➜ Tytuł: Tajemnica śmierci
➜ Autor i ilustracje: Jonathan Lindström
➜ Tłumaczenie: Magdalena Kostrzewska
➜ Wydawnictwo: Czarna Owieczka
➜ Rok wydania: 2011
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Śmierć wiąże się ze smutkiem, stratą, tęsknotą lub bólem. To jeden z najtrudniejszych tematów, z którym warto skonfrontować dzieci, bo śmierć jest zjawiskiem nieuniknionym.

Tajemnica śmierci 

Można to zrobić na wiele sposobów. Literatura jest jednym z nich. Odnalazłam dla Was książkę, która od dawna jest już niedostępna w regularnej sprzedaży. Warto jej jednak poszukać z drugiej ręki lub w bibliotekach.

Tajemnica śmierci Jonathana Lindstroma to pozycja nieoczywista, która posługując się bardzo wymownymi obrazkami, zadaje czytelnikom ważne pytania i próbuje rozjaśnić to, co kojarzone jest z ciemnością.

Próba zrozumienia ludzkiej natury

Był sobie kiedyś autor, który postanowił zastanowić się nad tym, czym jest śmierć. Sporo wiedział o świecie, kulturze i zwyczajach, dlatego to stało się bazą do jego dociekań.

Lindstrom mocno podpierając się naukowymi faktami, stara się rozważać różne scenariusze tego, co dzieje się, kiedy umrzemy. Podkreśla, że niczego nie można być pewnym i nic nie zostało do tej pory potwierdzone. Tego typu gdybanie jest jednak niezwykle satysfakcjonujące. Pozwala ono lepiej zrozumieć młodszym odbiorcą ludzką naturę i znacząco wpływa na ich percepcję postrzegania człowieka jako jednostki.

Kwestia umierania, czyli co dzieje się z nami po śmierci

W Tajemnicy śmierci pojawia się temat duszy i tego, czym może ona być; sposobów na pochówek oraz związanych z nimi wierzeń; reinkarnacji, życia wiecznego i alternatywnych rzeczywistości.

Książka pozwala uświadomić sobie własną i bliskich śmiertelność oraz spojrzeć na kwestię umierania z zupełnie innej perspektywy. Ta trudna tematyka skontrastowana jednak z kolorowymi, nieco prymitywnymi ilustracjami sprawami, że trochę łatwiej ją przyswajać.

Celem Tajemnicy śmierci nie jest bowiem wywołać w czytelniku strachu, ale zachęcić go do rozważań i choć częściowo, zaspokoić ciekawość na pytania, na które nie ma jednej, dobrej odpowiedzi.

Nie bez znaczenia zostaje kilka ostatnich zdań lektury, które pozwolę sobie teraz tutaj zacytować:

Niezależnie od tego, co nas czeka, nie powinniśmy się śpieszyć do śmierci. Trzeba się cieszyć życiem i bawić, dopóki się żyje.

Życie jest ciekawe, trudne, przyjemne, smutne, ciężkie i absolutnie wspaniałe.

Polecam książkę Tajemnica śmierci każdemu powyżej 7 lat.

Link do strony wydawnictwa: https://www.czarnaowca.pl/kategorie/dla-dzieci/tajemnica-smierci,p607923153

Artykuł Tajemnica śmierci – recenzja książki dla dzieci na ważny temat pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Madeline w Paryżu
➜ Autor: Ludwig Bemelmans
➜ Ilustracje: Ludwig Bemelmans
➜ Tłumaczenie: Małgorzata Pietrzyk
➜ Wydawnictwo: Znak Emotikon
➜ Rok wydania: 2015
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Są tacy bohaterowie w literaturze, filmie czy animacji, którzy nas kształtują. Ich cechy charakteru oraz osobowość mogą wpływać na innych – czasami świadomie, a innym razem zupełnie niezauważalnie. 

Kultowe bajki dla dzieci

Kiedy po wielu latach wracam do Madeline w Paryżu, czytam tekst, który znałam dotąd tylko z dobranocek – wszystko do mnie wraca. I historia i dziewczynka, którą wymyślił Ludwig Bemelmans pojawia się w moim życiu ponownie. Z równie dużą siłą uderza mnie jej pewność siebie, wielkoduszność oraz wiara w to, że postępuje słusznie.

W mojej serii Poszukiwane książki dla dzieci, o lekturach, z którymi mnóstwo czytelników związanych jest sentymentalnym połączeniem, Madeline w Paryżu jest wysoko na liście pozycji, z którymi nigdy się nie rozstanę. Ta niedostępna od jakiegoś czasu książka, zawiera w sobie sześć opowiadań o tytułowej bohaterce:

• Madeline,
• Na ratunek Madeline,
• Madeline i gagatek,
• Madeline i Cyganie,
• Madeline w Londynie,
• Wigilia Madeline.

Ponadczasowa Madeline w Paryżu

W Paryżu, w pewnym starym domu,

który był porośnięty dzikim winem,

ustawiało się co rano w dwa rzędy

dwanaście małych dziewczynek.

Wychodziły o wpół do dziesiątej

w deszcz i słoneczny dzień.

Najmniejsza z nich miała na imię Madeline.

Ludwig Bemelmans, Madeline w Paryżu

Powyższy fragment jest jak refren, od którego zaczyna się każde z opowiadań. To krótka ekspozycja, która pozwala dzieciom umiejscowić bohaterów, ale także zauważyć pewną miłą, dającą poczucie bezpieczeństwa rutynę. Jest rymowana, podobnie jak cały tekst. Choć te rymy nie są klasyczne. Nie ma zachowanej w nich reguły – są, kiedy są. To także ma swój urok.

Przyznam szczerze, że kiedy sięgałam po Madeline w Paryżu, obawiałam się czy wraz z czasem, książka nie zestarzała się na niekorzyść. Czy nie powiela jakichś krzywdzących, nieodpowiednich stereotypów? Okazało się, że moje zmartwienia były bezzasadne. Tym bardziej, że (później doczytałam) tekst został wydany po raz pierwszy w 1939 roku, czyli jego ponadczasowość trwa i (mam nadzieję) będzie trwała nadal.

Czy pamiętacie tych bohaterów?

Choć opiekunką dziewczynek jest zakonnica, panna Clavel, w książce kwestie religijne są niemal w całości pominięte. Panna Clavel to z kolei jedna z najsłodszych i najbardziej zatroskanych postaci literatury dziecięcej. Te jej kultowe zrywanie się w środku nocy, gdy budzi ją jakiś szmer, hałas czy po prostu złe przeczucie, pamięta pewnie każdy czytelnik oraz każdy mały widz.

W tkliwością wspominam także charakterystyczny kształt jej habitu, kiedy biega w poszukiwaniu swojej najmłodszej podopiecznej. Kolejnym bohaterem zapisanym w pamięci jest Pepito – urwis nad urwisy, który pod wpływem charyzmy Madeline, przechodzi przemianę o 180 stopni. Nie wspominając o najdzielniejszym psie, który ratuje dziewczynkę przed utonięciem, a później staje się mieszkańcem internatu.

Niezwykle przyjemnie było powrócić do świata Madeline. I to nie tylko dzięki samemu tekstowi, ale również wspaniałym ilustracjom autora, które we wspominanej już przeze mnie dobranocce, zachowały ducha dziecięcej perspektywy oraz ujmującego Paryża. 

W prezentowanym wydaniu znajdziecie także ciekawy wstęp Anny Quindlen (dziennikarki New York Times, nagrodzą Nagrodą Pulitzera) oraz historię wymyślenia Madeline, spisaną przez samego Ludwiga Bemelmansa.

Link do strony wydawnictwa: https://www.znak.com.pl/ksiazka/madeline-w-paryzu-ludwig-bemelmans-6229

Artykuł Madeline w Paryżu – recenzja kultowej książki dla dzieci pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Bajeczki z obrazkami
➜ Autor: Władimir Grigorjewicz Sutiejew
➜ Ilustracje: Władimir Grigorjewicz Sutiejew
➜ Tłumaczenie: Maria Dolińska
➜ Wydawnictwo: Lubelskie
➜ Rok wydania: (1976) 1991
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu

Sentymenty to silna magia, która potrafi nawet sprawić, że coś, co niekoniecznie może być warte uwagi, staje się cenne i piękne. Mnie w dzieciństwie ominęła lektura słynnych Bajeczek z obrazkami W. Sutiejewa – książki obecnie bardzo poszukiwanej, bo od lat niedostępnej w regularnej sprzedaży. Z tego też powodu mogłam bez żadnych oczekiwań, uprzedzeń czy sentymentów przyjrzeć się tym tekstom oraz ilustracjom, wykonanym przeszło 70 lat temu.

Bajeczki z obrazkami  W. Sutiejewa i ich dwa wydania

Nie wiem czy warto wspominać o samym autorze. Może tylko napomknę dla recenzenckiego porządku, że Władimir Sutiejew zasłynął w swoim kraju jako reżyser pierwszego radzieckiego, animowanego filmu dźwiękowego. To było w 1931 roku i właściwie przez kolejne dwadzieścia lat spełniał się jako filmowiec.

Swoją pierwszą książkę wydał w 1952 roku i od tego czasu bajki tworzył już regularnie. Większość z nich została zekranizowana. Bajeczki z obrazkami pierwszy raz ukazały się w Polsce w 1976 roku i były dostępne w dwóch wydaniach. To, które widzicie na zdjęciach w moim artykule, zostało opracowane przez Wydawnictwo Lubelskie (wydanie VII, 1991 rok – mój rok urodzenia). 

Z kolei jeszcze rzadsze jest wydanie w płóciennej, czerwonej oprawie, które ukazało się nakładem wydawnictwa Progress. Zapożyczone zdjęcie z internetu, z aukcji sprzedażowej Antykwariatu NWS, publikuję poniżej. Środek książek pozostaje bez zmian.

Czy będzie wznowienie Bajeczek z obrazkami?

Kiedy pokazałam książkę na swoim instagramowym profilu i zapowiedziałam, że powstanie o niej artykuł – dostałam mnóstwo, pełnych wzruszeń wiadomości. Sam jej widok wzbudził w moich obserwatorach wiele wspomnień. Właściwie, chyba nie spotkałam się do tej pory z opinią, żeby ktokolwiek, kto czytał ją w dzieciństwie, nie darzyłby tej książki wielką miłością. 

Z tego powodu pewnie te osoby sięgnęłyby po nią chociażby po to, aby móc pokazać swoim dzieciom oraz bliskim, w co zaczytywały się te kilka dziesiątek lat temu. Wiem, że często kierują one pytania o wznowienie Bajeczek z obrazkami bezpośrednio do wydawnictw. 

Jakiś czas temu miałam przyjemność rozmawiać z właścicielką wydawnictwa Tekturka, Agnieszką Starok, która powiedziała mi:

(…) Agnieszka Starok: Temat książki, którą chciałam wydać wielokrotnie pojawiał się w internecie. Dla mnie była ważna ze względu na wspomnienia z dzieciństwa. Mowa o ,,Bajeczkach z obrazkami” Władimira Sutiejewa. 

Widziałam takie komentarze, że: dlaczego nikt ich nie wydał. To jest moja ukochana książka z dzieciństwa, więc oczywiście ktoś już wpadł na to i to nawet nie tylko my, bo wiem, że jeszcze gdzieś tam były większe wydawnictwa, które się tym tytułem interesowały. No, ale uzyskanie praw okazało się niemożliwe do osiągnięcia.

Wykonałam dużą pracę w tym kierunku, próbowałam przez parę lat. Powiem szczerze, że teraz – w kontekście sytuacji politycznej – jestem zadowolona, że tak to się skończyło i ich nie wydaliśmy. (…)

Cała rozmowa: https://bajkochlonka.pl/2023/09/18/agnieszka-starok/

Podsumowując, szanse na wydanie tej książki obecnie są bardzo nikłe. Czas jednak odpowiedzieć sobie na najważniejsze pytanie – czy Bajeczki z obrazkami W. Sutiejewa zyskałyby tak szerokie grono odbiorców, gdyby zostały wydane współcześnie? 

Moje wrażenia z książki Sutiejewa

Po lekturze, chciałabym odpowiedzieć dość ostrożnie: na pewno nie w takiej formie. Pozycja jest zbiorem 13 tekstów, w mojej opinii bardzo nierównych. Jedne bajki są naprawdę urocze, z ważnym przesłaniem oraz ponadczasową treścią. Z innych bije jakiś ogromny, trudny do wyartykułowania smutek, a czasami nawet zalążek pochwały przemocy (przykładem może być bajka ,,Tyczka pomocniczka”).

W Bajeczkach z obrazkami można także znaleźć Dziadka Mroza i ubieranie choinki w Nowy Rok, co dzieciom z Polski pewnie wydawałoby się nie do końca zrozumiałe. Podejrzewam, że świadomi wydawcy nie chcieliby także powielać szkodliwych stereotypów o psach przywiązanych do bud, a tych – ze względu na specyfikę i dominujące miejsca akcji, jest dość sporo.

Przyznam jednak, że zupełnie zauroczyłam się w cyklu bajeczek bazujących na rysowaniu lub dorysowywaniu poszczególnych elementów. Jak na teksty sprzed 70 lat to niebywale postępowe myślenie autora! Podobnie ma się rzecz z bajką ,,Pod grzybem”, gdzie narrator pozostawia pewne niedopowiedzenie, aby zmobilizować małych odbiorców do myślenia.

Nie muszę także chyba wspominać o mądrości jaka płynie z bajek: ,,Każde koło inne”, ,,Okręcik”, ,,Jabłko” czy ,,Co to za ptak?”. Każda z nich ani trochę się nie zestarzała, prezentując cały wachlarz pozytywnych, godnych naśladowania wartości bohaterów.

Przyznam szczerze, że gdybym miała większy sentyment do tej książki, jak osoby, które się z nią wychowały, zdecydowałabym się, żeby ją mieć (mimo wysokich kosztów). Jeżeli jednak nigdy wcześniej nie mieliście z nią do czynienia, i musielibyście teraz zapłacić ponad sto złotych za egzemplarz w dyskusujnym stanie – zastanówcie się czy nie znajdzie się inna, równie wartościowa książka, przy której miło spędzicie czas.

Przy okazji polecam Wam artykuł o polskich, sentymentalnych bajkach wydawanych przez wydawnictwo Nasza Księgarnia, z lat 1969/72. Artykuł dostępny: TUTAJ

Artykuł Bajeczki z obrazkami W. Sutiejewa – recenzja poszukiwanej książki pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Kret sam na scenie
➜ Autor: Ulf Nilsson
➜ Ilustracje: Eva Eriksson
➜ Tłumaczenie: Anna Szmit
➜ Wydawnictwo: EneDueRabe
➜ Rok wydania: 2013
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Są takie książki, które obrosły mitem bestselleru, choć już od pewnego czasu nie są powszechnie dostępne w sprzedaży. Jedną z nich jest ,,Kret sam na scenie” znanego duetu twórców – Ulfa Nilssona i Evy Eriksson.

Autor może być Wam znajomy m.in. z takiej książki jak np. ,,Hurra, są Święta!„. Z kolei ilustratorka na pewno zdążyła Was zachwycić m.in.: ,,Święta w Wielkim Lesie„, ,,Opowiastka o staruszku i psie„, ,,Jak tata pokazał mi wszechświat„.

Czy jednak ,,Kret sam na scenie” naśladuje sukcesy tych powyższych tytułów? Czego można się po tej książce spodziewać? Czy rzeczywiście warto wydać na nią kilkukrotność ceny okładkowej?

Książki dla dzieci o nieśmiałości

Na rynku jest już kilka dostępnych książek o nieśmiałości* (w książce z tej recenzji między kwestią nieśmiałości a tremy stawiany jest znak równości, dlatego też będę tego pojęcia używać wymiennie, choć moim zdaniem nie jest to do końca poprawne) . ,,Czesio i Trema” czy ,,Roryk. Nieśmiały detektyw” to jedne z nowości ostatnich miesięcy. ,,Kret na scenie” ukazał się w Polsce prawie 11 lat temu. Wtedy temat nieśmiałości nie był zbyt popularny w literaturze dziecięcej. Nic więc dziwnego, że ludzie tak ochoczo sięgali po tę książkę.

Co jednak zmieniło się przez te kilkanaście lat w kwestii jej postrzegania? Czy obecnie także staramy się za wszelką cenę przezwyciężyć nieśmiałość, nazywając osoby ją obdarzone… tchórzami?

Niepokój przed występowaniem na scenie

Zacznijmy jednak od początku. Bohaterem ,,Kreta samego na scenie” jest chłopiec, przed którym pojawiło się wyzwanie wystąpienia na szkolnym przedstawieniu. Nie ma tam dużej roli. Otrzymał zadanie powiedzenia raptem jednego zdania.

Choć chłopiec w domu jest otwarty i uwielbia występować przed swoim młodszym bratem – na scenie w szkole czuje niepokój. Wyobraża sobie czarne scenariusze, co się stanie, gdy tylko zapomni tego, co ma powiedzieć.

Rola dorosłych w książce o tremie

,,Kret sam na scenie” pisany jest z punktu widzenia dziecka. Jego obawy, przeżywanie zbliżającego się występu, ale i codzienność zostały świetnie ukazane – zarówno w warstwie tekstowej jak i ilustracyjnej.

Pewne uwagi można byłoby mieć jednak co do bohaterów dorosłych tej krótkiej historii. Zarówno rodzice jak i nauczycielka nie traktują wystarczająco poważnie obaw dziecka. Można odnieść wrażenie, że lekceważą lub bagatelizują emocje chłopca, co jeszcze bardziej potęguje jego dyskomfort.

Paradoksalnie pomoc pojawia się ze strony jeszcze młodszego dziecka. Opowieść kończy się oczywiście happy endem – podając, co trzeba przyznać, także dość rozsądne argumenty przemawiające jednak za próbą wystąpienia.

Czy jednak jest to książka, w ogólnym podsumowaniu, wybitna? Moim zdaniem nie. Jeżeli dziecko nie ma wspierającego rodzeństwa, może odczytać ją wręcz jako pogłębiającą niepokój do publicznych wystąpień.

Gdy traficie więc na nią w cenie do 30 zł – sięgnijcie po ,,Kret sam na scenie” i oceńcie, czy ta opowieść jest w stanie Was oczarować. W sytuacji jednak, kiedy musielibyście się srogo wykosztować – lepiej odpuśćcie. Choć oczywiście finalny wybór należy do Was. Książka przeznaczona jest dla dzieci powyżej 5 roku życia.

Jej wznowienia można śledzić tutaj: https://lubimyczytac.pl/ksiazka/208399/kret-sam-na-scenie

Poszukiwane książki – literackie skarby

W tym cyklu mam zamiar wyszukiwać dla Was niedostępnych już w regularnej sprzedaży książek, aby potwierdzać lub zaprzeczać czy rzeczywiście ich sława jest uzasadniona. Pomysł na serię tych artykułów zrodził się po zetknięciu z kilkoma ,,bestsellerami”, które gorzko mnie rozczarowały. Na szczęście w swojej kolekcji książek mam także takie pozycje, które choć już niedostępne, zdecydowanie powinny być polecane wszystkim czytelnikom.

Artykuł Kret sam na scenie – recenzja poszukiwanej książki dla dzieci pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.