Przyznam od razu na wstępie, że na ten tytuł ostrzyłam sobie ząbki już od dłuższego czasu. Książki o psach to zawsze dobry kierunek w literaturze dziecięcej, pełen opowieści o przyjaźniach, wrażliwości oraz empatii. Psyjaciele Marcina Kozioła to jednak coś jeszcze więcej. Ta pozycja łączy w sobie ujmujące historie (i nie tylko te pieskie!) z… historią w konkretnym znaczeniu tego słowa!
➜ Tytuł: Psyjaciele
➜ Autor: Marcin Kozioł
➜ Ilustracje: Marcin Minor
➜ Wydawnictwo: Bumcykcyk
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna
Pies Chopina, Sienkiewicza albo Piłsudskiego
Sześć opowiastek z psami w roli głównej – towarzyszami słynnych polskich osobistości. Zaglądając do Psyjaciół, czytelnik ma okazję poznać pupilów Olgi Boznańskiej, Józefa Piłsudskiego, Stefana Żeromskiego, Henryka Sienkiewicza, Leopolda Janikowskiego i Fryderyka Chopina. Celowo piszę ,,pupilów”, a nie ,,psy”, bo wymienione powyżej postaci często miały całkiem spory zwierzyniec pod swoją opieką.
Historie tworzone na faktach
Zwierzaki towarzyszyły im w codziennym życiu, ale także inspirowały, a nawet… ratowały z opresji! Marcin Kozioł w charakterystycznym dla siebie, w pełni angażującym czytelnika stylu, opisuje perypetie wybranych bohaterów. W dużej mierze bazuje na faktach, archiwalnych materiałach czy przekazywanych od lat anegdotach – ubarwiając je w miejscach, które akurat potrzebują nieco autorskiej wyobraźni.
Aktywizująca strona książki Psyjaciele
Wspaniałe pod kątem fabularnym opowiastki to jednak dopiero początek. Narracja prowadzona z punktu widzenia zwierzaków, próbujących zachęcić naczelnego stróża Archiwum Historii Niezwykłych do zapisania ich opowieści na kartach słynnej księgi, to zabieg spajający całość. Kolejnym, łączącym wszystkie opowiadania jest ich zakończenie. Oprócz bowiem krótkiej biografii osobistości, której dotyczała historia (mowa tu o osobistościach rodzaju ludzkiego), na końcu każdej historii znajduje się aktywizujący zwrot akcji.
Narrator zachęca do odwiedzenia strony psyjaciele.pl i podania specjalnych haseł (znajdziecie je w książce), które otwierają dedykowane strony z mnóstwem materiałów dźwiękowych oraz wizualnych. Taki zabieg nie tylko pogłębia wrażenia z lektury, ale również jest zachętą do dalszego odkrywania bohaterów tej książki.
Edukacja – dlaczego Psyjaciele to gotowe narzędzie dydaktyczne
Psyjaciele to także komplet wsparcia dydaktycznego przygotowany specjalnie z myślą o szkołach. Na stronie psyjaciele.pl/nauczyciele czekają bezpłatne materiały multimedialne do pracy na lekcji lub w bibliotece. Na ich podstawie można niskim nakładem czasu stworzyć zajęcia łączące literaturę, historię, muzykę oraz edukację czytelniczą.
Lektura uzupełniająca w klasie 4 (i nie tylko)
Wielu nauczycieli wybiera książkę Psyjaciele jako lekturę uzupełniającą w klasie 4; po fragmenty sięgają również pedagodzy w młodszych klasach. Książka świetnie wpisuje się w podstawę programową, bo łączy pracę z tekstem z multimediami oraz kontekstami międzyprzedmiotowymi.
Wiarygodność i jakość potwierdzona nagrodami
Tytuł powstał w ramach stypendium Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego i zdobył ważne wyróżnienia, m.in. Nagrodę Główną w Konkursie Komitetu Ochrony Praw Dziecka oraz tytuł Książki Roku 2022 dla starszych dzieci – w plebiscycie portalu Granice.pl. Wystarczy jednak znać pozostałe książki i prace twórców książki, żeby wiedzieć jak utalentowane są to osoby, mające na swoich kontach wiele wartościowych pozycji dla dzieci.
Jak pracować z książką – przykładowe scenariusze
- Zacznij od rozdziału o Chopinie i ,,Walcu małego pieska”, potem wprowadź kody z książki, by uczniowie sami uruchomili nagrania – to angażujący zabieg, który naturalnie prowadzi do rozmowy o źródłach.
- Po rozdziałach o Żeromskim lub Boznańskiej poproś o przygotowanie krótkiej biografii postaci (3 fakty + 1 ciekawostka ze strony). Możecie także porozmawiać o ich pracach.
- Wpleć wątek wychowawczy: empatia, odpowiedzialność za zwierzęta, praca zespołowa – każdy rozdział podaje mnóstwo argumentów do rozmów o wartościach.
Ilustracje i wydanie
Za warstwę wizualną w książce Psyjaciele odpowiada Marcin Minor. Jego malarskie ilustracje nie tylko budują kontekst czasu, ale także doskonale odzwierciedlają bohaterów, których można odnaleźć na historycznych fotografiach. Książka została bardzo starannie wydana – oprócz dużego formatu i twardej oprawy, znajdziecie w niej nawet praktyczną tasiemkę do zaznaczania postępów w lekturze.
Dla kogo?
Psyjaciele to książka rozczulająca, momentami humorystyczna i niezwykle ciekawa. Jej wartościowa treść, piękne wydanie oraz aspekt edukacyjny sprawiają, że szybko powinna trafić na listę ,,pilnych do przeczytania”. Będzie odpowiednia dla dzieci już powyżej 9 roku życia. Sprawdzi się w klasie IV jako lektura uzupełniająca, a także jako uniwersalny prezent na każdą okazję.
Znajdziecie ją na stronie wydawnictwa BumCykCyk.
FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi
W jakich klasach sprawdzą się Psyjaciele?
Najlepiej klasy 3–6, fragmenty lub jako lektura uzupełniająca czy materiał projektowy.
Z jakimi przedmiotami łączyć książkę?
Język polski, historia, muzyka (Chopin), plastyka (Boznańska), etyka/wychowawcza (empatia i opieka nad zwierzętami), edukacja czytelnicza.
Czy są przygotowane materiały dla nauczycieli?
Tak. Na stronie „psyjaciele.pl/nauczyciele” znajdziecie darmowe multimedia do każdej historii (audio, ilustracje, ciekawostki) oraz hasła z książki, które je odblokowują.
Jakie kompetencje rozwija praca z książką?
Czytanie ze zrozumieniem, wyszukiwanie informacji w różnych mediach, łączenie tekstu z dźwiękiem i obrazem, praca projektowa, prezentacja ustna.
Czy Psyjaciele pasują do podstawy programowej?
Tak – wspierają czytanie literatury pięknej, wprowadzają konteksty kulturowe i historyczne, rozwijają wrażliwość społeczną oraz kompetencje medialne.
