Wydana przez Fundację Musszelka zachwyca nie tylko formą, ale także tym, w jaki sposób mówi o doświadczeniu bycia matką: z czułością, mądrością i bez powielanych klisz. To jeden z tych tytułów, który może stać się ważnym prezentem na Dzień Matki, ale też prawdziwie poruszyć kobiety przygotowujące się do porodu oraz te, które już od dawna noszą w sobie własne opowieści o macierzyństwie.

➜ Tytuł: Opowieści matek
➜ Autorka: Beata Frankowska
➜ Ilustracje: Czarli Bajka
➜ Wydawnictwo: Fundacja Musszelka
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

O czym są Opowieści matek i dlaczego to książka inna niż wszystkie?

Jest to książka, która nie podsuwa gotowych odpowiedzi, nie rozpisuje emocji w punktach i nie zamienia doświadczenia kobiety w zbiór praktycznych porad. Zamiast tego sięga po baśnie, mity i opowieści, czyli formy, które od wieków pomagały ludziom oswajać to, co najtrudniejsze do wypowiedzenia wprost. Macierzyństwo zostaje ukazane tutaj nie jako jednorodne i przewidywalne doświadczenie, lecz jako droga – pełna tęsknoty, nadziei, lęku, zmęczenia, miłości oraz przemiany.

Opowieści matek to książka skomponowana z czterech historii. Beata Frankowska nie zestawia ich ze sobą przypadkowo. Układa je według wyraźnej logiki, prowadząc czytelniczkę przez różne odsłony macierzyństwa oraz pokazując, że każda z tych dróg może wyglądać inaczej, a mimo to posiadać znaczące punkty styczne.

Cztery opowieści z czterech stron świata, czyli przemyślana droga przez macierzyństwo

W tej książce bardzo wyraźnie daje się odczuć, że dobór historii został przemyślany nie tylko pod kątem logicznym czy nawet literackim, ale też emocjonalnym. Każda z opowieści wnosi do narracji coś innego – razem tworząc wielogłos o pragnieniu posiadania dziecka, rodzeniu się do nowej roli, odpowiedzialności, stracie i sile matczynej więzi. Czytelniczka otrzymuje więc mapę doświadczeń, które wzajemnie się dopełniają i dopiero razem tworzą pełny obraz macierzyństwa.

Istotne jest również to, że każda z opowieści poprzedzona zostaje osobistym komentarzem autorki. Beata Frankowska dzieli się własnym doświadczeniem macierzyństwa i pokazuje, w jaki sposób te historie sprawdziły się w jej życiu – albo w życiu osób z jej bliskiego otoczenia. Dzięki temu książka zyskuje intymność, prawdę (żeby nie napisać, że staje się autentyczna) oaz wrażenie realnego towarzyszenia i bycia blisko czytelniczki.

Grenlandzka historia Kakuarszuk jako baśń o porodzie i wewnętrznym odrodzeniu

Pierwsza opowieść, historia Kakuarszuk z Grenlandii, należy do najpiękniejszych i najbardziej symbolicznych fragmentów całej książki. To baśń o kobiecie, która bardzo pragnie dziecka, ale nie może osiągnąć celu – mimo stosowanych rytuałów i prób. Jej droga okazuje się dłuższa, bardziej samotna oraz naznaczona wymagającą wędrówką. Nie prowadzi jednak tylko do spełnienia marzenia o macierzyństwie, lecz także do głębokiej przemiany wewnętrznej.

To właśnie przy okazji tej historii Opowieści matek najpełniej pokazują, że narodziny dziecka nie są jedynie biologicznym wydarzeniem w życiu kobiety. W tej historii poród staje się doświadczeniem duchowym, niemal inicjacyjnym. Kakuarszuk musi najpierw sama narodzić się na nowo, aby mogła zostać matką. 

Bardzo poruszający jest także obraz przyszłego dziecka przedstawionego jako lisek, który prowadzi swoją matkę przez poród. To opowieść eteryczna, delikatna i nasycona symbolami, a jednocześnie niosąca otuchę. Może być pociechą dla kobiet, które spodziewają się dziecka i przygotowują się do porodu.

Szindo z Tanzanii i opowieść o zmęczeniu, miłości oraz sile słów

Druga baśń, pochodząca z Afryki Wschodniej, wprowadza prostszą, bardziej bezpośrednią narrację, ale nie mniej porusza w ogólnym rozrachunku. Szindo jest samotną kobietą, której prośby zostają wysłuchane i która otrzymuje w darze dzieci. Kocha je, troszczy się o nie, ale czasami doświadcza także zmęczenia oraz napięcia. W chwili złości wypowiada słowa, które przynoszą bolesną – mogłoby się wydawać, że nieodwracalną w skutkach – konsekwencję. To historia niezwykle oszczędna, a przy tym bardzo przemawiająca do wyobraźni odbiorców.

Ta baśń nie idealizuje matki. Nie udaje, że miłość macierzyńska wymazuje frustrację, bezsilność czy przemęczenie. Przypomina jednak, że zmęczenie nie unieważnia odpowiedzialności za wypowiadane słowa. To baśń o kruchości relacji i o tym, jak wiele znaczy sposób, w jaki mówimy do dzieci. Ujmująca, mądra oraz mocno zapadająca w pamięć.

Przedwojenne Piaseczno, pamięć i historia matczynego doświadczenia

Szczególne miejsce w książce zajmuje opowieść osadzona bliżej naszego kulturowego kręgu, w przedwojennym, żydowskim Piasecznie. To właśnie tutaj Opowieści matek zaczynają jeszcze mocniej przekraczać granicę między baśnią a historią, między symboliczną narracją a pamięcią o świecie, którego już nie ma. 

Ta część wnosi do zbiorku dodatkową głębię, bo macierzyństwo przestaje być jedynie doświadczeniem osobistym, a zaczyna łączyć się także z tradycją, dziedziczeniem, opowieścią wspólnoty i losem kobiet wpisanych w konkretny czas i miejsce.

Właśnie dzięki temu książka Beaty Frankowskiej nie jest tylko zbiorem pięknych historii z odległych stron świata. Pokazuje, że opowieści matek są obecne także tu, blisko nas, w naszej kulturowej pamięci. To ważny kontrapunkt dla wcześniejszych baśni, bo przypomina, że doświadczenie macierzyństwa ma wymiar uniwersalny, ale zawsze przeżywane jest w określonym świecie, pośród konkretnych ludzi, języków czy historii.

Demeter i Persefona na nowo, czyli mit widziany oczami matki

Ostatnia opowieść przenosi czytelniczkę na Kretę i sięga po jeden z najbardziej rozpoznawalnych mitów, historię Demeter oraz Persefony. Mogłoby się wydawać, że to opowieść dobrze znana, niemal oswojona przez kulturę. W interpretacji Beaty Frankowskiej zyskuje jednak inny wymiar. Tym razem najważniejsza staje się perspektywa matki, kobiety, która cierpi, szuka i nie godzi się z utratą dziecka – połączona z dialogiem z córką.

To bardzo ciekawy wybór, bo właśnie w tym micie szczególnie wyraźnie widać, że macierzyństwo nie jest doświadczeniem zamkniętym wyłącznie w trosce oraz czułości. Niesie także lęk przed stratą, rozpacz po rozdzieleniu i bunt wobec tego, co nieodwracalne. Dzięki temu finał książki ma szczególny ciężar emocjonalny. Pokazuje, że opowieści matek nie kończą się na narodzinach ani nawet na codziennej opiece. Są również historiami o oddzielaniu, przemijaniu i próbie pogodzenia się z tym, na co nie mamy wpływu.

Macierzyństwo jako pragnienie, przemiana i duchowa podróż

Wszystkie te historie, choć tak różne, osadzają się na wspólnym fundamencie. Jest nim pragnienie macierzyństwa i gotowość, by wejść na drogę, która nie będzie prosta. Bohaterki Opowieści matek chcą zostać matkami albo już nimi są, ale ich doświadczenie nigdy nie okazuje się łatwe, szybkie ani powierzchowne. Bardzo często jest związane z samotnością, duchowością oraz prowadząi do zmian znacznie głębszych niż sam fakt pojawienia się dziecka.

To właśnie ten aspekt sprawia, że książka może poruszyć tak różne kobiety. Dla jednych będzie opowieścią o nadziei i oczekiwaniu, dla innych o zmęczeniu i odpowiedzialności, a dla jeszcze kolejnych stanie się historią o utracie i trwaniu przy tym, co najważniejsze. Macierzyństwo nie zaczyna się i nie kończy w jednym konkretnym momencie. Jest procesem zmieniającym kobietę od wewnątrz.

Dlaczego Opowieści matek mogą poruszyć przyszłe i obecne mamy?

Najcenniejsze w tej książce wydaje się to, że nie upraszcza ona kobiecego doświadczenia. Nie narzuca jednej definicji matki, nie podpowiada, co powinno się czuć, i nie redukuje macierzyństwa do społecznie akceptowanych norm. 

Zamiast tego proponuje coś znacznie bardziej wartościowego: uznania złożoności. To dlatego Opowieści matek mogą być ważne zarówno dla kobiet przygotowujących się do porodu, pragnących dziecka, jak i dla tych, które już mają za sobą wiele własnych doświadczeń związanych z macierzyństwem. 

Wizualny aspekt książki

Ogromną rolę w odbiorze książki odgrywa również jej warstwa wizualna. Ilustracje Czarli Bajki są integralną częścią opowieści – dopowiadają emocje, wzmacniają symbolikę oraz budują aurę książki eterycznej, zmysłowej i mocno zanurzonej w kobiecej wrażliwości. To obrazy, które ukazują zarówno różnorodność jak i podobieństwa.

Równie ważne jest samo wydanie. Płócienny grzbiet, tłoczona okładka i dopracowana forma sprawiają, że Opowieści matek są pięknym przedmiotem, a nie tylko nośnikiem poruszających treści. To publikacja, którą chce się podarować bliskiej osobie, zatrzymać na półce, niespiesznie otwierać, podziwiać i do której chce się wracać. Fundacja Musszelka słynie zresztą z pięknych książek, wystarczy wspomnieć o poprzednich: Jestem Ciemnością czy Opowieści Ziemi.

Najpiękniejsza książka na Dzień Matki? Dlaczego ten tytuł ma w sobie coś wyjątkowego

Jeżeli szukacie książki na Dzień Matki, która naprawdę poruszy i zostanie z kimś na dłużej – Opowieści matek wydają się wyborem wyjątkowo trafnym. To tytuł piękny, wzruszający i mądry. Oferuje czytelniczce w niemal każdym wieku doświadczenie spotkania z opowieściami, które pomagają lepiej rozumieć macierzyństwo.

Bezapelacyjnie, ta książka ma w sobie potencjał, by stać się ważnym prezentem. Nie tylko dla mamy, która od dawna nosi w sobie własne historie, ale także dla kobiety stojącej dopiero u progu nowego etapu życia. To jeden z tych tytułów, który można wręczyć z poczuciem, że podarowuje się nie rzecz, ale wzruszenia i przestrzeń do przeżywania.

Opowieści matek – książka o macierzyństwie, do której chce się wracać

Największą wartością książki Beaty Frankowskiej jest chyba to, że doświadczenie obcowania z nią, nie kończy się po jednym czytaniu. Zostaje w pamięci, powraca do czytelniczek za pośrednictwem obrazów, zdań, emocji i skojarzeń. Każda z opowieści niesie własne przesłanie, ale razem tworzą całość, która może towarzyszyć kobietom w różnych momentach życia. Nie tylko wtedy, gdy czekają na dziecko, ale także wtedy, gdy próbują zrozumieć własne doświadczenie macierzyństwa, jego piękno, niejednoznaczności i trud. Polecam to małe dzieło sztuki dojrzałym odbiorcom.

Dostępność książki sprawdzajcie na stronie Fundacji Musszelka.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym są Opowieści matek?

Opowieści matek to zbiór czterech baśni i opowieści z różnych stron świata, które podejmują temat macierzyństwa, pragnienia dziecka, porodu, opieki, straty i wewnętrznej przemiany kobiety.

Dla kogo jest książka Opowieści matek?

To książka dla przyszłych i obecnych mam, ale także dla kobiet, które szukają literatury o macierzyństwie napisanej z czułością, symboliką i bez uproszczeń. Może poruszyć zarówno kobiety przygotowujące się do porodu, jak i te, które już mają własne doświadczenia związane z byciem matką.

Czy Opowieści matek to dobra książka dla przyszłej mamy?

Tak, ponieważ nie jest typowym poradnikiem, lecz literacką i emocjonalną opowieścią o drodze do macierzyństwa. To tytuł, który może dodać otuchy, skłonić do refleksji i towarzyszyć kobiecie w ważnym momencie jej życia.

Czy Opowieści matek nadają się na prezent na Dzień Matki?

Tak, to bardzo trafiony prezent na Dzień Matki dla osób, które cenią piękne, mądre i poruszające książki. Walory literackie łączą się tu z wyjątkową oprawą graficzną oraz estetycznym wydaniem.

Jakie historie znajdują się w książce Opowieści matek?

Książka zawiera cztery opowieści inspirowane różnymi tradycjami i kulturami. Prowadzą one czytelniczkę od Grenlandii i Tanzanii, przez przedwojenne Piaseczno, aż po Kretę i mit o Demeter oraz Persefonie.

Jakie tematy poruszają Opowieści matek?

Książka porusza takie tematy jak pragnienie macierzyństwa, poród, zmęczenie, odpowiedzialność, więź z dzieckiem, utrata, przemijanie i duchowa przemiana kobiety.

Kto stworzył książkę Opowieści matek?

Autorką tekstu jest Beata Frankowska, a ilustracje przygotowała Czarli Bajka. Książkę wydała Fundacja Musszelka.

Dlaczego Opowieści matek można nazwać baśniami o macierzyństwie?

Bo książka wykorzystuje formę baśni i mitu, by opowiedzieć o doświadczeniach matek w sposób symboliczny, poetycki i uniwersalny. Dzięki temu mówi o macierzyństwie głębiej niż wiele książek opartych wyłącznie na dosłowności.

Artykuł Opowieści matek – piękna książka dla przyszłych i obecnych mam. Baśnie o macierzyństwie pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

W jaki sposób wytłumaczyć dziecku coś, czego sami nie jesteśmy w stanie do końca zrozumieć? Jak cierpliwie odpowiadać na trudne pytania? Jak w prosty sposób wyjaśnić wielkość miłości?

Jak wielki jest świat?

,,Mamusiu, jak wielki jest świat?” to kolejna z serii książka Sabine Bohlmann z ilustracjami Emilii Dziubak, w których autorka przedstawia rozmowę między rodzicem a jego dzieckiem. Poprzednia, czyli ,,Tatusiu, czy dziesięć to dużo?” opierała się na relacji między małym wilczkiem i jego tatą wilkiem.

W najnowszej książce Bohlmann ukazuje rozmowę kociaka oraz mamy kotki. Dociekliwy malec zadaje serię pytań, na które otrzymuje cierpliwe odpowiedzi. Kocurka interesują kwestie wielkiej wagi. Chce wiedzieć jak duży, długi i wysoki jest świat. Zastanawia go gdzie on jest, ile musiałby zrobić kroków, żeby go obejść czy też do kogo świat należy.

Książka dla dzieci z ważnymi pytaniami

,,Mamusiu, jak wielki jest świat?” ma w sobie wiele elementów filozoficznych. To wręcz – na bardzo podstawowym poziomie – metafizyczna opowiastka o tym co wielkie i nieprzeniknione. Zachęci najmłodszych do myślenia poza ramami. Zainspiruje do zadawania ważnych pytań i poszukiwania na nie odpowiedzi.

Przede wszystkim jednak książka skupia się na relacji. Treść rozmowy jest więc równie znacząca, co sposób w jaki bohaterowie komunikują się ze sobą i do jakich wniosków razem dochodzą.

Książka bez pudła

Zarówno ta jak i poprzednia książka są przede wszystkim opowieściami o uczuciach rodziców względem dzieci. Próbą ich nazwania i zdefiniowania. Choć to zadanie może wydawać się niezwykle trudne oraz obarczone ryzykiem osiągnięcia kiczowatego efektu, z całą pewnością mogę przyznać, że efekt jest wielkim sukcesem.

Te dwie książki należą do piękniejszych w kanonie literatury dziecięcej, z jakimi miałam do czynienia. Zarówno tekst jak i wizualna interpretacja Emilii Dziubak trafiają bez pudła w moje czytelnicze upodobania. Zdecydowanie warto po nie sięgnąć, czy to przy okazji Dnia Mamy/Dnia Taty, jak i bez konkretnej okazji, dla wspólnej przyjemności z lektury.

Dodatkowo ,,Mamusiu, jak wielki jest świat?” może służyć jako lektura dobra do zasypiania. Wszystko sprowadza się w niej bowiem do dającego poczucie bezpieczeństwa snu.

Polecam tę książkę dzieciom już powyżej 4 roku życia.

Link do strony wydawnictwa: https://nk.com.pl/mamusiu–jak-wielki-jest-swiat/p3251.html

Artykuł Mamusiu, jak wielki jest świat? – recenzja książki pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Autor: Frida Nilsson

Ilustracje: Lotta Geffenblad

Wydawnictwo: Zakamarki

Rok wydania: 2014

Objętość:  więcej niż sto

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna:  wybitna

Recenzja:

Nie wszystko jest tym, czym wydaje się na pierwszy rzut oka. To chyba najważniejsze przesłanie książki ,,Moja mama Gorylica” Fridy Nilsson, która poruszyła mnie niemal do łez.

Wyobraźcie sobie dziewczynkę, która wychowuje się w domu dziecka. Razem z gromadką podobnych jej dzieci marzy o miłym domu, kochających rodzicach i normalnym życiu. Pewnego dnia jednak do sierocińca przyjeżdża prawdziwa Gorylica i wybiera do adopcji właśnie tę dziewczynkę!

Jak ogromne było jej rozczarowanie, możecie sobie tylko wyobrazić. Zamiast pachnącej mamy, w ładnie upiętych włosach i przyjemnym w dotyku sweterku, trafiła do domu niezgrabnej, wielkiej i włochatej Gorylicy. Oprócz tego, doszły ją słuchy, że istoty tego pokroju zjadają dzieci i są strasznie niebezpieczne!

Kiedy dojechały na miejsce, wcale nie było lepiej. Dom był podobnie zaniedbany jak Gorylica. Daleko w nim było do perfekcyjnej czystości jaką utrzymywała opiekunka w sierocińcu. Dziewczynka nigdy nie należała do schludnych, ale pierwsze wrażenie nieco ją zaskoczyło, podobnie jak sama nowa mama.

,,Moja mama Gorylica” to historia o tym co naprawdę jest ważne. Nie trzeba być pięknym i modnie ubranym, żeby mieć bogate wnętrze. To, co wydaje się straszne ze względu na przylegające stereotypy, może pozytywnie zaskoczyć.

Podobają mi się postacie w tej książce. Mimo absurdalnych sytuacji na pograniczu fantazji w jakich się znajdują, są do cna prawdziwe i rzeczywiste! Dziewczynka, która zachowuje się tak, jakby autorka opisywała autentyczną osobę! Z kolei Gorylicę bardzo polubiłam i  w pewnym momencie zaczęłam się z nią nawet trochę utożsamiać (przez wzgląd na jej hobby, łudzące podobne do mojego! ).

Oprócz tego, książka pełna jest dynamicznych zwrotów akcji i momentów trzymających w napięciu. Dużo jest w niej także domowego ciepła, ważnych rozmów i po prostu ciekawych wątków. Ma piękne ilustracje Lotty Geffenblad, które są doskonałym podsumowaniem i uzupełnieniem treści.

,,Moja mama Gorylica” powinna się spodobać każdemu dziecku powyżej 9-ego roku życia. To książka o macierzyństwie, które polega przede wszystkim na obopólnym zrozumieniu i przyjaźni. Macierzyństwie, którego trzeba się nauczyć, ale warto, bo nagrodą będzie wielkie i walczące z przeciwnościami losu uczucie.

Link do strony wydawnictwa: http://www.zakamarki.pl/produkt/moja-mama-gorylica/

Artykuł Moja mama Gorylica – recenzja pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.