Książka kucharska niani Ogg ukazała się w Wielkiej Brytanii w 1999 roku. Na polskie wydanie czekaliśmy niemal 27 lat. Choć za publikacją stoją Terry Pratchett i Stephen Briggs, trudno oprzeć się wrażeniu, że jej prawdziwa autorka mieszka w Lancre. Niania Ogg to jedna z bardziej charakternych postaci literackich – pokochacie ją, jestem tego pewna.

➜ Tytuł: Książka kucharska niani Ogg
➜ Seria: Świat Dysku
➜ Autor: Terry Pratchett, Stephen Briggs
➜ Ilustracje: Paul Kidby
➜ Tłumaczenie: Piotr W. Cholewa
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

To nie do końca tylko książka kucharska

Jeżeli spodziewacie się klasycznej książki kucharskiej, możecie przeżyć niemałe zaskoczenie. Przepisy są bowiem w Książce kucharskiej niani Ogg zaledwie urozmaiceniem. Cały trzon stanowi główna bohaterka, a przede wszystkim jej porady i opowieści z uniwersum Świata Dysku. 

Twórcy przygotowali książkę, która jest przedłużeniem tego świata. Ma fikcyjną autorkę stylizowaną na realnie istniejącą osobowość, burzliwą historię wydawniczą i redaktorów mocno ją cenzurujących, żeby przypadkiem nie zgorszyć czytelników (wypada to bardzo zabawnie).

Koncept tej pozycji nawiązuje do Maskarady i skandalizującego dzieła The Joye of Snacks. Tam również pojawiały się listy, uwagi oraz liczne ingerencje redakcji. Im usilniej wydawcy starali się ucywilizować Nianię Ogg, tym na bardziej polaryzujące tematy lubiła się ona wypowiadać.

Czy przepisy Niani Ogg są w ogóle jadalne?

W większości – jak najbardziej. Niektóre mogą okazać się nawet smaczne. Znajdziecie w nich zróżnicowane poziomy trudności. Nie są one oznaczone, ale zorientujecie się po liczbie potrzebnych składników. 

Obok propozycji dla mniej doświadczonych kucharzy (np. chleb i woda) znajdziecie właśnie potrawy wymagające więcej czasu, składników czy cierpliwości (choćby Gumbo jasnowidzenia pani Gogol, czyli mocno zakrapiany gulasz). Nie brakuje także nawiązań do dań znanych czytelnikom cyklu, choćby kiełbaski w bułce Gardło Sobie Podrzynam Dibblera z miasta Ankh-Morpork.

Jedzenie stanowi więc tutaj pretekst do opowiadania historii. Każdy przepis sprawia okazję do dygresji, aluzji lub żartu, nierzadko tak dwuznacznego, że tytułowy ból brzucha może mieć więcej wspólnego ze śmiechem niż z niestrawnością.

Dobre maniery według czarownicy z Lancre

Na przepisach się nie kończy. Znaczną część książki zajmuje poradnik etykiety, w którym Niania Ogg wyjaśnia, jak zachowywać się przy stole, podczas zalotów i rodzinnych uroczystości. Można odnieść wrażenie, że najbardziej lubi te zasady, których sama nie zamierza respektować.

Etykieta zdecydowanie nakazuje uhonorowanie odejścia bliskiego przyjaciela albo krewniaka. Jeśli wy pójdziecie na ich pogrzeb, jak to mawiamy w Lancre, oni przyjdą na wasz.

Terry Pratchett, Książka kucharska niani Ogg, O etykiecie, Śmierć, str. 160

Pratchett wykorzystuje jej temperament do przemycania obserwacji o ludzkiej naturze, obyczajowości i hipokryzji. Niania nie udaje osoby lepiej wychowanej od innych. Woli doświadczenie życiowe od konwenansów i nie zamierza przepraszać za swoją bezpośredniość.

Świat Dysku od kuchni, ale nie tylko

Ilustracje Paula Kidby’ego zdecydowanie umilają lekturę – nawet w wersji czarno-białej. To publikacja, którą można przeglądać i zaśmiewać się w głos, sięgać by powrócić do ulubionych bohaterów oraz w końcu – od czasu do czasu – rzeczywiście wykorzystać jako inspirację na obiad czy przekąskę.

Książka kucharska niani Ogg najbardziej spodoba się tym, którzy są już zaznajomieni ze Światem Dysku i dobrze się czują z jego charakterystycznym humorem. Nie zastąpi raczej całej powieści Pratchetta, ale przypomni, dlaczego to uniwersum jest tak unikalne i wyjątkowe. Nawet w książce kucharskiej można znaleźć historię o ludziach i przy okazji kilka porad, których lepiej nie wprowadzać w życie. 

Polecam dojrzałym odbiorcom. Sprawdzajcie dostępność książki na stronie Wydawnictwa Prószyński i S-ka.

FAQ – Książka kucharska niani Ogg Terry’ego Pratchetta

O czym jest Książka kucharska niani Ogg?

Książka kucharska niani Ogg to humorystyczny zbiór przepisów kulinarnych i porad dotyczących dobrego wychowania, osadzony w Świecie Dysku Terry’ego Pratchetta. Publikacja została przedstawiona jako dzieło niani Ogg, czarownicy z Lancre. Łączy prawdziwe receptury z literackimi żartami, satyrą obyczajową i fikcyjną historią wydawniczą.

Czy przepisy z Książki kucharskiej niani Ogg naprawdę się sprawdzają?

Tak! Większość przepisów można przygotować w prawdziwej kuchni, a niektóre potrawy mogą okazać się całkiem smaczne. Receptury mają zróżnicowany poziom trudności – od stosunkowo prostych po bardziej wymagające. Trzeba jednak pamiętać, że kulinaria są tutaj równie ważne jak humor i nawiązania do Świata Dysku.

Kim jest Niania Ogg ze Świata Dysku?

Gytha Ogg, znana jako Niania Ogg, to jedna z najbardziej charakterystycznych czarownic stworzonych przez Terry’ego Pratchetta. Mieszka w Lancre, jest matką piętnaściorga dzieci, babcią licznych wnuków i właścicielką kota Greebo. Słynie z zamiłowania do alkoholu, sprośnych piosenek, dobrego jedzenia oraz wyjątkowo swobodnego podejścia do konwenansów.

Czy trzeba znać Świat Dysku, żeby przeczytać Książkę kucharską niani Ogg?

Nie jest to konieczne, ponieważ wiele porad i żartów można zrozumieć bez znajomości powieści Terry’ego Pratchetta. Jednak czytelnicy Świata Dysku znacznie łatwiej rozpoznają nawiązania do bohaterów, miejsc oraz wydarzeń z cyklu. Dla fanów jest to przede wszystkim okazja do ponownego spotkania z ulubionym uniwersum.

Czy warto kupić Książkę kucharską niani Ogg?

To propozycja przede wszystkim dla miłośników Terry’ego Pratchetta i Świata Dysku, którzy cenią jego humor, satyrę oraz niekonwencjonalne podejście do literatury fantasy. Książka sprawdzi się również jako nietypowy prezent dla fana cyklu. Warto jednak traktować ją bardziej jako humorystyczne rozszerzenie literackiego uniwersum niż klasyczny poradnik kulinarny.

Artykuł Książka kucharska niani Ogg – przepisy, które mogą przyprawiać o ból brzucha pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

W sierpniu 2026 roku po raz pierwszy po polsku ukazała się bestsellerowa książka U steru opowieści. Przewodnik dla współczesnych adeptów rzemiosła pisarskiego, czyli przekład gruntownie przepisanej w 2015 roku wersji Steering the Craft z 1998. 

➜ Tytuł: U steru opowieści. Przewodnik dla współczesnych adeptów rzemiosła pisarskiego
➜ Autorka: Ursula K. Le Guin
➜ Tłumaczenie: Tomasz Wilusz
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Czy pisania można się nauczyć?

U steru opowieści powstało na bazie doświadczenia po warsztatach, które Le Guin prowadziła w latach 90. Już w samym wstępie czytamy, że pierwsza wersja książki ukazała się w 1998 roku, lecz po kilkunastu latach autorka zdecydowała się właściwie napisać ją ponownie. Zmieniła część ćwiczeń, dodała i przeformułowała na nowo niektóre zagadnienia – uwzględniła też realia komunikacji elektronicznej oraz internetowych grup pisarskich.

Na samym początku książki dowiadujemy się również, że nie jest to lektura dla osób, które nigdy wcześniej nie próbowały pisać. Jej odbiorcą jest raczej ktoś, kto ma już za sobą pierwsze próby opowiadań czy rozdziałów, ale nie czuje się jeszcze wystarczająco pewnie i chciałby bezustannie trenować swój warsztat. Pisanie autorka określa jako rzemiosło, czyli zestaw narzędzi i długotrwały, nigdy niekończący się proces.

Czym ta książka różni się od innych poradników?

To właśnie odróżnia U steru opowieści od wielu popularnych poradników kreatywnego pisania. Le Guin nie oferuje „gotowców” dotyczących instrukcji tworzenia bohatera oraz skupiania się na trzyaktowej kompozycji. Podkreśla jednak znaczenie melodii zdań, interpunkcji, gramatyki, składni, powtórzeń, przymiotników, itd. Inspiruje do zagłębiania się w język, czerpania z największych dzieł oraz uważnego im się przyglądania.

Następnie przechodzi do punktu widzenia, głosu narratora, zmiany perspektywy oraz sztuki decydowania, co pokazać ze szczegółowością, a co nie będzie istotne dla czytelnika. Każdy z dziesięciu rozdziałów uzupełniają przykłady z literatury i ćwiczenia do wykonania samodzielnie albo w grupie. To naprawdę rozsądnie przemyślane aktywności, dzięki którym można z większą świadomością podchodzić do własnej twórczości.

Ważne, by opowieść posuwała się naprzód – niech skończy się w innym miejscu, niż się zaczęła. Tak właśnie działa narracja. Idzie naprzód. Jest w ruchu. Opowieść to zmiana.

Ursula K. Le Guin, U steru opowieści. Przewodnik dla współczesnych adeptów rzemiosła pisarskiego, Wstęp, str. 11

Le Guin i Stephen King – dwa sposoby nauki pisania

Trudno nie zestawić tej książki z Jak pisać. Pamiętnikiem rzemieślnika Stephena Kinga. King miesza autobiografię z poradami i dużo miejsca poświęca znaczeniu rytuałów. Podkreśla, że trzeba dużo czytać, regularnie pisać, ograniczać zbędne słowa i nie bać się redakcji. 

Le Guin mniej skupia się na anegdotach, a bardziej rzeczowo podchodzi do języka. Bazuje na pojedynczych elementach prozy i oferuje możliwość niemal laboratoryjnej obserwacji, jak zmieniają się one pod wpływem kolejnych ćwiczeń.

Obie książki łączy jednak przekonanie, że choć można nauczyć się pisać, potrzeba do tego talentu. Nawet jeśli jednak posiada się talent – nie warto tylko na nim polegać. Własny styl rodzi się w skutek intensywnej praktyki, udoskonalania tekstów, słuchania uwag oraz czytania wybitnych dzieł. 

Ciekawostką jest też to, że przy obu polskich wydaniach pracował Tomasz Wilusz – Jak pisać przekładał wspólnie z Pauliną Braiter-Ziemkiewicz, a U steru opowieści samodzielnie.

Od Ziemiomorza do warsztatu pisarskiego

Jakiś czas temu, przy okazji absolutnie zachwycającego wydania, pisałam już o Ziemiomorzu jako jednej z najważniejszych sag fantasy, ale również o Le Guin jako autorce, która wyznaczyła kierunek kolejnym pokoleniom twórców. U steru opowieści pozwala zajrzeć za kulisy jej pisarstwa. Po lekturze łatwiej wrócić do Czarnoksiężnika z Archipelagu czy Grobowców Atuanu i dostrzec nie tylko samo uniwersum, idee czy bohaterów, ale również rytm zdań oraz niezwykły styl autorki.

Czy U steru opowieści nauczy pisać książki? Żaden poradnik tego nie zrobi. Może jednak zainspirować oraz nauczyć rozpoznawać, dlaczego jedno zdanie brzmi dobrze, a drugie jest miałkie i niewiele wnosi do fabuły. Nie spodziewajcie się więc, że po tej książce zaczniecie pisać bestsellery. Na pewno jednak przybliżycie się do doskonałości oraz staniecie bardziej świadomymi pisarzami.

Polecam odbiorcom powyżej 16 lat. Sprawdzajcie dostępność U steru opowieści na stronie Wydawnictwa Prószyński i S-ka.

FAQ – U steru opowieści Ursuli K. Le Guin

O czym jest książka U steru opowieści Ursuli K. Le Guin?

U steru opowieści to praktyczny poradnik pisania poświęcony warsztatowi autora prozy. Ursula K. Le Guin pokazuje, jak pracować nad rytmem zdań, składnią, interpunkcją, doborem słów, punktem widzenia, narracją i tempem opowieści. Książka zawiera również ćwiczenia, które pomagają rozwijać własny styl.

Jak nauczyć się lepiej pisać?

Zdaniem Le Guin samo poznanie zasad nie wystarcza – pisanie trzeba regularnie ćwiczyć. Autorka zachęca do świadomego eksperymentowania z długością zdań, perspektywą narracyjną, powtórzeniami czy ograniczaniem przymiotników i przysłówków. Dzięki temu można zobaczyć, jak nawet drobne zmiany językowe wpływają na cały tekst.

Czy U steru opowieści zawiera ćwiczenia z kreatywnego pisania?

Tak. Każdy z dziesięciu rozdziałów prowadzi do konkretnego ćwiczenia pisarskiego. Zadania dotyczą między innymi rytmu, interpunkcji, długości zdań, punktu widzenia czy sposobu opisywania wydarzeń. Można wykonywać je samodzielnie albo wykorzystać podczas warsztatów creative writingu.

Artykuł U steru opowieści – poradnik pisania od mistrzyni fantasy pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Trzy kultowe, zebrane w nowym tomie powieści prowadzą czytelnika od konfliktu między państwami aż do krwawej rewolucji. Świat Dysku chyba jeszcze nigdy w tak wymowny sposób, nie przypominał mi o problemach naszego świata.

➜ Tytuł: Straż Miejska. Tom 2 (barwione brzegi)
➜ Seria: Świat Dysku
➜ Autor: Terry Pratchett
➜ Ilustracje: Paul Kidby
➜ Tłumaczenie: Piotr W. Cholewa
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Co zawiera Straż Miejska. Tom 2?

Wydanie zbiorcze składa się z trzech powieści: Bogowie, honor, Ankh-Morpork; Piąty Elefant oraz Straż Nocna. To bezpośrednio kontynuacja tomu obejmującego Straż! Straż!, Zbrojnych i Na glinianych nogach. 

W pierwszym omnibusie Straży Miejskiej obserwowaliśmy, jak grupa nieudaczników staje się sprawnie działającą częścią tkanki miejskiej. W drugim – Straż wychodzi poza znane sobie rejony, a Vimes musi się zmierzyć z siłami potężniejszymi niż zwykli przestępcy.

Straż wychodzi poza granice miasta

Bogowie, honor, Ankh-Morpork rozpoczynają się od momentu wynurzenia wyspy, do której prawa zgłaszają Ankh-Morpork i Al-Khali. Wystarcza skrawek ziemi, nie do końca zdrowa ambicja i podsycana złymi intencjami niechęć, żeby dawni sąsiedzi stali się wrogami i zaczęli przygotowania do wojny. Pratchett pokazuje, jak łatwo wykorzystać zbiorowy lęk i nadać przemocy wzniosłe uzasadnienie. Pod charakterystycznym dla tego autora poczuciem humoru skrywa się opowieść o propagandzie, nacjonalizmie i politykach gotowych wysłać innych na śmierć – oczywiście w słusznej sprawie.

W Piątym Elefancie Vimes zostaje ambasadorem w Überwaldzie – krainie wilkołaków, wampirów, krasnoludzkich tradycji oraz cennych zasobów naturalnych. Policjant, który ufa przede wszystkim faktom, musi odnaleźć się w świecie ceremonii oraz niedopowiedzeń. Zamiast prostego śledztwa otrzymujemy więc polityczny thriller o sukcesji, społecznych podziałach oraz walce o wpływy.

Straż Nocna i prawo nieprzyjazne ludziom

Chyba nikogo tutaj nie zaskoczę stwierdzając, że Straż Nocna to najbardziej smakowity kąsek tego omnibusa. Vimes w tej części trafia do przeszłości Ankh-Morpork, w czas krwawej rewolucji, tajnej policji oraz władzy, której lejcami jest przemoc. Spotyka tam młodszą wersję siebie, którą musi nauczyć nie tylko policyjnego fachu, lecz także ogłady i świadomości, w której bezwzględne wykonywanie rozkazów przestaje być moralnie usprawiedliwione.

Właśnie w tym tomie Pratchett stawia nam, czytelnikom jedno z ważniejszych pytań cyklu: czy dobry strażnik powinien bronić prawa, jeżeli prawo broni złych ludzi? Straż Nocna jest opowieścią o pamięci, odpowiedzialności i cenie, jaką zwykli ludzie płacą za wielkie polityczne hasła czy idee, bo rewolucja nigdy nie wiąże się z łatwym zwycięstwem.

Sam Vimes kontra Sam Vimes

Na początku swojej drogi Vimes musiał podnieść się z upadku i zbudować Straż niemal od podstaw. Teraz jest komendantem, diukiem, ambasadorem i człowiekiem należącym do establishmentu, którym sam pogardza. Historia jest więc tym ciekawsze, im bardziej zagłębiamy się w jego psychikę, zastanawiając się jednocześnie – nie kogo pokona w kolejnym starciu, ale czy pójdzie na ustępstwa z samym sobą. 

Vimes nie ufa władzy – również wtedy, gdy sam ją sprawuje. Pamięta czasy ubóstwa i wie, że nie ma właściwego wzoru na zdefiniowanie przestępcy. Dzięki temu Straż Miejska jest czymś więcej niż cyklem kryminalnym w fantastycznej scenerii. To wielowymiarowa powieść, która nie prędko się zestarzeje.

Czy można zacząć od tomu drugiego?

Każda z części opowiada własną historię, ale rozwój Vimesa i Straży wybrzmiewa pełniej po lekturze pierwszego omnibusa. Nowym czytelnikom przyda się więc przewodnik, który opracowałam już jakiś czas temu: od czego zacząć czytanie Świata Dysku.

Najmocniejszy omnibus Terry’ego Pratchetta?

Pierwszy tom jest ekscytującym początkiem, lecz drugi okazuje się dojrzalszy, osnuty mrokiem i bardziej zwarty tematycznie. Wojna, dyplomacja oraz rewolucja tworzą trzy filary jednej opowieści o władzy, która pozbawiona kontroli szybko zaczyna służyć samej sobie.

Barwione brzegi, twarda oprawa i ilustracje Paula Kidby’ego nadają wydaniu kolekcjonerski charakter. Więcej o artyście przeczytacie w recenzji albumu Pokazać Świat Dysku Terry’ego Pratchetta. Największą wartością pozostają trzy powieści udowadniające, że Pratchett doskonale rozumiał politykę i mechanizmy przemocy. Pisał o wymyślonym świecie istniejącym na grzbiecie czterech słoni i żółwia, ale wyjątkowo celnie opisywał ten kulisty, po którym sami chodzimy.

Sprawdzajcie dostępność Straż Miejska. Tom 2 (barwione brzegi) na stronie Wydawnictwa Prószyński i S-ka.

FAQ – Straż Miejska. Tom 2 Terry’ego Pratchetta

Co zawiera książka Straż Miejska. Tom 2 z barwionymi brzegami?

Straż Miejska. Tom 2 to wydanie zbiorcze obejmujące trzy powieści Terry’ego Pratchetta: Bogowie, honor, Ankh-Morpork; Piąty Elefant oraz Straż Nocna. Wszystkie należą do cyklu o Samie Vimesie i Straży Miejskiej z Ankh-Morpork.

Czy przed Strażą Miejską. Tom 2 trzeba przeczytać tom pierwszy?

Każda powieść opowiada odrębną historię, dlatego fabułę można zrozumieć bez znajomości wcześniejszego tomu. Warto jednak zachować kolejność, ponieważ w pierwszej części obserwujemy powstanie Straży oraz rozwój Sama Vimesa od upadłego kapitana do komendanta jednej z najważniejszych instytucji Ankh-Morpork.

W jakiej kolejności czytać powieści ze Straży Miejskiej. Tom 2?

Powieści najlepiej czytać w kolejności, w której znalazły się w wydaniu zbiorczym: Bogowie, honor, Ankh-Morpork, następnie Piąty Elefant, a na końcu Straż Nocna. Pozwala to śledzić rozwój Sama Vimesa i stopniowe rozszerzanie się jego odpowiedzialności poza granice miasta.

Dla kogo jest Straż Miejska. Tom 2?

To propozycja dla dojrzałych czytelników 16+ lubiących inteligentną fantastykę, satyrę społeczną i kryminały osadzone w rozbudowanym świecie. Tom powinien zainteresować również osoby, które cenią książki opowiadające o polityce, mechanizmach władzy i moralnych granicach wykonywania rozkazów.

Czy Straż Miejska. Tom 2 zamyka cykl o Straży?

Nie. Wydanie zbiorcze prowadzi historię Straży do wydarzeń ze Straży Nocnej, ale nie obejmuje wszystkich powieści o Samie Vimesie. Jego dalsze losy oraz kolejne sprawy Straży pojawiają się w późniejszych książkach Terry’ego Pratchetta.

Czy warto kupić Straż Miejską. Tom 2 z barwionymi brzegami?

Wydanie będzie szczególnie atrakcyjne dla kolekcjonerów oraz osób kompletujących nowe edycje Świata Dysku. Łączy trzy obszerne powieści w jednym tomie i wyróżnia się barwionymi brzegami oraz spójną oprawą pasującą do pierwszej części Straży Miejskiej. Najważniejszym argumentem pozostaje jednak sam zestaw powieści – dojrzalszych, bardziej politycznych i wyjątkowo aktualnych.

Artykuł Straż Miejska. Tom 2 – Pratchett o wojnie i rewolucji pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Jednym z argumentów było kolekcjonerskie wydanie, ale kolejnym (jeszcze bardziej istotnym) – znakomity zbiór trzech powieści, w których Pratchett pokazuje pełnię swojego warsztatu: niesamowitą przenikliwość, błyskotliwy umysł, doskonałe operowanie ironią oraz zaskakującą wszechstronność w ukazywaniu ludzkich słabości.

➜ Tytuł: Straż Miejska. Tom 1 (barwione brzegi)
➜ Seria: Świat Dysku
➜ Autor: Terry Pratchett
➜ Ilustracje: Paul Kidby
➜ Tłumaczenie: Piotr W. Cholewa
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Z jakich powieści składa się Straż Miejska?

Straż Miejska jest kolejnym omnibusem z uniwersum Świata Dysku, który ukazał się w trzeciej kolejności, zaraz po: 

• Rincewind. Tom 1,
• Rincewind. Tom 2.

Kolejna zbiorcza pozycja, czyli właśnie Straż Miejsca. Tom 1 została wydana w przekładzie Piotra W. Cholewy i zawiera pod jednym tytułem następujące powieści:

• Straż! Straż!, 
• Zbrojni,
• Na glinianych nogach.

Oto w jednym tomie spotykają się książki, w których Pratchett połączył fantastykę, kryminał, satyrę społeczną oraz miejską komedię w najpełniejszej odsłonie całego cyklu. Autor pisał w taki sposób, że niemal po każdą jego powieść można sięgać w dowolnej kolejności, bez ścisłego trzymania się chronologii ich powstawania. Nie bez znaczenia jednak, Straż Miejska jest cyklem tematycznym po który miłośnicy Pratchetta sięgają wyjątkowo często – a to za sprawą detektywistycznych lub nawet kryminalnych wątków, przewrotnej fabuły oraz bardzo nietuzinkowych bohaterów, uwikłanych w rozmaite napięcia na gruncie społecznym czy instytucjonalnym. 

Zbrojna Straż na glinianych nogach, czyli 3 w 1

Pierwsza z powieści, Straż! Straż!, rozpoczyna się od kultowego miasta w stanie moralnego i organizacyjnego rozkładu. Nocna Straż nie budzi już szacunku, kapitan Vimes stał się człowiekiem zmęczonym, cynicznym i topiącym rozczarowanie w alkoholu, a całe Ankh-Morpork wydaje się przyzwyczajone do tego, że porządek to tylko wyświechtany, mało znaczący frazes. Właśnie w tym momencie do miasta trafia Marchewa – podobnie jak i smok, ale z nieco innymi zamiarami. 

W Zbrojnych ta opowieść robi się jeszcze ciekawsza, bo Straż przestaje być jedynie bandą ocalałych dziwaków i zaczyna przypominać prawdziwą, choć wciąż rozpaczliwie niedoskonałą instytucję. Kapral Marchewa jak i młodsza funkcjonariusz Angua, kapral Nobbs czy młodszy funkcjonariusz Detrytus stają się odbiciem wszystkich napięć tego świata: klasowego, rasowego, kulturowego i obyczajowego. 

A to dlatego, że Pratchett nie pisze wyłącznie o fantastycznych stworzeniach oraz zmyślonych miastach, ale o społeczeństwie, które niepokojąco przypomina nasze własne. 

Na glinianych nogach dopełnia ten tom w sposób niemal perfekcyjny, bo Straż stopniowo staje się dobrze naoliwioną maszyną. Na pierwszy plan przebijają się wątki morderstwa, tajemniczego zatrucia – na ulicach gęstnieje niepokój, a golemy jako cisi robotnicy tego świata zaczynają zachowywać się w sposób, którego nikt nie potrafi wyjaśnić. 

Ten tom z wyjątkową przenikliwością zadaje pytania o wolną wolę, odpowiedzialność, pracę, podmiotowość i o to, jak łatwo cywilizowane społeczeństwo przyzwyczaja się do otwartego uprzedmiatawiania niektórych istnień. 

Samuel Vimes, czyli moralny środek ciężkości tej odsłony Świata Dysku

Trudno mówić o tym wydaniu bez kapitana Vimesa, bo to właśnie on spaja ze sobą te trzy powieści. To postać będąca typem dawnego policjanta, który pamięta, gdzie dorastał, i który nikomu już nie ufa – ani ludziom, ani tym bardziej pozorom. 

Vimes podejrzewa wszystkich o skłonność do zła, ale jeszcze bardziej drażni go niesprawiedliwość. Pratchett nie stworzył bohatera szlachetnego i majestatycznego, tylko człowieka szorstkiego, znużonego, czasem ponurego, ale uparcie trzymającego się własnego kodeksu moralnego. Dzięki temu Straż Miejska staje się opowieścią o odpowiedzialności w świecie, który stale próbuje rozmyć granicę między prawem a jego naginaniem dla własnych celów. 

Te trzy zebrane powieści pokazują nie tylko rozwój samego Vimesa, ale i dojrzewanie całej formacji, która z marginesu miasta przechodzi do roli jego sumienia. 

Dlaczego to wydanie ma charakter kolekcjonerski

Wydanie z barwionymi brzegami działa oczywiście na wyobraźnię fanów także jako przedmiot. Twarda oprawa, duża objętość i sam pomysł na porządkowanie Świata Dysku w omnibusach sprawiają, że mamy do czynienia z edycją, która ma nie tylko dobrze wyglądać na półce, ale też ułatwiać odbiór tych dzieł i czerpać z nich jeszcze większą przyjemność. 

Wydawnictwo Prószyński i S-ka nazywa te tomy pierwszą edycją książek autora podzielonych na cykle tematyczne, a więc nie chodzi wyłącznie o wznowienie, lecz o nowy sposób prezentowania całej serii. Jestem bardzo ciekawa, jaki kolejny cykl Wydawnictwo weźmie na warsztat.

Straż miejska. Tom 1 – Pratchett w miejskiej i najbardziej przenikliwej odsłonie

Smok, broń, golemy, patrycjusz, krasnoludy, troll i policyjna robota to tylko górna warstwa powierzchni całego tego zbioru. Pod spodem pulsuje coś o znacznie większym znaczeniu: pytanie o to, kto dzierży władzę, kto płaci za porządek, kto zostaje wypchnięty poza margines i kto mimo wszystko próbuje zachować w tym wszystkim resztki przyzwoitości. 

Straż miejska. Tom 1 (barwione brzegi) jest więc nie tylko zachwycającym wydaniem trzech klasycznych powieści Pratchetta, ale też sentymentalną podróżą dla tych, którzy już znają – oraz ekscytującym początkiem dla nowych czytelników tej wybitnej prozy. Sprawdzajcie dostępność książki na stronie Wydawnictwa Prószyński i S-ka.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

Co zawiera Straż miejska. Tom 1 (barwione brzegi)?

Tom zawiera trzy powieści Terry’ego Pratchetta z uniwersum Świata Dysku: Straż! Straż!, Zbrojnych oraz Na glinianych nogach. 

O czym jest Straż miejska. Tom 1 Terry’ego Pratchetta?

To zbiorcze wydanie trzech klasycznych powieści o Straży Miejskiej z Ankh-Morpork. W tych książkach Terry Pratchett łączy fantasy z kryminałem, satyrą społeczną i humorem, a centralną postacią cyklu staje się Vimes oraz jego coraz bardziej niezwykła formacja. 

Czy Straż miejska. Tom 1 to dobre wydanie dla fanów Terry’ego Pratchetta?

Tak, bo to nie tylko efektowna edycja z barwionymi brzegami, ale też wygodny omnibus zbierający trzy ważne książki w jednym tomie. To wydanie kierowane jest zarówno do kolekcjonerów, jak i do czytelników, którzy chcą mieć strażniczy cykl w spójnej, eleganckiej formie. 

Czy trzeba znać inne książki ze Świata Dysku, żeby czytać Straż miejską. Tom 1?

Niekoniecznie. Powieści ze Świata Dysku można czytać w różnej kolejności, a trzy książki zebrane w tym wydaniu tworzą spójny początek cyklu o Straży Miejskiej. 

Ile stron ma Straż miejska. Tom 1 (barwione brzegi) i kiedy ukazała się w Polsce?

Polskie wydanie ma 864 strony i datę premiery 26 marca 2026 roku. Zostało opublikowane przez Wydawnictwo Prószyński i S-ka. 

Dla kogo jest Straż miejska. Tom 1 (barwione brzegi)?

To bardzo dobry wybór dla czytelników, którzy lubią fantastykę z mocnym rysem satyrycznym, kryminalnym i społecznym, a także dla fanów pięknych wydań kolekcjonerskich. 

Artykuł Straż Miejska. Tom 1 (barwione brzegi) – trzy klasyczne powieści Pratchetta w jednym wydaniu pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Nowy tom zbiorczy Rincewind 2, zaraz po Rincewind. Tom 1 porządkuje książki mistrza pióra Terry’ego Pratchetta. W jednej pozycji dostajemy cztery różne opowieści – od farsy mitologicznej po satyrę akademicką – a do tego bardzo efektowną oprawę z barwionymi brzegami, które wyglądają po prostu obłędnie. Poniżej znajdziesz przewodnik: co zawiera tom, czy warto od niego zacząć przygodę ze Światem Dysku, komu go polecam i czym wydania zbiorcze różnią się od tych pojedynczych.

➜ Tytuł: Rincewind. Tom 2
➜ Seria: Świat Dysku
➜ Autor: Terry Pratchett
➜ Ilustracje: Paul Kidby
➜ Tłumaczenie: Piotr W. Cholewa
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Szybka odpowiedź (dla niecierpliwych)

Uwaga, możesz zacząć od Rincewind 2 nawet bez „jedynki”, ale pełnię powracających wątków oraz aluzji docenisz tylko w układzie: najpierw Rincewind. Tom 1 → a później Rincewind. Tom 2. Ta najnowsza pozycja jest wyraźnie obszerniejsza. Składa się bowiem na aż cztery opowieści, które dotychczas były oferowane w pojedynczych wydaniach: 

• Eryk, 
• Ciekawe czasy, 
• Ostatni kontynent, 
• Niewidoczni akademicy 

– cztery przystanki, które ukazują rozpiętość tematów oraz humoru autora. Być może niektórych czytelników zaskoczy fakt obecności Niewidocznych akademików zamiast Ostatniego bohatera, ale przy formacie tej drugiej pozycji oraz przeniesieniu środka ciężkości na innych bohaterów – ta decyzja wydaje się być jak najbardziej uzasadniona.

Kim jest Rincewind i dlaczego warto go poznać?

Kto już zna trochę świat Pratchetta, ten też musi mieć pojęcie, kim był Rincewind. Zupełny antytalent magiczny z jedyną zdolnością polegającą na przyciąganiu odpowiednich ludzi (i nie tylko) oraz pozostawaniu przy życiu w sytuacjach, w których inni już dużo wcześniej pożegnaliby się z egzystencją. Tego bohatera – o praktycznie zerowym poziomie bohaterstwa – nie da się nie lubić. Łatwo się z nim utożsamić, jest generatorem wielu humorystycznych sytuacji, a przy tym – zdarzy mu się zrobić coś naprawdę ważnego.

Nowy tom serii – co dokładnie zawiera Rincewind. Tom 2?

Ponad 1060 stron wspaniałego tekstu, który będzie doskonałą odskocznią od rzeczywistości. Pomiędzy książkami znajdziecie nawet nawet tekst od tłumacza (niewielki, chętnie przeczytałabym więcej takich wtrąceń). 

• W Eryku mamy sprawną przebieżkę przez mity oraz zbiurokratyzowane piekła. To opowieść o tym, że za każdym marzeniem kryją się jakieś ukryte konsekwencje, a droga ,,na skróty” może przynieść więcej trudności niż pożytku. 
• W Ciekawych czasach talent Rincewinda do bycia nie w tym miejscu, co trzeba, objawia się ze zdwojoną siłą. Nasz bohater pojawia się w samym środku wielkich przemian. To powieść, w której czytelnikowi ukazują się mechanizmy władzy i rewolucji – bez akademickiego nadęcia.
• W Ostatnim kontynencie Pratchett bawi się geologią, klimatem i kontynentalnym absurdem. Rincewind staje się łącznikiem między fantastyką, a popularnonaukowymi poglądami na świat. 
• W Niewidocznych akademikach trafia on do świata akademickich rytuałów i sportowych emocji. Jego obecność pokazuje, że nawet instytucje (takie jak choćby uniwersytet) u Pratchetta mają prawo bytu, tylko wtedy, gdy ktoś je nieustannie kwestionuje.

Wydania zbiorcze a pojedyncze – na które się zdecydować?

Dlaczego wydania zbiorcze (Rincewind 1–2)?

• Porządkują kolejność czytania (płynnie przechodzi się z kolejnych wątków, można obserwować rozwój postaci, itp.).
• Ilustracje Paula Kidby’ego – najlepszy wybór dla tego uniwersum.
• Ekonomicznie zwykle wypadają korzystniej niż kompletowanie pojedynczych egzemplarzy.
• Spójna oprawa i barwione brzegi robią kapitalne wrażenie na półce – to plus estetyczny oraz kolekcjonerski.

Kiedy sięgnąć po pojedyncze?

• Gdy wolisz coś lżejszego, do spakowania do plecaka lub chcesz pożyczać znajomym jeden tytuł na przetestowanie.
• Jeśli kompletujesz wybrane podcykle poza Rincewindem i nie zależy Ci na ciągłości fabuły.

Dla kogo jest Rincewind 2?

Dla nastolatków i dorosłych, którzy doceniają błyskotliwe poczucie humoru, lubią szybką akcję, absurd oraz satyrę. To pozycja dla entuzjastów fantastyki i każdego, kto ceni niebywałą wyobraźnię pisarską. Zarówno ta, jak i poprzednia pozycja z cyklu będzie świetnym wyborem na prezent „na start z Pratchettem”. Polecam od 16+

Rincewind. Tom 2 dostępny jest na stronie wydawnictwa Prószyński i S-ka.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

Co zawiera Rincewind 2 – nowy tom serii?

Cztery powieści: Eryk, Ciekawe czasy, Ostatni kontynent i Niewidoczni akademicy – pełne, samodzielne historie z Rincewindem oraz Uniwersytetem Niewidocznym.

Czy można zacząć czytanie od Rincewind 2?

Tak. Tom sprawdza się samodzielnie, choć układ Rincewind 1 → Rincewind 2 jest zdecydowanie lepszym rozwiązaniem.

Gdzie w kolejności czytania umieścić Ostatniego bohatera?

Po lekturze tomów Rincewind 1–2 – jako osobny dodatek, najlepiej w edycji albumowej z ilustracjami.

Czy Rincewind 2 ma barwione brzegi?

Tak, to edycja z barwionymi brzegami – wizualnie spójna z Rincewind 1, efektownie prezentuje się na półce i ma charakter kolekcjonerski.

Czy te powieści łączą się fabularnie, czy to osobne historie?

To osobne, domknięte historie połączone postacią Rincewinda oraz tematyką Uniwersytetu Niewidocznego.

Czy Rincewind 2 nadaje się na prezent?

Tak – szczególnie jako pierwszy „większy” kontakt z Pratchettem; barwione brzegi podkreślają edycję prezentową.

Artykuł Dlaczego chcesz poznać Rincewinda? Nowy tom serii pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Na przykład, Śnieżka w pierwotnej wersji zostaje otruta przez swoją własną matkę, a nie macochę. W Roszpunce karą za nieposłuszeństwo było oślebienie księcia. Z kolei w Jasiu i Małgosi rodzice świadomie porzucają dzieci w lesie, bo nie mają jak ich wykarmić. Świat baśni to miejsce, w którym głód, strach i okrucieństwo były na porządku dziennym – dlatego opowiadano je sobie przede wszystkim w gronie dorosłych.

Bazując właśnie na tych oryginalnych tekstach – Robert Tuesley Anderson tworzy swoją niezwykłą książkę kucharską, inspirowaną twórczością braci Grimm, ale i przede wszystkim opowiadanymi słownie baśniami, które wychowywały ludzi przez setki lat.

➜ Tytuł: Książka kucharskiej braci Grimm
➜ Autor: Robert Tuesley Anderson
➜ Tłumaczenie: Patrycja Zarawska
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Pusty brzuch jako źródło inspiracji w baśniach

Głód w baśniach braci Grimm to nie tylko poboczny wątek – często był on siłą napędową całej fabuły. Najlepszym przykładem jest wspomniany już Jaś i Małgosia, gdzie brak jedzenia staje się powodem podjęcia szokującej przez rodziców tytułowych bohaterów decyzji. To właśnie tam również pojawia się najbardziej „smakowity” motyw w całej literaturze – domek z piernika, który kusi głodne dzieci i jednocześnie jest ostrzeżeniem przez słodkościami. 

W Czerwonym Kapturku historia także zaczyna się od koszyczka z chlebem i winem dla babci, a w Śpiącej Królewnie to brak jednego nakrycia przy uczcie dla wróżek staje się powodem klątwy, która naznaczy los dziewczyny na sto lat.

Mniej znane baśnie również ukazują, jak pusty brzuch potrafił inspirować wyobraźnię. W Słodkiej zupie (Sweet Porridge) nędza i głód prowadzą do odkrycia naczynia, które może zapewnić sytość bez końca – ale gdy zapomni się zaklęcia, jedzenie przybiera postać śmiercionośnej fali, która zalewa całą wieś. 

Takie przykłady pokazują, że to właśnie pusty brzuch – marzenie o pełnej misce, kawałku chleba czy cieple domowego posiłku – był jednym z najprawdziwszych i najbardziej uniwersalnych motywów w świecie Grimmów. To nie magia czy złoto, lecz strawa stawała się najważniejszym dobrem, bardziej pożądanym niż cokolwiek innego.

Książka kucharska braci Grimm – o wydaniu

Robert Tuesley Anderson sięgnął właśnie po ten motyw i stworzył oryginalną książkę kucharską, która zachwyci zarówno fanów kulinariów jak również – miłośników ponadczasowych opowieści.

Polskie wydanie ukazało się nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka i od razu przyciągnęło uwagę piękną oprawą, ilustracjami stylizowanymi na dawne księgi – wyraźnie nawiązującymi do klimatu klasycznych baśni. To książka, którą można eksponować na stole nie tylko w kuchni, ale też w salonie – równie dobrze sprawdzi się jako literacka ciekawostka, jak i praktyczny zbiór przepisów.

Dlaczego? Najciekawsze w niej jest to, że autor nie poprzestaje na kulinariach. Przepisy otwierają cytaty z baśni, a wplatane w propozycje dań (przekąsek, deserów, napojów, obiadów, kolacji) eseje karmią dusze oraz wyobraźnie. To sprawia, że czytając książkę, mamy wrażenie uczestniczenia w literacko-kulinarnym dialogu.

Przepisy inspirowane baśniami

Książka kucharska braci Grimm nie jest zbiorem skomplikowanych potraw, wymagających zręcznego opanowania pichcenia. Wręcz przeciwnie – przepisy są dość przystępne, w dużej mierze bazują na łatwo dostępnych składnikach i są proste do odtworzenia w domowych warunkach. Przykłady?

• Domek z piernika – chyba najsłynniejszy kulinarny motyw z baśni. To nie tylko propozycja deseru, ale i zabawa, którą można realizować razem z dziećmi.
• Zupy i chleby – odwołujące się do prostych, sycących potraw, które faktycznie mogły pojawiać się na stołach w czasach, kiedy powstawały baśnie.
• Słodkości i drobne wypieki – będące literackim odpowiednikiem marzeń o lepszym, bardziej beztroskim świecie.

Sam sposób, w jaki Anderson opisuje te przepisy, wplatając w nie rozmaite ciekawostki sprawia, że aż ma się ochotę przygotować coś dobrego. To nie tylko kulinarne, pozbawione polotu instrukcje – to opowieści, które pobudzają apetyt na jedzenie, ale też na jakąś dobrą, klasyczną literaturę.

Jedzenie – najbardziej realny element w baśniach

Smoki, czarownice i magiczne zaklęcia to elementy należące wyłącznie do świata fantazji. Ale jedzenie – czy to pajda chleba, czy garnek zupy – są czymś, z czym każdy czytelnik ma do czynienia na co dzień.

Dlatego właśnie pokarm w baśniach działa jak pomost między światem wyobraźni a rzeczywistością. I dlatego książka Andersona jest tak trafiona – pozwala „spróbować” baśni, dosłownie oraz w przenośni. Jest niczym własny samo-nakrywający się stoliczek: pełen prostych, ale wartościowych rzeczy; znacznie ważniejszych niż złoto.

Dla kogo jest ta książka?

• Dla miłośników baśni – którzy chcą poznać je od innej, bardziej praktycznej strony ;-).
• Dla dorosłych – jako ciekawostka literacka oraz kulinarna.
• Dla rodzin – bo choć tematyka baśni bywa mroczna, niektóre przepisy idealnie nadają się do wspólnego gotowania z dziećmi.
• Dla kucharzy-amatorów – poszukujących prostych, smacznych inspiracji.

Książka kucharska braci Grimm jest książką, która świetnie sprawdzi się jako prezent – łączy w sobie walory literackie, estetyczne i kulinarne.

Książka na stronie wydawnictwa: https://www.proszynski.pl/product/ksiazka-kucharska-braci-grimm-przepisy-inspirowane-basniami

FAQ – (potencjalnie) Wasze najczęściej zadawane pytania o Książkę kucharską braci Grimm

1. Czym jest Książka kucharska braci Grimm?

To połączenie książki kucharskiej i literackiej, w której Robert Tuesley Anderson zestawia motywy z baśni z przepisami kulinarnymi.

2. Jakie przepisy znajdziemy w książce?

Od prostych chlebów i zup, po słodkości, potrawy z kapusty, ziemniaków, sery, napoje, potrawy z mleka oraz masła.

3. Dlaczego w baśniach braci Grimm tak często pojawia się motyw głodu?

Bo w czasach, gdy powstawały, głód był codziennością. Jedzenie stawało się symbolem bezpieczeństwa, ratunku, ale i pokusy.

4. Czy przepisy są odpowiednie dla dzieci?

Tak – choć książka adresowana jest do dorosłych czytelników, wiele przepisów świetnie nadaje się do wspólnego gotowania z dziećmi.

5. Czy książka kucharska braci Grimm sprawdzi się na prezent?

Zdecydowanie – to wyjątkowe połączenie literatury, kuchni i pięknego wydania.

Artykuł Jak smakują baśnie? Recenzja „Książki kucharskiej braci Grimm” – proste i budżetowe przepisy pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Świat Dysku uznawany jest za jeden z najbardziej kultowych cykli w historii literatury fantasy. Stworzony przez Terry’ego Pratchetta – brytyjskiego mistrza humoru oraz ironii, przez lata rozwijał się i ewoluował, finalnie składając się na kilkadziesiąt powieści. 

Ostatnio, nakładem wydawnictwa Prószyński i S-ka ukazało się nowe wydanie zbiorcze trzech części, które dla wieloletnich fanów uznawane są za fundament całej serii. Rincewind. Tom 1 może być więc doskonałą i bardzo trafną odpowiedzią na pytanie: od której książki najlepiej zacząć czytanie Świat Dysku?

Kim jest Rincewind? Poznaj najbardziej nieudolnego maga Świata Dysku

Jeśli jesteś nowicjuszem w świecie Pratchetta, Rincewind będzie jednym z pierwszych bohaterów, których poznasz (i prawdopodobnie polubisz). Dzięki wizualnej interpretacji Paula Kidby’ego są dużo szanse, że właściwie już kojarzysz jego charakterystyczną postać.

W skrócie,  Rincewind jest magiem, który nie do końca potrafi rzucać zaklęcia, ale doskonale opanował sztukę… uciekania. Zdecydowanie nie należy on do szanownego grona typowych bohaterów fantasy – nie ma miecza, unika walki ze smokami i nie jest zbyt wyrywny do odkrywania świata, a mimo to (albo właśnie dlatego) jego przygody są absolutnie nieprzewidywalne oraz pełne błyskotliwego humoru.

W nowym, pięknie wydanym Rincewind. Tom 1, znajdziemy pierwsze powieści z jego udziałem:

• Kolor magii,
• Blask fantastyczny,
• Czarodzicielstwo.

To właśnie od nich zaczyna się cały cykl Świata Dysku – dosłownie oraz fabularnie.

Czym jest Świat Dysku? I dlaczego nie da się go porównać do niczego innego?

Świat Dysku to fantastyczny świat w dosłownym tego znaczeniu – znajduje się na grzbietach czterech słoni, które z kolei stoją na wielkim żółwiu A’Tuinie, płynącym przez bezkres kosmosu. Niech jednak nie zwiedzie Was ten baśniowy obrazek. To uniwersum, które w niezwykle trafny sposób parodiuje naszą rzeczywistość. 

U Pratchetta znajdziecie magiczne uczelnie, w których chaos jest planem nauczania; pierwszego z pierwszych turystów, który zupełnie nie rozumie idei przewalutowań czy jego bagaż – pożerający potencjalnych złodziei. 

W Świecie Dysku fantastyka łączy się więc z uważną obserwacją różnorodności ludzkich postaci, ich relacji, pobudek czy obaw. Pratchett doskonale potrafi postawić wszystko na głowie, podważyć znaczenie wszelkich stereotypów i odwrócić przysłowiowego kota ogonem.

Terry Pratchett – mistrz wartościowego fantasy

Jest to autor, który nie tylko stworzył literacki, ponadczasowy fenomen, ale także zbudował filozofię życia opartą na śmiechu, empatii oraz wyobraźni. Jego książki, mimo że pełne absurdu i parodii, poruszają tematy śmiertelnie poważne – od wolności słowa, aż po życie po śmierci (choć czasami bardzo odroczone w czasie).

To twórca, którego zdecydowanie warto poznać – zwłaszcza, jeżeli szukacie wartościowej powieści, która bawi, ale i daje do myślenia. Z Pratchettem trzeba jednak uważać; można być całkiem pewnym, że na jednej książce na pewno się nie skończy.

Kolekcjonerskie wydanie Rincewind. Tom 1

Nawet jednak jeżeli już macie Kolor magii, Blask fantastyczny, Czarodzicielstwo w swojej biblioteczce – warto zainteresować się nowym wydaniem Rincewind. Tom 1. To wyjątkowa książka z barwionymi brzegami, twardą oprawą z tłoczonym liternictwem oraz wstążką-zakładką, bardzo przydatną przy ponad 600-stronicowym dziele.

Pozycja będzie cieszyć i oko, i wnętrze każdego czytelnika. Idealnie sprawdzi się w roli prezentu. Z ciekawością wypatruję kontynuacji tych wydań.

Do strony wydawnictwa: https://www.proszynski.pl/product/rincewind-tom-1

Artykuł Od czego zacząć czytanie Świat Dysku? Nowe wydanie Pratchetta już w Polsce! pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Kiedy obcuje się z wybitnymi przykładami sztukami – często pojawia się w głowie myśl, dotycząca tego, w jakich okolicznościach się ona narodziła. Człowiek, jako stworzenie nad wyraz dociekliwe i ciekawskie, chciałby po prostu wiedzieć, czy w jakimś, nawet niewielkim stopniu, byłyby w stanie do tego ideału się zbliżyć.

Świat Dysku Terry’ego Pratchetta

Gdy do księgarni trafiają więc takie książki jak TA – rzucam się na nie z nieprzesadzonym entuzjazmem. Tym bardziej, że publikacja od wydawnictwa Prószyński i S-ka traktuje o najlepszych (i piszę to z pełną świadomością) twórcach, którzy kiedykolwiek chodzili po Ziemi.

Pokazać Świat Dysku Terry’ego Pratchetta to historia, sztuka, zachęta dla wyobraźni, anegdoty, zdjęcia i mnóstwo kultowych ilustracji zebranych w jednym, zachwycającym wydaniu. Jeżeli mieliście szansę fascynować się literaturą Pratchetta i znacie jego duet z Paulem Kidbym – to ten przewodnik po Świecie Dysku, pozwoli jeszcze bardziej docenić to uniwersum.

Kidby po Kirby – czyli kto odpowiada za wizualną stronę powieści

Książka pisana jest z punktu widzenia Paula Kidby’ego, czyli właśnie artysty/ilustratora/malarza, który uczynił powieści Pratchetta ponadczasowymi. Być może wielu z czytelników fantasy kojarzy serię Świata Dysku z kolorowymi oraz nieco kiczowatymi współcześnie okładkami Josha Kirby’ego.

Być może były one odpowiednie na tamte czasy, ale brakowało im głębi, autentyczności oraz… humoru. Dokładnie tego, co wlał w swoje interpretacje bohaterów oraz świata Kidby. Nie od razu zwrócił on jednak uwagę twórcy oraz jego wydawców. Paul Kidby nie ustępował w próbowaniu dotarcia do pisarza – za którymś razem jego wysiłki w końcu się opłaciły.

Jak tworzyć kultowe ilustracje?

Od tej pory zmieniło się postrzeganie publikacji cyklu. Książki zaczęto doceniać nie tylko przez wzgląd na samą treść, ale także ich wizualne aspekty. Paul Kidby – zgodnie ze stylem Pratchetta – nawiązywał na obrazach do kultury oraz popkultury. W jego pracach znajdziecie inspiracje klasycznych malarstwem, ale także słynnymi zdjęciami czy okładkami płyt.

W Pokazać Świat Dysku Terry’ego Pratchetta przedstawia proces współpracy z Pratchettem, zwraca uwagę na konkretne detale, dzieli się początkowymi szkicami postaci czy scen.

Dzięki tej książce, ci twórcy stają się bardziej ludzcy – zachęcają młodych artystów do wzmożonego działania oraz własnej walki o swoje marzenia czy projekty. Pokazać Świat Dysku Terry’ego Pratchetta to piękne świadectwo oraz hołd dla pisarza. To opowieść ze zwrotami akcji, zaskoczeniami oraz wzruszeniami.

To najlepszy dowód na to, że Świat Dysku ciągle żyje – i jeszcze długo pozostanie w umysłach czytelników na całym świecie. Polecam Pokazać Świat Dysku Terry’ego Pratchetta każdemu powyżej 10 roku życia. Zachęcam także do sprawdzenia poprzedniej recenzji książki z tego uniwersum: Tiffany Obolała. Jak być czarownicą.

Do strony wydawnictwa: https://www.proszynski.pl/product/pokazac-swiat-dysku-terryego-pratchetta

Artykuł Pokazać Świat Dysku Terry’ego Pratchetta – recenzja pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Pakiet: Tytus, Romek i A’Tomek T.1-25 boks kolor.
➜ Scenariusz: Jerzy Chmielewski
➜ Rysunki: Jerzy Chmielewski
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-Ka
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia! (łącznie około 1250 stron)
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Gdybyście mieli wskazać jedną z najbardziej kultowych serii komiksowych w historii polskiej literatury dziecięcej, co by to było i dlaczego Tytus, Romek i A’Tomek?  

Henryk Jerzy Chmielewski, znany wszystkim jako Papcio Chmiel to człowiek, który przez niemal 60 lat tworzył opowieści pełne humoru, błyskotliwych puent oraz absurdalnych splotów fabuły. Jego komiksy dla dzieci stały się szczególną częścią życia artysty, którym poświęcił mnóstwo czasu,  kreatywności i zaangażowania.

Kim są Tytus, Romek i A’Tomek – i dlaczego warto ich znać?

W 2025 roku, dzięki wydawnictwu Prószyński i S-ka, wszystkie 25 tomów wydawanych w wersjach książkowych od 1966, może trafić do rąk czytelników w kolekcjonerskim, zgrabnym pudełku. 

Pakiet: Tytus, Romek i A’Tomek T. 1-25 boks kolor to wyjątkowa okazja, by powrócić do sentymentalnych przygód z dzieciństwa lub zaprezentować je nowemu pokoleniu czytelników. Wygodnie spakowane, zachęcające do sięgnięcia, staną się powodem do wspólnego, wielopokoleniowego czytania.

Historia narodzin kultowej serii Papcia Chmiela

Kim są bohaterowie? Tytus de Zoo, czyli najsłynniejsza małpa w polskim komiksie, marzy, żeby zostać człowiekiem. Towarzyszą mu harcerze Romek i A’Tomek, którzy wspierają jego uczłowieczanie na wiele (często zupełnie szalonych) sposobów. Zresztą, to właśnie potrzeba poszukiwania człowieczeństwa po wojnie, stała się jednym z głównych celów realizacji tego cyklu.

Pakiet: Tytus, Romek i A’Tomek T. 1-25 boks kolor rozpoczyna się komiksami z późniejszego etapu życia bohaterów. Początki serii sięgają jednak 1957 roku, kiedy to w magazynie „Świat Młodych” ukazał się pierwszy odcinek przygód tej trójki. 

Komiksy Tytus, Romek i A’Tomek – co zawiera wydanie kolekcjonerskie?

Nowe wydanie obejmuje 25 tomów głównej serii komiksowej, wszystkie w ujednoliconej szacie graficznej, miękkiej oprawie oraz w formacie pionowym (późniejsze) i poziomym (wcześniejsze części). W zestawie znajdziemy m.in.:

• Tytus harcerzem. Księga I – debiut serii w formie książkowej z 1966 roku,
• komiksy, w które wplatane są ciekawostki edukacyjne, naukowe lub popularnonaukowe (jak np. czym jest drukarnia oraz jak funkcjonuje – Księga XVI; o sztuce i malarstwie – Księga XVIII, o historii sportu oraz różnych dyscyplinach sportowych – Księga VI),
• oraz ostatni tom: Tytus się żeni. Księga XXV – symboliczne zakończenie cyklu.

Pudełko z komiksami to nie tylko gratka dla kolekcjonerów – to także doskonały prezent dla dzieci, rodziców i wszystkich, którzy dorastali z Papciem Chmielem. Polecam czytelnikom powyżej 9 roku życia.

Pakiet: Tytus, Romek i A’Tomek T. 1-25 boks kolor dostępny jest w dobrych księgarniach internetowych.

Artykuł Tytus, Romek i A’Tomek – komiksy w kolekcjonerskim wydaniu pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Ziemiomorze. Wydanie rozszerzone ilustrowane
➜ Autorka: Ursula K. Le Guin
➜ Ilustracje: Charles Vess
➜ Tłumaczenie: Paulina Braiter, Piotr W. Cholewa, Stanisław Barańczak, Agnieszka Sylwanowicz
➜ Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
➜ Rok wydania: 2024
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

O tym, które serie zaliczają się do najważniejszych sag fantastycznych wszech czasów, pewnie można byłoby chwilę dyskutować. Gdyby jednak rozważać twórców, którzy ukształtowali gatunek literatury fantasy i wskazali kierunek następnym pokoleniom czytelników oraz pisarzy – nie ma wątpliwości, że na podium stanęłaby Ursula K. Le Guin.

Ursula K. Le Guin – jedna z matek literatury fantasy

Urodzona w 1929 roku, dorastała w Kalifornii jako córka antropologa i pisarki, co miało ogromny wpływ na jej późniejsze zainteresowania kulturą, językiem i strukturami społecznymi.  Słynęła z głębokiej wrażliwości na ludzką naturę oraz umiejętności tworzenia bogatych, wielowymiarowych światów, które służyły jej jako tło dla filozoficznych rozważań oraz spontanicznych podróży z wyobraźnią przy boku. 

W nowym, kolekcjonerskim wydaniu Ziemiomorza z barwionymi brzegami oraz rozszerzonym o dodatkowe teksty:

• Opisanie Ziemiomorza,
• Słowo Uwolnienia,
• Zasada Imion,
• Córka Odrenu,
• Ogień na kominku,
• Ziemiomorze zrewidowane,

czytelnik ma szansę w pełni przekonać się o geniuszu Ursuli K. Le Guin. 

Wielowymiarowy świat magii oraz wysp

Ziemiomorze to epicka seria, która rozpoczyna się książką Czarnoksiężnik z Archipelagu. Autorka zabiera odbiorców w podróż po niezwykłym świecie – archipelagu setek wysp otoczonych bezkresnymi wodami, gdzie magia przenika się z codziennością zwyczajnych mieszkańców. 

To właśnie Ziemiomorze, z jego unikatową geografią, różnorodnymi zwyczajami oraz zróżnicowanymi kulturami, staje się tłem dla jednej z najbardziej uniwersalnych i filozoficznych opowieści w literaturze fantasy.

Wewnętrzne zmagania bohaterów oraz ich wybory moralne

Seria koncentruje się w dużej mierze na losach chłopca zwanego Krogulcem. Chłopca wykazującego wielki, magiczny potencjał, który w przyszłości ma stać się jednym z najpotężniejszych czarodziei swojego świata. 

Przez kolejne tomy obserwujemy jego rozwój – od impulsywnego młodzieńca pragnącego poczucia władzy po dojrzałego mężczyznę, który rozumie, że prawdziwa moc pochodzi z harmonii i równowagi, a nie dominacji. 

Ziemiomorze wyróżnia się na tle innych sag tym, że skupia się nie na wielkich bitwach i triumfach bohaterów, lecz na ich wewnętrznych zmaganiach, wyborach moralnych i odkrywaniu własnej tożsamości. 

Doskonała książka na prezent dla fanów fantastyki

Ziemiomorze. Wydanie rozszerzone ilustrowane, które ukazało się dzięki staraniom wydawnictwa Prószyński i Ska, posiada nie tylko spektakularne barwione brzegi, ale wewnątrz znalazły się również ilustracje uzdolnionego Charlesa Vess’a. To jeden z nielicznych artystów, którego prace zaakceptowała sama autorka.

Poza tym, do książki (a właściwie imponującej, ponad 1100 stronicowej księgi!) wybrano przekład m.in. wybitnego Stanisława Barańczaka, ale również – Pauliny Brajter, Piotra W. Cholewy czy Agnieszki Sylwanowicz. Ziemiomorze. Wydanie rozszerzone ilustrowane będzie więc odpowiednim prezentem nawet dla najbardziej wymagających oraz obeznanych z tematem tego fantasy miłośników.

Najpiękniejsze wydanie serii Ziemiomorza

Seria Ziemiomorze na długo pozostanie jednym z najważniejszych dzieł swojej kategorii – zarówno ze względu na unikalną wizję świata, jak i na przesłanie, które dotyka uniwersalnych wartości. Dla wielu czytelników stanie się jednak nawet czymś więcej niż tylko serią książek; będzie duchowym doświadczeniem, które zapada w pamięć na całe życie.

Tej książki nie da się polecić w całości konkretnej grupie wiekowej. Można ją zacząć czytać w wieku kilkunastu lat, ale właściwie rozumienie wszystkich części będzie zależne od indywidualnych doświadczeń. Dlatego zawsze dobrze mieć ją na półce własnej, prywatnej biblioteczki. Będzie cieszyć zarówno duszę jak i oko.

Link do strony wydawnictwa: https://www.proszynski.pl/product/ziemiomorze-wydanie-rozszerzone-ilustrowane-barwione-brzegi

Artykuł Ziemiomorze. Wydanie rozszerzone ilustrowane – recenzja pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.