Wybór jest tym razem wyjątkowo trafiony. Bo choć Hagrid i Zgredek nie są postaciami pierwszoplanowymi całej opowieści, spróbujcie wyobrazić sobie tę serię bez dobrodusznego półolbrzyma oraz skrzata domowego, który z czasem okazuje się jednym z najodważniejszych sprzymierzeńców Harry’ego!

➜ Tytuły: Hagrid. Mały potterownik. Przewodnik po serii Harry Potter, Zgredek. Mały potterownik. Przewodnik po serii Harry Potter
➜ Seria: Mały potterownik. Przewodnik po serii Harry Potter
➜ Tłumaczenie: Andrzej Polkowski
➜ Ilustracje: Olia Muza, Helen Brady
➜ Wydawnictwo: Media Rodzina
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Hagrid – na pewno go znacie. Ale czy wiecie o nim wszystko?

Burza włosów, potężne rozmiary oraz niepokojące zamiłowanie do bardzo niebezpiecznych zwierząt. Hagrid jest postacią pełną kontrastów. Z jednej strony nie chcielibyście mieć z nim na pieńku, bo na pierwszy rzut oka sprawia wrażenie groźnego – z drugiej jednak, należy do najbardziej uroczych oraz wielkodusznych postaci całej serii.

W książce Mały potterownik. Hagrid mamy szansę nie tylko lepiej go poznać, ale także powrócić do najbardziej rozczulających oraz znaczących momentów w serii z jego udziałem. Bo to właśnie Hagrid jest pierwszą z postaci, która wprowadza Harry’ego do magicznego świata. To właśnie on przynosi informację, która diametralnie zmienia życie chłopca.

Co zapamiętaliście o Hagridzie?

Zakładam jednak, że to wie większość fanów serii. Myślę jednak, że nawet ci, którzy określają siebie jej oddanymi miłośnikami, mogą nie pamiętać kilku istotnych faktów o Hagridzie. Jak na przykład to… jak brzmi jego pełne imię? Spieszę z odpowiedzią – Rubeus Hagrid. Albo kiedy ma urodziny? Odpowiadam – 6 grudnia. To jemu zawdzięczamy Potworną Księgę Potworów (żaden rozsądny nauczyciel by jej pewnie nie zarekomendował) oraz powiedzonko „cholibka”, chociaż to drugie to też zasługa wybitnego tłumacza Andrzeja Polkowskiego.

Na ilustrowanych rozkładówkach Olii Muzy możemy też zajrzeć do chatki Hagrida oraz – dosłownie – do jego przepastnych kieszeni. Znajdziemy w nich m.in. klucze, sznurek, kiełbaski, monety, włóczkę i cały zestaw rzeczy, których gajowy może kiedyś potrzebować.

I o ile z każdego Małego potterownika możecie dowiedzieć się mnóstwo interesujących faktów lub przypomnieć sobie ciekawostki o bohaterze, tak mam wrażenie, ta pozycja odsłania przed czytelnikami zupełnie nowe sekrety.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Wydawnictwa Media Rodzina.

Zgredek – wielka odwaga w małym ciałku

Zgredka poznajemy dokładnie w dwunaste urodziny Harry’ego Pottera, kiedy pojawia się on w mieszkaniu na ulicy Privet Drive. Skrzat domowy próbuje go ostrzec przed niebezpieczeństwem. Kłopot w tym, że jego metody są mocno dyskusyjne. Pewnie wy także nie zaufalibyście do końca stworzeniu, które widzicie pierwszy raz w życiu i które dodatkowo… wydaje się mówić całkiem od rzeczy.

Poznajmy lepiej Zgredka

Oczywiście Zgredek miał rację. Na Harrego w drugim tomie Harry Potter i Komnata Tajemnic czekało śmiertelne niebezpieczeństwo, ale dla dobra fabuły – musiał się z nim zmierzyć. 

W książce Mały potterownik. Zgredek twórcy bardzo dokładnie analizują sceny, w których ten się pojawił. Tłumaczą jego dobre intencje, a także powiązania z innymi czarodziejami. Zgredek zaczyna bowiem jako skrzat zmuszony do posłuszeństwa rodzinie Malfoyów, ale coraz częściej buntuje się przeciwko ich wyborom. 

Zgredek w Hogwarcie

Z kolei scena z podstępem Harry’ego i skarpetką należy do jednych z najbardziej emocjonalnych oraz satysfakcjonujących. To chwila, w której bohaterowi zostaje zwrócona wolność i otrzymuje on możliwość decydowania o samym sobie.

Zgredek jest wolnym skrzatem.

Dzięki temu twistowi Zgredek trafia do Hogwartu, a czytelnicy Małego potterownika mogą zerknąć za kulisy jego miejsca pracy i nowego domu. Na rozkładówkach Helen Brady oglądamy Zgredka pracującego w kuchniach, odwiedzającego Harry’ego w skrzydle szpitalnym, przynoszącego wiadomości do biblioteki czy pomagającego odnaleźć Pokój Życzeń. Jest też oczywiście wątek jego wielkiej miłości do skarpetek, robótek na drutach oraz coraz bardziej fantazyjnej garderoby.

Dwa zupełnie różne oblicza odwagi

Hagrid i Zgredek zestawieni obok siebie są niemal swoimi przeciwieństwami. Jeden jest potężnym półolbrzymem, drugi małym i delikatnym skrzatem domowym. Łączy ich jednak znacznie więcej, niż mogłoby się wydawać: prostolinijność, ogromne serce, lojalność wobec przyjaciół oraz odwaga, która w kluczowych momentach okazuje się ważniejsza niż siła czy pochodzenie.

Właśnie dlatego tak dobrze sprawdzają się jako bohaterowie dwóch nowych tomów Małego potterownika. Książki porządkują znane z serii fakty, przypominają mniej oczywiste sceny i pozwalają spojrzeć na obie postacie z większą uwagą. Dla fanów Harry’ego Pottera to przede wszystkim szalenie przyjemny powrót do bohaterów, bez których cały czarodziejski świat byłby po prostu uboższy.

FAQ – Mały potterownik. Hagrid i Zgredek

Czym jest seria Mały potterownik?

Mały potterownik to seria ilustrowanych przewodników po bohaterach świata Harry’ego Pottera. Każdy tom skupia się na jednej postaci, przypominając najważniejsze wydarzenia z jej udziałem, relacje, cechy charakteru oraz mniej oczywiste ciekawostki.

O kim są nowe tomy Małego potterownika?

Najnowsze części serii poświęcono Hagridowi oraz Zgredkowi. To bohaterowie drugoplanowi, którzy odegrali jednak bardzo ważną rolę w życiu Harry’ego Pottera i wielokrotnie udowadniali swoją odwagę oraz lojalność.

Czego można dowiedzieć się z książki Mały potterownik. Hagrid?

Książka przypomina najważniejsze momenty z udziałem Hagrida, ale zawiera też mniej oczywiste informacje dotyczące jego życia, charakteru i codzienności. Czytelnicy mogą m.in. zajrzeć do jego chatki i sprawdzić, co nosi w swoich przepastnych kieszeniach.

O czym opowiada Mały potterownik. Zgredek?

Tom poświęcony Zgredkowi prowadzi czytelnika przez najważniejsze etapy jego historii: od pierwszego spotkania z Harrym Potterem, przez informacje o służbie rodzinie Malfoyów i odzyskanie wolności, aż po pracę w Hogwarcie.

Dlaczego skarpetka jest tak ważna w historii Zgredka?

W świecie Harry’ego Pottera skrzat domowy odzyskuje wolność, gdy otrzyma ubranie od swojego pana. Harry wykorzystuje tę zasadę i sprawia, że Lucjusz Malfoy nieświadomie wręcza Zgredkowi skarpetkę, dzięki czemu skrzat staje się wolny.

Co łączy Hagrida i Zgredka?

Choć pod względem wyglądu są niemal swoimi przeciwieństwami, łączy ich prostolinijność, wielkie serce, ogromna lojalność wobec przyjaciół oraz odwaga. Obaj wielokrotnie ryzykują własnym bezpieczeństwem, żeby pomóc Harry’emu.

Czy warto sięgnąć po Mały potterownik. Hagrid i Mały potterownik. Zgredek?

Tak, szczególnie jeśli dobrze znacie serię o Harrym Potterze i chcecie przypomnieć sobie mniej oczywiste szczegóły dotyczące jej bohaterów. Oba tomy zbierają rozproszone po całym cyklu informacje i pozwalają spojrzeć na Hagrida oraz Zgredka z nieco innej perspektywy.

Dla kogo jest seria Mały potterownik?

To propozycja zarówno dla młodszych czytelników dopiero poznających świat Harry’ego Pottera, jak i dla wieloletnich fanów, którzy chcą wrócić do ulubionych bohaterów i sprawdzić, ile szczegółów z ich historii nadal pamiętają.

Artykuł Cholibka! Hagrid i Zgredek w Małym potterowniku pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Wilk
➜ Seria: Seria z Poczwarką
➜ Autor: Saša Stanišić
➜ Ilustracje: Regina Kehn
➜ Tłumaczenie: Małgorzata Gralińska
➜ Wydawnictwo: Dwie Siostry
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Kozioł ofiarny

Kemi nie jest entuzjastą lasu, biwaków oraz bliskiego przebywania ze swoimi rówieśnikami w czasie, gdy mógłby pozostać w samotni swojego pokoju. Mimo to trafia na wakacyjny obóz, na który rodzice wysłali też większość z jego szkolnych kolegów. 

Jednym z nich jest Jörg – chłopak, który pełni w grupie bezwolną funkcję kozła ofiarnego. Kemi dzieli z nim domek. Zna sytuację kolegi i wie, że nie ma on łatwego życia z Marko oraz jego przybocznymi, ale jednocześnie odczuwa ulgę, że sam nie jest obiektem drwin i prześladowań. Do czasu, bo wewnętrznie nie godzi się jednak na takie traktowanie kolegi.

Milcząca większość

To kwintesencja bycia nastolatkiem – robienie czegoś przeciwnego, niż chce się zrobić oraz trzymanie buzi na kłódkę, kiedy wewnętrzny głos krzyczy z poczucia niesprawiedliwości. 

Stanišić nie opowiada tej historii z perspektywy ofiary ani sprawcy. Interesuje go postronny obserwator. Ktoś, kto mógłby zmienić bieg wydarzeń, ale z wygody, strachu lub przez brak pewności siebie tego nie robi. Autor daje do zrozumienia, jak w łatwy sposób stać się częścią przemocowej sytuacji, pozostając zupełnie biernym. Im więcej osób przymyka oko na niewłaściwie zachowanie rówieśników, tym daje prześladowcom większe przyzwolenie na to, co ma miejsce.

Kim jest wilk?

Wilk pojawia się w tej książce nie tylko w tytule. Zwierzęca postać odwiedza Kemiego nocą. Przenika do jego snów. Zjawia się, gdy doświadczenia minionego dnia stają się dla bohatera wyjątkowo przytłaczające i trudne do przepracowania. Wilk, który jest zarazem dziką bestią oraz podobnym do psa symbolem przywiązania, staje się uosobieniem wewnętrznego konfliktu. Może być strachem przed staniem się kolejną ofiarą albo materializacją tego, czego Kemi nie potrafi wypowiedzieć na głos. 

Rzeczywistość w Wilku przeplata się z bujną wyobraźnią chłopaka. Czasem nie wiadomo, czy widzi on rzeczy, których nie ma – czy może dostrzega je wyraźniej niż pozostali. Taki zabieg odzwierciedla emocje głównego bohatera, pozwalając głębiej zanurzyć się w fabułę.

Las i człowiek, za którym można się wstawić

Kemi zaczyna działać dopiero wtedy, gdy strach o Jörga staje się większy, niż strach o samego siebie. Narracja książki jest bardzo klarowna i może pomóc nastolatkom w głośniejszym zabieraniu głosu, ale także śmielszym zwracaniu się do dorosłych o pomoc. Choć trzeba przyznać, że dorośli w tej książce nie zawsze reagują we właściwy sposób. Ich sama obecność może być niewystarczająca, co nie znaczy, że nie warto próbować zainteresować ich swoją sprawą. 

Ciekawie wybrzmiewa też wątek lasu. W pewnym momencie można go odczytać, jako miejsce, które nie obroni się samo przed działaniem człowieka – podobnie jak niektórzy ludzie potrzebuje wsparcia oraz wstawienia się w jego imieniu. Za sprawą takiego zabiegu tworzy się w Wilku klamra kompozycja, która spina fabułę i pozwala jej mocniej wybrzmieć w finale.

O czym jest Wilk Sašy Stanišicia?

To książka dla nastolatków o tym, jak trudno być nastolatkiem. Jak trudno być innym, gdy grupa nie toleruje inności. O wstydzie, gdy wybiera się milczenie zamiast działania; o strachu i odwadze, która nie zawsze oznacza zwycięstwo. 

Wilk zdobył Deutscher Jugendliteraturpreis 2024 i znalazł się na liście White Ravens 2024. To książka pod wieloma względami niepozorna, skupiona przede wszystkim na międzyludzkich relacjach czy potrzebie zabierania głosu (nie zawsze w kwestiach, które są ważne). Dzięki kontrastowym, bardzo dobrze wpisującym się w narrację ilustracjom, zachęci do lektury nawet tych, którzy rzadziej sięgają po lekturę. Rekomenduję ją czytelnikom powyżej 11. roku życia. Sprawdzajcie dostępność Wilka na stronie Wydawnictwa Dwie Siostry.

FAQ – Wilk Sašy Stanišicia

Czy Wilk jest książką o bullyingu i przemocy rówieśniczej?

Tak. Jednym z najważniejszych tematów powieści jest przemoc rówieśnicza, ale Saša Stanišić nie koncentruje się wyłącznie na sprawcy i ofierze. Pokazuje przede wszystkim udział osób stojących z boku.

Dlaczego Kemi nie broni Jörga od razu?

Kemi zdaje sobie sprawę z niesprawiedliwości, ale jednocześnie boi się sam zostać odrzucony. Chce pozostać częścią grupy i nie zwracać na siebie uwagi. Jego zachowanie dobrze pokazuje mechanizm konformizmu i konflikt między potrzebą przynależności, a własnym poczuciem dobra i zła.

Czy Wilk ma dobre zakończenie?

Wilk nie proponuje prostego, bajkowego rozwiązania wszystkich problemów. Stanišić pokazuje raczej, że nie każdą krzywdę można natychmiast naprawić. Ważniejsza staje się decyzja, by przestać biernie patrzeć i nie pozostawić drugiej osoby samej.

Artykuł Wilk – recenzja książki Sašy Stanišicia o przyzwoleniu na przemoc pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Zjawisko „Sephora kids” bywa przedstawiane jako niewinna zabawa w dorosłość, chęć naśladowania mam – tak jak kiedyś mierzenie ich szpilek. Ale to nie jest zabawa, a próba upodobnienia się za wszelką cenę do własnego wyglądu, zmienionego, zniekształconego przez filtry z social mediów. 

➜ Tytuł: Moje doskonale niedoskonałe ciało
➜ Scenariusz: Debbie Tung
➜ Rysunki: Debbie Tung
➜ Tłumaczenie: Joanna Kończak
➜ Wydawnictwo: Nasza Księgarnia
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Dziecięce podążanie za kanonem „piękna”

Media społecznościowe pokazują młodym ludziom twarze wygładzone i te ze zmienionymi przez filtry lub programy graficzne rysami. Magicznie znikają pory, zaczerwienienia i cienie pod oczami, zmieniają się proporcje nosa, ust oraz kości policzkowych. Wzorzec piękna nie jest współcześnie trudny do osiągnięcia – jest biologicznie niemożliwy.

Liczne badania dotyczące filtrów na TikToku wykazują związek między używaniem efektów poprawiających wygląd a większym niezadowoleniem z twarzy czy ciała. Nastolatka, która ogląda ulepszoną wersję siebie, później może uznać prawdziwe odbicie za to gorsze i nieatrakcyjne.

Krem przeciwzmarszczkowy w szkolnym plecaku

Odpowiedzią na nieistniejące niedoskonałości staje się długa lista zakupów. Analizując popularne filmy o pielęgnacji oglądane przez dzieci i nastolatki, można dostrzec obecność produktów, w których pojawiają się silne składniki aktywne oraz substancje, mogące wywoływać podrażnienia lub alergiczne kontaktowe zapalenie skóry.

Dermatolodzy przestrzegają, że młoda, zdrowa skóra zwykle nie potrzebuje retinolu, kosmetyków przeciwstarzeniowych ani intensywnego złuszczania. Bez wskazań specjalisty preparaty te mogą powodować pieczenie, zaczerwienienie i naruszenie bariery ochronnej skóry.

Zjawisko coraz częściej określa się jako kosmetykoreksję – nieformalną nazwę kompulsywnego pielęgnowania i poprawiania skóry. Dermatolożka Agnieszka Bliżanowska mówi Onetowi wprost: „Social media stworzyły nierealny standard skóry”. Nie chodzi o demonizowanie subtelnego błyszczyka czy sporadycznej maseczki. Niepokojące jest przekonanie, że jedenastoletnia twarz wymaga „pracy”, kosmetyków oraz wieloetapowej pielęgnacji.

Debbie Tung pokazuje, jak zaczyna się poprawianie siebie

Właśnie dlatego warto sięgnąć po Moje doskonale niedoskonałe ciało Debbie Tung. To autobiograficzny komiks o dorastaniu, problemach z obrazem własnego ciała i stopniowym uzależnianiu samooceny od wyglądu. 

Bohaterka, choć żyła przed erą TikToka, doświadczyła podobnego mechanizmu stopniowego pozbywania się pewności siebie. Najpierw pojawiła się pozornie niewinna uwaga – mama skomentowała nadmierny apetyt Debbie, przestrzegła przed dokładkami i zasugerowała dietę. Zrobiła to zapewne z troski, jednak w głowie dziewczynki uruchomiła proces myślowy, że jej ciało jest czymś wymagającym naprawy.

Komentarze rodziny łączą się z ocenami rówieśników i obrazami szczupłych kobiet obecnymi w popkulturze. Debbie stopniowo uzależnia samopoczucie od wagi, tego czy mieści się w jeansy i ile kalorii udało jej się „nie zjeść”. Gdy chudnie, czuje satysfakcję. Kiedy liczba na wadze choć trochę rośnie, karci się, ogranicza jedzenie i ćwiczy jeszcze intensywniej. 

Znęcałam się nad ciałem, dzięki któremu żyłam. I podskórnie czułam, że żadna zmiana wyglądu zewnętrznego nie naprawi bałaganu wewnątrz mnie.

Debbie Tung, Moje doskonale niedoskonałe ciało, str. 143

Problemy z jedzeniem i akceptacją

Komiks pokazuje zarówno głodzenie się, jak i kompulsywne objadanie, ale nie zamyka się tylko na kwestie jedzenia. Opowiada o potrzebie ciągłego poprawiania siebie: ukrywania skóry pod makijażem, kontrolowania sylwetki i oglądania własnego ciała cudzymi oczami. Dzisiejsza nastolatka znacznie częściej niż na wagę, zerka w przedni aparat swojego telefonu, – przez filtr wygładzający skórę albo film przedstawiający wieloetapową pielęgnację.

Moje doskonale niedoskonałe ciało jest więc ważne również dla rodziców. Pokazuje, że „pielęgnowanie” w sobie braku akceptacji może być długotrwałym procesem, a żeby je zapoczątkować wystarczy tylko nieprzemyślany żart o porcji jedzenia, komentarz o cerze albo zachwyt nad tym, że dziecko schudło. Dorośli mogą nie zauważyć, że pochwała „dyscypliny” wzmacnia zachowania, za którymi kryją się lęk, poczucie winy i przekonanie, że na akceptację trzeba sobie zasłużyć.

Nie zakazuj kosmetyków – szukajcie równowagi

Makijaż i pielęgnacja mogą być dobrą zabawą oraz sposobem wyrażania siebie. Niepokój powinno budzić jednak, gdy nastolatka albo nastolatek nie chcą pokazać twarzy bez filtra, boją się zrezygnować z kolejnego produktu albo używają silnych składników bez konsultacji z dermatologiem.

Samo zakazywanie nie wystarczy. Potrzebna jest rozmowa o tym, dlaczego wielu z influencerów nie kieruje się dobrem swoich widzów, ale są głosem tych, którzy zarabiają na dziecięcej niepewności. Warto zapytać nie tylko, co znajduje się w kremie, ale przede wszystkim: dlaczego młoda osoba uważa, że go potrzebuje?

Debbie Tung przypomina, że ciało i twarz nie są projektami, które decydują o szczęściu lub niepowodzeniu człowieka. Warto przestać uczyć młodych ludzi, że bez ciągłego poprawiania siebie nie zasługują na spokój i akceptację otoczenia. Młodzież żyje w szalenie trudnych czasach. Dzięki taki książkom młodzi ludzie mogą spojrzeć na kwestie wyglądu w szerszej perspektywie.

Polecam Moje doskonale niedoskonałe ciało osobom powyżej 11 lat. Sprawdzajcie dostępność komiksu na stronie Wydawnictwa Nasza Księgarnia. Przeczytajcie także moją recenzję poprzedniej książki tej autorki, czyli Wszystko w porządku.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym jest komiks Moje doskonale niedoskonałe ciało Debbie Tung?

Moje doskonale niedoskonałe ciało to autobiograficzny komiks o dojrzewaniu, presji wyglądu oraz zaburzonej relacji z jedzeniem i własnym ciałem. Debbie Tung pokazuje, jak komentarze rodziny, oceny rówieśników i nierealistyczne wzorce piękna mogą sprawić, że nastolatka zaczyna uzależniać swoją wartość od wagi i wyglądu.

Dla kogo jest książka Moje doskonale niedoskonałe ciało?

Komiks jest przeznaczony przede wszystkim dla nastolatków, ale warto polecić go także rodzicom, nauczycielom i wychowawcom. Pomaga zrozumieć, że pozornie niewinne uwagi o porcji jedzenia, wadze, cerze czy ubraniu mogą wpływać na sposób, w jaki młoda osoba postrzega siebie.

Jakie problemy nastolatków porusza Debbie Tung?

Autorka pisze o niezadowoleniu z ciała, odchudzaniu, głodzeniu się, kompulsywnym objadaniu, nadmiernych ćwiczeniach oraz potrzebie ukrywania wyglądu pod makijażem. Pokazuje również, jak łatwo dbanie o siebie może zamienić się w ciągłe kontrolowanie i karanie własnego ciała.

Czym jest trend Sephora kids?

Sephora kids to popularne określenie dzieci i młodszych nastolatek, które pod wpływem TikToka, Instagrama oraz internetowych influencerek kupują wiele kosmetyków i tworzą rozbudowane rutyny pielęgnacyjne. Często sięgają przy tym po produkty przeznaczone dla skóry dojrzałej lub wymagającej specjalistycznej pielęgnacji.

Czym jest kosmetykoreksja?

Kosmetykoreksja to nieformalna nazwa nadmiernej lub kompulsywnej potrzeby pielęgnowania i poprawiania skóry. Może objawiać się kupowaniem kolejnych kosmetyków, częstym zmienianiem rutyny oraz przekonaniem, że bez makijażu twarz nie wygląda wystarczająco dobrze.

Jak rodzice mogą rozmawiać z dzieckiem o kosmetykach i wyglądzie?

Zamiast wyłącznie zakazywać zakupów, warto zapytać, dlaczego dziecko uważa dany kosmetyk za potrzebny i skąd dowiedziało się o produkcie. Pomocna może być rozmowa o filtrach, retuszu, reklamach, współpracach influencerskich oraz o tym, że naturalna skóra ma pory, zmienia się i nie wygląda jak obraz z ekranu.

Czy Moje doskonale niedoskonałe ciało jest książką o ciałopozytywności?

Komiks można odczytać zarówno w kontekście ciałopozytywności, jak i ciałoneutralności. Debbie Tung nie przekonuje, że każdego dnia trzeba zachwycać się swoim wyglądem. Pokazuje raczej, że ciało nie powinno być traktowane jako estetyczne zjawisko do podziwiania, ale coś, dzięki czemu możemy żyć, funkcjonować oraz realizować swoje pasje.

Dlaczego warto przeczytać komiks Debbie Tung razem z nastolatkiem?

Wspólna lektura może stać się punktem wyjścia do rozmowy o jedzeniu, odchudzaniu, filtrach, makijażu, kosmetykach i presji rówieśniczej. Książka pomaga nazwać zachowania, które na pierwszy rzut oka wyglądają jak dbanie o siebie, ale mogą wynikać z lęku przed oceną i brakiem akceptacji własnego wyglądu.

Artykuł Moje doskonale niedoskonałe ciało kontra idealna twarz z TikToka pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Questwick. Stolica Przygody
➜ Autor: Roch Urbaniak
➜ Ilustracje: Roch Urbaniak
➜ Wydawnictwo: Muduko
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Questwick, czyli hołd dla RPG-ów

Czy Questwick to najlepsza książka tego autora? Pod kątem fabularnym – zdecydowanie! Roch Urbaniak, znany dotąd przede wszystkim jako malarz, ilustrator oraz autor serii o Papierniku, tym razem wymalował nam świat, niczym godny następca samego Terry’ego Pratchetta. Podobieństwo jest zadziwiające – ten sam przewrotny, błyskotliwy humor, nietuzinkowi bohaterowie, absurdalne instytucje oraz przygody na śmierć i życie, które nigdy nie są tylko prostą potyczką dobra ze złem.

Nawet tutejsza Straż wzbudza podobne skojarzenia, jak jej odpowiednik ze Świata Dysku. Nie oznacza to jednak, że Questwick próbuje naśladować uniwersum Pratchetta. Sam autor jako główne źródło inspiracji wskazuje sesje RPG, w których nawet najbardziej podniosłą opowieść Mistrza Gry gracze – prędzej czy później – wzbogacają żartami i całkowicie nieprzewidywalnymi decyzjami. Cała książka została pomyślana jako hołd dla klasycznych sesji fabularnych. 

Na czym polega gra książkowa Questwick. Stolica Przygody?

Czytelnik wciela się w podrzędnego hodowcę wąsatej rzepy, który otrzymuje od swojej społeczności jedyną w swoim rodzaju szansę. Może opuścić rodzinne strony i przeżyć epicką przygodę w Questwick – mieście przyciągającym zwyczajnych zjadaczy chleba, marzących o sławie, skarbach i zapisaniu się w annałach bohaterskich podań.

Nie wystarczy jednak przekroczyć bram miasta i efektownie dobyć miecza. Poszukiwanie przygód zostało tu do cna sformalizowane. Trzeba odstać swoje w kolejce, skonfrontować się z urzędnikiem i dopełnić formalności w oficjalnej Gildii Poszukiwaczy Przygód. Dopiero po uiszczeniu odpowiedniej opłaty można otrzymać przydział do pierwszej misji. Tak się składa, że naszego bohaterowi przypada sprawa… skradzionej kiełbasy. 

Nie brzmi to jak legendarna misja? Nie dajcie się zwieść. Podczas decydowania o dalszych losach bohatera możecie wplątać go w znacznie poważniejsze kłopoty. Wolno działać zgodnie z własnym sumieniem, zachowawczo wybierać najbezpieczniejsze rozwiązania albo pozwolić sobie na odrobinę – lub zdecydowany nadmiar – szaleństwa.

W tej grze nie ma jednego słusznego zakończenia

Książki paragrafowe zazwyczaj oferują kilka alternatywnych zakończeń, ale często prowadzą czytelnika przez wiele tych samych scen. Mapa możliwych doświadczeń pozostaje przez to dość ograniczona. W przypadku Questwicka wygląda to jednak inaczej. Poszczególne decyzje potrafią wyprowadzić historię daleko poza główny nurt opowieści i doprowadzić do kilkunastu bardzo różnych finałów.

Roch Urbaniak prawdopodobnie konstruował fabułę tak, jak tworzy się przygodę do gry RPG. Pisał główny wątek, po czym zatrzymywał się i zastanawiał, co w danym momencie mogliby zrobić gracze/czytelnicy. Następnie rozwijał alternatywne scenariusze, czasem prowadząc wątki z powrotem do głównej historii, a czasem do osobnych, mniej lub bardziej niefortunnych finałów. Co ważne, nawet najbardziej niemądra decyzja ma przynieść czytelnikowi satysfakcjonującą i odpowiednio rozbudowaną sieć fabularną. 

Dlatego śmierć nie musi oznaczać tutaj zaraz zupełnej porażki. Bywa puentą świetnego żartu albo wynikiem brawurowej głupoty.

Jak grać w Questwick i orientować się w paragrafach?

Teoretycznie do rozpoczęcia przygody potrzebujecie tylko książki i ołówka. W praktyce bez notowania pewnych informacji prędzej czy później się pogubicie. Polecam pobrać ze strony wydawcy plik „Notatki bohatera” i wydrukować go, dzięki czemu nie będziecie musieli pisać bezpośrednio po egzemplarzu. Oficjalna karta oraz errata są dostępne przy opisie książki w sklepie Muduko. 

Możecie również korzystać z wewnętrznego, tylnego skrzydełka książki, na którym znajduje się miejsce na:

• Punkty Fabuły – potrzebne do odblokowywania określonych wydarzeń i możliwości;
• Epilogi – pozwalające poznać dalsze losy postaci oraz dodatkowe informacje o świecie;
• Perły Powrotu – działające trochę jak zapis gry i umożliwiające cofnięcie się do konkretnego paragrafu po niefortunnej decyzji.

Czasami trzeba zaznaczyć również informacje wewnątrz samej książki. Najlepiej robić to ołówkiem albo prowadzić własną kartę. Perły Powrotu są szczególnie dobrym rozwiązaniem, ponieważ pozwalają ryzykować bez konieczności rozpoczynania całej wyprawy od początku. 

Uwaga: wydawca udostępnił także erratę dotyczącą niewielkiego błędu redakcyjnego. Warto zapoznać się z nią przed rozpoczęciem gry.

Ta książka jest nieodkładalna

W klasycznej powieści można łatwo rzucić okiem, ile stron pozostało do końca rozdziału. Tutaj na jednej stronie znajduje się nawet kilka paragrafów, a historia nakazuje wertowanie książki z początku niemal na koniec, żeby już za chwilę ponownie odesłać czytelnika kilkaset stron „do tyłu”.

Zaznaczanie postępu bywa więc trudne, ale właściwie okazuje się zupełnie niepotrzebne. Od Questwicka po prostu trudno się oderwać. Nie czytamy go po to, żeby dotrzeć do ostatniej strony, ale żeby dowiedzieć się, jak wpłyną nasze decyzje na losy bohatera. Książka liczy 384 strony, jednak jej rzeczywista objętość zależy od wybranej drogi i liczby rozpoczętych wypraw. 

Okładka godna podróżniczego ekwipunku

Questwick. Stolica Przygody oferuje nie tylko rozbudowaną zabawę fabularną. Książkę także bardzo dobrze wydano. Okładka ma przyjemną, chropowatą fakturę, przypominającą płótno albo papier czerpany, oraz złote uszlachetnienia. Szczególnie efektownie połyskuje oko smoka. Wewnętrzne strony stylizowano natomiast na wiekowe, przechowywane przez lata karty podróżniczego dziennika. 

Mała prywata: pamiętam, że podobne „postarzanie stron” po raz pierwszy zrobiło na mnie wrażenie w 2586 krokach Andrzeja Pilipiuka. Był 2007 rok, miałam piętnaście lat i zachwyciłam się tym zabiegiem tak bardzo, że niedługo później przepadłam w książkach tego autora. Mam nadzieję, że ktoś teraz trafi właśnie na Questwick i w podobny sposób odkryje twórczość Rocha Urbaniaka.

Jak wyglądają ilustracje Rocha Urbaniaka?

Czytelnicy serii o Papierniku zostali przyzwyczajeni do charakterystycznych kolorów, wyjątkowych detali oraz wizualnego rozmachu artysty. Ilustracje w Questwicku są nieco bardziej minimalistyczne i skromniejsze pod względem palety barw, ale robią podobnie duże wrażenie. Tym razem obrazy powstały dopiero po ukończeniu fabuły, podczas gdy we wcześniejszych książkach Urbaniaka to namalowana scena często stawała się początkiem opowieści. 

Zastanawiam się, jak prezentowałaby się ta historia wydana na wzór Widma nad Arkham – w większym formacie, może nawet w kilku tomach. Obecnej formie również trudno jednak wiele zarzucić. Jest poręczna i bez problemu można zabrać ją w wakacyjną podróż, chociaż ma mniej kolekcjonerski charakter.

Dla kogo jest Questwick. Stolica Przygody?

To bardzo dobra propozycja dla miłośników gier paragrafowych, sesji RPG, nieliniowych gier komputerowych oraz humorystycznego fantasy. Spodoba się czytelnikom, których przyciągają światy pokrewne Światu Dysku, choć Questwick posiada zdecydowanie własną „osobowość”.

Może być również świetną alternatywą dla gier wideo. Zapewnia sprawczość, możliwość zapisywania postępów, odkrywanie kolejnych ścieżek oraz satysfakcję płynącą z podejmowania decyzji.

Czy jest to najlepsza książka Rocha Urbaniaka? Fabularnie nie mam wątpliwości. Autor nie tylko zbudował oryginalne uniwersum, lecz także oddał czytelnikowi część władzy nad jego losami. Mam nadzieję, że będzie ten świat dalej rozwijał. Questwick wydaje się bowiem zdecydowanie zbyt interesującym miejscem, żeby po jednej przygodzie spokojnie spakować ekwipunek i wrócić do hodowania rzepy.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Wydawnictwa Muduko.

FAQ – Questwick. Stolica Przygody Rocha Urbaniaka

O czym jest Questwick. Stolica Przygody?

Questwick. Stolica Przygody to humorystyczna gra książkowa fantasy, w której czytelnik wciela się w hodowcę rzepy marzącego o bohaterskiej karierze. Po dotarciu do tytułowego miasta otrzymuje pierwsze zadanie i sam decyduje, jak potoczy się dalsza historia.

Kim jest autor książki Questwick. Stolica Przygody?

Autorem tekstu i ilustracji jest Roch Urbaniak – malarz, ilustrator i twórca książek związanych z fantastyką oraz opowiadaniem historii obrazem. W Questwicku połączył swoje doświadczenie plastyczne z konstrukcją inspirowaną sesjami RPG.

Czy Questwick jest książką paragrafową?

Tak. Fabuła została podzielona na ponumerowane paragrafy, między którymi czytelnik przemieszcza się zgodnie z podejmowanymi decyzjami. Nie czyta więc książki od pierwszej do ostatniej strony, ale wybiera własną drogę przez historię.

Na czym polega gra w Questwick. Stolica Przygody?

Czytelnik wybiera kolejne działania bohatera, zapisuje zdobywane Punkty Fabuły i Epilogi oraz korzysta z Pereł Powrotu, które działają podobnie do zapisów w grze komputerowej. Poszczególne decyzje prowadzą do nowych przygód, alternatywnych ścieżek i różnych zakończeń.

Czy Questwick przypomina Świat Dysku Terry’ego Pratchetta?

Książka może przywodzić na myśl Świat Dysku ze względu na przewrotny humor, absurdalne instytucje, nietypowych bohaterów oraz zderzenie wielkich fantastycznych przygód z biurokracją i codziennymi problemami. Nie jest jednak kopią twórczości Pratchetta – jej najważniejszym źródłem inspiracji są sesje RPG.

Dla kogo jest książka Questwick. Stolica Przygody?

To propozycja dla miłośników humorystycznego fantasy, gier paragrafowych, sesji RPG i nieliniowych gier komputerowych. Może spodobać się także czytelnikom Świata Dysku oraz osobom szukającym angażującej alternatywy dla rozrywki przed ekranem.

Czy Questwick sprawdzi się jako książka na wakacje?

Tak. Duża liczba ścieżek i zakończeń sprawia, że książka może zapewnić rozrywkę na wiele dni. Jest przy tym na tyle poręczna, że można zabrać ją w podróż i rozgrywać kolejne przygody bez komputera, konsoli czy dodatkowych graczy.

Czy warto przeczytać Questwick. Stolica Przygody?

Warto, szczególnie jeśli lubi się książki wymagające aktywnego udziału. Questwick łączy rozbudowaną fabułę, błyskotliwy humor, liczne wybory oraz charakterystyczne ilustracje Rocha Urbaniaka. To jedna z tych historii, od których trudno się oderwać nawet po wyjątkowo niefortunnym zakończeniu pierwszej wyprawy.

Artykuł Czy „Questwick” to najlepsza książka Rocha Urbaniaka? pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek to pierwszy tom fantastycznej serii w nowym, odświeżonym wydaniu Wydawnictwa SQN WOW. Powieść Anety Jadowskiej zyskała ilustracje Magdaleny Babińskiej, które wydają się dojrzalsze oraz bardziej adekwatne w kontekście wieku swoich odbiorców. 

Książkę rekomendowałabym przede wszystkim dzieciom powyżej 10. roku życia, które są już bardziej wymagające od młodszych czytelników i dobrze odnajdują się w nieco poważniejszej fantastyce.

➜ Tytuł: Franek i Finka. Tom 1. Cyrk martwych makabresek
➜ Seria: Franek i Finka
➜ Autorka: Aneta Jadowska
➜ Ilustracje: Magdalena Babińska
➜ Wydawnictwo: SQN WOW!
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Magiczne wakacje Franka i Finki

Głównymi bohaterami jest rodzeństwo, a precyzyjniej rzecz ujmując – bliźnięta Franek i Finka, które lada dzień mają obchodzić swoje 11. urodziny. Zanim jednak to nastąpi, ich umysły są nieco przytępione zaklęciem zapomnienia. Rodzice chcąc chronić dzieci przed rozczarowaniem, ukryli przed nimi magiczne pochodzenie.

Kiedy mama bliźniąt zaczyna poważnie chorować, Franek i Finka muszą na czas wakacji trafić do dziadka. Dziadka, który nie tylko jest cyrkowym maestro, ale tak się składa – zamieszkuje również zupełnie inny, alternatywny świat. To właśnie tam, pozbawieni wszelkich filtrów oraz chroniących ich zaklęć, Franek i Finka poznają swoją prawdziwą naturę. 

Wraz z odkrywaniem kolejnych tajemnic, dostrzegają jednak jak bardzo różnią się od siebie i jak wiele niebezpieczeństw czycha na tych, którzy nie znają zasad gry, w którą zostali wciągnięci.

Ambitna fantastyka dla dzieci, którą błyskawicznie się pochłania

Aneta Jadowska stworzyła powieść niebywale angażującą, naszpikowaną magicznymi odniesieniami i stworzeniami – a jednocześnie zaskakująco konsekwentną oraz oryginalną. Elementy klasycznej fantastyki łączą się tutaj z historią młodzieżową, emocjonalnym studium oswajania choroby czy też walką ze strachem i niepewnością o własną „wystarczalność”. 

Odkrywanie w sobie magii ognia czy podstaw nekromancji prowadzi także do pytań o to, jak bardzo jesteśmy w stanie przesunąć wewnętrzne granice, żeby odważyć się zmierzyć z przeciwnościami. Autorka czyni ze śmierci jednego z bohaterów. Nie stwarza jednak ponurego kosiarza, ale oswaja czytelnika ze zjawiskiem umierania – jego powszechnością i nieuchronnością.

Finka nie zlekceważyła słów brata. Przez ostatnie dni nauczyła się, że czasem nic nie jest takie, jakie się wydaje. A bebeszków należy słuchać. I choć nie widziała martwej magii, ufała Frankowi (…). Byli w tym razem. A jej bebeszki podpowiadały, że Nero Mortusowi nie można ufać. Elfy były natomiast zbyt pewne siebie i być może zarozumiałe, by w pełni docenić zagrożenie.

Aneta Jadowska, Franek i Finka. Tom 1. Cyrk martwych makabresek, Rozdział 34. Letni dwór i gorące przyjęcie, str. 353

Ważne tematy w atrakcyjnej formie

Pod cyrkowymi sztuczkami, magią, smokami, zaklęciami i niezwykłymi istotami kryje się opowieść o lęku o najbliższych, dojrzewaniu do odpowiedzialności oraz potrzebie zrozumienia tego, co trudne.

Mam wrażenie, że Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek to bogate źródło wartościowych i mądrych aluzji, upakowanych w subtelnej oraz atrakcyjnej formie. Weźmy również choćby wątek związany z obecnością zwierząt w cyrkowej codzienności. Narracja wyraźnie sugeruje, że w sektorze rozrywki nie ma miejsca na przemoc oraz choćby dyskomfort zwierząt. Bardzo pochwalam i doceniam ten kierunek.

Nowe wydanie z barwionymi brzegami

Możecie być pewni, że sięgając po tę powieść, wciągniecie się w fabułę bez reszty. Szczerze mówiąc, po skończonej lekturze poczułam smutek, że to już koniec. Pocieszający jest jedynie fakt, że Franek i Finka to trylogia więc będą jeszcze okazję do spotkania z bohaterami. 

Nowa edycja od Wydawnictwa SQN WOW – z barwionymi brzegami oraz odmienioną identyfikacją graficzną – to przysłowiowa wisienka na torcie książki, po którą zdecydowanie warto sięgnąć w trakcie wakacji. Zwłaszcza, jeżeli szukacie fantastyki dla dzieci, która nie ucieka od trudnych emocji oraz naprawdę mrocznych antagonistów.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Wydawnictwa SQN.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym jest książka Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek?

Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek to pierwszy tom serii fantasy dla dzieci Anety Jadowskiej. Opowiada o jedenastoletnich bliźniętach, które trafiają na wakacje do dziadka prowadzącego magiczny cyrk i odkrywają swoje niezwykłe pochodzenie oraz ukryte zdolności.

Kto napisał książkę Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek?

Autorką książki jest Aneta Jadowska, znana z fantastyki dla dorosłych oraz młodszych czytelników. Ilustracje do nowego wydania przygotowała Magdalena Babińska.

Dla jakiego wieku jest Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek?

Książkę polecam przede wszystkim dzieciom od około 10. roku życia. Choć ma przygodowy charakter i dużo humoru, pojawiają się w niej także trudniejsze tematy, takie jak choroba mamy, wizja śmierci, strach, nekromancja i poczucie odpowiedzialności.

Czy Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek to książka fantasy?

Tak, to książka fantasy dla dzieci i młodszej młodzieży. W powieści pojawiają się magia, alternatywny świat, smoki, niezwykłe stworzenia, cyrkowe tajemnice oraz bohaterowie odkrywający własne nadnaturalne zdolności.

Czy Cyrk martwych makabresek jest straszny?

Książka nie jest horrorem, ale ma mroczniejsze elementy. Tytułowy cyrk, nekromancja, temat śmierci i choroby mogą być intensywne dla bardzo wrażliwych dzieci. Jednocześnie autorka pokazuje te wątki w sposób mądry oraz oswajający.

Czy trzeba czytać serię Franek i Finka po kolei?

Tak, najlepiej zacząć od tomu Cyrk martwych makabresek, ponieważ to właśnie tutaj czytelnik poznaje Franka, Finkę, ich rodzinę, magiczne pochodzenie oraz zasady świata stworzonego przez Anetę Jadowską.

Czym wyróżnia się nowe wydanie książki Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek?

Nowe wydanie SQN WOW ma odświeżoną identyfikację graficzną, ilustracje Magdaleny Babińskiej oraz barwione brzegi. Dzięki czemu książka wygląda bardziej dojrzale i atrakcyjnie dla starszych dzieci oraz młodszej młodzieży.

Czy Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek nadaje się na wakacje?

Tak, to bardzo dobra książka na wakacje, zwłaszcza dla czytelników lubiących dłuższe, wciągające historie fantasy. Akcja zaczyna się od wyjazdu do dziadka, ale szybko zamienia się w pełną magii, tajemnic i niebezpieczeństw przygodę.

Dlaczego warto przeczytać Franek i Finka. Cyrk martwych makabresek?

Warto przeczytać tę książkę, ponieważ łączy dynamiczną przygodę, fantastyczny świat, humor i emocjonalną głębię. To powieść fantasy, która traktuje młodych czytelników poważnie, a jednocześnie daje im historię pełną magii, niezwykłych stworzeń oraz rodzinnych tajemnic.

Artykuł Franek i Finka – magiczne wydanie powieści fantasy dla dzieci na wakacje pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Przy Czarze Ognia znacznie ciekawsze wydaje mi się przyjrzenie samej okładce. Mam bowiem wrażenie, że to właśnie ta czwarta okładka serii najdobitniej pokazuje, jak ciekawa jest ta polska interpretacja kultowego uniwersum.

Moim zdaniem Harry Potter i Czara Ognia ma najciekawszą z czterech polskich okładek, które dotychczas ukazały się w tym cyklu. Mogłabym nawet zaryzykować stwierdzeniem, że jest odważniejsza i bardziej intrygująca od pierwowzoru…

➜ Tytuł: Harry Potter i Czara Ognia. Polska okładka z barwionymi brzegami
➜ Autorka: J. K. Rowling
➜ Ilustracje: Kaja Bajowska
➜ Tłumaczenie: Andrzej Polkowski
➜ Wydawnictwo: Media Rodzina
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Czara Ognia – tom, który potrzebował mocnej okładki

Warto podkreślić, że pierwsze trzy części serii to opowieść przede wszystkim o dość młodych bohaterach, którzy nie są jeszcze nastolatkami lub nie do końca weszli w etap dojrzewania. Jasne, to historie dalekie od stereotypowych szkolnych lektur. W tych tomach nie brakowało przecież mrocznych tajemnic, czarnej magii, mnóstwa niebezpieczeństw czy czyhających na ich życie antagonistów, ale Hogwart wciąż pozostawał tym bezpiecznym miejscem, który pełnił funkcję swego rodzaju enklawy. Czara Ognia zdecydowanie zmieniła jego postrzeganie.

To książka o zauważalnie większej objętości, bardziej widowiskowa i niepokojąca. Mistrzostwa Świata w Quidditchu, Turniej Trójmagiczny, smoki, jezioro pełne tajemniczych istot, labirynt oraz tragiczny w skutkach finał, po którym nic nie jest już takie samo. Czwarty tom potrzebował okładki, która nie będzie wyłącznie estetyczna. Kai Bajkowskiej udało się zawrzeć na niej to, czego można spodziewać się po zawartości.

Dlaczego okładka Czary Ognia jest najciekawsza?

Okładka Kamienia Filozoficznego otwierała całą polską serię i pokazywała, że Harry, Ron i Hermiona mogą zostać narysowani inaczej niż w najbardziej rozpoznawalnych zagranicznych wydaniach. Płyną łódką w stronę swojego przeznaczenia, ale tuż pod nimi, na tafli jeziora odznaczają się niepokojące czarne cienie.

Komnata Tajemnic i Więzień Azkabanu pozwalały docenić spójny koncept na nową oprawę wizualną. Szczególnie trzeci tom wprowadzał ciemniejszy, bardziej klaustrofobiczny nastrój. Ale dopiero jednak Czara Ognia wydaje się najbardziej pogłębiona w kontekście interpretacji książki. Jest w niej ruch wody, znaczący moment historii, w której Harry pokazuje, kim naprawdę jest. Ta ilustracja sprawia wrażenie, że mamy przed sobą książkę z wielowymiarową, głęboką opowieścią – taką, jaka seria o Potterze jest w rzeczywistości.

Kaja Bajowska i spójne spojrzenie na Pottera

O samej Kai Bajowskiej pisałam szerzej już przy okazji pierwszej polskiej okładki Harry’ego Pottera, dlatego tutaj ważniejsze wydaje mi się nie to, kim jest ilustratorka, ale jak jej styl w tym konkretnym przypadku się rozwija, a właściwie odsłania. Wystarczy bowiem spojrzeć na barwione brzegi tomów ustawionych jeden obok drugiego. Z tej kompozycji wyłania się spójny obrazek – coś, co prawdopobnie będzie miało też swoją kontynuację w kolejnych częściach (czyżby była to różdżka?).

W Czarze Ognia ponawia się również dynamiczna kompozycja, ekspresja postaci i filmowe myślenie kadrem, które mogliśmy dostrzec już wcześniej. Czwarty tom jest naturalnie bardziej dramatyczny, ale przez to lepiej wydobywa własną interpretację znanego świata. Harry Potter nie potrzebuje bowiem okładki, która tylko „ładnie wygląda”, ale takiej, która rozumie przesłanie oraz znaczenie tego konkretnego tomu.

Czy warto kupić Czarę Ognia z polską okładką?

Jeśli ktoś zbiera nowe polskie wydania Harry’ego Pottera, odpowiedź jest dość oczywista. Czara Ognia będzie jednym z najważniejszych tomów w całej kolekcji, bo wizualnie i objętościowo robi największe wrażenie z dotychczasowych odsłon.

Jeśli ktoś nie planował kupować kompletnego cyklu, ale zastanawia się nad jednym wydaniem na prezent – również postawiłabym właśnie na ten tom. I nie mam na myśli samej historii (bo akurat moją ulubioną częścią jest Harry Potter i Więzień Azkabanu), ale zakładam, że kolekcjonerzy mają zestaw książek w którymś z wydań, jednak chcieliby mieć w swoim zbiorze różne edycje. 

To dobra propozycja prezentowa dla fanów Harry’ego Pottera, entuzjastów ładnych wydań (nie tylko ze względu na barwione brzegi, ale także piękne uszlachetnienia folią na okładce, humorystyczną wyklejkę czy obrazki wewnątrz tomu), dla starszych czytelników wracających do serii po latach i wszystkich tych, którzy lubią, kiedy klasyka dostaje nową, autorską oprawę.

Najciekawsza okładka z dotychczasowych czterech

Najbardziej lubię w tej okładce, że nie próbuje uwięzić Pottera w nostalgicznym obrazku. Owszem, i tak porusza sentymentalne struny, bo trudno inaczej patrzeć na serię, z którą dorastało tak wielu czytelników. Ale jednocześnie pokazuje, że dobrze znaną historię można jeszcze raz objąć świeżym spojrzeniem i pokazać w zupełnie nowy sposób.

Sprawdzajcie dostępność Harry Potter i Czara Ognia. Polska okładka z barwionymi brzegami na stronie Wydawnictwa Media Rodzina.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedź

Czy Harry Potter i Czara Ognia ma polską okładkę Kai Bajowskiej?

Tak. Harry Potter i Czara Ognia. Polska okładka z barwionymi brzegami to czwarty tom serii w nowej polskiej oprawie przygotowanej przez Kaję Bajowską. Książka ukazała się nakładem Wydawnictwa Media Rodzina.

Czym wyróżnia się polska okładka Czary Ognia?

Okładka Czary Ognia szczególnie dobrze oddaje przełomowy charakter czwartej części serii: widowiskowość Turnieju Trójmagicznego, większe napięcie oraz bardziej mroczny ton opowieści.

Czy Czara Ognia to najładniejsza polska okładka Harry’ego Pottera?

To kwestia gustu, ale Czara Ognia ma wyjątkowo mocny potencjał wizualny. Łączy ruch, magię, zagrożenie i dramatyzm, dlatego można ją uznać za najciekawszą z dotychczasowych polskich okładek Kai Bajowskiej.

Czy nowe wydanie Czary Ognia ma barwione brzegi?

Tak. Wydanie ma barwione brzegi, twardą oprawę, 752 strony, ilustracje Kai Bajowskiej i przekład Andrzeja Polkowskiego.

Czy warto kupić Harry’ego Pottera i Czarę Ognia z polską okładką?

Tak, szczególnie jeśli ktoś zbiera nowe polskie wydania Harry’ego Pottera albo szuka tomu, w którym kolekcjonerski charakter edycji najmocniej spotyka się z dramaturgią samej historii.

Artykuł Harry Potter i Czara Ognia z polską okładką. Dlaczego to najlepsza odsłona tej edycji? pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

W największym skrócie – to książka o planowaniu makiety kolejowej, układach torowych, ruchu pociągów, przestrzeni, krajobrazie i technicznej stronie tego hobby. W szerszym jednak sensie to także opowieść o tym, że modelarstwo kolejowe jest jedną z najbardziej złożonych i satysfakcjonujących form tworzenia. Łączy cierpliwość, wyobraźnię, wiedzę techniczną, zamiłowanie do detalu i radość obserwowania świata.

➜ Tytuł: Modelarstwo kolejowe
➜ Autorzy: Ralph Zinngrebe, Frank Zarges
➜ Tłumaczenie: Jerzy Majszczyk
➜ Wydawnictwo: Alma-Press
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Modelarstwo kolejowe, czyli własny świat w pomniejszonej skali

Modelarstwo kolejowe może wydawać się hobby dość niszowym, ale wystarczy zajrzeć do środka tej książki, żeby zrozumieć jak rozbudowane oraz pełne pasjonatów jest to uniwersum. Makietę kolejową można określić jako wycinek rzeczywistości, w którym rządzą określone prawa logiki – pociągi muszą mieć dokąd jechać, stacje powinny znajdować się w odpowiednich odstępach, tory powinny tworzyć funkcjonalny układ, a krajobraz ma pomagać w opowiadaniu historii.

Autorzy Modelarstwa kolejowego prowadzą czytelnika od ogólnej koncepcji do coraz bardziej szczegółowych rozwiązań. Uzmysławiają, że zanim zacznie się budować, trzeba pomyśleć o przestrzeni, skali, rodzaju ruchu, przeznaczeniu makiety i własnych możliwościach. Przy tego typu hobby bardzo łatwo przedobrzyć, a później znacznie trudniej zmieścić ten założony, rozdmuchany plan w budżecie oraz czasie.

Poradnik nie tylko dla zaawansowanych modelarzy

Z drugiej jednak strony, dużą zaletą tej książki jest jej praktyczny charakter. Modelarstwo kolejowe nie jest albumem tylko do biernego oglądania, choć zdjęcia oraz przykłady makiet mogą ogromnie zainspirować i zachwycać. To jednak przede wszystkim przewodnik, który pomaga uporządkować wiedzę i uniknąć najczęstszych błędów na początku drogi związanej z modelarstwem kolejowym. 

Początkujący znajdą tu informacje o tym, jak planować układ torów, myśleć o przestrzeni i projektować ruch kolejowy na makiecie. Bardziej doświadczeni pasjonaci mogą z kolei potraktować tę książkę jako źródło inspiracji, podpowiedzi oraz pomysłów na udoskonalenie własnych projektów. To praktyczne kompendium prowadzące krok po kroku od pierwszej własnej makiety do wystawy i naprawdę „zawodowych” efektów.

Dlaczego modelarstwo kolejowe tak wciąga?

Modelarstwo kolejowe ma w sobie coś z majsterkowania, projektowania, ale i z zabawy oraz bardzo poważnej pracy koncepcyjnej. Uczy cierpliwości, bo każdy etap wymaga ekstremalnej precyzji. Rozwija myślenie przestrzenne czy pozwala ćwiczyć koncentrację, ponieważ drobne elementy wymagają skupienia. Oferuje też ogromną satysfakcję, bo efekt pracy można zobaczyć, dotknąć, uruchomić i można nim także podzielić się z innymi.

To hobby może zainteresować dorosłych, ale też starsze dzieci oraz nastolatków – zwłaszcza jeśli lubią oni pociągi, konstrukcje, planowanie albo zabawę w tworzenie własnych światów. Modelarstwo kolejowe łączy różne kompetencje: techniczne, plastyczne, historyczne i narracyjne. Pozwala odtwarzać realne linie kolejowe, inspirować się konkretną epoką albo zbudować własną, nieco futurystyczną kolejową krainę.

#TataTeżCzyta2026 – wspólny projekt dziecka i ojca

Warto też wspomnieć, że Modelarstwo kolejowe bierze udział w akcji #TataTeżCzyta2026, ogólnopolskiej kampanii Fundacji Powszechnego Czytania, która zachęca ojców, dziadków, wujków i opiekunów do wspólnej lektury z dziećmi. 

Wydawnictwo Alma-Press dołączyło do tej inicjatywy, a książka Franka Zargesa i Ralpha Zinngrebego została wskazana jako propozycja odpowiednia dla dzieci i młodzieży. I trudno się temu dziwić: to tytuł, który może stać się pretekstem nie tylko do czytania, ale także do rozmowy, planowania, wspólnego majsterkowania i budowania relacji wokół jednej pasji. 

Czy warto sięgnąć po książkę Modelarstwo kolejowe?

Moim zdaniem tak – szczególnie jeśli ktoś marzy o własnej makiecie, ale nie wie, od czego zacząć. Modelarstwo kolejowe pomaga przejść od ogólnego zachwytu nad miniaturowymi pociągami do konkretnego planu prywatnej realizacji. To książka, która pomoże uchronić przed przypadkowymi zakupami czy też zbyt ambitnym projektem.

Nie jest to poradnik wyłącznie dla tych, którzy mają już warsztat, narzędzia i doświadczenie. To także dobra propozycja dla osób, które dopiero odkrywają, że modelarstwo kolejowe może być czymś bardziej imponującym niż kolekcjonowanie lokomotyw. Może być sposobem na kreowanie własnego świata – z torami, krajobrazem i opowieścią, która zaczyna się wtedy, gdy pierwszy pociąg opuszcza stację.

Sprawdzajcie dostępność Modelarstwa kolejowego na stronie Wydawnictwa Alma-Press.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym jest książka Modelarstwo kolejowe?

Modelarstwo kolejowe Franka Zargesa i Ralpha Zinngrebego to praktyczny poradnik dla osób zainteresowanych budową własnej makiety kolejowej. Książka pokazuje, jak planować układ torów, projektować krajobraz, myśleć o ruchu pociągów i stopniowo tworzyć własny świat w miniaturze.

Dla kogo jest książka Modelarstwo kolejowe?

To książka dla początkujących modelarzy, pasjonatów kolei, starszych dzieci, młodzieży i dorosłych, którzy chcą lepiej zrozumieć, jak powstaje makieta kolejowa. Sprawdzi się także jako inspiracja dla rodziców i opiekunów szukających wspólnego, rozwijającego hobby z dzieckiem.

Czy Modelarstwo kolejowe nadaje się dla początkujących?

Tak. Książka może być dobrym punktem startowym dla osób, które dopiero zaczynają interesować się modelarstwem kolejowym. Pomaga uporządkować podstawowe pojęcia, pokazuje znaczenie planowania i podpowiada, jak uniknąć przypadkowych decyzji przy budowie pierwszej makiety.

Czego można się nauczyć z książki Modelarstwo kolejowe?

Z książki można dowiedzieć się, jak zaplanować makietę kolejową, dobrać układ torów, zaprojektować przestrzeń, stworzyć realistyczny krajobraz i pomyśleć o ruchu pociągów. To poradnik łączący techniczne wskazówki z inspiracjami dotyczącymi budowania scenografii.

Czy modelarstwo kolejowe to dobre hobby dla dzieci?

Modelarstwo kolejowe może być bardzo dobrym hobby dla starszych dzieci i nastolatków, szczególnie tych, które interesują się pociągami, konstruowaniem, majsterkowaniem albo tworzeniem własnych światów. Wymaga cierpliwości i dokładności, dlatego najlepiej sprawdza się przy wsparciu dorosłych.

Dlaczego modelarstwo kolejowe rozwija wyobraźnię?

Budowa makiety kolejowej wymaga nie tylko składania torów i ustawiania modeli, ale także tworzenia całej miniaturowej rzeczywistości. Trzeba zaplanować krajobraz, stacje, tunele, mosty, drogi i ruch pociągów. Dzięki temu modelarstwo kolejowe rozwija myślenie przestrzenne, kreatywność i umiejętność projektowania.

Czy książka Modelarstwo kolejowe nadaje się na prezent?

Tak. To dobry prezent dla miłośników pociągów, pasjonatów makiet, osób lubiących majsterkowanie oraz rodzin, które szukają wspólnego projektu. Książka może zainspirować do rozpoczęcia nowego hobby albo pomóc uporządkować wiedzę osobom, które już interesują się modelarstwem.

Artykuł Modelarstwo kolejowe – poradnik dla początkujących i pasjonatów tworzenia makiet pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

To przygodowa, psychologiczna książka dla młodych (i całkiem dorosłych) czytelników o tym, dlaczego nie warto tłamsić oraz uciszać swoich emocji.

➜ Tytuł: Królestwo Pięciu Krain
➜ Autorka: Aleksandra Srokowska-Ziółkowska
➜ Ilustracja okładkowa: Joanna Czarnecka
➜ Wydawnictwo: Skórka Pomarańczy
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

O czym jest Królestwo Pięciu Krain?

Miałam już przyjemność opowiadać Wam o Wydawnictwie Skórka Pomarańczy. Jego wydawczyni oraz autorka książek Aleksandra Srokowska-Ziółkowska jest specjalistką od naturalnego oswajania z ważnymi tematami, dotyczącymi samoświadomości czy samoakceptacji.

Muszę jednak przyznać, że choć znałam jej wcześniejsze książki, Królestwo Pięciu Krain absolutnie zmiotło mnie z planszy. Słowo daję, takiej opowieści jeszcze nie czytałam!

Wszystko zaczęło się od złości. A dokładniej: od złości Maksa w stosunku do ojca, który tak się składa – był władcą Królestwa Pięciu Krain. Chłopak i zarazem młody książę, zamiast zmierzyć się z tym, co czuje i zdobyć na szczerą rozmowę, postanawił pójść nieco na skróty. Pewne nieopatrzne zaklęcie wystarczyło, żeby mieszkańcy całego archipelagu stracili po jednej bardzo ważnej emocji.

Ktoś nieostrożny, mógłby wyjść z założenia, że np. pozbycie się smutku, to prawie jak zrobienie komuś przysługi, prawda? Może się wydawać, że gdyby miało się wybór, nie chciałoby być się smutnym czy wystraszonym. Autorka bardzo dobitnie udowadnia jednak, że świat bez emocji to… prawdziwe utrapienie.

Maks razem ze swoim przyjacielem Noblenem musi bezzwłocznie wyruszyć w podróż przez pięć wysp i naprawić liczne szkody, które wydarzyły się od tego czasu. Każda z krain powiązana jest ze stratą jednej emocji: Medryni muszą radzić sobie chwilowo bez wstrętu, Ferroni strachu, Lirianie smutku, Arbolanowie złości, a Nobloni radości. Żeby odwrócić skutki zaklęcia i przywrócić ład w Królestwie, bohaterowie muszą dotrzeć do źródeł każdej wyspy i połączyć ze sobą zdobyte tam krople. Ktoś jednak cały czas depcze im po piętach…

Fantasy psychologiczne dla młodych czytelników

Z jednej strony Królestwo Pięciu Krain można czytać jako klasyczną powieść przygodową. Występuje w niej motyw drogi, są liczne tajemnice, niebezpieczeństwa oraz przeszkody. Każda kraina zostaje zamieszkana przez inną nację – autorka wspięła się tutaj na wyżyny kreatywności. Przyznaję, że gdyby jakieś studio gier zdecydowało się wziąć ten tytuł pod swoje skrzydła, to każdy gracz byłby zachwycony zróżnicowaniem następujących po sobie map.

Autorka nie ogranicza się jednak tylko do prostej fantastyki. Ona zanurza się głębiej, dotykając powracających wyrzutów sumienia, wstydu, żałoby czy potrzeby bycia usłyszanym. Książka jest więc doskonałym połączeniem między, nomen omen, emocjonującą lekturą fantasy, a lekką w odbiorze powieścią psychologiczną. 

Zaskakująca jest przenikliwość Aleksandry Srokowskiej-Ziółkowskiej oraz jej zmysł logicznego łączenia wątków. Nie można niczego zarzucić narracji i dialogom – tym wewnętrznym, a także tym prowadzonym między bohaterami. Wsłuchajcie się w nie, a następnie wyciągnijcie jak najwięcej dla samych siebie.

– Ostatnio całkiem często wydaje mi się, że walka o to, by czegoś nie czuć, szczególnie smutku i złości, bywa bardziej wyczerpująca, niż pozwolenie sobie na przeżycie tych emocji.

Aleksandra Srokowska-Ziółkowska, Królestwo Pięciu Krain, Rozdział trzydziesty czwarty, str. 150

Dlaczego warto przeczytać Królestwo Pięciu Krain?

Najważniejszym morałem (choć w przypadku tej historii wskazanie jednego wydaje się sporym uproszczeniem) jest pozwolenie sobie na złość, strach, smutek. Usłyszenie własnych potrzeb i pragnień – sprzeciwienie się, gdy nie czujemy się z czymś dobrze. Autorka wyraźnie zaznacza, że w całej tej koncepcji nauki wsłuchiwania się w wewnętrzny głos, nie chodzi o traktowanie siebie jak pępka świata. Ważne, żeby pamiętać, że nie jest się centrum wszystkiego – a mimo to, jest się szaleniem ważnym. 

Królestwo Pięciu Krain to więc książka przygodowa, ale i bardzo mądra opowieść, która ubogaci wnętrze każdego czytelnika. Polecam ją odbiorcom powyżej 9 lat.

Sprawdzajcie dostępność tej pozycji na stronie Wydawnictwa Skórka Pomarańczy.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym jest książka Królestwo Pięciu Krain?

Królestwo Pięciu Krain Aleksandry Srokowskiej-Ziółkowskiej to powieść fantasy o Maksie, synu władcy Królestwa, który pod wpływem złości rzuca zaklęcie zaburzające działanie emocji na wszystkich wyspach. Żeby odwrócić jego skutki, chłopak wyrusza w podróż do pięciu krain, z których każda związana jest z innym uczuciem.

Dla kogo jest Królestwo Pięciu Krain?

Królestwo Pięciu Krain sprawdzi się przede wszystkim u młodych czytelników, którzy lubią powieści przygodowe, fantasy, tajemnice i wyprawy przez niezwykłe krainy. To także dobra książka dla dzieci oraz młodzieży zainteresowanych tematami emocji, relacji, wstydu, poczucia winy i dojrzewania.

Czy Królestwo Pięciu Krain jest książką fantasy?

Tak, Królestwo Pięciu Krain jest powieścią fantasy. Pojawia się w niej magiczne królestwo, zaklęcie, wyprawa przez pięć wysp, tajemnicza postać podążająca za bohaterami oraz wyraźnie zbudowany świat przedstawiony. Jednocześnie fantasy służy tu rozmowie o emocjach i dojrzewaniu.

Czy warto przeczytać Królestwo Pięciu Krain?

Tak, warto przeczytać Królestwo Pięciu Krain, zwłaszcza jeśli szuka się książki dla młodych czytelników, która łączy przygodę z głębszym przesłaniem. To opowieść dobrze skonstruowana, mądra i emocjonalnie uważna, a jednocześnie atrakcyjna fabularnie dzięki motywowi podróży.

Artykuł Kim będziemy, gdy przestaniemy odczuwać emocje? Recenzja książki ,,Królestwo Pięciu Krain” pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Król złodziei
➜ Autorka: Cornelia Funke
➜ Ilustracje: Anna Jedlikowska
➜ Tłumaczenie: Anna i Miłosz Urbanowie
➜ Wydawnictwo: Kropka
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Kiedy zostaje już tylko brat

Najważniejsza w tej opowieści jest relacja Prospera i Bo, choć intrygujących wątków znajdziecie tutaj co niemiara. Dwóch braci trafia do Wenecji, bo rodzina po śmierci matki chłopaków ma zamiar ich rozdzielić. Mały Bo ma zostać przygarnięty, Prosper – jako starszy i mniej „uroczy” – trafi do ośrodka w zupełnie innym mieście. 

Funke dobrze wie jak przyciągnąć uwagę czytelnika. Odbiorca natychmiast zaczyna się zastanawiać, dlaczego ktoś może być tak okrutny jak ciotka chłopców, ale jednocześnie zaczyna kibicować dzieciom, by ci nie dali się złapać. 

Dwie różne role głównych bohaterów 

Prosper to chłopiec zmuszony do roli opiekuna, ale nadal wciąż dziecko, które samo powinno mieć kogoś dorosłego przy swoim boku. Jego odpowiedzialność za młodszego Bo jest przejmująca. Chłopak nie tylko go pilnuje, ale i podejmuje ważne decyzje oraz stara się ukrywać strach, pozostawiając Bo w stanie nieustannej beztroski.

Bo z kolei wnosi do tej historii czułość i gadulstwo. Jest uroczy, czasem nieprzewidywalny. Jego dziecięca otwartość i długi język zagęszczają akcję, bo w świecie opartym na sekretach każde zbyt szczere wyznanie przesuwa fabułę w nieoczekiwaną stronę.

Dzieci sprytniejsze od dorosłych

W Królu złodziei dzieci są samodzielne oraz zaskakująco zaradne. Może nawet czasami ta samodzielność zostaje ukazana w sposób zbyt jaskrawy. Rodzeństwo, Osa, Mosca i Riccio mieszkają w opuszczonym kinie. Otaczają się rówieśnikami (w mniejszym i większym stopniu), których traktują jak rodzinę z wyboru – to zbierania osób, która została odtrącona lub uciekła z miejsca, gdzie nie była dobrze traktowana. 

Narracja pozwala wierzyć, że dom nie zawsze zaczyna się od dorosłych i konkretnego adresu. Czasem wystarczy lojalność, reklamówka z najważniejszymi drobiazgami oraz plan na wspólną przyszłość. Funke nie idealizuje sytuacji swoich bohaterów. W tle cały czas wybrzmiewają pytania: czy dzieci powinny musieć być dzielne? Czy ich spryt to wynik przypadku, a może zbyt wcześnie porzuconego dzieciństwa? Mimo to, bohaterowie otrzymują namiastkę poczucie bezpieczeństwa, a czytelnik ma nadzieję, że ich przyjaźń będzie trwała wiecznie.

Dorośli, którym nie zawsze można ufać

Dorośli w tej książce są problematyczni. Czasem antypatyczni, śmieszni, czasem zwyczajnie godni pogardy. Istotną postacią jest na przykład Victor Getz – detektyw, który rusza śladem dwojga braci, przy okazji odkrywając znacznie więcej sekretów, niż powinien. 

To postać niemal filmowa, nietuzinkowa i wprowadzająca do historii inny rodzaj dorosłości. Nie będę odbierać czytelnikom przyjemności odkrywania jego roli, ale warto zaznaczyć, że Funke znakomicie rozpisuje bohaterów drugiego planu. Właściwie każdy z nich ma własną tajemnicę oraz jest wielowymiarowym istnieniem, wymykającym się tylko koncepcji literackiej.

Wenecja, która Was oczaruje

Akcja książki rozgrywa się z kolei w Wenecji – idealnym mieście, żeby pokazać rozmaite zakamarki, ale także wprowadzić bardziej fantastyczny element związany z pewną karuzelą. Funke opisuje to miejsce tak szczegółowo i sugestywnie, że trudno nie mieć ochoty natychmiast tam wrócić albo pojechać po raz pierwszy.

To Wenecja zaułków, kanałów, mostów, wilgoci, śladów przeszłości i miejsc, w których można po prostu zniknąć. To w końcu przestrzeń odpowiednia do zabawy w chowanego z dorosłymi. Autorka pokazuje miasto, w którym łatwo się zgubić, ale też na każdym kroku można coś odkryć. Wenecja w tej książce pasuje do tej historii – nie tylko ze względu na wąskie uliczki, ale także maski i wiarę, że każdy może być przez chwilę tym, kim tylko chce.

Król Złodziei i tajemnica, której nie warto zdradzać

No dobrze, ale trzeba powiedzieć też co nieco o tytułowym Królu Złodziei, czyli Scipio. To jedna z najbardziej intrygujących postaci tej powieści. Nie chcę zdradzać zbyt wiele, bo jego historia jest jedną z największych przyjemności lektury. Wystarczy powiedzieć, że nie tylko przewodzi dziecięcej grupie i ma wokół siebie aurę legendy. Fascynuje, bo sam wydaje się człowiekiem, który coś przed światem ukrywa.

W pewnym momencie fabuły pojawia się zlecenie, które całkowicie zmienia stawkę opowieści. To właśnie sprawia, że historia z przygodowej narracji o dzieciach ukrywających się w Wenecji, staje się fantastyczno-filozoficznym rozważaniem o dorastaniu, młodości, tęsknocie i pragnieniu bycia kimś innym. Dzieci marzą o dorosłości, dorośli tęsknią za młodością, a między tymi pragnieniami znajduje się pytanie, czy naprawdę wiemy, czego chcemy, dopóki nie zobaczymy ceny spełnionego życzenia.

Ponad ćwierć wieku później ta książka nadal zachwyca

Król złodziei po raz pierwszy ukazał się już ponad ćwierć wieku temu (w 2000 roku), a zupełnie tego nie czuć. To jedna z tych powieści, które się nie starzeją. Książka dotyka uniwersalnej problematyki: strachu przed rozdzieleniem, potrzeby zaufania komuś, posiadania domu, odpowiedzialności za drugiego człowieka i marzeniu o miejscu, gdzie można być sobą. 

Kto zna Atramentowe serce, rozpozna u Cornelii Funke tę samą umiejętność tworzenia atmosfery oraz bohaterów z krwi i kości. Król złodziei ma w sobie również ten charakterystyczny magnetyzm: poczucie, że opowieść może otworzyć przed czytelnikiem drzwi do świata, którego nie chce się szybko opuszczać.

Dla kogo jest Król złodziei?

To bardzo dobra propozycja dla dzieci od około 9. roku życia – zwłaszcza tych, które lubią dłuższe, wielowątkowe powieści. Warto jednak pamiętać, że książka dotyka tematów wymagających rozmowy: śmierci mamy, osierocenia, ucieczki, lęku przed rozdzieleniem rodzeństwa i nieufności wobec dorosłych. Spodoba się także rodzicom więc śmiało można ją czytać całymi rodzinami. Będziecie czytelniczo rozpieszczeni, obiecuję.

Sprawdzajcie dostępność Króla złodziei na stronie Wydawnictwa Kropka.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym jest książka Król złodziei Cornelii Funke?

Król złodziei to powieść przygodowa o dwóch braciach, Prosperze i Bo, którzy po śmierci mamy uciekają do Wenecji, ponieważ dorośli chcą ich rozdzielić. To historia o braterstwie, lojalności, odwadze, dziecięcej samodzielności oraz pragnieniu dorastania.

Dla jakiego wieku jest Król złodziei?

Książkę polecam czytelnikom od około 9. roku życia. Najlepiej sprawdzi się u dzieci, które lubią dłuższe, wielowątkowe powieści.

Czy Król złodziei to książka fantasy?

Król złodziei nie jest klasyczną powieścią fantasy, choć pojawia się w niej subtelny element magiczny. Przez długi czas książka przypomina realistyczną opowieść przygodową o dzieciach ukrywających się w Wenecji.

Czy trzeba znać inne książki Cornelii Funke, żeby przeczytać Króla złodziei?

Nie, Król złodziei to samodzielna powieść i nie wymaga znajomości innych książek autorki. Czytelnicy, którzy lubią Atramentowe serce, mogą jednak rozpoznać w niej charakterystyczny styl Cornelii Funke.

Czy Król złodziei zestarzał się po latach?

Mimo że książka ma już ponad ćwierć wieku, jej tematy pozostają bardzo aktualne. Braterska więź, potrzeba bezpieczeństwa, pragnienie niezależności i pytanie o to, czy warto szybko dorosnąć, nadal przemawiają do współczesnych czytelników. To jedna z tych powieści, które opierają się na uniwersalnych emocjach.

Czy warto kupić nowe wydanie Króla złodziei?

Tak, szczególnie jeśli szukasz dla dziecka dłuższej, wciągającej powieści przygodowej. Nowe wydanie Króla złodziei sprawdzi się jako prezent dla dzieci od 9. roku życia, ale także jako lektura rodzinna dla tych, którzy lubią książki z tajemnicą, emocjami i pięknie zbudowanym światem.

Artykuł Czy dzieciństwo można odzyskać? ,,Król złodziei” i wielka tajemnica Wenecji pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Zielona dziewczynka. Czyli popołudnie, którego nie było
➜ Autorka: Anna Augustyniak
➜ Ilustracje: Kasia Augustyniak
➜ Wydawnictwo: Albus
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Zniknięcie Debory

Główną bohaterką jest Nutka. Kiedy ją poznajemy, rzeczywistość ma jeszcze pozory sielskiego, wiejskiego krajobrazu. Jest w nim dom, rodzina, codzienność, przestrzeń, w której powinno być miejsce na zabawę, rówieśników i dziecięcą swobodę. 

Tyle że Nutka coraz częściej ma poczucie, że jej życie nie należy wyłącznie do niej. Musi dostosowywać się do rodzinnej sytuacji, do nowych obowiązków, dorosłych niepodważalnych decyzji i niewypowiedzianych lęków. Dziewczyna nie od razu rozumie, co dzieje się z jej babcią – a być może wcale nie chce do końca tego rozumieć. 

Akcja zagęszcza się jednak, gdy podczas wizyty w wiejskim domku babci, znika czteroletnia siostra Nutki, czyli Debora. To wydarzenie wywołuje w bohaterce poczucie winy. Dziewczyna myśli, że powinna była lepiej jej pilnować. Tyle że autorka bardzo wyraźnie zaznacza w fabule, że odpowiedzialność za rodzeństwo nie powinna spoczywać na dziecku. 

Kim jest Zielona Dziewczynka?

Zielona Dziewczynka opowiada więc nie tylko o Alzheimerze, ale także o tym, jak w kryzysie rodzinnym dzieci bywają wciągane w świat dorosłych obowiązków. Czasem zbyt wcześnie muszą pomagać, rozumieć, dostosowywać się i rezygnować z tego, co powinno być ich naturalnym prawem: z beztroski.

Debora znika, ale zostawia po sobie ślad. Pewne wspomnienie – opowieść o Zielonej Dziewczynce. Można powiedzieć, że w tym miejscu zaczyna się kolejny rozdział książki. To moment, w którym fabuła – za pomocą symboliki baśniowego lisa – przekracza granicę realizmu i imaginacji.

Nie bez powodu Zieloną Dziewczynkę widzą właśnie babcia Anna i Debora. Obie znajdują się na granicy światów. Debora jest jeszcze bardzo mała, ale podatna na bujanie w obłokach. Babcia Anna coraz częściej przebywa natomiast w sferze wspomnień, w której czas nie do końca działa linearnie.

Zielona Dziewczynka jest więc kimś w rodzaju przewodniczki. To postać, dzięki której opowieść o chorobie otwiera się na pytania o to, czym właściwie jest obecność drugiego człowieka. Czy ktoś, kto nie uczestniczy już w naszej codzienności tak jak dawniej, naprawdę znika? A może trwa w nieco innej przestrzeni?

– Kiedy kogoś tracisz – powiedziała Zielona Dziewczynka – nie tracisz go raz. Tracisz go tysiące razy w ciągu każdego dnia. Tracisz to, w czym ten człowiek powinien uczestniczyć. (…) Tego będziecie się musieli nauczyć, ty i cała rodzina. Że babcia jest w pokoju swoich bardzo realnych wspomnień. I wyrywanie jej do waszej codzienności będzie ją bardzo bolało i przerażało. (…) 

Anna Augustyniak, Zielona Dziewczynka, str. 69

Rozmywanie się w czasie, czyli jak działa Alzheimer

Im bardziej opowieść zanurza się w symbolach, tym trafniej oddaje doświadczenie choroby. W demencji czas traci swoją oczywistą strukturę. To, co było, może nagle stać się teraźniejsze. To, co dzieje się teraz, staje się niezrozumiane lub przesunięte do innego etapu życia.

W tej książce granica między czasem i miejscem zaczyna się rozmywać. Obecność, wspomnienie, dzieciństwo, starość, dom, przeszłość i teraźniejszość zlewają się ze sobą. Nic wyraźnie nie oddziela tego, co było, od tego, co jest teraz. Zmysły nie nadążają za oczami. Autorka nie tłumaczy choroby wyłącznie pojęciami, lecz konstruuje narrację w taki sposób, żeby czytelnik mógł choć przez chwilę poczuć tę charakterystyczną dla tego stanu dezorientację oraz kruchość ludzkiego istnienia.

Ilustracje w Zielonej Dziewczynce

Szczególną rolę pełnią w tej książce ilustracje Kasi Augustyniak. Często pojawiają się pełnorozkładówkowe, jeden po drugim, następujące po sobie obrazy, które skutecznie zatrzymują czytelnika. Działają one jak pauzy w recytowanej poezji. Nie zawsze wiernie oddają to, co pojawia się w tekście. Są bardziej jakimś przebłyskiem wspomnienia, ulotnym momentem, który wpływa na całokształt odbioru Zielonej Dziewczynki.

Mocno nasycone kolory oraz graficzne kształty bawią się niedopowiedzeniami. Tworzą spójny obraz tego, co słyszymy czytając, z tym co jesteśmy w stanie dostrzec.

Zielona Dziewczynka a Listy do A.

To nie jest pierwsza książka o Alzheimerze, o której warto mówić w kontekście literatury dla młodych odbiorców. Równie istotnym tytułem, o którym wspominałam już kilka lat temu, są Listy do A. Mieszka z nami Alzheimer Anny Sakowicz. Książka o Anielce, która pisze listy do „pana A.”, czyli Alzheimera, próbując nakłonić go, by wyprowadził się od babci. Obie książki są potrzebne, ale bardzo od siebie różne.

Listy do A. pisane są z perspektywy dziecka, które nie wie, że jego bliska osoba choruje. Zielona Dziewczynka jest pod tym względem bardziej bezpośrednia. Stara się postawić w miejscu chorującego – tego, jak on się czuje. Czytelnik, podobnie jak Nutka, dochodzą do wielu wniosków stopniowo. Dzięki temu książka Anny Augustyniak oddaje sytuację dziecka, przed którym nikt nie tworzy szczelnej zasłony milczenia, ale które i tak musi samo poukładać sobie w głowie to, co widzi, słyszy i czuje.

Anna Augustyniak i trudne tematy w literaturze dziecięcej

Anna Augustyniak jest jedną z tych autorek, po których książki można sięgać w ciemno. To jedna z nielicznych twórczyń literatury dziecięcej, która nie stroni od trudnych tematów, ale potrafi je opakować w przystępną narrację oraz angażującą fabułę. Wcześniej pisała między innymi o depresji dziecięcej w Kałużysku, o nadpobudliwości psychoruchowej w Skoku i o napięciach społecznych oraz emocjonalnych w Mrówkach. 

W swoich książkach daje przestrzeń na rozmowę, uświadamia, ale nie przytłacza ciężarem nieuchronności. Pozwala wierzyć, że z każdej sytuacji jest jakieś wyjście.

Dla kogo jest Zielona Dziewczynka?

Najlepiej sprawdzi się u starszych dzieci oraz młodszej młodzieży – zwłaszcza u czytelników gotowych na historię wieloznaczną i emocjonalnie dość wymagającą. Może być ważna dla rodzin, w których pojawia się temat choroby neurodegeneracyjnej. Może także pomóc rozpocząć rozmowę o tym, dlaczego babcia lub dziadek zachowują się inaczej, dlaczego zapominają, boją się, złoszczą albo wracają myślami do przeszłości. 

Ale równie dobrze, może być też czytana jako opowieść o pamięci, stracie, odpowiedzialności i dziecięcym prawie do własnych emocji. Sprawdzajcie dostępność Zielonej Dziewczynki na stronie Wydawnictwa Albus.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym jest książka Zielona Dziewczynka. Czyli popołudnie, którego nie było?

Zielona Dziewczynka Anny Augustyniak to poetycka, poruszająca opowieść o Nutce, jej młodszej siostrze Deborze, babci Annie oraz chorobie Alzheimera, która stopniowo zmienia życie całej rodziny. Książka mówi o pamięci, stracie, dziecięcym poczuciu winy i o tym, że choroba jednej osoby wpływa na wszystkich bliskich.

Kto napisał książkę Zielona Dziewczynka?

Autorką książki Zielona Dziewczynka. Czyli popołudnie, którego nie było jest Anna Augustyniak, znana także z takich książek dla dzieci i młodzieży jak Mrówki, Skok czy Kałużysko.

Czy Zielona Dziewczynka to książka o Alzheimerze?

Tak, Zielona Dziewczynka jest książką o Alzheimerze, ale nie ma charakteru poradnika. Choroba pojawia się tu stopniowo, widziana oczami dziecka, które najpierw czuje niepokój, złość i niezrozumienie, a dopiero później zaczyna pojmować, co dzieje się z babcią.

Dla jakiego wieku jest książka Zielona Dziewczynka?

Książka najlepiej sprawdzi się u starszych dzieci i młodszej młodzieży. To lektura wymagająca emocjonalnie, dlatego warto czytać ją z uważnością, szczególnie wtedy, gdy temat choroby Alzheimera lub demencji dotyczy rodziny czytelnika.

Czy Zielona Dziewczynka jest smutną książką?

Tak, to książka poruszająca i momentami smutna, ale nie przygnębiająca. Anna Augustyniak pisze o chorobie, stracie i lęku z dużą delikatnością. W tej historii jest także miejsce na piękno, bliskość, czułość oraz próbę zrozumienia drugiego człowieka.

Czy Zielona Dziewczynka nadaje się do rozmowy z dzieckiem o chorobie babci lub dziadka?

Tak, książka może być dobrym punktem wyjścia do rozmowy o Alzheimerze, demencji, starzeniu się i zmianach zachowania bliskiej osoby. Warto jednak pamiętać, że to nie jest instruktażowy poradnik, lecz literacka opowieść, którą najlepiej omawiać z dzieckiem po lekturze.

Dlaczego warto przeczytać Zieloną Dziewczynkę?

Warto po nią sięgnąć, ponieważ w mądry i nieoczywisty sposób opowiada o Alzheimerze, pamięci, dziecięcym poczuciu winy oraz rodzinie, która musi nauczyć się funkcjonować w nowej rzeczywistości. To jedna z tych książek, które pomagają nazwać emocje, ale nie odbierają czytelnikowi prawa do własnej interpretacji.

Artykuł Książka o Alzheimerze dla dzieci i młodzieży. Recenzja ,,Zielonej Dziewczynki” pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.