To książka raczej dla dorosłych, ale jej najważniejszy wniosek dotyczy również dzieci. Baśnie warto czytać. Nie tylko te wygładzone oraz uwspółcześnione. Baśnie są po to, żeby pozwolić sobie czasem na strach i niedogodności nieszczęśliwych zakończeń. Najlepiej oczywiście pod kocem oraz z ciepłym kakao – a także z dorosłym, który kojącym głosem przeczyta: „dawno, dawno temu i daleko stąd”; upewniając, że wszystko co złe, nie znajduje się przecież zbyt blisko nas.

➜ Tytuł: Na końcu wszyscy umierają. Brudna prawda o bajkach dla dzieci
➜ Scenariusz: Lou Lubie
➜ Rysunki: Lou Lubie
➜ Tłumaczenie: Wojciech Birek
➜ Wydawnictwo: Timof Comics
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Grimm, Perrault, Basile – jak różnią się ich baśnie

Lou Lubie rozkłada najsłynniejsze historie na części pierwsze i pokazuje, jak bardzo różniły się wersje spisane przez baśniową „trójcę”: braci Grimm, Charles’a Perraulta i Giambattistę Basilego. To trochę jak porównywanie trzech rodzinnych przepisów na sernik. Niby wszyscy zmierzają w tym samym kierunku, ale u jednych są rodzynki, a u drugich ktoś włożył do pieca nie to, co trzeba (i na zbyt długo).

Autorka w sposób niezwykle swobodny i błyskotliwy porządkuje baśnie, dzieli je na kategorie, zagląda do ich źródeł oraz oprawia w ramkę psychoanalizy. Nie zapomina wspomnieć o pochodzeniu dawnych podań ustnych, nawiązuje do popularnych filmów Disney’a, dzieli baśnie według płci i sprawdza procentowy udział mężczyzn oraz kobiet w tych najsłynniejszych historiach. Pochyla się również nad twórczością Andersena oraz rozważa jego utożsamianie się z… Arielką.

Czy dzieci naprawdę trzeba chronić przed każdą strasznostką?

Na końcu wszyscy umierają. Brudna prawda o bajkach dla dzieci sprawiły mi tym większą radość, bo ostatnio pisałam artykuł o Jasiu i Małgosi w nowej interpretacji Stephena Kinga. Tam również pochyliłam się nad współczesnym odbiorem baśni, ale i zagadnieniu związanym ze strachem… sięgania po tego rodzaju literaturę (bo teraz mało kto przekazuje je ustnie). Przecież baśń to jeden z najbezpieczniejszych poligonów do testowania lęku. Baba Jaga jest przerażająca, ale finalnie zostaje skutecznie spacyfikowana. Wilk może połknąć babcię, ale nie wyskoczy spod łóżka na warszawskim Mokotowie.

Oczywiście nie chodzi o to, żeby serwować kilkulatkowi literacki horror na dobranoc. Mam na myśli bardziej to, żeby nie odbierać baśniom ich pierwotnej funkcji. Disneyowskie księżniczki niewiele mają wspólnego z prawdziwymi baśniami. To historie od oswajania tego, co trudne: samotności, zazdrości, śmierci, niesprawiedliwości, głodu, przemocy, straty czy dorastania. 

Brudna prawda bywa potrzebna

Lubie (co za wspaniałe nazwisko!) pokazuje też, że niektóre baśnie znikały albo zmieniały się pod wpływem ówczesnej „poprawności politycznej”. Każda epoka miała własne nożyczki i własną listę niewygodnych tematów. Współcześnie równie chętnie sięgamy po korektor, ale skupiamy się na wymazywaniu czegoś zgoła innego – przemocy, nierówności społecznej, braku różnorodności czy zgody na zniewolenie.

Dlatego Na końcu wszyscy umierają jest taką radosną, inteligentną prowokacją. Śmieszy, ale zarazem nie spłyca. Przypomina, że baśnie nie przetrwały dlatego, że były grzeczne oraz jasno formułowały morały. Przetrwały, bo są uniwersalne i ponadczasowe. Bawią oraz uczą z tą samą intensywnością, co niegdyś. 

To komiks dla dorosłych, ale po jego lekturze łatwiej zrozumieć, dlaczego dzieci też potrzebują baśni – i to tych nie odartych ze wszystkich strasznostek. Jestem absolutnie zachwycona tą książką. Mam nadzieję, że będziecie się przy niej bawić równie dobrze, co ja. Polecam odbiorcom powyżej 16 lat.

Sprawdzajcie jej dostępność na stronie Wydawnictwa Timof Comics.

FAQ, czyli co warto wiedzieć o Na końcu wszyscy umierają

O czym jest książka Na końcu wszyscy umierają Lou Lubie?

Na końcu wszyscy umierają. Brudna prawda o bajkach dla dzieci to komiks popularnonaukowy o baśniach, ich dawnych wersjach, mrocznych motywach i zmianach, które przez lata wprowadzali autorzy, wydawcy oraz które zmieniały się na skutek kolejnych epok. Lou Lubie pokazuje, że znane historie o Kopciuszku, Roszpunce, Jasiu i Małgosi czy Śpiącej Królewnie wcale nie zawsze były tak grzeczne, jak ich współczesne wersje.

Czy Na końcu wszyscy umierają to książka dla dzieci?

Nie, to książka raczej dla dorosłych i starszych czytelników, choć opowiada o bajkach kojarzonych z dzieciństwem. Jej humor, kontekst kulturowy, odniesienia do przemocy, seksualności, psychoanalizy i historii baśni sprawiają, że najlepiej czytać ją jako błyskotliwy komiks dla dorosłych miłośników literatury, folkloru oraz popkultury.

Dlaczego warto przeczytać Na końcu wszyscy umierają?

Warto, bo Lou Lubie w zabawny i bardzo przystępny sposób pokazuje, skąd wzięły się najsłynniejsze baśnie i jak bardzo różniły się ich wersje spisane przez braci Grimm, Charles’a Perraulta czy Giambattistę Basilego. To książka, po której inaczej patrzy się na klasyczne bajki, ich morały, okrucieństwo i ukryte społeczne mechanizmy.

Artykuł Na końcu wszyscy umierają – recenzja humorystycznej oraz przenikliwej analizy baśni pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

➜ Tytuł: Żyli długo i szczęśliwie, póki nie umarli. Nieznane baśnie braci Grimm
➜ Seria: Świeżym Okiem
➜ Zebrała oraz przetłumaczyła: Eliza Pieciul-Karmińska
➜ Ilustracje: Michalina Jurczyk
➜ Wydawnictwo: Dwie Siostry
➜ Rok wydania: 2023
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Czasami się mówi, że coś jest baśniowe – w takim znaczeniu, że jest piękne, beztroskie, pozbawione wad. No cóż, fakt, że pojęcie baśni w ostatnich kilkunastu (o ile nie więcej) latach nieco się zmieniło. Gdyby sięgnąć po historie opowiadane kilka setek lat temu, prawdopodobnie nikt nigdy nie nazwałby czegoś baśniowym (no chyba, że chciałby wyrazić mrok, cierpienie czy przewrotność losu).

Nowa książka serii Świeżym Okiem

Nakładem wydawnictwa Dwie Siostry oraz w ramach ich doskonałego cyklu dla dojrzałego czytelnika ,,Świeżym Okiem”, ukazała się książka-petarda. ,,Żyli długo i szczęśliwie, póki nie umarli. Nieznane baśnie braci Grimm” to pozycja, która powstała m.in. dzięki Elizie Pieciul-Karmińskiej, odpowiedzialnej za zebranie oraz tłumaczenie tekstów, a także Michalinie Jurczyk. 

Ilustratorka wzbogaciła książkę o niezwykle sugestywne i równie bezpośrednie obrazki, zachowane w monochromatycznych barwach ze słuszną obecnością intensywnej czerwieni, zrealizowanej prawdopodobnie za pomocą Pantona.

Jeżeli nie znacie jeszcze cyklu ,,Świeżym Okiem”, zajrzyjcie do już zrealizowanych przeze mnie, pozostałych recenzji:

• Inwazja Jaszczurów,
• Tajemniczy nieznajomy,
• Doktor Jekyll i pan Hyde.

Nieznane baśnie braci Grimm

,,Kopciuszek”, ,,Jaś i Małgosia”, ,,Królewna Śnieżka” – to jedne z najsłynniejszych baśni braci Wilhelma oraz Jacoba Grimmów, którzy żyli na przełomie XVIII i XIX wieku w Niemczech. W swoim życiu zebrali i napisali dziesiątki historii, niezmiennie cieszących się wielką popularnością. Trzeba jednak przyznać, że uznawane dzisiaj za ,,baśnie dla dzieci” – oryginalne teksty niewiele miały wspólnego z bliskościowymi treściami, jakich obecnie poszukują rodzice.

,,Żyli długo i szczęśliwie, póki nie umarli” to książka, która powraca tradycją do minionych epok, oferując czytelnikom rzetelny i wierny przekład tych prawdziwych baśni.

Okrucieństwo i poszukiwanie moralności

W zbiorze znajdziecie 50 tekstów z pierwszego wydania ,,Baśni dla dzieci i dla domu” (pamiętajcie, żeby nie dać się przechytrzyć z tymi dziećmi). W posłowiu Eliza Pieciul-Karmińska wyjaśnia, że większość wydawanych baśni braci Grimm opiera się o siódmą edycję wyżej wspomnianej książki, czyli pozycji ponad 50 lat młodszej od pierwowzoru.

W ,,Żyli długo i szczęśliwie, póki nie umarli” znajdziecie więc teksty takie, jakimi były one na początku. Nie stroniono w nich od okrucieństwa, pesymizmu czy mroku. Często pozbawione szczęśliwego zakończenia, oddawały trudy życia w dość wymagających czasach początku XIX wieku i tych o wiele wcześniejszych.

Nie były one jednak tak jednoznacznie umoralniające. Czasami kończyły się bez scen, gdzie antagonista otrzymywał zasłużoną (lub nie) karę. Pod niektórymi względami wydają się one teraz bardziej współczesne, bo mniej czarno-białe. Oczywiście wciąż nie są to historie odpowiednie dla małych dzieci, ale te starsze, w wieku nastoletnim lub wyższym, odnajdą w nich ogrom przyjemności.

Piękne wydanie baśni

,,Żyli długo i szczęśliwie, póki nie umarli” to nie tylko bogata treść. Wydawnictwo postarało się, żeby i samo wydanie wyróżniało się na książkowym regale. Twarda oprawa, wstążka, przyjemny papier, odważny skład, ale i jeden (górny) brzeg książki barwiony na czarno, to elementy, które składają się na książkę obowiązkową w biblioteczce miłośnika baśni.

Jeżeli chcecie otrzymać ją w takim wydaniu, dostępna jest na stronie wydawnictwa: https://wydawnictwodwiesiostry.pl/katalog/zyli-dlugo-i-szczesliwie-poki-nie-umarli.html Pozycję polecam wszystkim powyżej 16 roku życia.

Artykuł Żyli długo i szczęśliwie, póki nie umarli – recenzja klasyki pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Książki edukacyjne często bywają nudne, przegadane i zniechęcające. Na szczęście seria na którą trafiłam ostatnio stoi dokładnie w opozycji do tego rodzaju lektur. ,,Uczymy się” to cykl trzech książek, które łączy bajkowa tematyka i wartościowa treść. Jej bohaterami są znane wszystkim postaci z baśni czy legend – smoki, księżniczki, wróżka oraz pewien król.  

Edukacyjne kartonówki dla dzieci

W jaki sposób należy zachowywać się przy stole? Dlaczego warto szczotkować zęby? Jak ocalić królestwo przed ekologiczną katastrofą? Seria ,,Uczymy się” to duże formatem kartonówki, które w humorystyczny i przystępny sposób odpowiadają na te oraz jeszcze więcej pytań. W ramach cyklu ukazały się:

• Bądź zdrowy jak smok przez cały rok!,
• Ze smokiem, o rety, ucz się etykiety!,
• Dbaj o naturę i zostań królem!.

Te pięknie wydane książki są odpowiednie dla dzieci już powyżej 2 roku życia. Pozwalają poznać podstawy higieny, troski o środowisko oraz zasady dobrego wychowania. Za pośrednictwem ukazania przeciwieństw, wskazania niewłaściwych bądź szkodliwych przyzwyczajeń i naświetlenia tych prawidłowych, mali czytelnicy uczą się jak łatwiej odnaleźć się w społeczeństwie.

Bądź zdrowy jak smok przez cały rok!

W tej książce mamy pewien twist. Mała królewna zaprzyjaźnia się ze smokiem i postanawia nieco ułatwić mu życie. Gad cierpi bowiem ze względu na popsute zęby. Dziewczynka pokazuje mu w jaki sposób dbać o jamę ustną, jak się prawidłowo odżywiać czy zachowywać porządek w pokoju.

Całość ujęta jest w fabularnej formie, posiada jednak również wyszczególnione informacje, ułatwiające zapamiętywanie poszczególnych kwestii, takich jak m.in. mycie rąk oraz wprowadzanie wieczornych rytuałów. Co ciekawe, w ,,Bądź zdrowy jak smok przez cały rok!” autorka jednocześnie zwraca uwagę, że nabiał jest dobry dla zębów, ale nie zaleca picia mleka w dużych ilościach (to bardzo ciekawe spostrzeżenie, stojące w opozycji do powielanych stereotypów).

Link do strony wydawnictwa: https://jupijo.pl/3-5/139-badz-zdrowy-jak-smok-przez-caly-rok.html

Ze smokiem, o rety, ucz się etykiety!

Z kolejną książką przenosimy się do słynnej bajki o… Kopciuszku! Przedstawiona zostaje poniekąd jej kontynuacja, gdzie główna bohaterka wychodzi za mąż za księcia i ma poznać jego matkę królową. Okazuje się jednak, że Kopciuszek zupełnie nie radzi sobie z kwestiami wizerunkowymi. 

Na spotkanie przychodzi brudna, nie potrafi zachować się przy stole i nieodpowiednio postępuje w komunikacji miejskiej, kiedy wyruszają na spotkania do znajomych. Z pomocą Kopciuszkowi przychodzi nadworny smok (być może jakiś spokrewniony z tym z poprzedniej bajki) i krok po kroku robi z dziewczyny prawdziwą… przyszłą królową! 

Link do strony wydawnictwa: https://jupijo.pl/3-5/141-ze-smokiem-o-rety-ucz-sie-etykiety-.html

Dbaj o naturę i zostań królem!

Dobry władca nigdy nie powinien zaniedbać swojego państwa. A jednak, kiedy król Feliks wyrusza w objazd po swoich krainach, bardzo się dziwi. Okazuje się, że przez lata jego państwo popadło w ruinę. Na szczęście spotyka on małą wróżkę Elwirę, która zdecydowała mu się pomóc przywrócić je do poprzedniego stanu.

W ,,Dbaj o naturę i zostań królem” dzieci mogą przeczytać (oraz zobaczyć) dlaczego ważne jest sięganie po lokalne owoce, jak segregować śmieci czy w jaki sposób dzielić się jedzeniem i ubraniami.

Szkoda, że w przypadku tej książki, autorka nie poszła z pewnymi stwierdzeniami jeszcze dalej tak, żeby mogły się one odnieść bezpośrednio do czytelników. Pisząc o trzymaniu zwierząt hodowlanych w klatkach, można byłoby wspomnieć o ograniczeniu jedzenia mięsa, a nawiązując do zielonej energii – napisać jeszcze więcej o oszczędzaniu prądu.

Mimo to seria ,,Uczymy się” to niezwykle ciekawa propozycja literatury, która dobrze sprawdzi się czytana na głos przez rodziców lub nauczycieli (w szkole i przedszkolu).

Link do strony wydawnictwa: https://jupijo.pl/3-5/140-dbaj-o-nature-i-zostan-krolem.html

Artykuł Uczymy się – recenzja serii o ekologii, higienie i etykiecie pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.

Tytuł: Najpiękniejsze baśnie

Autor: bracia Grimm, Charles Perrault, Hans Christian Andersen

Ilustracje: Francesca Rossi

Tłumaczenie: Pamela Lange

Wydawnictwo: Olesiejuk

Rok wydania: 2018

Objętość: prawie jak encyklopedia! 

Dla kogo: dla najmłodszych

Recenzja:

Niczego tak przyjemnie się nie czyta, jak baśni. Potrafią porwać czytelnika w objęcia fantazji, doskonale odwzorować ludzkie zachowania oraz zaskoczyć morałem.

Większość osób kojarzy z dzieciństwa te najbardziej klasyczne, Hansa Christiana Andersena, Charlesa Perrault czy braci Grimm. Warto do nich wracać także podczas wspólnego czytania ze swoimi dziećmi. Mimo upływu wielu lat od ich powstawania, ich przekaz w ogóle się nie zestarzał.

,,Najpiękniejsze baśnie” to zbiór wybranych opowieści, pięknie zilustrowanych i doskonale wydanych. Zawiera te najbardziej znane bajki, jednak zredagowane w sposób, który jest przystępny dla dzieci oraz pozbawiony drastycznych scen.

W książce znajdziemy 23 baśnie, w tym 9 braci Grimm, 5 Perrault oraz 9 Andersena, które dzielą ją na 3 części. Każdą część poprzedza krótka notka biograficzna z ciekawostkami na temat pisarzy.

W zbiorze znalazły się takie klasyki, jak np. ,,Czerwony Kapturek”, ,,Kopciuszek”, ,,Królewna Śnieżka”, ,,Śpiąca Królewna”, ,,Mała syrenka”, ,,Królowa Śniegu”, ,,Calineczka” oraz wiele innych.

Za ilustracje odpowiada Francesca Rossi, młoda artystka urodzona w 1893 roku. Jej prace charakteryzują pastelowe kolory, miękka kreska i bohaterowie z dużymi oczami. Są bardzo przyjemne w odbiorze i z pewnością spodobają się wielu dzieciom.

,,Najpiękniejsza baśnie” mają szyte, lekko śliskie strony oraz grubą oprawę. Na ponad 230 stronach czytelnik odnajdzie historie, które przeniosą go w czasie oraz dostarczą wielogodzinnej rozrywki.

Tą książkę polecam absolutnie każdemu. Można ją czytać dla maluszków, które niedawno przyszły na świat, dzieciom przedszkolnym oraz zachęcać do samodzielnego czytania przez uczniów szkoły podstawowej.

Jeżeli szukacie jednej książki, która pomieści wszystkie ulubione i najbardziej klasyczne baśnie, to ta jest kandydatką idealną. Doskonale nada się także na prezent.

Link do strony wydawnictwa: http://www.wydawnictwoolesiejuk.pl/wyniki-wyszukiwania/592840/

Artykuł Najpiękniejsze baśnie – recenzja książki dla dzieci pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.