Dlaczego pod wigilijnym obrusem kładziemy sianko? Co dawniej wieszano pod sufitem zamiast choinki i po co kolędnicy przebierali się za zwierzęta? Słowiańskie opowieści zimowe w komiksie Wiktorii Korzeniewskiej i Agnieszki Futy są najlepszym dowodem na to, że wiele świątecznych zwyczajów ma dłuższą historię, niż moglibyśmy przypuszczać.
➜ Tytuł: Słowiańskie opowieści zimowe w komiksie
➜ Autorka: Wiktoria Korzeniewska (SlavicBook)
➜ Rysunki: Agnieszka Futa
➜ Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna
Od słowiańskiej chaty do współczesnego mieszkania
Na pierwszej rozkładówce widzimy starą chatę, dziadka oraz dzieci w tradycyjnych słowiańskich tunikach. Wystarczy jednak przewrócić stronę, żeby przenieść się w czasie o dobrych kilkaset lat i natychmiast znaleźć we współczesności. Ten sam staruszek wpatruje się w nocne niebo, tyle że za oknem zamiast dawnej osady rozciąga się panorama rozświetlonego miasta.
Tego rodzaju prowadzona narracja bardzo dobrze obrazuje pomysł na cały komiks. Autorki zestawiają przeszłość z teraźniejszością, pokazując zarówno zmiany w obrzędach, jak i ich ciągłość.
Tradycje się zmieniają, ale najważniejsze, by przetrwała pamięć o ich znaczeniu.
Wiktoria Korzeniewska, Słowiańskie opowieści zimowe w komiksie, str. 53
W poprzednim komiksie Wiktorii Korzeniewskiej, Słowiańskie mity i opowieści w komiksie, przewodniczką dla wnucząt i czytelników była babcia. W kolejnej książce tej serii symboliczną pałeczkę przejmuje dziadek, który rozmawia z wnuczką i wnukiem o zimowych tradycjach. Czy tylko mnie swoim wyglądem przypomina on Welesa? Czy to przypadek? 😉
Szczodre Gody i zapomniane zwyczaje
Zimowe przesilenie, po którym dni zaczynają się wydłużać, w Słowiańskich opowieściach zimowych nazywane jest symbolicznymi narodzinami słońca. W komiksie poznajemy Szczodre Gody oraz zwyczaje, których ślady odnajdujemy w dzisiejszej celebracji świąt.
Czym była podłaźniczka, nazywana poprzedniczką choinki? Dlaczego słoma miała szczególne znaczenie, czym jest diduch i skąd wziął się zwyczaj wkładania siana pod obrus? Autorka wyjaśnia te pojęcia w przystępny sposób, zrozumiały nawet dla przedszkolaków. Jestem jednak przekonana, że sporo ciekawostek zaskoczy i nawet dorosłych.
Kolędnicy, pająki i pomysły do wykonania
Szczególnie podobają mi się rozkładówki poświęcone kolędnikom. Turoń, koza, konik, niedźwiedź czy bocian składają się na zespół kolędujących, jakie jednak pełnią oni role? Zawsze było to dla mnie zagadką. Dzięki książce można dowiedzieć się, dlaczego właśnie te postacie brały udział w rozśpiewanym i roztańczonym korowodzie, jaka była ich funkcja w obrzędach i co symbolizowały.
Autorki zachęcają do zrobienia m.in. własnoręcznej gwiazdy kolędniczej, a umieszczając przyśpiewkę – także do aktywnego zaangażowania się w kolędowanie. W książce znalazło się jednak sporo także innych aktywizujących rozkładówek. Dzięki instrukcjom można zrobić swoją podłaźniczkę, przygotować ozdoby, korale z jarzębiny, pająka ludowego, a nawet spróbować przyrządzić kutię. Na jednej ze stron znajdziecie również zaklęcie mające zapewnić bliskim ochronę na nadchodzący rok.
Wszystko czyta się piorunem. Dialogi są klarowne, komiksowe sceny przejrzyste, a ilustracje Agnieszki Futy – piękne i pełne subtelnych słowiańskich akcentów. To publikacja, do której można wracać nie tylko po wiedzę, ale również po inspiracje do wspólnego spędzania świątecznego czasu.
Tradycje, które wybieramy
Tradycja nie musi bowiem oznaczać bezrefleksyjnego powtarzania każdego zwyczaju. Możemy pielęgnować tylko te, które są nam po drodze, pamiętać o ich znaczeniu i ubogacać nimi duchowe życie swoje oraz naszych bliskich.
Słowiańskie opowieści zimowe w komiksie to opowieść o rodzinie, duchowości i pamięci o przodkach – a przy okazji świetny punkt wyjścia do rodzinnej rozmowy o tym, dlaczego świętujemy właśnie tak, a nie inaczej. Polecam tę pozycję dzieciom od około 6 lat, ale i dorosłym, których ciekawią korzenie świątecznych obyczajów.
Sprawdzajcie dostępność książki na stronie Wydawnictwa Nasza Księgarnia.
FAQ – Słowiańskie opowieści zimowe w komiksie
O czym jest książka Słowiańskie opowieści zimowe w komiksie?
To edukacyjny komiks dla dzieci, który przybliża dawne słowiańskie wierzenia, zimowe obrzędy i świąteczne tradycje. Dziadek opowiada wnukom o zwyczajach przodków, zestawiając je ze współczesnymi sposobami świętowania.
Dla dzieci w jakim wieku jest książka Słowiańskie opowieści zimowe?
Polecam ten komiks dzieciom w wieku 6-10 lat. Przystępne dialogi, kolorowe ilustracje i zadania kreatywne sprawiają, że książka nadaje się również do wspólnego czytania na zajęciach w szkole lub przedszkolu.
Czym były Szczodre Gody?
Szczodre Gody to współczesne określenie święta związanego z przesileniem zimowym i symbolicznym odradzaniem się słońca. Nawiązuje do dawnych słowiańskich wierzeń.
Czym jest podłaźniczka i jaki ma związek z choinką?
Podłaźniczka to tradycyjna ozdoba świąteczna wykonywana z wierzchołka lub gałązek drzewa iglastego, zawieszanych pod sufitem. Dekorowano ją między innymi orzechami, jabłkami i ozdobami ze słomy. Uznaje się ją za jedną z poprzedniczek współczesnej choinki.
Jakie słowiańskie i ludowe tradycje przedstawiono w komiksie?
Książka przybliża m.in. zwyczaje związane z przesileniem zimowym, podłaźniczką, diduchem, sianem pod obrusem, pająkami ludowymi oraz kolędowaniem.
Czy Słowiańskie opowieści zimowe to kontynuacja innej książki?
Książka nawiązuje do wcześniejszej publikacji Wiktorii Korzeniewskiej Słowiańskie mity i opowieści w komiksie. Oba tytuły w przystępnej formie przybliżają dzieciom słowiańskie wierzenia i tradycje, ale można czytać je niezależnie od siebie.
