Nie znajdziesz mnie po śladach stóp autorstwa Sylwi Błach z ilustracjami Karolina Jeske zmierza w zupełnie innym kierunku: nie znosi wagi tematu, lecz przenosi ją w do poziomu literackiego przeżycia. To poetycka opowiastka o niepełnosprawności. Bardzo osobista, zagłębiająca się w doświadczenia autorki, dla której choroba jest codziennością. 

➜ Tytuł: Nie znajdziesz mnie po śladach stóp
➜ Autorka: Sylwia Błach
➜ Ilustracje: Karolina Jeske
➜ Wydawnictwo: Albus
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Trudno o bardziej adekwatny tytuł

Ślady stóp są tutaj skrótem myślowym, który odsyła do nawyku definiowania człowieka przez sprawność, ruch, „samodzielność” rozumianą w sposób mechaniczny. Gdyby zastanowić się nad tym, co określa ludzkość, można byłoby wskazać emocje, możliwość decydowania lub nawiązywania relacji. Z całą pewnością nie byłaby to umiejętność chodzenia, skakania czy zjeżdżania zimą na nartach. 

Sylwia Błach wydaje się mówić: jeśli próbujesz mnie „rozpoznać” po tym, co widać tylko na pierwszy rzut oka, pozwalasz dojść do głosu stereotypom; jeśli chcesz mnie poznać jako osobę, musisz zajrzeć w głąb mnie. Ten tytuł ma w sobie coś z manifestu, ale manifestu pełnego subtelności i poetyki: nie krzyczy, tylko podsuwa inne, szalenie ważne kryterium rozumienia człowieka.

Dziecięcy punkt widzenia 

Bohaterka – alter ego autorki – spotyka się w parku ze swoją przyjaciółką, sześcioletnią Dobrawą. Ta decyzja fabularna jest znacząca: dziecko nie zostaje ukazane w roli ucznia, któremu trzeba wszystko „tłumaczyć”, lecz równego sobie rozmówcy, potrafiącego zadawać pytania rezolutne, a czasem i trudne oraz wymagające. Dobrawa zachęca Sylwię, żeby ta się otworzyła. Żeby odpowiedziała jej, jak to jest jeździć na wózku.

Ptaki jako mechanizm pamięci

To pytanie uwalnia ptaki z wnętrza bohaterki. Każdy metaforyczny ptak jest kolejnym posłańcem wspomnienia – ciepłego, przygnębiającego, pełnego radości lub smutku. Sylwia opowiada o swoich doświadczeniach Dobrawie, a ona przytakuje, dopytuje i wykazuje się ogromną empatią, którą mogłaby obdzielić wielu dorosłych.

Książka o postrzeganiu innych

Bohaterka dzieli się wspomnieniami, ale robi to na własnych zasadach. Będąc niepełnosprawną kobietą nie raz spotkała się z przedmiotowym traktowaniem. W Nie znajdziesz mnie po śladach stóp sama ustanawia ton opowieści i wybiera, co ujawnić, a czym się nie dzielić z czytelnikiem. Dzięki Sylwi Błach odbiorca ma szansę zobaczyć świat w sposób, w jaki ona go widzi. I jest to świat piękny, złożony, pełen wyzwań, ale także poruszających momentów – bardzo podobny do tego, jaki zna każdy z nas.

Poetyckie ilustracje Karoliny Jeske

Karolina Jeske doskonale oddała nastrojowymi obrazami charakter opowiastki. Jej ilustracje przywodzą na myśl cenne wspomnienia, które wyłaniają się z niedopowiedzeń, drobnych elementów, haseł, zbliżeń na to, co ważne może być tylko dla kogoś konkretnego. Są subtelne, nie przyćmiewają opowieści, ale wiernie jej towarzyszą. To doskonałe dopełnienie książki, który wynosi ją na kolejny poziom postrzegania i odczuwania.

Zadania aktywizujące, pozwalające zajrzeć w głąb siebie

Nie znajdziesz mnie po śladach stóp nie kończy się bez podsumowania. Przygotowane z myślą o najmłodszych odbiorcach zadania na końcu książki, mają pobudzać kreatywność oraz zachęcać do samodzielnego szukania rozwiązań. W praktyce to rozwiązanie można czytać jako próbę przełożenia doświadczenia lektury na rozmowę i autorefleksję. To szczególnie cenne, jeśli traktujemy książkę nie jako jednorazową „lekcję empatii”, ale jako punkt wyjścia do myślenia o różnorodności i o tym, w jaki sposób język buduje nasze relacje. Ćwiczenia będą pomocne nie tylko do wykonania w domu, ale także świetnie się sprawdzą jako podsumowanie lektury w trakcie szkolnych/bibliotecznych zajęć.

Jak rozmawiać z dziećmi o niepełnosprawności

Dzieci zadają pytania, bo chcą zrozumieć świat – a nie dlatego, że chcą kogoś ,,z góry” ocenić. Gdy po raz pierwszy dostrzegą wózek, protezę czy inny sposób poruszania się, rolą dorosłego nie jest ich uciszyć, lecz w domowych, prywatnych warunkach, zachęcić do naturalnej rozmowy. Organizacje zajmujące się edukacją włączającą podkreślają, że warto od początku normalizować różnicę: niepełnosprawność jest po prostu jedną z cech człowieka.

Równie ważne jest oddzielanie osoby od jej sprawności. Język, którego używamy, kształtuje sposób myślenia dziecka – dlatego zamiast definiować kogoś przez wózek czy ograniczenie, lepiej mówić o nim jako o człowieku, który po prostu funkcjonuje inaczej. To subtelna zmiana, która uczy szacunku oraz uważności.

Kolejnym elementem jest uwrażliwienie na prywatność i granice drugiego człowieka. Nie każda różnica wymaga komentarza oraz nie każda historia musi zostać opowiedziana. Dziecko może zauważyć, ale nie musi pytać, a już na pewno nie powinno nikogo oceniać.

Najważniejsze jednak, żeby rozmowa prowadziła do empatii, czyli próby wyobrażenia sobie perspektywy kogoś innego. W tym sensie książki takie jak Nie znajdziesz mnie po śladach stóp są na wagę złota.

Dlaczego ta książka jest potrzebna polskiej literaturze dziecięcej

Nie znajdziesz mnie po śladach stóp to książka doskonale zrozumiała, a jednocześnie bardzo świadomie skonstruowana pod kątem symboliki: metafora ptaków porządkuje emocje, relacja z Dobrawą wprowadza fabularny ton, ilustracje podkreślają jej poetycki charakter. W rezultacie powstaje pozycja, która nie tyle „uczy empatii”, ale porusza, zachwyca i zachęca do refleksji. Polecam go dzieciom powyżej 6. Sprawdzajcie dostępność książki na stronie Wydawnictwa Albus.

Inna książka autorki, o której pisałam:

• Wampiry, potwory, upiory i inne nieziemskie stwory.

FAQ – Nie znajdziesz mnie po śladach stóp

Czy Nie znajdziesz mnie po śladach stóp to książka edukacyjna czy literacka?

To przede wszystkim literacka, a nie dydaktyczna książka. Nie tłumaczy niepełnosprawności wprost, nie operuje pojęciami medycznymi. Zamiast tego buduje poetycką opowieść, opartą na metaforze i pamięci, która pozwala czytelnikowi wejść w perspektywę bohaterki.

Dla jakiego wieku przeznaczona jest książka?

Polecam ją dzieciom powyżej 6 lat – do wspólnego czytania z rodzicami lub nauczycielami. To książka „wielopoziomowa”, która działa inaczej w zależności od wieku czytelnika.

Czy książka skupia się na samej niepełnosprawności?

Nie. Niepełnosprawność nie jest tu tematem w sensie problemowym, lecz jednym z elementów tożsamości bohaterki. W centrum znajduje się jej świat emocjonalny, wspomnienia, relacja z dzieckiem oraz sposób, w jaki jest postrzegana przez innych. To książka o byciu widzianym jako osoba, a nie jako zestaw ograniczeń.

Czy to „smutna” książka?

Nie w tradycyjnym sensie. Choć dotyka trudnych doświadczeń, nie buduje nastroju żalu ani przygnębienia. Jest raczej refleksyjna, momentami wzruszająca, ale też pełna ciepła i wdzięczności za to, co możliwe. Emocjonalna równowaga jest jedną z jej największych wartości.

Artykuł Nie znajdziesz mnie po śladach stóp – recenzja poetyckiej książki dla dzieci o niepełnosprawności pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Szepty Mokoszy
➜ Autorzy: Sylwia Błach, Wojciech Chmielarz, Natalia Dziadura, Agata Kasiak, Marta Krajewska, Magdalena Krauze, Martyna Ludwig, Marcin Bartosz Łukasiewicz, Aleksandra Maciejowska, Katarzyna Berenika Miszczuk, Franciszek M. Piątkowski, E. Raj, Katarzyna Wierzbicka, Karolina Żuk-Wieczorkiewicz
➜ Wydawnictwo: Mięta
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Nowa antologia o mitologii słowiańskiej

Mitologia dawnych Słowian przeżywa dziś renesans – inspiruje twórców gier, filmowców czy muzyków. Coraz częściej sięgają po nią także współcześni pisarze, reinterpretując znane motywy i pokazując je w zupełnie nowym świetle. Jedną z najciekawszych publikacji tego roku jest antologia Szepty Mokoszy od wydawnictwa Mięta – książka, która łączy w sobie różnorodność stylów, bogactwo literackich głosów i fascynujące spojrzenia na wierzenia słowiańskie.

Piękne wydanie dla kolekcjonerów

Na pierwszy rzut oka uwagę przyciąga wyjątkowa oprawa książki. Szepty Mokoszy to wydanie kolekcjonerskie – z barwionymi brzegami oraz uszlachetnieniami złotą folią na okładce i grzbiecie. To jedna z tych książek, które chce się mieć na półce nie tylko dla treści, ale także dla samego piękna jej edycji.

Różnorodność opowiadań i autorów

Antologia zawiera opowiadania wielu autorów, reprezentujących różne gatunki i style literackie. To sprawia, że każdy czytelnik znajdzie w niej coś dla siebie – choć nie wszystkie teksty muszą trafić w gust każdego. 

• Wojciech Chmielarz po raz kolejny udowadnia swoją klasę, tworząc mroczną i wielowymiarową historię.
• Agata Kasiak proponuje ciekawe opowiadanie historyczne, mocno osadzone w realiach dawnych czasów.
• Katarzyna Wierzbicka, którą znałam dotychczas przede wszystkim z książek dla dzieci, tym razem pokazuje zupełnie inne, absolutnie fantastyczne oblicze swojej twórczości.

Niektóre opowiadania są śmiałe, inne bardziej subtelne czy nawet powściągliwe – wszystkie jednak konsekwentnie nawiązują do głównej tematyki książki, a także jej tytułowej muzy.

Mitologia słowiańska i Mokosz w literaturze

W Szeptach Mokoszy znajdziemy zarówno twórcze, przefiltrowane przez doświadczenie i poglądy autorów dawne wierzenia, jak i bardziej dosłowne odwołania do tradycji – takich jak chociażby Noc Świętojańska. Pisarze wybrani do tej antologii wplatają szeroko rozumiane wątki dotyczące Mokoszy oraz innych bóstw, pokazując ich znaczenie w życiu dawnych społeczności i adaptując ich role do współczesnej narracji.

A kim jest Mokosz? To słowiańska bogini miłości, narodzin, a nawet splotów losu. Przypisuje się jej wiele znaczeń, wiąże z imponującą liczbą mitów i opowieści. Często romantyzowana, innym razem demonizowana, jest nieustannym źródłem inspiracji. Jej wybór do roli muzy do tego zbioru był przysłowiowym starzałem w dziesiątkę.

Najbardziej zapadające w pamięć opowiadanie

Choć trudno wybrać tylko jedno, szczególnie często wraca do mnie opowiadanie Czarny pies Wojciecha Chmielarza. To historia mroczna, pełna napięcia, a jednocześnie realistyczna i osadzona w świecie, z którym wielu czytelników może się w prosty sposób utożsamić. Elementy fantastyczne są tu subtelnie splecione z folklorem polskiego miasteczka, a wątek miłosny – niepokojący, lecz niezwykle intrygujący, pokazuje zatrute uczucie, podszyte dobrymi intencjami ale fatalne w skutkach. Opowiadanie sprawia wrażenie fragmentu większej całości – i aż prosi się o kontynuację w formie osobnej powieści.

Dlaczego warto przeczytać Szepty Mokoszy?

To godna uwagi pozycja dla:

• fanów fantastyki i mitologii słowiańskiej,
• osób otwartych na nowe doświadczenia literackie – dla tych, którzy chcą poznać kolejnych, polskich autorów i ich twórczość,
• kolekcjonerów pięknych, dopracowanych wydań książek.

Forma antologii sprawia, że można dawkować sobie lekturę – sięgać po wybrane opowiadania w dowolnej kolejności i czasie, co czyni książkę niezwykle wygodną i różnorodną w odbiorze. Ze względu na wątki erotyczne, Szepty Rokoszy polecam dorosłym czytelnikom.  

Ta antologia z opowiadaniami inspirowanymi mitami dawnych Słowian dostępna jest na stronie wydawnictwa Mięta.

FAQ – pytania, które mogą przyjść Wam do głowy

Czym są Szepty Mokoszy?

To antologia opowiadań inspirowanych mitologią słowiańską, wydana przez wydawnictwo Mięta.

Kim jest Mokosz w mitologii słowiańskiej?

Mokosz to bogini płodności, urodzaju i kobiecości, jedna z najważniejszych postaci dawnych wierzeń Słowian.

Czy książka jest dla młodzieży?

Ze względu na odważnie przedstawianą fabułę, Szepty Mokoszy przeznaczone są raczej dla dorosłych czytelników.

Dlaczego warto sięgnąć po tę antologię?

Dzięki różnorodności opowiadań można poznać wielu autorów i ich podejścia do tematyki słowiańskiej. To także piękne wydanie kolekcjonerskie.

Artykuł Szepty Mokoszy – niezwykła antologia mitologii słowiańskiej [RECENZJA] pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Tytuł: Wampiry, potwory, upiory i inne nieziemskie stwory

Autor: Sylwia Błach

Ilustracje: Paulina Daniluk

Wydawnictwo: Albus

Rok wydania: 2017

Objętość: więcej niż sto 

Dla kogo:  dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: bardzo przyjemna 

Recenzja:

Drabble to krótkie opowiadania, które mają dokładnie 100 słów. Czy to wystarczająco, że opowiedzieć o najbardziej popularnych fantastycznych istotach, które towarzyszą nam (w literaturze i nie tylko) już od wielu setek lat?

,,Wampiry, potwory, upiory i inne nieziemskie stwory” to książka Sylwi Błach z ilustracjami Pauliny Daniluk. Zawiera prawie 50 przykładów różnych stworzeń, które są mniej lub bardziej znane wszystkim fanom nadprzyrodzonych i niezidentyfikowanych zjawisk. Przeczytacie tutaj o szalenie popularnych wampirach, elfach, zombie czy smokach, ale także dowiecie się wielu ciekawostek z kategorii slendermanów, niks, dhampirów czy nekromantów. 

W mini rozdziałach znajduje się sporo tekstu o każdym z omawianych stworzeń oraz wspomniany już powyżej fabularny tekst, który w 100 słowach przedstawia krótką opowieść, ale przede wszystkim uwypukla najważniejsze cechy danego bohatera.

Autorka starała się przy każdej postaci nakreślić jej etymologię, miejsce oraz czas pochodzenia, powiązania ze współczesną kulturą, najbardziej istotne przymioty oraz zarys charakteru. 

Ta książka to przede wszystkim próba (całkiem udana) stworzenia leksykonu, który sprawiłby, że te wszystkie istoty staną się nieco bardziej realne. Autorka z wielką sympatią doszukuje się w tekstach źródłowych na ich temat śladów, które miałyby naprowadzić ją na fakty, potwierdzające istnienie tych niezwykłych wybryków natury. 

Często jednak w swoich opisach nawiązuje do literatury, określając Tolkiena swego rodzaju Ojcem wielu z omawianych gatunków, ze względu na jego ponowne ich ożywienie w swoich książkach. W lekturze pojawia się nawet wtrącenie Muminków i podkreślenie, że teoretycznie są one przecież trollami, chociaż nam zupełnie już z nimi się nie kojarzą. 

Ilustracje pełnią tutaj funkcję uzupełniającą i nadającą odpowiedni nastrój całości, chociaż to zdecydowanie tekst gra pierwsze skrzypce. Czasami brakuje chociażby fotografii (przedstawiających np. kręgi w zbożu), które uwiarygodniłyby i wyniosły na wyższy poziom przesłanie tej książki. 

Trzeba jednak przyznać, że każdy, kto choć trochę interesuje się niezwykłymi stworzeniami, znajdzie w ,,Wampirach, potworach, upiorach i innych nieziemskich stworach” mnóstwo inspiracji do dalszych poszukiwań. 

To pięknie wydana książka, która będzie odpowiednia dla dzieci powyżej 8. roku życia.

Link do strony Tu się czyta: https://tusieczyta.pl/pl/glowna/493-wampiry-upiory-potwory-i-inne-nieziemskie-stwory-9788389284525.html

Artykuł Wampiry, potwory, upiory i inne nieziemskie stwory – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.