➜ Tytuł: AI: czy zastąpią nas maszyny
➜ Autor: Matthieu Dugal
➜ Ilustracje: Owen Davey
➜ Tłumaczenie: Sylwia Sawicka
➜ Wydawnictwo: Polarny Lis
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Książka o sztucznej inteligencji dla dzieci

To popularnonaukowa książka dla młodych czytelników, która prostym językiem wyjaśnia, czym jest sztuczna inteligencja, gdzie ją spotykamy i czego tak naprawdę można się po niej spodziewać. Autor, kanadyjski dziennikarz technologiczny Matthieu Dugal, prowadzi dzieci (ale i dorosłych) przez historię idei dotyczących pierwszych maszyn, aż po autonomiczne, myślące roboty.

Czym właściwie jest AI

AI: czy zastąpią nas maszyny rozpoczyna się od zamierzchłej historii, kiedy ludzie dziesiątki, a nawet setki lat temu zaczynali rozważać możliwość stworzenia kogoś, kto będzie przypominał człowieka. Długi proces doprowadził ludzkość do AI, czyli zestawu metod oraz narzędzi, uczących się z wgranej bazy danych. Szczególnie zapadło mi w pamięć jedno zdanie, które znalazło się w książce:

W sumie nie ma więc nic bardziej ludzkiego niż sztuczna inteligencja.

No właśnie, ale czy to dobrze?

Szachy vs rozróżnianie psa od kota – dlaczego AI się myli

Jednym z powracających motywów jest pokazanie, że AI świetnie sobie radzi w jasno zdefiniowanych zadaniach (jak np. szachy), ale już znacznie gorzej w prostych (z perspektywy człowieka) sytuacjach życiowych. Każde dziecko potrafi rozróżnić psa od kota, ale sztuczna inteligencja potrzebowała wielu lat (i mnóstwa podpisanych zdjęć), żeby się tego nauczyć. 

W książce znajdziecie sporo przykładów i ciekawostek na ten temat, bo właśnie to one stanowią jej trzon. Autorzy postarali się, żeby książka była niezwykle angażująca oraz merytoryczna zarazem, dlatego nie tylko dowiecie się z niej mnóstwa interesujących faktów – ale przy okazji i zostaniecie zachęceni do refleksji, i zabłyśniecie w towarzystwie.

Czy „maszyny nas zastąpią”? Co książka mówi dzieciom i dorosłym

Nawiązania w książce do pytania z tytułu, pojawiają się w kilku miejscach: jest wątek zawodów, który (o czym już wspominałam) spędza niektórym dorosłym sen z powiek; ale też poruszane są obszary, gdzie AI bardzo długo jeszcze się nie sprawdzi. Najważniejszym przesłaniem dla dzieci 7–12 lat pozostaje: niezmiennie się uczyć, starać się samodzielnie wszystko rozumieć i dużo rozmawiać z prawdziwymi ludźmi. Bo choć narzędzia będą coraz lepsze, to zawsze przyda się ktoś, kto będzie musiał je obsłużyć, rozwijać i nadawać im kierunek.

Jak książka oswaja lęki związane z AI

Autor nie bagatelizuje pytań o bezpieczeństwo czy prywatność, ale – nawet podając konkretne, tragiczne w skutkach przykłady z życia – unika katastroficznego tonu. Dzięki temu młody czytelnik dostaje bodziec, że sztuczna inteligencja to nie robot z czerwonymi, świecącymi złowrogo oczami, ale po prostu technologia stworzona przez ludzi… dla ludzi.

Co warto podkreślić

Sięgając po AI: czy zastąpią nas maszyny  dostajecie:

• odpowiedni balans między istotnymi faktami, a rozmaitymi ciekawostkami – krótkie rozdziały nie przeładowują definicjami, poruszają zagadnienia z różnych dziedzin i budują obraz sztucznej inteligencji,
• odmitologizowanie AI – zamiast straszenia nieznanym, mamy rzeczowe przykłady z życia oraz otwartą rozmowę o tym, kiedy AI jest pomocne, a kiedy raczej nie warto na nie liczyć,
• rozwijanie zainteresowań – narracja poprowadzona została w książce w taki sposób, że młody czytelnik ma ochotę zgłębiać kolejne źródła, testować wspomniane w niej rozwiązania i dowiadywać się o aktualizacjach wiedzy na temat sztucznej inteligencji.

Graficzny styl ilustracji Davey’a

AI: czy zastąpią nas maszyny to jednak nie tylko merytoryczny tekst, ale także bardzo estetyczny aspekt wizualny. Davey łączy żywe, jednowymiarowe kształty pełne kolorów z zabawą detalem. Dzieci w wieku szkolnym doceniają powtarzalny układ stron oraz to, że obraz często zapowiada treść rozdziału, zanim jeszcze siądziemy do lektury akapitu.

Dla kogo warto kupić tę książkę

• Dla dzieci w wieku 7–10 lat: czytajcie ją wspólnie, dyskutujcie oraz starajcie się tropić sztuczną inteligencję w codziennym życiu.
• Dla dzieci 10–12 lat: pozwólcie dziecku stać się bardziej świadomym oraz z większą odpowiedzialnością używać narzędzi dostępnych w przeglądarkach czy social mediach.
• Dla nastolatków: książka jest bogatym źrodłem informacji oraz pełną ciekawostek lekturą, która z pewnością trafi w gust każdego dorastającego człowieka.

AI: czy zastąpią nas maszyny dostępna jest na stronie wydawnictwa Polarny Lis.

FAQ, czyli pytania na które warto znać odpowiedzi

Od jakiego wieku jest AI: czy zastąpią nas maszyny?

Rekomendacja: 7–12 lat

Kto napisał i kto ilustrował?

Autor: Matthieu Dugal; ilustracje: Owen Davey. 

Ile stron ma książka i jaka oprawa?

56 stron, twarda oprawa. 

Czy książka demonizuje, straszy AI?

Nie. To popularnonaukowe wprowadzenie do zagadnienia sztucznej inteligencji – oswaja temat i podkreśla ograniczenia narzędzi czy technologii.

Czego dziecko się z niej dowie?

Podstaw działania AI (uczenie na danych), przykładów z życia, mocnych i słabych stron rozwiązań; itp.

Artykuł AI: czy zastąpią nas maszyny – recenzja książki pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.