne odległości, całkowita zależność od technologii. W książce pojawiają się wątki związane z realnymi wyzwaniami misji kosmicznych: awarie statku, zarządzanie energią, podejmowanie decyzji pod presją czasu, a także odpowiedzialność za powodzenie całej wyprawy.
To ważne, bo dzięki temu Przetrwać w kosmosie nie jest tylko emocjonującą zabawą, ale też punktem wyjścia do rozmów o nauce i eksploracji. Wiedza nie jest tu podana w sposób akademicki – ona wynika z sytuacji, w których dziecko samo musi się odnaleźć.
Dla kogo jest ta książka-gra?
Podobnie jak Przetrwać w dżungli, kosmiczna odsłona serii najlepiej sprawdzi się u czytelników, którzy:
- lubią interaktywne formy czytania,
- są ciekawi świata i nowych technologii,
- dobrze odnajdują się w zadaniach z problemami do rozwiązania,
- lubią podejmować decyzje i obserwować ich skutki.
To propozycja raczej dla dzieci w wieku szkolnym (ok. 8–11 lat), choć wiele zależy od indywidualnych predyspozycji. Wspólne czytanie z dorosłym także ma tu sens – zwłaszcza jeśli potraktujemy książkę jako rodzaj narracyjnej gry rodzinnej.
Dlaczego takie książki są dziś potrzebne?
Książka i gra w jednym to nie chwyt marketingowy, lecz odpowiedź na realne potrzeby młodych czytelników. Dzieci przyzwyczajone do interakcji, wyborów i dynamicznych narracji w grach komputerowych potrzebują podobnego zaangażowania także w kontakcie z książką. Przetrwać w kosmosie pokazuje, że literatura może za tymi potrzebami z powodzeniem nadążyć (miałam nawet kiedyś na ten temat prelekcję podczas Festiwalu Literackiego ,,Łączy nas bajka” w Rzeszowie).
To książka, która:
- uczy odpowiedzialności za decyzje,
- rozwija logiczne myślenie,
- zachęca do wielokrotnego czytania,
- pokazuje, że czytanie może być przygodą w pełnym tego słowa znaczeniu.
Sprawdzajcie dostępność Przetrwać w kosmosie. Książka i gra w jednym na stronie wydawnictwa HarperCollins Polska. Książka dostępna jest tylko w księgarniach Empik.
FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi
Na czym polega książka Przetrwać w kosmosie?
To książka-gra, w której czytelnik wciela się w uczestnika misji kosmicznej i sam decyduje o przebiegu fabuły. Wybory prowadzą do różnych stron, a o powodzeniu niektórych działań decyduje spinner, który wprowadza element losowości i napięcia.
Dla jakiego wieku przeznaczona jest książka Przetrwać w kosmosie?
Najlepiej sprawdzi się dla dzieci w wieku około 8–11 lat. Młodsze dzieci mogą korzystać z książki wspólnie z dorosłym, starsze bez problemu poradzą sobie samodzielnie.
Czym różni się Przetrwać w kosmosie od klasycznej książki przygodowej?
W klasycznej książce fabuła jest stała, a czytelnik tylko ją śledzi. W Przetrwać w kosmosie to czytelnik wpływa na bieg wydarzeń, podejmuje decyzje i ponosi ich konsekwencje – podobnie jak w grze.
Jaką rolę pełni spinner w książce?
Spinner zastępuje kostkę lub system punktów. Służy do sprawdzania, czy dana akcja się powiedzie, co wpływa na emocje i sprawia, że książka działa jak pełnoprawna gra narracyjna.
Czy książka ma walory edukacyjne?
Tak. Oprócz fabuły przygodowej książka wprowadza zagadnienia związane z kosmosem, misjami kosmicznymi, technologią, odpowiedzialnością za podejmowane decyzje.
Czy Przetrwać w kosmosie to kontynuacja Przetrwać w dżungli?
To osobny tytuł w tej samej koncepcji książki-gry. Mechanika jest podobna, ale sceneria i rodzaj wyzwań są inne.
Czy to dobra książka dla dzieci, które niechętnie czytają?
Tak, forma książki-gry często bardzo dobrze trafia do dzieci, które wolą aktywność i interakcję niż linearne czytanie. Spinner, wybory i zmienność fabuły skutecznie podnoszą motywację do sięgania po tę książkę.
