Fizyka dla wielu może brzmieć jak czarna magia. Wzory, równania i skomplikowane definicje potrafią skutecznie zniechęcić na etapie edukacji nawet najbardziej ambitnych uczniów. A jeżeli nie damy się oczarować fizyką w czasach nauki w szkole, prawdopobnie będzie nam trudniej się do niej przekonać później.
Co jednak gdyby ktoś opowiedział o fizyce inaczej – przez pryzmat literatury, sztuki, filozofii, a nawet codziennych doświadczeń? Magiczna materia Felixa Flickera to książka dzięki której fizyka staje się fascynującą opowieścią o świecie oraz zmieniającą perspektywę na rzeczywistość przygodą.
➜ Tytuł: Magiczna materia. Sekrety fizyki, chaos i kryształy
➜ Autor: Felix Flicker
➜ Tłumaczenie: Marek Krośniak
➜ Wydawnictwo: Zysk i S-ka
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!a
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna
Kiedy fizyka staje się magią
Czy można mówić o fizyce tak, aby zachwycić nie tylko naukowców, lecz także młodzież, rodziców i nauczycieli? Felix Flicker w książce Magiczna materia. Sekrety fizyki, chaos i kryształy udowadnia, że to możliwe. Wydana w Polsce w 2025 roku, pozycja ta stała się szybko jedną z najciekawszych popularyzatorskich publikacji ostatnich lat (w mojej opinii).
Autor nie tylko wyjaśnia w niej złożone prawa nauki, ale robi to w sposób przypominający działania iluzjonisty – korzysta z metafor, cytatów, odniesień do kultury czy własnych przemyśleń – zamieniając to, co trudne i nieprzystępne, w zupełnie przyswajalną wiedzę.
Dlaczego fizyka może być fascynująca?
Tradycyjne książki popularnonaukowe często opierają się na suchych regułkach oraz niekończącej się liście cyfr i wyliczeń. Flicker natomiast rozpoczyna każdy rozdział od obrazu fabularnego, publicystycznej refleksji albo literackiego skojarzenia. Dopiero później przechodzi do wyjaśnienia zagadnienia naukowego.
Dzięki temu czytelnik nie ma poczucia, że jest uwięziony na sali wykładowej, a raczej że uczestniczy w spotkaniu przy kawie z bardzo charyzmatycznym rozmówcą. To wyjątkowa koncepcja przenikania się sztuki, storytellingu oraz fizyki.
Felix Flicker – czarodziej wśród fizyków
Felix Flicker to naukowiec zajmujący się fizyką teoretyczną, związany z uniwersytetami Cambridge, Oksford i Cardiff. Specjalizuje się w badaniach nad materią kwantową, ale w Magicznej materii objawia się także jako wyjątkowo utalentowany narrator.
W jego ujęciu fizycy przypominają czarodziejów – to oni widzą zależności praw natury, a nawet potrafią je przewidywać i wykorzystywać. Dla laika efekty ich pracy bywają równie niezwykłe, jak czary (bardzo dobra analogia z teoretycznym pokazaniem telefonu jakiemukolwiek człowiekowi np. z czasów średniowiecza). Flicker pisze o tym z ogromną pasją, sprawiając, że czytelnik nie tylko rozumie, ale i może poczuć zafascynowanie nauką.
Książka dla młodzieży, dorosłych i nauczycieli
Choć na pierwszy rzut oka może się wydawać, że książka o fizyce to propozycja wyłącznie dla specjalistów, Magiczna materia udowadnia coś zupełnie innego. To pozycja dla:
- nastolatków od 14/15 roku życia, którzy zaczynają interesować się nauką (także na własną rękę),
- rodziców, którzy chcą inspirować swoje dzieci do poznawania świata,
- nauczycieli, poszukujących wartościowych materiałów, mogących urozmaicić ich lekcje,
- dorosłych ciekawych świata, którzy pragną spojrzeć na fizykę świeżym okiem.
Fizyka materii skondensowanej, czyli współczesna magia
Jednym z głównych tematów, które porusza Flicker, jest fizyka materii skondensowanej. To dziedzina, którą zajmuje się aż jedna trzecia współczesnych fizyków. Kryształy, nadprzewodniki, lasery, pociągi magnetyczne – to tylko niektóre z przykładów jej zastosowania.
Flicker pokazuje, że zrozumienie chaosu, porządku i struktury atomów to klucz do pojęcia, jak funkcjonuje nasz świat. A sposób, w jaki to opisuje – poprzez odniesienia do sztuki czy codzienności – sprawia, że nawet najbardziej skomplikowane zagadnienia stają się ciekawe.
Magia metafor oraz zmiana perspektywy
Największą siłą tej książki jest kreatywność. Każdy rozdział zaczyna się od punktu widzenia, który zmienia nasze myślenie o fizyce. To mogą być przykłady z literatury, zwyczajne sytuacje, filozoficzne refleksje. Dzięki nim Flicker udowadnia, że nauka to nie tylko naszpikowane trudnymi słowami definicje – to historia o rzeczywistości, którą można poczuć i doświadczać.
Ta unikatowa forma sprawia, że Magiczna materia wyróżnia się spośród innych książek popularnonaukowych. To lektura, która zmienia punkt widzenia i zostaje w pamięci na bardzo długo.
Magiczna materia dostępna jest na stronie wydawnictwa Zysk i S-ka.
FAQ – pytania, które moglibyście chcieć zadań
Czy Magiczna materia jest zrozumiała dla nastolatków?
Tak, choć nie dla najmłodszych (wymaga rozumienia nieco szerszego kontekstu). Uczniowie liceum (14/15+) poradzą sobie jednak bez problemu.
Czy to książka bardziej naukowa czy literacka?
To wyjątkowe połączenie – narracja literacka służy w niej jako wprowadzenie do zagadnień naukowych. To sprawia, że książka jest jednocześnie przystępna oraz wartościowa pod kątem merytorycznym.
Czy warto polecać ją nauczycielom?
Zdecydowanie tak. To świetny sposób, by pokazać uczniom, że fizyka nie kończy się na definicjach wpisywanych do zeszytu. To także źródło inspirujących przykładów i porównań do wykorzystania na lekcjach.
Dlaczego warto sięgnąć po Magiczną materię
Magiczna materia. Sekrety fizyki, chaos i kryształy Felixa Flickera to książka, która oczarowuje i uczy jednocześnie. To niezwykła propozycja dla wszystkich, którzy chcą spojrzeć na fizykę w nowy, odświeżający sposób – pełen metafor, literatury oraz codziennych odniesień.
Polecam ją rodzicom, nauczycielom i młodzieży. To jedna z tych książek, które mogą stać się początkiem naukowej pasji i inspiracją do dalszych poszukiwań.
