Autor: Katarzyna Zamoyska

Ilustracje: Anna Greloff, Diego Alonso

Wydawnictwo: Amparo Press

Rok wydania: 2019

Objętość: prawie jak encyklopedia!

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: ma dużo zalet

Recenzja:

Izabela Czartoryska to postać, którą wiele osób kojarzy przede wszystkim z pięknych portretów, a szkoda… Miała bowiem ona do zaoferowania znacznie więcej niż tylko rumiane policzki i duże, przenikliwe oczy. Była polską arystokratką XVIII wieku, ale interesowały ją nie tylko dworskie zajęcia, ale również sztuka, podróże i literatura. Pisała o ogrodach, tworzyła katalogi, była autorką wielu listów, ale także działała z myślą o dzieciach (i to nie tylko tych z wysokich stref, ale często wspierała te najbiedniejsze). 

Tym rodzajem działalności szczególnie zainteresowała się Katarzyna Zamoyska – współczesna autorka zainspirowana spisanymi słowami księżnej.

,,Przeszłość przyszłości, czyli nauki księżnej Izabeli Czartoryskiej dla dzieci” to książka wydana z najwyższą starannością – pozłacane brzegi stron, twarda oprawa czy misternie zaprojektowana okładka z błyszczącymi detalami. To lektura, która przenosi czytelnika w przeszłość nie tylko ze względu na treść, ale także wydanie. 

To fabularyzowana opowieść o Izabeli Czartoryskiej, księżniczce, która żyła w zupełnie innych czasach, ale też zupełnie inaczej. Wiele osób zachwyci się charakterystyką jej codziennych zajęć, wpływających na wyobraźnię opisami pięknych wnętrz i wykwintnych strojów. 

Trochę żałuję, że autorka tak szybko postanawia zaserwować nam zaskakujący zwrot akcji i… przenieść fabułę do roku 2019. Zamysłem Katarzyny Zamoyskiej było bowiem zaszczepić nauki księżnej współczesnym dzieciom. W wielu miejscach są to więc nieco wyłagodzone wykłady o roli modlitwy czy patriotyzmie, które mogą nie pokrywać się z modelem wychowania przyjętym przez większość współczesnych rodziców. 

Byłam zachwycona tą książką, spodziewając się, że będę mogła traktować ją jako historyczną perspektywę, pewnego rodzaju relikt przeszłości. Ukazywanie jednak jak Izabela Czartoryska naucza dzieci we współczesnej szkole sprawia, że ta lektura staje się (paradoksalnie) bardziej jednowymiarowa. 

Gdyby potraktować ,,Przeszłość przyszłości” jako książkę czytaną na lekcjach religii czy w grupach kościelnych, byłaby ona perełką – tym bardziej, że jest uzupełniona o fakty historyczne i pewne zasady moralne, które dzieci powinny znać, jak np. pomoc potrzebującym, uczciwość czy troska o przyrodę. Godne uwagi jest także nawiązanie do opieki nad zwierzętami, choć wielu specjalistów nie zgodziłoby się z ujęciem tematu (sugerowanie w 2019 roku, że psy powinno się karmić resztkami z obiadu, a więź zwierzęcia i człowieka tłumaczyć przewagą tego drugiego, jest po prostu bardzo przestarzałe i szkodliwe). 

Nie znaczy to jednak, że książka pozbawiona jest wartościowych treści. Uważam nawet, że autorka chciała poniekąd kontynuować misję, której podjęła się sama księżna. Pielęgnowanie pamiątek i ważnych dzieł literackich związanych z historią ma ogromne znaczenie. Pozwala lepiej zrozumieć najmłodszym wiele aspektów współczesnego świata, ubogaca je także kulturalnie. 

I choć Izabela Czartoryska jest tutaj zaprezentowana w samych superlatywach, to nie ma co się temu dziwić. Ta książka miała być hołdem złożonym kobiecie, która jako jedna z nielicznych wykorzystała swój status i zrobiła coś bezinteresownie dobrego dla innych. 

Jej słowa: ,,Nie mogłam ojczyzny obronić, niechaj ją przynajmniej uwiecznię”, powinny być inspiracją dla wielu osób. 

,,Przeszłość przyszłości, czyli nauki księżnej Izabeli Czartoryskiej dla dzieci” polecam zatem jako lekturę dla starszych dzieci i dorosłych jako ciekawą perspektywę na to, co minęło. Gorąco nie rekomenduję z kolei jako książkę, której nauki w formie 1:1 powinno się wdrażać i testować na współczesnych dzieciach. To z pewnością małe dzieło sztuki, które tylko we właściwych rękach będzie wartościowe.

Artykuł Przeszłość przyszłości – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.