➜ Tytuł: Owoc poznania
➜ Scenariusz: Liv Strömquist
➜ Rysunki: Liv Strömquist
➜ Tłumaczenie: Katarzyna Syty
➜ Wydawnictwo: Timof i cisi wspólnicy
➜ Rok wydania: 2023
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu (18+)
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Cipka, menstruacja, srom, łechtaczka – czy czytając te słowa czujecie się nieswojo? A może nie spodziewaliście się ich po prostu na stronie poświęconej książkom dla niedorosłych? Jeżeli jednak już tu trafiliście, zostańcie. Chcę opowiedzieć o ważnym komiksie, który można porównać do bardzo udanego wystąpienia w ramach projektu TED Talks. 

Autorka Liv Stromquist jest szwedzką artystką komediową oraz prezenterką radiową. W jej książce pod tytułem ,,Owoc poznania”, zresztą najsłynniejszą w całym dorobku, możecie więc liczyć i na humor i na merytoryczne argumenty. A temat, który porusza nie jest prosty. Trzeba się bowiem przebić przez dziesiątki, jak nie setki lat uprzedzeń, szkodliwych przyzwyczajeń i patriarchalnego społeczeństwa, żeby dojść do wniosków, jakie przedstawia Stromquist.

Komiks o tak zwanych żeńskich narządach płciowych

Okładka. Na zdjęciu widzimy samą autorkę w bardzo charakterystycznej pozie. To bezpośrednie nawiązanie do przykładów ze sztuki starożytnej – np. drewnianych figur dilukai z Mikronezji, które pozują z szeroko rozwartymi nogami, eksponując trójkątny srom. Przykładów ze sztuki sprzed tysięcy lat, ale i fragmentów badań czy artykułów będzie tutaj sporo.

Komiks popularnonaukowy ,,Owoc poznania” można w zasadzie uznać za pracę naukową. Pełen przypisów, ukazuje przekrój postrzegania kobiecej cielesności, a przede wszystkim kwestii jej ,,tak zwanych żeńskich narządów płciowych”. Składa się z części poświęconych:

• określaniu cielesności męskiej i żeńskiej na podstawie przeciwieństw, zamiast podobieństw,
• orgazmowi i odpowiedzialnych za niego organów,
• menstruacji jako tematu tabu we współczesnej (i nie tylko) kulturze.

Gdyby w Polsce istniała edukacja seksualna

Istnieje wiele przykładów na to, jak język konstruuje wokół seksualności antagonizmy/uzupełnianie się płci nawzajem – zamiast konstruowania podobieństw.

Liv Stromquist, Owoc poznania, str. 81

,,Owoc poznania” otwiera oczy. Zwraca uwagę, że żyjemy w atmosferze zawstydzania i umniejszania swojej seksualności. Ciągłe porównywanie do męskich narządów płciowych oraz postrzeganie kobiet przez ich pryzmat sprawia, że zostaje zachwiany obraz samych siebie. 

Autorka zwraca uwagę na szalenie ważne kwestie, ale robi to w sposób zajmujący i rzetelny. Gdyby istniała w Polsce edukacja seksualna, ta książka miałaby dużą szansę stać się lekturą, której fragmenty można byłoby cytować na zajęciach.

Baśń o Śpiącej Królewnie

W ,,Owocu poznania” autorka opisuje kwestie podświadomego przenikania do kultury tematyki związanej z menstruacją. Interpretacja Bruna Bettelheima, którą przytacza w kontekście baśni o Śpiącej Królewnie sprawi, że już nigdy nie spojrzycie na tę opowiastkę tak jak dotychczas.

Ów amerykański psychoanalityk, psycholog oraz psychiatra twierdził, że jest to najstarsze podanie ludowe dotyczące menstruacji. Uważa, że symboliczne ukłucie wrzecionem nawiązuje do krwawienia w chwili, gdy dziewczynka staje się kobietą. Liv Stromquist rozwija tę kwestię w swoim komiksie, prowadząc do znaczących wniosków w kontekście całej książki.

,,Owoc poznania” uzupełniają proste, minimalistyczne wręcz rysunki, w których także zawarta jest przewrotność oraz humor autorki. Choć polecam ten komiks dorosłym czytelnikom, to jednak jego znajomość z pewnością przyczyni się do bardziej świadomego edukowania w kwestii seksualności następnych pokoleń kobiet.

Link do strony wydawnictwa: https://timof.pl/katalog/Owoc+poznania/pokaz.html

Artykuł Owoc poznania – recenzja komiksu dla dorosłych pochodzi z serwisu Recenzje książek dla dzieci i młodzieży | Bajkochłonka.