Sporo książek dla dzieci pokazuje uporządkowany, przewidywalny świat, który jest… utopią dorosłych. Bea i Basse Sabine Lemire z ilustracjami Silne Kjaer zdecydowanie nie należy do tego rodzaju literatury. Ta seria pokazuje dzieciństwo dokładnie takim, jakie bywa ono naprawdę: impulsywne, zabawne, czasem niezręczne, ale zawsze bliskie codzienności najmłodszych.
I być może jest to powód, dla którego wzbudza ona w niektórych dorosłych lekki niepokój. Mówimy przecież o historiach, w których pojawiają się nożyczki użyte bez pytania, toaletowe wpadki czy spór o to, kto właściwie jest większy (i dlaczego pająki zawsze wydają się gigantyczne). Dla dorosłych wiele sytuacji może być potencjalnie problematycznymi, ale dla dzieci są one po prostu częścią życia.
➜ Tytuły: Bea i Basse. Kto jest większy?, Bea i Basse. Muszę siku, Bea i Basse. Zetnij mi włosy
➜ Seria: Bea i Basse
➜ Autorka: Sabine Lemire
➜ Ilustracje: Signe Kjær
➜ Tłumaczenie: Zuzanna Zywert
➜ Wydawnictwo: Dwie Siostry
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla najmłodszych , dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna
Niegrzeczne? Raczej prawdziwe
Najciekawsze w tych książkach jest to, że nie próbują robić z dzieci małych dorosłych. Nie oczekują od nich rozsądku i samokontroli. Seria jasno komunikuje, że dziecko bywa impulsywne, ciekawe, zachwycone własnym pomysłem (nawet jeżeli jest on co najmniej chybiony) i nie zawsze potrafi przewidzieć konsekwencje swoich działań. To też nie znaczy jeszcze, że maluch jest źle wychowany. Próbowanie oraz doświadczanie jest po prostu naturalną częścią bycia dzieckiem.
Seria nie wykorzystuje więc tematów tabu po to, by zadrwić z dorosłych albo epatować kontrowersją. Przypomina raczej, że to, co rodzic uznaje za „trudny temat”, dla przedszkolaka często jest codziennością.
Kto jest większy? – wszystko zależy od punktu widzenia
Bea jest większa, bo urodziła się wcześniej, ale Basse nie chce pogodzić się z rolą tego mniejszego. Spór dzieci szybko przerywa… pająk, bo choć najmniejszy, budzi najwięcej emocji. Basse zupełnie się go nie boi – w przeciwieństwie do siostry czy taty. Dla jednych pająk jest więc tylko maleńkim żyjątkiem, ale dla innych staje się gigantycznych potworem.
Ta książka pokazuje dziecięcą logikę w bardzo przekonujący sposób. Wielkość nie jest tu kategorią stałą, lecz zależy od perspektywy, emocji i porównania. Dzięki temu prosty punkt wyjścia zamienia się w opowieść o tym, że dzieci patrzą na świat inaczej niż dorośli i że warto ten sposób widzenia zawsze traktować poważnie.
Muszę siku! – o tym, że warto słuchać naszego ciała
Basse tak bardzo angażuje się w zabawę z Ritą i Otto, że ignoruje sygnały płynące z ciała, aż w końcu sytuacja wymyka się spod kontroli. Dzieci doskonale wiedzą, że miło spędzany czas potrafi całkowicie zagłuszyć ich potrzeby fizjologiczne. Wiedzą też, że wstyd przychodzi często dopiero wtedy, gdy ktoś dookoła robi z sytuacji wielki problem.
Muszę siku! nie podnosi jednak takiego wydarzenia do rangi życiowej traumy. Pokazuje po prostu coś, co się czasami zdarza, bo dzieciństwo nie jest wolne od różnego rodzaju wpadek. Dzięki nim możemy się uczyć i wyciągać wnioski. To książka, która nie wyśmiewa dziecka, ale też nie udaje, że takie sytuacje się nie zdarzają. Dzięki temu może sprawdzić się jako lektura oswajająca temat.
Zetnij mi włosy – część nie dla wrażliwych dorosłych 😀
To właśnie ta część może budzić najwięcej obaw dorosłych, bo włącza rodzicielski lęk przed naśladownictwem. Bea i Basse zaczynają od cięcia papieru, ale szybko okazuje się, że ich dziecięca ciekawość wymyka się spod kontroli. Rodzeństwo zamyka się w łazience i zaczyna zabawę we fryzjera.
Książka nie odpowiada na tę sytuację histerią ani moralizowaniem. Jest wyraźnie podkreślony skutek, ale również wyraźna granica i prośba, by tego więcej nie robić. To wystarcza. Zetnij mi włosy pokazuje, że dziecko może zrobić coś niewłaściwego nie dlatego, że jest „niegrzeczne”, lecz dlatego, że działa impulsywnie i jeszcze nie rozumie konsekwencji swoich decyzji. Literatura dla najmłodszych bardzo często popada w skrajności: albo chce wszystko obrócić w żart, albo natychmiast włącza ton przestrogi. Zetnij mi włosy wybiera trzecią, świeżą i bardzo interesującą drogę.
Bez kar i moralizowania
To chyba najważniejsza cecha serii Bea i Basse. Ten cykl daleki jest od moralizowania, ale nie znaczy to, że wszystko relatywizuje. Dziecko widzi, co się wydarzyło, dostrzega skutek i słyszy, że pewnych rzeczy robić nie należy. Nie zostaje jednak przygniecione dydaktyczną narracją. Zamiast mówić dziecku, co ma myśleć – te książki pozwalają mu coś zrozumieć. A to często jest znacznie skuteczniejsze niż najbardziej górnolotny morał.
Czy warto?
Zdecydowanie tak, zwłaszcza jeśli szukacie książek, które bardziej ufają dziecięcej inteligencji niż dorosłym obawom. Bea i Basse pokazuje dzieciństwo jako przestrzeń intensywnych emocji, złych pomysłów, zawstydzeń i drobnych katastrof, które są po prostu częścią dorastania.
Dorośli mogą się przy tych historiach lekko spiąć, ale dzieci najpewniej po prostu rozpoznają w nich własny, przedszkolny świat. Polecam tę serię odbiorcom powyżej 3 lat. Sprawdzajcie dostępność tych książek na stronie wydawnictwa Dwie Siostry.
FAQ
O czym jest seria Bea i Basse?
Bea i Basse to seria książek dla dzieci o codziennych sytuacjach, emocjach i drobnych kryzysach z życia przedszkolaków. Bohaterowie mierzą się z tematami bliskimi najmłodszym, takimi jak obcinanie włosów, potrzeba skorzystania z toalety podczas zabawy czy porównywanie się z innymi.
Dla jakiego wieku jest seria Bea i Basse?
Seria Bea i Basse najlepiej sprawdzi się u dzieci w wieku przedszkolnym. To książki szczególnie atrakcyjne dla młodszych odbiorców, którzy rozpoznają w tych historiach własne emocje i codzienne doświadczenia.
Jakie tomy serii Bea i Basse ukazały się po polsku?
Na razie po polsku ukazały się trzy tomy serii Bea i Basse: Zetnij mi włosy, Kto jest większy? oraz Muszę siku!.
Kto jest autorką i ilustratorką serii Bea i Basse?
Autorką serii Bea i Basse jest Sabine Lemire, a ilustracje przygotowała Signe Kjær. To duet, który tworzy książki o dziecięcej codzienności, patrząc na świat z perspektywy najmłodszych.
Czy książki Bea i Basse poruszają trudne lub wstydliwe tematy?
Tak, ale robią to w sposób naturalny i bliski dziecięcemu doświadczeniu. Seria pokazuje sytuacje, które dla dorosłych mogą wydawać się kłopotliwe lub niepokojące, jednak dla dzieci są po prostu częścią życia i rozwoju.
Czy seria Bea i Basse nadaje się do wspólnego czytania z dzieckiem?
Tak, to bardzo dobra seria do wspólnej lektury. Historie mogą stać się punktem wyjścia do spokojnej rozmowy o emocjach, ciele, impulsywnych pomysłach i dziecięcej perspektywie na codzienne zdarzenia.
Dlaczego seria Bea i Basse może niepokoić dorosłych?
Ponieważ pokazuje dzieciństwo bez upiększania. Zamiast grzecznych, modelowych zachowań dostajemy tu spontaniczność, zawstydzenie, ciekawość i błędy, czyli dokładnie to, co dla dzieci jest naturalne, a dla dorosłych bywa trudniejsze do zaakceptowania.
Czy warto sięgnąć po serię Bea i Basse?
Tak, zwłaszcza jeśli szuka się książek dla przedszkolaków, które nie uciekają od prawdziwych emocji i codziennych trudności. To seria świeża, uczciwa i bardzo bliska dziecięcej wrażliwości.
