Czarne lustro – recenzja drugiego tomu Złodziei światła

Nie pomylcie Czarnego lustra Heleny Duggan z serialowym Czarnym lusterkiem. Fabularnie jedno z drugim ma niewiele wspólnego. Choć jednak jest coś, co je łączy – niepokój związany z tym, jak łatwo nowoczesne technologie mogą przejąć kontrolę nad naszym życiem. 

Podobnie jak pierwszy tom, również Czarne lustro objęłam swoim patronatem medialnym. Helena Duggan po raz kolejny udowadnia, że potrafi stworzyć przygodę pełną zaskakujących zwrotów akcji, niebezpiecznych wypraw i zagadek, od których trudno się oderwać. A przy tym nie zapomina, że nawet w obliczu katastrofy na skalę całej planety – największe znaczenie mogą mieć decyzje podejmowane przez pojedyncze, nieco „śliskie” osoby.

➜ Tytuł: Czarne lustro
➜ Seria: Złodzieje światła
➜ Autorka: Helena Duggan
➜ Tłumaczenie: Anna Kłosiewicz
➜ Wydawnictwo: Dwukropek
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Powrót do świata Złodziei światła

W pierwszym tomie Grian, Jeffrey i Shelli odkryli, że Howard Hansom, miliarder obiecujący ocalić Ziemię przed katastrofą, nie jest tym, za kogo się podaje. Na Słońcu pojawiła się niepokojąca ciemna plama, świat stopniowo pogrąża się w mroku, a futurystyczne rozwiązania, które miały zapewnić ludzkości bezpieczeństwo, okazały się tylko częścią znacznie bardziej niebezpiecznego planu.

O tym, jak łatwo uwierzyć w wizję fałszywego wybawcy, pisałam już w recenzji Złodziei światła. W drugim tomie sytuacja staje się jednak jeszcze bardziej skomplikowana. Grian, Jeffrey i Shelli nie tylko muszą znaleźć sposób na powstrzymanie Hansoma, lecz także oczyścić się z zarzutów o zniszczenie jego projektu. W oczach opinii publicznej to właśnie oni są teraz wrogiem nr 1.

Ścigani i obserwowani, nie mogą korzystać z urządzeń, dzięki którym można ich namierzyć. Paradoks? Aby uratować świat przyszłości, muszą nauczyć się radzić sobie bez technologii, od której wcześniej byli tak zależni – przynajmniej Grian i Jeffrey.

Szczególnego znaczenia nabierają zaś umiejętności Shelli. Dziewczynka, wychowana w społeczności żyjącej bliżej natury, znacznie lepiej odnajduje się w rzeczywistości pozbawionej nowoczesnych udogodnień. Jej przyjaciele zaczynają z kolei dostrzegać, że wiedza o otaczającym świecie może okazać się równie cenna jak najbardziej zaawansowane wynalazki. A tej wiedzy będą potrzebowali naprawdę sporo. Przed nimi wyprawa, która zaprowadzi ich w najbardziej nieoczekiwane miejsca.

Gdyby ta książka była grą komputerową…

W mało której książce tak doskonale wykorzystuje się miejsca akcji. Bohaterowie przemieszczają się między wierzchołkami drzew, falami zatoki, a nawet podziemnymi, kopalnianymi korytarzami. Każda sceneria przynosi inne zagrożenia, ale także nowe możliwości, postacie i wyzwania. Gdyby Czarne lustro było grą komputerową, jestem przekonana, że zachwycałoby różnorodnością poziomów i scenografii!

Każde z odwiedzanych miejsc wymaga od bohaterów nieco innych umiejętności. Raz najważniejsza okazuje się odwaga, innym razem spryt, cierpliwość lub gotowość do zaufania komuś, kogo dopiero poznali.

To trochę tak, jak w dobrze zaprojektowanej grze przygodowej, w której każda postać ma własne umiejętności, mocne strony i ograniczenia. Grian, Jeffrey i Shelli również stanowią taką drużynę. Grian czuje ciężar odpowiedzialności za powodzenie całej misji, Jeffrey musi odnaleźć się bez technologicznych udogodnień, natomiast Shella wielokrotnie udowadnia, że pozornie mniej zaawansowany sposób życia wcale nie oznacza mniejszej zaradności.

Na swojej drodze spotykają jednak osoby gotowe udzielić im pomocy, ale także takie, których intencje pozostają niejasne. Nie każdemu można zaufać, szczególnie gdy Hansom dysponuje możliwościami pozwalającymi kontrolować niemal każdy aspekt codzienności.

W tej sytuacji pozostaje im przede wszystkim jedno – być w nieustannym ruchu. Podążać tropem wskazówek, listów, niejasnych instrukcji, a nawet… kijków (serio!).

Poszukiwanie prawdy

Kolejne miejsca skrywają bowiem nie tylko niebezpieczeństwa, ale również fragmenty znacznie większej układanki. Tajemnicze listy Białej Róży, Rada Barw, zagadka tytułowego lustra… Każdy z tych elementów przybliża przyjaciół do odkrycia prawdy, choć nie zawsze od razu wiadomo, w jaki sposób łączą się one ze sobą.

Szczególnie interesujący jest wątek Rady Barw, który wprowadza do opowieści kolejną warstwę tajemnicy. Bohaterowie odkrywają, że istnieją ludzie posiadający wiedzę niezbędną do zrozumienia tego, co dzieje się ze Słońcem. Pozostaje jednak pytanie, jak do nich dotrzeć i komu właściwie można powierzyć tak ważne informacje.

Co słońce jaguara ma wspólnego z czarnym lustrem?

Właśnie od jednego z członków Rady dowiadują się więcej o Aztekach, których historia ma w tej części miejsce szczególe. Helena Duggan sięga do mitologii ludów Nahua, gdzie dzieje świata przedstawiano jako następujące po sobie epoki kolejnych słońc. Jednym z nich było tak zwane słońce jaguara, związane z bóstwem Tezcatlipoca. 

W tej układance pojawia się również John Dee – autentyczna postać historyczna, angielski matematyk, astrolog i doradca królowej Elżbiety I. Z uczonym łączone jest niezwykłe obsydianowe lustro, przechowywane obecnie w British Museum. Badania naukowe potwierdziły, że materiał, z którego je wykonano, pochodzi z terenów dzisiejszego Meksyku.

Jaką rolę odgrywają te wszystkie elementy w przygodach Griana, Jeffreya i Shelli? Tego już nie zdradzę.

Przyznam jednak, że bardzo lubię, kiedy literatura fantastyczna wykorzystuje rzeczywiste wierzenia, przedmioty i postacie historyczne. To przecież doskonały sposób, żeby zachęcić młodych czytelników do dalszych, samodzielnych poszukiwań. Szczególnie gdy okazuje się, że coś, co początkowo wydawało się wymysłem pisarza, istnieje naprawdę!

Czy człowiek ma prawo decydować o przyszłości całej planety?

Jednak w całej tej przygodzie nie chodzi wyłącznie o rozwiązanie zagadki czy pokonanie niebezpiecznego przeciwnika. Helena Duggan stawia również pytanie o to, kto ma prawo decydować o przyszłości świata i czy rozwój cywilizacyjny zawsze oznacza coś dobrego.

Howard Hansom jest przecież człowiekiem przekonanym o własnej wyjątkowości. Dysponuje ogromnym majątkiem, zaawansowaną technologią i wpływami, które pozwalają mu przedstawiać swoje działania jako jedyną szansę na uratowanie ludzkości. Problem polega na tym, że korzyści wynikające z jego pomysłów nie są rozdzielane sprawiedliwie, a konsekwencje ponoszą również ci, którzy nigdy nie mieli możliwości zabrania głosu.

W tym kontekście tak ważna okazuje się perspektywa Shelli oraz społeczności, z której pochodzi. Jej członkowie żyją w znacznie bliższej relacji z przyrodą, traktując ją nie jako nieograniczony magazyn zasobów, lecz środowisko, którego sami są częścią.

To podejście znajduje odzwierciedlenie w relacjach ze zwierzętami. W Czarnym lustrze potrafią okazać się sprzymierzeńcami bohaterów, a ich obecność przypomina o tym, jak wiele zależności łączy wszystkie żywe istoty. Grian, Jeffrey i Shelli próbują przecież ocalić planetę nie tylko dla siebie i innych ludzi, ale także dla zwierząt, które nie odpowiadają za ludzkie decyzje, a mimo to ponoszą ich konsekwencje.

Czy warto przeczytać Czarne lustro Heleny Duggan?

Czarne lustro to bardzo udana kontynuacja, którą polecam czytelnikom od około 9 lat. Najlepiej sięgnąć po nią po poznaniu pierwszego tomu, ponieważ dopiero wtedy można w pełni docenić rozwój bohaterów, ich wzajemne relacje oraz znaczenie prowadzonej misji.

Helena Duggan rozbudowuje wykreowany wcześniej świat, wprowadza nowe zagadki, sięga do rzeczywistych inspiracji historycznych i zabiera nas w miejsca, które aż proszą się o dalszą eksplorację. Jednocześnie pozostawia wiele pytań, na które odpowiedzi będziemy musieli poszukać w kolejnej części.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Wydawnictwa Dwukropek.

FAQ – Czarne lustro Heleny Duggan

O czym jest książka Czarne lustro Heleny Duggan?

Czarne lustro to przygodowa powieść science fiction dla dzieci, w której Grian, Jeffrey i Shelli próbują powstrzymać Howarda Hansoma przed dalszym wykradaniem energii słonecznej. Aby ocalić Ziemię, muszą odnaleźć tajemnicze lustro i rozszyfrować wskazówki pozostawione przez Białą Różę.

Czy Czarne lustro to drugi tom serii Złodzieje światła?

Tak. Czarne lustro jest drugim tomem serii Złodzieje światła Heleny Duggan. 

Czy można czytać Czarne lustro bez znajomości pierwszego tomu?

Najlepiej rozpocząć lekturę od Złodziei światła. Druga część bezpośrednio kontynuuje wcześniejsze wydarzenia, rozwija wątki dotyczące Howarda Hansoma i tajemnicy Słońca oraz pogłębia relacje głównych bohaterów.

Dla dzieci w jakim wieku jest Czarne lustro?

Książka rekomendowana jest czytelnikom od około 9. roku życia. Sprawdzi się szczególnie u dzieci lubiących dynamiczne przygody, zagadki, science fiction oraz historie z subtelnym wątkiem ekologicznym.

Czy Czarne lustro Heleny Duggan ma związek z serialem Black Mirror?

Nie. Powieść Heleny Duggan nie jest związana z serialem Black Mirror (Czarne lusterko). Oba utwory podejmują jednak zagadnienia związane z rozwojem technologii i niebezpieczeństwami wynikającymi z jej niewłaściwego wykorzystywania.

Czym jest czarne lustro w powieści Heleny Duggan?

Tytułowe czarne lustro to tajemniczy przedmiot, którego poszukują główni bohaterowie. Inspiracją dla jego historii są obsydianowe zwierciadła dawnych mieszkańców Meksyku oraz przedmiot historycznie związany z angielskim uczonym Johnem Dee.

Czy seria Złodzieje światła ma trzeci tom?

Tak. Oryginalna seria The Light Thieves Heleny Duggan jest trylogią. Jej trzecia część nosi tytuł The Light Thieves and the Terrifying Dawn i ukazała się po angielsku w 2024 roku. Termin polskiego wydania nie został jeszcze potwierdzony.