Tematyka śmierci, choć intrygująca, nie jest pierwszą, o której myślimy, kiedy chcemy spędzić czas z książką. Czasami jednak coś w naszym życiu sprawia, że czujemy pilną potrzebę rozmowy o przemijaniu. Za pewnego rodzaju kompendium o śmierci należy uznać Kwiatki od spodu Kathariny von der Gathen. To odpowiednia literatura, żeby poszerzyć horyzonty i porozmyślać – na przykład w kontekście zbliżającego się Święta Zmarłych.
➜ Tytuł: Kwiatki od spodu
➜ Autorka: Katharina von der Gathen
➜ Ilustracje: Anke Kuhl
➜ Tłumaczenie: Anna Kierejewska
➜ Wydawnictwo: Dwie Siostry
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna
Ta książka nie jest tylko o umieraniu i śmierci, ona jest przede wszystkim o życiu!
Katharina von der Gathen, Kwiatki od spodu, Słowo wstępu, str. 9
Specjalistki od niełatwych treści
Katharina von der Gathen to autorka, którą możecie już kojarzyć m.in. z innej, bardzo interesującej książki – Od stóp do głów. Ilustrowany elementarz ciała. Tworzy we współpracy z ilustratorką Anke Kuhl (sprawdźcie np. serię Ebba i Gawron), zagłębiając się często w kwestie wymagające oraz niełatwe. Rozkłada je na czynniki pierwsze, przygląda się im dokładnie, a następnie opowiada – w niezwykle ciekawy sposób, za pomocą przystępnego i angażującego języka.
Całe spektrum śmierci
Książka Kwiatki od spodu to lektura, której zadaniem jest uświadamiać oraz oswajać śmierć. Sprawić, żeby stała się ona mniej zagadkowa oraz bardziej zrozumiała. Dotykając jej w sferze biologicznej, duchowej czy kulturalnej – autorka pokazuje śmierć w całym jej spektrum. Pozycja została podzielona na pięć głównych rozdziałów, zatytułowanych hasłowo:
- Kiedy życie się kończy,
- Jak wygląda śmierć?,
- Pogrzeb,
- Żałoba,
- Życie ze zmarłymi.
W tych pojemnych nagłówkach mieści się wiele pojęć, zjawisk, spostrzeżeń i przemyśleń, które warto przepuścić przez swój własny filtr światopoglądowy.
O czym można przeczytać w tej książce
W jaki sposób można umrzeć? Jaki gatunek zwierząt żyje najdłużej? Co dzieje się z ciałem po śmierci? Jakie dawniej praktykowano zwyczaje w związku z umieraniem? Jakie są rodzaje grobów? A pogrzebów? Jak można pomóc sobie i innym w żałobie?
To są pytania, na które odpowiedzi znajdziecie w tej książce. Jestem pewna, że sporo dorosłych także chciałoby je poznać.
Ten, kto umiera, robi miejsce na nowe. Podobnie jak stare liście, które opadają co jesień, żeby na wiosnę na gałęziach pojawiły się delikatne zielone pączki.
Katharina von der Gathen, Kwiatki od spodu, Początek i koniec, str. 16
Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci?
W Kwiatki od spodu rozdziały dotyczące rozmyślań, ciekawostek oraz przytaczanych faktów – przeplatane są rozmowami z ludźmi, którzy często w codziennym życiu mają do czynienia ze śmiercią. W książce znajdują się również humorystyczne rozkładówki ,,Padniesz ze śmiechu!” z żartami oraz zabawnymi rysunkami, odciążające tematykę.
Na końcu tej pozycji zamieszczono nawet część aktywizującą – zachęcającą do złożenia z papieru maski z trupią czaszką oraz trumienki. Choć niektóre pomysły z tej książki mogą budzić pewien wewnętrzny sprzeciw części dorosłych – to jednak bezsprzecznie znormalizują śmierć i pozwolą na nią spojrzeć w inny, nowy sposób. Pozycja stanie się również cennym fundamentem do rozmowy o śmierci z dzieckiem.
Dla kogo?
Mam w swojej biblioteczce kilka świetnych książek o śmierci. Kwiatki od spodu mogę zaliczyć do jednej z najciekawszych, najbardziej wyczerpujących temat, oryginalnych i godnych uwagi. Polecam ją dzieciom powyżej 9. roku życia oraz dorosłym.
Książka dostępna jest na stronie wydawnictwa Dwie Siostry.
FAQ, czyli pytania na które warto znać odpowiedzi
Kto jest autorką i kto ilustrował Kwiatki od spodu?
Autorka: Katharina von der Gathen; ilustracje: Anke Kuhl; polski przekład: Anna Kierejewska.
Jaki jest zakres tematyczny książki?
To kompendium o śmierci dla młodych czytelników: biologiczne i kulturowe aspekty umierania, pogrzeb, żałoba, pamięć o zmarłych, rozmowy z praktykami (np. pracownikiem domu pogrzebowego, lekarzem).
Dla jakiego wieku jest kierowana książka?
Polecam czytelnikom 9+.
Jakie rytuały i zwyczaje pogrzebowe pokazuje książka?
Przykłady z różnych kultur i religii: formy pochówku, symbole, znaczenie ceremonii oraz to, jak rytuały pomagają w przeżywaniu żałoby.
Jak rozmawiać z dzieckiem o śmierci po lekturze?
Po przeczytaniu jednego rozdziału zaproponuj spokojną rozmowę „co z tego rozumiesz?”; nazywaj emocje, nie oceniaj pytań, a fakty tłumacz językiem adekwatnym do wieku.
Czy to dobra książka na czas Święta Zmarłych/Halloween?
Tak. Tom porządkuje wiedzę, wspiera rodzinne rozmowy o pamięci i przemijaniu oraz podpowiada, jak mądrze przeżywać rytuały i rocznice.
