Obie w bardzo bezpośredni sposób, bez cukru, zapraszają dorosłych do rozmowy z dziećmi o bezpieczeństwie, emocjach i o tym, co w nas najważniejsze. Właśnie tego spodziewałam się po nowych pozycjach serii „niewielkich książek o wielkich emocjach” – krótkiej, ale celnej, świadomie odważnej treści.

➜ Tytuły: Kto się zgubił?, Kto jest ładny?
➜ Seria: Niewielka Książka o Wielkich Emocjach
➜ Autorka: Stina Wirsen
➜ Ilustracje: Stina Wirsen
➜ Tłumaczenie: Katarzyna Skalska
➜ Wydawnictwo: Zakamarki
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla najmłodszych , dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją  , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Seria ważnych książek dla dzieci

Jeśli polubiliście wcześniejsze tomy (np. Kto się złości?, Kto decyduje?, Kto jest sam?), odnajdziecie w kolejnych częściach tę samą bezpośredniość oraz „skalę” tematów, a także zwięzły język, który niesie ważną treść. To cykl, który od lat uchodzi w Szwecji za „sztukę w małej formie” i jest regularnie polecany przez tamtejsze biblioteki oraz blogi o literaturze dziecięcej. U mnie na stronie pisałam o nim już wielokrotnie – te dwa kolejne tytuły  kontynuuję rozmowy o bezpieczeństwie i o języku, którym można ranić albo wzmacniać pewność swoich przyjaciół. 

Kto się zgubił? – o czym jest

Wirsén prowadzi małego czytelnika przez sytuację, którą wielu z nas może pamiętać z własnego dzieciństwa: nagłe poczucie, że opiekun zniknął i nie ma go już w zasięgu wzroku. Zamiast podawać instrukcję krok po kroku na wypadek zgubienia, autorka skupia się na emocjach oraz na tym konkretnym doświadczeniu: wszystko było w porządku, dopóki nie poczuliśmy się w danej sytuacji sami i bezbronni.

Historia nie ma być straszakiem, który będzie grzmiał: zawsze pilnuj się rodzica! Przenosi tę odpowiedzialność na osobę, która rzeczywiście powinna dbać o dziecko – jego opiekuna. Obrazując jednak tę sytuację,  pomaga nazwać lęk i domknąć go w bezpiecznym finale. To idealny początek rodzinnej rozmowy: kogo prosimy o pomoc, gdzie czekamy, których dorosłych szukamy. 

Jak rozmawiać po lekturze: możecie narysować plan sklepu i wspólnie zaznaczyć „miejsca bezpieczne”. Ustalcie „kod odnalezienia” (słowo/gest). Porozmawiajcie o tym, co czuje osoba, która czeka – dziecko i dorosły. Ja po lekturze książki, poleciłam synowi pójść do pani kasjerki, powiedzieć jak się nazywa i że się zgubił. Dla dwu/trzylatków ta książka może być pierwszym zetknięciem się z tego rodzaju sytuacją.

Kto jest ładny? – o czym jest

Powierzchowność dla większości małych dzieci nie jest istotna. Dopiero, kiedy zaczynają dorastać, pojawia się ich zainteresowanie wyglądem. Wcześniej, duże znaczenie ma sposób wychowania, towarzystwo oraz empatia, której wciąż jeszcze się uczą.

Właśnie dlatego Kto jest ładny? może być w odbiorze książką nieco bardziej wymagającą niż poprzedniczka, ale wciąż – ważną oraz godną przedyskutowania. Istnieje w niej napięcie, które ma źródło w języku. Bohaterowie przerzucają się etykietkami, padają przykre określenia – i to celowo, żeby wiarygodnie oddać kształt dziecięcej kłótni. 

Zamiast moralizowania, dostajemy prostą, błyskotliwą metaforę: wygląd to tylko opakowanie, a o wartości decyduje „to, co w środku” – jak w słodyczach, które może nie wyglądają idealnie, ale smakują wybornie. Jestem pewna, że każde dziecko zapamięta lekturę tej książki – także w sytuacji, gdy ktoś będzie chciał kiedyś podważyć jego pewność siebie.

Jak rozmawiać po lekturze: skupcie się na emocjach – zachęćcie dziecko do obserwowania reakcji bohaterów na konkretne słowa. Podkreślcie jak to tytułowe pytanie wcale nie jest istotne w kontekście tego, kim jesteśmy w środku. To prosta droga do ćwiczenia empatii i samoakceptacji.

Dlaczego książki dla dzieci muszą czasami poruszać trudne tematy

Dzieci żyją w prawdziwym świecie – z prawdziwymi emocjami, podejmowanym ryzykiem oraz konfliktami. Unikanie trudnych tematów nie sprawi, że one znikną; sprawi tylko to, że w kluczowym momencie dziecko zostanie z nimi sam na sam. Książka ma więc działać jak bezpieczny symulator życia – pozwolić wejść w sytuację, zatrzymać ją, nazwać i przetworzyć emocje towarzyszące bohaterom. 

Zarówno Kto jest ładny? jak i Kto się zgubił? to literatura, która nie przykrywa problemów lukrem, tylko stawia dziecko w centrum i oddaje mu sprawczość. Polecam te pozycje dla dzieci od 2/3 lat. Książki znajdziecie na stronie wydawnictwa Zakamarki.

Artykuł Kto się zgubił?/Kto jest ładny? – recenzja serii dla dzieci pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Kolejne morze wzruszeń zamknął w nowej książce Jakob Wegelius – absolutny mistrz opowieści o niezwykłych bohaterach i ich pełnych emocji przygodach.

Jeżeli w swoim czytelniczym planie nie ujęliście do tej pory ani ,,Legendy o Sally Jones”, ani ,,Małpy mordercy”, to są to pozycje zdecydowanie do pilnego nadrobienia. W trzeciej książce autora, która ukazała się nakładem wydawnictwa Zakamarki, także pojawia się znany motyw portowych miasteczek oraz… małpy. Zdziwicie się jednak jak inna jest ta pozycja od dwóch poprzednich.

Początek poszukiwań

,,Esperanza” to opowieść o Halidonie. Trudno właściwie powiedzieć czy jest on chłopcem czy niewyrośniętym mężczyznom. W zasadzie nie ma to większego znaczenia. Halidon zajmuje się ulicznymi wystąpieniami – jeździ na monocyklu i żongluje srebrnymi piłkami.

Kiedy zapada zmierzch, wraca do swojego domu. Mieszka razem z przyjacielem, którego nazywa Kapitanem. Tego dnia jednak nie zastaje go tam, gdzie zwykle. Znajduje kartkę, że Kapitan wyszedł do ulubionego klubu jazzowego. Gdy jednak mija północ, a przyjaciel nie wraca, Halidon postanawia go szukać.

Strach przed porzuceniem

Akcja całej książki dzieje się więc tylko przez jedną noc. Mimo to, można odnieść wrażenie, jakby Halidona znało się już od dawna, bo autor sprytnie przemycił w nim emocje, których często sami doświadczamy.

Choć bohater ten nie ma większych podstaw, żeby niepokoić się o Kapitana, wiedziony złym przeczuciem, wpada nawet w coś w rodzaju hipnozy. Nie potrafi przestać szukać przyjaciela, martwiąc się początkowo, że być może coś złego mu się przytrafiło, żeby później zacząć się obawiać, że Kapitan… mógł go zostawić.

Konsekwencje naszych decyzji

Kolejny bohater, gadający pies, który dostaje imię dopiero na końcu ,,Esperanzy”, doskonale uosabia ten strach przed porzuceniem. Nie odstępuje Halidona na krok, jakby był on dla niego ostatnią deską ratunku przed bezdomnością.

Jestem przekonana, że zarówno ta postać jak i główny bohater poruszą w Was struny, które często pozostają uśpione. Bo bez względu na to, w jakim wieku byśmy nie byli, ma prawo dopaść nas czasami zwątpienie. Brak ufności lub zbyt duża ufność mogą się ze sobą przeplatać – jako ludzie jesteśmy po prostu skazani na konsekwencje naszych decyzji.

Z przyjemnością polecam Wam kolejną już książkę Jakoba Wegeliusa, tym bardziej, że mogłam z tym niesamowitym twórcą zamienić słowo podczas tegorocznych Międzynarodowych Targów Książki w Krakowie. To niezwykle skromny człowiek, którego historie powinny się znaleźć w zestawieniach najlepszych pozycji zarówno dla młodych jak i dorosłych czytelników.

,,Esperanza” to uniwersalna książka dla każdego odbiorcy powyżej 9 roku życia. Sięgnijcie po nią, żeby się zachwycić.

Link do strony wydawnictwa: https://www.zakamarki.pl/produkt/esperanza/

Artykuł Esperanza – recenzja książki dla dzieci i nie tylko pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Trudno być nastolatką. Kiedy już wiele się rozumie i zauważa, a jednak część spraw w dalszym ciągu osnutych jest aurą tajemniczości. To czas, kiedy też każdy problem urasta do rangi katastrofy. Jedną z trudniejszych rzeczy, która może się wtedy przytrafić, to utrata przyjaciela. Jeszcze gorszą jest jednak… zdrada przyjaciółki, z którą miało się siostrzany pakt krwi oraz dzieliło największe sekrety.

,,Sekrety Humli Hansson” to nowa, szwedzka trylogia, która ukazała się w polskim przekładzie nakładem wydawnictwa Zakamarki. Jej autorką jest Krisitna Sigunsdotter, a ilustracje stworzyła Ester Eriksson. 

Pamiętnik dorastającej nastolatki

Prawie dwunastoletnia Humla wraca do szkoły po przebytej ospie i okazuje się, że nic nie jest tak, jak było przedtem. Jej najlepsza przyjaciółka Nour przestała się do niej odzywać i zadaje się teraz z ,,koniarami”. Humla w ten sposób nazywa dziewczyny, które jeżdżą konno i bardzo się tym pasjonują. 

Główna bohaterka ma je za nieco puste i pozbawione wyrazu. Wyraża się o nich z pogardą – tym bardziej, że czuje się przez nie wyśmiewana i okradziona z przyjaciółki. Poza tym wiele się dzieje w życiu samej Humli – wszystkie tajemnice dziewczyna zapisuje w swego rodzaju pamiętniku, pamiętając o wyszczególnianiu różnych ważnych kwestii i, oczywiście, ilustrowaniu tego, co najbardziej znaczące.

W opozycji do pouczających treści

,,Sekrety Humli Hansson” to odważna książka, która w płynny sposób łączy w sobie niewinność dziecka z bezpośredniością kogoś, kto ma się za dojrzałego. Czytelnik znajdzie w niej przekleństwa, opisy intymnych części działa, ale też wątki dotyczące depresji, szpitala psychiatrycznego czy nieszczęśliwej miłości.

Humla jako bohaterka o wielkiej wyobraźni będzie starała się nie tylko odzyskać przyjaciółkę. Ruszy również na pomoc mamie, która ciągle wzdycha za starą sympatią; obmyśli plan uzdrowienia ciotki i pozbędzie się nielubianego adoratora.

,,Sekrety Humli Hansson” to z pewnością pod wieloma względami książka przełomowa i nietuzinkowa. Daleko jej od edukujących czy pouczających treści. Wydaje się po prostu szczerą relacją na różne, trudne tematy. 

Książka jak starsza siostra

Kiedy ją czytałam, miałam wrażenie, że może niektórym odbiorcom podsunąć bardzo złe pomysły. Z drugiej strony – lepiej, żeby przeczytali o nich w książce i poznali konsekwencje, niż mieliby zobaczyć je w internecie. Ta treść wpływa więc także bezpośrednio na sugerowany wiek czytelników pozycji. Polecam ,,Sekrety Humli Hansson” nastolatkom powyżej 13 roku życia. 

Choć jest to książka, do której mogliby mieć zastrzeżenia rodzice – jestem przekonana, że spodoba się odbiorcom, bo jest jak ich starsza, bezpośrednia siostra.

Link do strony wydawnictwa: https://www.zakamarki.pl/produkt/sekrety-humli-hansson/

Artykuł Sekrety Humli Hansson – recenzja książki pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Tytuł: ,,Dolina Muminków w listopadzie”

Autor: Tove Jansson

Ilustracje: Tove Jansson

Tłumaczenie: Teresa Chłapowska

Wydawnictwo: Nasza Księgarnia

Rok wydania: 2020 (1970)

Objętość: więcej niż sto

Dla kogo:  dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Recenzja:

Każdy zna jakiegoś zapamiętałego fana Muminków, który oprócz książek ma także serię muminkowych herbat, kubków i pościeli z tymi sympatycznymi białymi trollami. U mnie na stronie też znajdziecie kilka tytułów związanych z nimi. Pisałam kiedyś na przykład o wyszukiwankach z Muminkami oraz grze ,,Story Cubes: Muminki”. 

,,Dolina Muminków w listopadzie” jest jednak książką zupełnie inną. Tove Jansson stworzyła kilka opowieści, które choć dzieją się w uniwersum Muminków, tytułowych bohaterów prawie wcale tam nie ma. Być może pamiętacie na przykład ,,Niebiezpieczną podróż”? 

W ,,Dolinie Muminków w listopadzie” Muminek pojawia się tylko na początku. Jesień jest bowiem czasem pożegnań. Włóczykij wyrusza w swoją samotną wędrówkę, a cała rodzina Muminków wraz z Małą Mi udają się w daleką podróż w niewiadomym kierunku. 

Okazuje się jednak, że popularność rodziny jest tak duża, a ich obecność w Dolinie tak ważna, że mimo wyjazdu, do domku przybywają rozmaici goście. To zdecydowanie mniej popularne postacie, ale są tak samo inspirujące i warte poznania.

To na ich przykładzie najlepiej widać, dlatego ta seria cieszy się takim niesłabnącym zainteresowaniem – traktuje czytelników z odpowiednią powagą, wierząc w ich inteligencję oraz intuicję. Nie znajdziecie tutaj pełnych naiwności komentarzy czy mdłych opisów. W ,,Dolinie Muminków w listopadzie” wydarzają się momentami prawdziwe tragedie – najczęściej te wewnętrzne. Mamy tu cały przekrój pragnień, tęsknot i smutków. Jest trochę melancholijnie, ale jednak krzepiąco. 

W domu Muminków podczas ich nieobecności zamieszkało grono prawdziwych oryginałów. Jest tutaj gnany potrzebą spełniania marzeń Paszczak, jest siostra Małej Mi – Mimbla, jest nieśmiały i zazwyczaj (choć nie zawsze) cichy Homek. Pod dach w Dolinie Muminków trawiła także Filifionka, która nie tak dawno przeżyła bardzo niebezpieczną sytuację i teraz na nowo uczy się rozumieć, co lubi robić i kim jest. Jest także Wuj Truj, który jako stereotypowy przedstawiciel swojej grupy wiekowej ma dużo do powiedzenia, często narzeka i zapomina brać swoich leków. Mamy także Włóczykija, który z jednej strony deklaruje potrzebę samotności, a z drugiej niezwykle ciągnie go do tych wszystkich ciekawych postaci.

Cała ta gromada mieszka w domu Muminków, których dawną obecność widać na każdym kroku, i razem czeka na ich przybycie. Każdy potrzebuje bliskości i każdy myśli, że tylko Muminki mogą im dać tę bliskość, zupełnie nie zauważając, że nawet razem ich dni mijają milej. 

Jestem pewna, że o ,,Dolinie Muminków w listopadzie” można byłoby napisać pracę magisterską. To jak ta książka jest bogata i głęboka w swoim przesłaniu z pewnością umknie najmłodszym, ale wierzę, że nawet kilkulatki wynajdą w niej dla siebie coś, co pozytywnie na nich wpłynie.

Miłym urozmaiceniem pozycji są także klasyczne rysunki.

Polecam tę książkę dzieciom powyżej 7 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: https://nk.com.pl/dolina-muminkow-w-listopadzie/2842/ksiazka.html#.X6FbtS1YIkg

Artykuł Dolina Muminków w listopadzie – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Tytuł: 

Autor: Rose Lagercrantz

Ilustracje: Eva Eriksson

Tłumaczenie: Marta Dybula

Wydawnictwo: Zakamarki

Rok wydania: 2020

Objętość:  więcej niż sto 

Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna:  wybitna

Recenzja:

Dunia kolejny raz zaskakuje! A w zasadzie to nie zaskakuje, bo kolejna książka jest niezmiennie czarująca, mądra, ciepła i niezwykle prawdziwa tak jak poprzednie.

Wydawnictwo Zakamarki długo kazało nam czekać na 7 tom historii o małej bohaterce ze Szwecji. Poprzedni ,,Szczęśliwy ten, kto dostanie Dunię” miał premierę pod koniec 2018 roku. Wówczas dziewczynka poznała byłą dziewczynę swojego taty, przeżyła samotną podróż pociągiem i rozstanie z przyjaciółką.

W ,,Lepsza miłość niż brak miłości” dalej tęskni za Fridą, ale dzieje się u niej znacznie więcej. Opowieść (tak jak w poprzedniej części) rozpoczyna się od kolegi dziewczynki – Poduchy, i na nim kończy, mamy więc przyjemną klamrę kompozycyjną.

Autorka bardzo ciekawie zwodzi czytelnika za nos. Okazuje się, że Dunia zaginęła. Od wielu tygodni nikt jej nie widział. Początkowo jest więc przedstawiona sekwencja z jej kolegami z klasy oraz zmartwioną Fridą (której także przytrafia się niezła przygoda!). W końcu dowiadujemy się, jaki los spotkał i Dunię!

Dziewczynka dużo chorowała. Trafiła nawet do szpitala, gdzie przekonała do odbudowania związku tatę z jego byłą dziewczyną! Dunii udało się nawet coś znacznie większego, ale nie będę zdradzać szczegółów – pozostawiam tę przyjemność do odkrywania przez czytelników. 

Możecie być pewni, że sięgając po 7 tom opowieści Rose Lagercrantz nie dość, że się ani trochę nie rozczarujecie, to dodatkowo sprawi wam on ogromną radość! 

Fabuła jest tutaj tak doskonale pomyślana, że czytelnik ma wrażenie, jakby układał wyjątkowo dobrze skrojone puzzle. Każdy wątek łączy się z poprzednim, tworząc galerię wyjątkowych zdarzeń. Z każdej takiej sytuacji odbiorca dostaje ważną lekcję – o przyjaźni, wrażliwości czy tęsknocie.

W książce pojawia się także kwestia nie oddalania się od rodziców, temat porwania (choć do niego szczęśliwie nie dochodzi), empatia i troska o stan emocjonalny innych osób. Wiele jest tutaj wrażliwości, dlatego bardzo łatwo można się wzruszyć. 

,,Lepsza miłość niż brak miłości” to również lektura, która idealnie nadaje się do samodzielnego czytania. Dzięki dużej czcionce, przejrzystemu formatowaniu i mnogim ilustracjom doskonałej Evy Eriksson, zostanie ona pochłonięta w błyskawicznym tempie!

Choć akcja książki dzieje się w kwietniu, zupełnie nie przeszkadza to w czytaniu jej w każdym innym miesiącu i o każdej porze roku. 

Polecam kolejny tom Dunii wszystkim czytelnikom i słuchaczom powyżej 6 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: https://www.zakamarki.pl/index.php/lepsza-milosc-niz-brak-milosci.html?dir=asc&order=a

Artykuł Lepsza miłość niż brak miłości – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Autor: Ulf Stark

Ilustracje: Magdalena Kucharska

Tłumaczenie: Katarzyna Skalska

Wydawnictwo: Zakamarki

Rok wydania: 2018

Objętość:  więcej niż sto

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna:  bardzo przyjemna

Recenzja:

Czy znacie Ulfa Starka? To jeden z najciekawszych szwedzkich pisarzy dziecięcych, którego większość książek można z całą pewnością określić mianem wybitnych. 

Przy tej postaci warto także zdawać sobie sprawę, że stworzyła ona trylogię krótkich opowieści, które są swego rodzaju autobiografią oraz spojrzeniem na jej własne dzieciństwo. 

,,Magiczne tenisówki mojego przyjaciela Percy’ego” to pierwszy tytuł z serii. Już od ekspozycji, z której dowiadujemy się o miejscu akcji – dzielnicy Stureby leżącej na przedmieściach Sztokholmu, możemy dostrzec kilka nawiązań do wydanych książek autora. 

Okazało się, że mieszkał on niedaleko domu starców. Prawdopodobnie był to budynek, który stał się inspiracją do wyjątkowej książki ,,Czy umiesz gwizdać, Joanno?”. Widać wyraźnie również, że w ciągu swojego życie spotkał się z wieloma typami ojców, stąd też zapewne jego upodobanie do przedstawiania ich na kartach swoich opowiadań. 

,,Jak tata pokazał mi wszechświat” czy ,,Jak tata się z nami bawił” to doskonałe przykłady zupełnie różnych typów ich osobowości. 

,,Magiczne tenisówki mojego przyjaciela Percy’ego” to to opis życia małego Ulfa, jego rodzinnego domu, czasu spędzanego w szkole i na podwórku, ale przede wszystkim to ukazanie relacji chłopca i jego przyjaciela – potrzeb bycia pewnym siebie i wiary we własne umiejętności. 

Ulf zawsze był trochę przy kości. Jego brat nim pomiatał, w szkole na wychowaniu fizycznym zupełnie sobie nie radził. Nie był także typem odważnego chłopaka, nie potrafił być spontaniczny, nie psocił. Koledzy nie do końca traktowali go poważnie, chociaż go lubili. 

Pewnego dnia w szkole pojawił się Percy. Był zupełnym przeciwieństwem Ulfa – nie znał strachu, nie bał się konsekwencji i nie dbał o nie. Polubił jednak naszego głównego bohatera i postanowił mu zdradzić wielką tajemnicę swojego sukcesu. Okazało się, że były nią zupełnie zniszczone tenisówki, które nosił. Pozwalały mu wykonywać trudne ćwiczenia, być nieustraszonym i przynosiły mu szczęście. 

Ulf zgodził się oddać niemal wszystkie swoje najlepsze zabawki oraz znacznie więcej w zamian za te buty. Wkrótce sam miał stać się niemal jak Percy. Czy jednak chłopiec nie pójdzie o krok dalej? Czy znajdzie umiar w swoich ekstrawaganckich występkach? 

,,Magiczne tenisówki mojego przyjaciela Percy’ego” to historia chłopca, który uwierzył, że stare buty mają niezwykłe właściwości. Myślał, że za pomocą przedmiotu jest niepokonany i może wszystko. To niezwykle pouczająca książka w której autor zupełnie się nie ogranicza. Pokazuje dziecięco-chłopięcy świat dokładnie w taki sposób, w jaki widzą go kilku/kilkunastoletni chłopcy. Są gołe panie, które wzbudzają duże emocje. Są skrajnie nieodpowiedzialne pomysły oraz zachowania. 

Całość została jednak napisana w taki sposób, że nie ma wątpliwości, co jest złe, a co należy pochwalać. 

Bardzo polecam tę książkę wszystkim dzieciom powyżej 8. roku życia, a sama z przyjemnością zabieram się do lektury drugiej części ,,Mój przyjaciel szejk w Stureby”. 

Link do strony Wydawnictwa: https://www.zakamarki.pl/index.php/magiczne-tenisowki-mojego-przyjaciela-percy-ego.html

Artykuł Magiczne tenisówki mojego przyjaciela Percy’ego – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.