W przypadku Draculi (przez ,,c”) Jamesa Tyniona IV i Martina Simmondsa odpowiedź wydaje się dość oczywista: to nie tylko kwestia tej ponadczasowej klasycznej historii, ale przede wszystkim wybitna świadomość formy oraz budowania nastroju sprawia, że ten komiks jest tak niepokojący, spójny, zapadający w pamięć czy po prostu elektryzujący.

➜ Tytuł: Universal Monsters: Dracula
➜ Scenariusz: James Tynion IV
➜ Ilustracje: Martin Simmonds
➜ Tłumaczenie: Bartosz Czartoryski
➜ Wydawnictwo: Lost In Time
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Kolejna adaptacja Stokera czy świadomy dialog z klasyką

Warto zacząć od tego, że Universal Monsters: Dracula nie adaptuje wiernie powieści Stokera. To projekt zbudowany na fundamencie filmowego Draculi od Universal z 1931 roku, a więc na jednej z najbardziej ikonicznych wersji tej historii w kulturze popularnej. Sam James Tynion IV podkreślał na swojej stronie, że jego celem nie było bezwzględne uwspółcześnianie powieści, lecz uchwycenie jej kluczowych emocji oraz grozy w medium komiksowym, tak by wciąż zaskakiwała.

Z jednej więc strony Dracula podchodzi do źródła z odpowiednią nobilitacją, ale z drugiej opowiada go na nowo. Twórcy komiksu wydobywają z klasycznej powieści inne punkty ciężkości, którą mogą być atrakcyjne dla współczesnego odbiorcy. Dzięki temu Dracula nie jest tu jedynie opowieścią o monstrum, ale także o ludziach próbujących nazwać i zrozumieć zło, które wymyka się wszelkim prawom logiki czy nauki. 

Dracula jako bohater drugoplanowy

Choć główną postacią tej konkretnej historii wydaje się zawsze hrabia z Transylwanii, w rzeczywistości nigdy nie była to powieść o nim samym. Tynion bardzo wyraźnie oddaje głos Renfieldowi czy doktorowi Sewardowi, a sam Dracula figuruje w komiksie pod postacią cienia, plam czerwieni, symboli czy choroby. Renfielda można więc traktować jako szaleńca, a doktora jako osobę, która próbuje znaleźć powód choroby oraz za wszelką cenę wyleczyć swojego pacjenta z jego przypadłości.

Przy okazji odbiorca otrzymuje bardzo interesujący pokaz tej relacji. Są tu kadry, które potrafią mówić same za siebie, bo napięcie na nich nie jest budowane wyłącznie dialogiem. A jednocześnie, kiedy Tynion oddaje bohaterom głos, rozmowy rzeczywiście wybrzmiewają bardziej realistycznie. Nie służą tylko ekspozycji, lecz porządkują emocjonalny chaos, który wylewa się z tej historii. Dzięki temu komiks zachowuje doskonałą równowagę między sugestią a dopowiedzeniem. 

Martin Simmonds zamienia ten komiks w doświadczenie zmysłowe

Gdyby jednak wskazać element absolutnie fundamentalny dla odbioru Draculi, byłaby to warstwa wizualna. Martin Simmonds nie ilustruje tu scenariusza w tradycyjnym sensie. On go przepuszcza przez malarski filtr szaleństwa, lęku, niepokoju oraz halucynacji. To horror, który niezwykle skutecznie oddziałuje na zmysły.

Szczególną rolę pełni w nim kolor. Czerwień, która od początku ma wybijać się na pierwszy plan – z kolei przejścia od czerni, bieli i sepii do gwałtownej intensywności barw mają sygnalizować wpływy Draculi oraz wtargnięcie nadprzyrodzonego pierwiastka do świata, który zawiera w sobie jeszcze ostatnie elementy racjonalności. 

Właśnie dlatego sekwencje pozbawione słów działają tutaj tak dobitnie. Simmonds dobrze rozumie, że w historii o Draculi spojrzenia, faktury czy pojedyncze rozbłyski czerwieni znaczą więcej, niż cała kolumna dialogu. Jego plansze są jednocześnie przejmująco piękne, bohaterowie przypominają dawne gwiazdy amerykańskiego kina. To piękno jest jednak podszyte niepokojem i szaleństwem, które zawsze było częścią tej opowieści. 

Czy warto sięgnąć po Draculę od Lost in Time?

Zdecydowanie tak, zwłaszcza jeśli interesują Cię komiksy grozy, które mają odpowiednie ,,podejście” do klasyki. Polskie wydanie Lost in Time jest zbiorem całej miniserii, ale na końcu pozycji można zobaczyć okładki każdej części, szkice oraz storyboardy. To nie jest pozycja dla osób szukających wiernej adaptacji powieści Stokera, ale  mroczny, malarski i bardzo świadomy „dialog” z legendą Draculi. 

Polecam go dorosłym odbiorcom. Sprawdzajcie dostępność komiksu na stronie Wydawnictwa Lost in Time.

FAQ

O czym jest komiks Dracula Jamesa Tyniona IV i Martina Simmondsa?

Dracula to komiks grozy inspirowany klasycznym filmem Studia Universal z 1931 roku, a nie dosłowna adaptacja powieści Brama Stokera. Twórcy opowiadają znaną historię w bardziej psychologiczny i wizualnie intensywny sposób, mocniej akcentując wpływ Draculi na ludzi z jego otoczenia.

Czym wyróżnia się Dracula na tle innych komiksów grozy?

Zaletą tego komiksu jest połączenie oszczędnej, sugestywnej narracji z wyjątkowo malarską stroną wizualną. Duże znaczenie mają tu także sekwencje bez dialogów, w których napięcie budowane jest samym obrazem, kolorem i kompozycją plansz.

Ile stron ma polskie wydanie Draculi od Lost in Time?

Polskie wydanie albumu liczy 140 stron i zawiera komplet materiału z zeszytów Universal Monsters: Dracula #1–4.

Dla kogo jest komiks Dracula Jamesa Tyniona IV i Martina Simmondsa?

To propozycja przede wszystkim dla czytelników, którzy lubią dojrzałe komiksy grozy, klasyczne potwory w nowoczesnym ujęciu oraz narracje, w których równie ważne jak fabuła są atmosfera, rytm czy warstwa wizualna.

Czy warto sięgnąć po Draculę od Lost in Time?

Tak, zwłaszcza jeśli szukasz komiksu, który nie tylko bazuje na legendzie znanej historii, ale też proponuje własny, artystycznie dopracowany język opowieści. 

Artykuł Dracula od Lost in Time – klasyka grozy w malarskim, elektryzującym wydaniu pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Lęki, których czasami doświadczamy w dzieciństwie, mogą później urosnąć do rangi poważnego problemu. A to dlatego, że dziecięca wyobraźnia lubi dopowiadać sobie to, o czym dorośli zazwyczaj nie chcą mówić otwarcie.

Wyróżniający się polski komiks niepokoju

Smoła jest ponad 300-stronicowym komiksem Piotra Marca. Przyznam, że sięgnęłam po tę pozycję pod wpływem jej nominacji do Nagrody Literackiej Warszawy (w kategorii Komiks i Powieść Graficzna), a także nominacji do Nagród ,,Nowej Fantastyki” 2025 (w kategorii Polski Komiks Roku).

I choć finalnie nie udało się Smole zdobyć żadnej nagrody, trzeba uczciwie przyznać, że to książka odważna, wybijająca się ponad przeciętność oraz… niezwykle niepokojąca. Przygotujcie się na mroczną, symboliczną podróż przez twórczość, traumę i rozliczenia z przeszłością.

Fabuła komiksu Smoła – historia o pamięci, przemocy i sztuce

Susan, która zajmuje się tworzeniem komiksów, wyrusza w podróż w poszukiwaniu inspiracji. Po drodze spotyka Sheilę, autostopowiczkę wracającą do domu swojej nieżyjącej już babci, który umiejscowiony jest – nie bez znaczenia – na zupełnym odludziu. 

Kiedy jednak Sheila wysiada z samochodu, niespodziewanie okazuje się, że to jej mamy towarzyszyć w dalszej drodze i że to ona będzie główną bohaterką. Rola Susan nie jest w Smole bez znaczenia, ale bardziej trafnie można byłoby określić ją jako przewodnika po bardzo złożonej przeszłości Sheili. 

To spotkanie będzie więc prowadziło do zmierzenia się z bolesnymi wspomnieniami oraz stawianiem pytań dotyczących granic pamięci, sztuki i przemocy. Smoła jako swego rodzaju komiks grozy psychologicznej, ukazuje horror nie jako wynikową krwiożerczych, namacalnych bestii, ale wewnętrznych potworów, czających się w umyśle bohaterów.

Styl graficzny i narracyjny, czyli wizualna podróż do sedna traumy

Piotr Marzec nie tylko napisał scenariusz, ale również odpowiada za wizualną stronę tej opowieści. Konsekwentnie używa kolorów – w zależności od tego czy mamy do czynienia z akcją rzeczywistą, wspomnieniem, wizją lub snem. 

Komiks jest spójny wizualnie. Można doszukać się w nim nawiązań do Miasteczka Twin Peaks; jego wygaszonej palety z mocniejszymi akcentami kolorystycznymi. Mnogość elementów na rozkładówkach to jednak dosłowne ukazanie chaosu, zagubienia oraz potrzeby uporządkowania swojego życia.

Żeby cieszyć się Smołą, należy poświęcić jej trochę czasu, nie nastawiać się na gotowe odpowiedzi. To komiks dla czytelników dojrzałych, szukających głębokiej, psychologicznej narracji, która nie podaje wszystkiego na tacy. To lektura wymagająca, ale w pewnym sensie także przynosząca satysfakcję. 

Warto pamiętać, że w Smole, to nie smoła jest istotna, która wypływa, i której obecności nie da się przemilczeć. Ważna jest szczelina, która powstawała na skutek konkretnych wydarzeń, i za sprawą której smoła nie może teraz przestać płynąć.

Komiks będzie odpowiedzi na osób powyżej 18 lat.

Link do strony wydawnictwa: https://kultura.com.pl/kultura-gniewu/575-smola.html

Artykuł Smoła – recenzja polskiego komiksu Piotra Marca pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Scenariusz: Marek Turek

Rysunki: Marek Turek

Wydawnictwo: 23

Rok wydania: 2021

Objętość: prawie jak encyklopedia!

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Recenzja:

Komiks pełen ekspresji, metafizycznych zagadnień i filozoficznych pytań. Stworzony z mieszaniny legend, wierzeń, XIX-wiecznych opowieści grozy oraz poczucia nieuniknionego końca.

,,Fastnachtspiel” to potężna (gabarytowo i merytorycznie) księga-zbiór rysunków oraz historii polskiego artysty Marka Turka, która ukazała się nakładem Wydawnictwa 23.  Komiks składa się na pięć części oraz imponującą ilość dodatków. Pierwsze opowiadania, które powstały w ramach tego cyklu, zaczęły się pojawiać już pod koniec lat 90-tych. Do 2006 roku w zeszytach ukazały się cztery części, piąta – najnowsza, została upubliczniona dopiero w tej nowości. 

,,Fastnachtspiel” w zbiorczym wydaniu osiągnął duży sukces na Kickstarterze, zbiórce dzięki której mógł zostać wydany w tej wersji. Obecnie jest dostępny dla każdego zainteresowanego w wielu księgarniach internetowych i stacjonarnych.

To opowieść o pewnym mieście w centrum abstraktu. Zostało stworzone na fundamencie poczucia niesprawiedliwości i braku zaspokojenia wysokich aspiracji. Cała ludzkość została zniszczona, żeby Miasto mogło funkcjonować na zupełnie nowych zasadach. 

Pojawiają się w nim symbole zapożyczone z różnych religii, mitologii czy literatury. Sam tytuł zbioru odwołuje się do niemieckich Fastnachtsspiel, czyli krótkich fars prezentowanych w Niemczech pod koniec średniowiecza. Charakteryzowały się one dynamiczną i krótką akcją, satyrą oraz możliwością wyszydzania tego, co stało po drugiej strony poglądów lub zwyczajów. 

Na kartach komiksu poznajemy wielu bohaterów, którzy są jednym organizmem. Nawet kadry zaplanowane są w taki sposób, żeby scena po scenie wzajemnie się przenikały. Tutaj każdy element pełni jakąś funkcję. Nie rozpatrywałabym jednak tych opowieści na poziomie merytoryki, ale przede wszystkim – jako pewnego rodzaju doświadczenia. 

,,Fastnachtspiel” oferuje czytelnikowi przeżycie, które nie ma zbyt wiele wspólnego z moralizmem czy celowością. Paradoksalnie jest to opowieść, która nie stara się niczego udowodnić. Nawet występujący w niej bohaterowie – Człowiek o Dziwnym Spojrzeniu, Zygmunt golem, a nawet całe Stowarzyszenie Anonimowych Męczenników są elementami układanki, od której nie wymaga się rewolucji, ale raczej sumiennego wykonania swojego zadania. 

Przeplatające fabułę okładki miejskiej gazety Raptularza Delirycznego, zawarte w części ,,Dodatki” przepisy na dania z syreną lub gry – labirynty oraz wyszukiwanki, podkreślają dziwność tej pozycji. Kto jednak w komiksach czasami nie poszukuje dziwności, nastrojowości, grozy i psychodelicznych treści, z pewnością nigdy nie doceni ,,Fastnachtspiela” – co tylko znaczy, że straci okazję do świetnej lektury.

Polecam ten komiks czytelnikom powyżej 17 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: http://wydawnictwo23.pl/katalog/fastnachtspiel/

Artykuł Fastnachtspiel – recenzja komiksu pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Opracowanie: Adam Fyda

Rysunki: Adam Fyda

Na podstawie: ,,At the Mountains of Madness”, H.P. Lovecraft

Wydawnictwo: Timof Comics

Rok wydania: 2020

Objętość: chudzina 

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: ma dużo zalet

Recenzja:

Antarktyda to jeden z tych względnie nieodkrytych lądów, który fascynuje ludzi swoimi tajemnicami i niedostępnością. Nie ma co się dziwić, że często obierana jest za miejsce akcji wielu współczesnych historii. Nawet w bardziej odległych czasach ten kontynent cieszył się już dużym zainteresowaniem pisarzy. 

Akcję swojej książki, ,,W górach szaleństwa”,  umiejscowił na nim na przykład mistrz opowieści grozy – H.P. Lovercraft.  Ta historia z kolei stała się inspiracją dla polskiego autora komiksów, Adama Fyda. 

,,Góry szaleństwa” są jego debiutem. Z jednej strony można powiedzieć, że jak na pierwszy komiks, decyzja o pokazaniu swojego rzemiosła, opierając się na bestsellerowej historii była bardzo bezpieczna. Ciężko bowiem będzie tu zarzucić opowieści brak oryginalności lub niejasne motywy. Większość entuzjastów literatury z pewnością dobrze ją zna. 

Z drugiej strony właśnie ze względu na jej powszechność, można pomyśleć, że interpretacja Fyda może być mało oryginalna, a nawet odtwórcza. Jak jest naprawdę?

,,Góry szaleństwa” to opowieść o drugiej ekspedycji naukowców na Antarktydę, której zadaniem było zbadanie tajemniczych jaskiń w pokrywie lodu. Pierwsza wyprawa zakończyła się spektakularnym sukcesem i fiaskiem, zarazem. 

Z głębi jaskiń wydobyto skamieliny, które nie miały prawa istnieć w tym samym czasie geologicznym. Dodatkowo odkryto dziwne, skamieniałe istoty, które nie przypominały żadnego znanego gatunku. Wkrótce po przekazaniu informacji światu, kontakt z obozem naukowców się urwał, a następnie znaleziono tylko ich martwe ciała.

Wczytując się i oglądając ,,Góry szaleństwa”, czuć, że autor bardzo dobrze zna temat, o którym opowiada. Dopracowane w szczegółach kadry oraz pełne emocjonalnego zacięcia rysunki na całe rozkładówki robią na czytelniku wrażenie. Momentami jednak (szczególnie w warstwie opowieści) skróty są zbyt duże, a telegraficznie przekazywane wątki wywierają na odbiorcy wrażenie lekkiego chaosu.

Nie można jednak odmówić tej pozycji braku konsekwencji w kwestii kolorów – są one bardzo dobrze pomyślane. Komiks wywołuje słuszny dreszcz grozy w miejscach, po których należałoby się tego spodziewać. 

Autorowi udało się zbudować pewne napięcie i wciągnąć czytelnika w wir opowieści. 

,,Góry szaleństwa” to ostrożnie wydany komiks – bez twardej oprawy i w magazynowej formie. Warto jednak podkreślić, że jest dużego formatu i ma dobrej jakości papier. Dla czytelnika może być opłacalną inwestycją – klasyczna historia za rozsądną cenę. 

Polecam ten tytuł amatorom nieco mocniejszych opowieści. Będzie ciekawym doświadczeniem dla nastolatków i dorosłych, którzy w historii szczególnie cenią pewną aurą tajemniczości. 

Ja z ciekawością wypatruję dalszych działań autora i mam nadzieję, że jego przyszłe publikacje będą nowymi, stworzonymi od podstaw, autorskimi historiami. 

Link do strony Wydawnictwa: https://timof.pl/katalog/Góry+szaleństwa/pokaz.html

Artykuł Góry szaleństwa – recenzja inspirowanego klasyką komiksu pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.