➜ Tytuł: Spleen
➜ Scenariusz: Marta Szulc
➜ Rysunki: Marta Szulc
➜ Wydawnictwo: Mandioca
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

W zalewie literatury graficznej młodych autorów, Spleen debiutującej Marty Szulc wyróżnia się niepokojącą konsekwencją formalną oraz tematycznym wyczuciem tego, co dziś dość trudne do opowiedzenia: własnej niemocy. Ten czarno-biały, surowy w kresce komiks autobiograficzny to nie tylko intymny autoportret psychiczny, ale też rodzaj emocjonalnej topografii – mapy wewnętrznego rozkładu.

Co oznacza tytuł?

Nieprzypadkowo Szulc sięga po słowo „spleen” – termin o głęboko zakorzenionej tradycji literackiej i medycznej. W kulturze anglosaskiej oraz francuskiej spleen symbolizuje nie tyle zwykłą chandrę, co egzystencjalną inercję – stan zawieszenia, melancholii, a nawet gniewu narodzonego z bezsilności. Artystka przekłada ten nastrojowy konstrukt na język wizualny z imponującą samoświadomością.

W tym powyższym kontekście, mamy więc do czynienia z bardzo dosłowną okładką, która dopiero w sytuacji rozumienia tego terminu, staje się czytelna. Po dokładniejszym jej się przyjrzeniu, można odkryć także oznaczone żółtym, bardzo subtelnym fontem łacińskie wyrażenia związane z anatomią.

Biało-czarny debiut komiksowy Marty Szulc

Dominującym motywem w Spleenie jest powracający – niczym refren – obraz blatu stołu przykrego obrusem w kratę (mam wrażenie, że czerwoną, chociaż komiks jest pozbawiony koloru). To właśnie przy tym stole oraz przy filiżance kawy artystka się otwiera. Czy to nawiązanie do Jarmuscha? Być może. Jest kawa, ale nie ma papierosów. Jest dużo cukru, chociaż to gorzka historia.

Szulc także z formalnego punktu widzenia świadomie ogranicza paletę kolorystyczną. Ciekawym wyborem jest tu ta czerń i biel, a jeszcze ciekawszym – dobór konkretnych kadrów do narysowania. Można byłoby się bowiem zastanawiać, po co ktoś rysuje rafę koralową, jeżeli nie chce pokazać jej kolorów. 

Okazuje się, że pozbawiona barw rafa koralowa może jeszcze mocniej oddziaływać na odbiorcę, niż jej standardowa wersja. To wizualna metafora psychicznego wybielenia, blaknięcia emocji, które nie mieszczą się w żadnym znanym modelu ekspresji.

Komiks jako katharsis? O sztuce wyznania i refleksji

W Spleenie odnajdujemy subtelne odwołanie do arystotelesowskiego katharsis – procesu oczyszczenia, który dokonuje się przez sztukę. Komiks nie epatuje dramatem, lecz prowokuje u czytelnika litość i trwogę, dając wgląd w mechanizmy emocjonalnej destrukcji i potrzeby redefinicji siebie. To forma współczesnej autoterapii – sztuki wyznania, ale bez patosu. Raczej z szorstką szczerością i nutą autoironii.

Autorka nie dochodzi do rewolucyjnych wniosków, a raczej stawia tezę, która może być zarówno niepokojąca jak i kojąca. Składamy się na sprzeczności, ale zmierzanie do ostatecznej samodestrukcji, może być równie dobrze sposobem na powolny reset – i jednocześnie na powrót do normalności.

Zwierciadło statystycznego człowieka XXI wieku

Spleen Marty Szulc to udany debiut, z pewnością wyróżniający się wśród innych – osobisty i niezwykle aktualny. W erze przebodźcowania, wypalenia i rozmycia granic między tym, co osobiste, a tym, co publiczne, komiks może być zwierciadłem statystycznego człowieka XXI wieku. 

W Spleen rysowanie fizycznego bólu, może dać ulgę rzeczywistemu ciału. To pozycja, która pokazuje, jak sztuka może stać się intrygującym narzędziem autoterapii. Polecam dojrzałym czytelnikom.

Strona wydawnictwa: https://mandioca.pl/pl/p/SPLEEN/967

Artykuł Spleen – recenzja debiutu komiksu Marty Szulc pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: W ułamku sekundy. Burzliwe życie Eadwearda Muybridge’a
➜ Autor: Guy Delisle
➜ Rysunki: Guy Delisle
➜ Tłumaczenie: Katarzyna Koła-Bielawska
➜ Wydawnictwo: Kultura Gniewu
➜ Rok wydania: 2024
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Najlepsze biografie tworzone są dla tych ludzi, którzy wnieśli coś do historii i zapisali się w niej jako wyprzedzający swoje epoki. Eadweard Muybridge oprócz niezwykle dziwnego oraz unikatowego imienia, z pewnością został zapamiętany jako ktoś, kto zmienił nasz świat.

Nowy komiks Guy’a Delisle

Guy Delisle – wybitny rysownik oraz świetny narrator przedstawia życie Muybridge’a w komiksowym reportażu pod znaczącym tytułem W ułamku sekundy. Burzliwe życie Eadwearda Muybridge’a.

Tego współczesnego artystę możecie kojarzyć z wielu wybitnych książek, w których uważnie przygląda się rzeczywistości. O jednej z nich – Kroniki jerozolimskie, pisałam na stronie kilka miesięcy temu.

Jak wynaleziono film?

Każdy człowiek to wymieszana proporcja zalet i wad. Tak się składa, że Muybridge był osobą pełną skrajności. Z jednej strony cechowała go niepokorność, chęć osiągania rzeczy wielkich i jednoczesnego płynięcia pod prąd. Z drugiej strony – był porywczy, raczej oschły w kontaktach i niestety… skłonny do zabójstw.

A właściwie jednego zabójstwa, z którego zresztą (zupełnie niesprawiedliwie) go ułaskawiono. Gdyby jednak uznano, że należy go ukarać – świat albo zupełnie nie odkryłby takiego medium jakim jest film, albo musiałby na to odkrycie jeszcze chwilę poczekać. Jednak po kolei.

Biografia Eadwearda Muybridge’a

Delisle w W ułamku sekundy. Burzliwe życie Eadwearda Muybridge’a w mistrzowski sposób przedstawia sylwetkę ekscentrycznego wynalazcy, utalentowanego fotografa oraz osoby, która pierwszy raz uwieczniła ruch na zdjęciu. 

Łącząc w swoim komiksie archwialne materiały oraz niezwykle symbolicznie stosując w kadrach kolor, stworzył wielowymiarową, autentyczną historię, której lekturę trudno skończyć, nie dochodząc najpierw do ostatniej strony.

Z pewnością jest to zasługa także samego bohatera, ale trudno pozbyć się wrażenia, że gdyby nie Delisle, czytelnik nie otrzymałby całego zestawu wzruszeń, emocjonujących zwrotów akcji i historycznego kontekstu, który jest tak znaczący dla opowiedzenia tej biografii.

W ułamku sekundy. Burzliwe życie Eadwearda Muybridge’a to komiks, który z całą pewnością warto przeczytać. Nie będziecie rozczarowani ani jedną stroną i inaczej spojrzycie na zdjęcia oraz filmy, które w dzisiejszych czasach są czymś tak normalnym jak dzień oraz noc.

Polecam czytelnikom powyżej 16 lat, ze względu na niektóre, dość drastyczne fakty historyczne, zawarte w opowieści.

Link do strony wydawnictwa: https://kultura.com.pl/kultura-gniewu/576-w-ulamku-sekundy.html

Artykuł W ułamku sekundy. Burzliwe życie Eadwearda Muybridge’a pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Goya. Saturnalia
➜ Scenariusz: Manuel Gutiérrez
➜ Ilustracje: Manuel Romero
➜ Tłumaczenie: Jakub Jankowski
➜ Wydawnictwo: Timof Comics
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Kiedy tworzy się biografię o człowieku złożonym, zasłużonym oraz wielokrotnie, mimo upływu lat – przywracanym do życia wśród współczesnych, należy zrobić to z odpowiednim wyczuciem i umiejętnie, żeby nie tylko nie narazić się na fiasko, ale także by nie wyświadczyć takiemu bohaterowi niedźwiedziej przysługi.

Dom Głuchego

Kiedy spotkali się Manuel Gutierrez z Manuelem Romero postanowili oddać głos samemu Francisco Goi, ale zrobili to w najlepszy z możliwych sposobów. Pozwolili mówić artyście przez pryzmat jego obrazów.

Są co najmniej dwa obrazy malarza, które zna na pewno każdy, kto odbył w społeczeństwie już pewnej długości staż: Saturn pożerający własne dzieci oraz Rozstrzelanie powstańców madryckich. Co ciekawe, oba z dość podobnego okresu (pierwszy – 1819 – 1823, a drugi – 1814 rok).

Okresu, który albo chwilę poprzedzał, albo nawet nakładał się z momentem przeprowadzki Goi do Domu Głuchego, położonej na obrzeżach miasta posiadłości. To właśnie tam powstała seria czarnych obrazów, której najsłynniejszy Saturn pożerający własne dzieci został namalowany na ścianie parteru.

Goya i jego saturnalia

Saturnalia świętowane w starożytnym Rzymie, obchodzone były na cześć boga Saturna – przyrównywanego do bardziej słynnego Kronosa. To ciekawe połączenie czasu zabawy i beztroski, ze stojącą za tą postacią historią – strachem o życie i unicestwieniem własnych dzieci w obawie o utratę władzy.

Goya. Saturnalia jest komiksem, który bardzo mocno opiera się na symbolice oraz poezji. Nie znajdziecie tutaj biografii w tradycyjnym znaczeniu tego słowa. To bardziej zataczająca koło opowieść o tworzeniu i przemijaniu, a nawet destrukcji.

Malarstwo, jako sposób radzenia sobie ze światem 

Goya kojarzony jest z malarstwem ukazującym prawdę o wojnie, bólu, cierpieniu. Jego czarna seria wychodziła poza znane wówczas formy wyrazu. Odcinając się od świata, artysta podczas tworzenia mnożył w sobie obrazy, których był świadkiem w trakcie swojego życia.

Jego doświadczenie, sytuacja polityczna w kraju, ale także zmiany, których nieustannie doświadczał, odcisnęły na nim piętno, których ujściem mogło być tylko malarstwo.

W komiksie Goya. Saturnalia nie odnajdziecie ciekawostek o malarzu, ale być może uda się zobaczyć w tych kadrach jakąś jego istotę. Najlepiej, żeby jednak zasiadać do lektury już z pewną, niekoniecznie rozległą, ale choć podstawową wiedzą.

Znajomość obrazów i szczątkowych faktów o Goi sprawi, że Goya. Saturnalia stanie się pozycją bardziej przystępną, ale przede wszystkim dużo bardziej satysfakcjonującą. Polecam ten komiks dorosłym odbiorcom.

Link do strony wydawnictwa: https://timof.pl/katalog/Goya.+Saturnalia/pokaz.html

Artykuł Goya. Saturnalia – recenzja komiksu o wybitnym malarzu pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Nie bez powodu mówi się, że najlepsze scenariusze pisze życie, a najciekawsi bohaterowie inspirowani są prawdziwymi ludźmi. Maria Strzelecka kolejny raz stworzyła biograficzną książkę, do której wybrała człowieka-indywidualistę, idącego pod prąd, pełnego pasji oraz wartości mogących być drogowskazem dla młodych.

Kim była Simona Kossak?

Simona to druga w serii, zaraz po Nikiforze, pięknie opowiadana i ilustrowana lektura, w której autorka bez długich opisów czy skupiania się na mało ciekawych formalnościach – wydobywa ze swojego bohatera to, co najbardziej istotne.

O Simonie Kossak ponownie zrobiło się głośno ostatnio, czyli w 2024 roku, kiedy na ekrany kin wszedł film o dokładnie tym tytule – Simona Kossak, w reżyserii Adriana Panka. Nie zebrał on jednak najlepszych opinii, a wielu krytyków zarzuciło mu wręcz, że nawet nie zbliżył się do wybitnej postaci, którą chciał obrazować.

Zabrakło pomysłu, jak pokazać kobietę, która kilkadziesiąt lat życia spędziła w Puszczy Białowieskiej, żyjąc w prostej chatce, otaczając się dzikimi zwierzętami. Zgłębiała ich zwyczaje, opiekowała się oraz była głosem w sprawach, w których same nie mogły się wypowiadać.

Dom pełen zwierząt

Maria Strzelecka wybrała inny sposób opowiedzenia o Simonie. Pokazała ją tak, jak pewnie życzyłaby sobie sama pani Kossak – przez pryzmat zwierząt, którymi kobieta kochała się otaczać.

W książce znajdziecie więc charakterystyki kilkunastu: psów, ptaków, gryzoni, osła, dzika, saren, łosi, rysia, krowy, lisa czy gadów; którzy przez te lata byli mieszkańcami domu Simony oraz jej miłości Lecha. To właśnie dzięki nim widać, jaką osobą była bohaterka – jak wiele miała cierpliwości, zrozumienia i intuicji do tego, czemu zdecydowała się poświęcić.

Osoba, w której ślady warto pójść

Simona jest więc opowieścią, która w skrótowy, ale zdecydowanie wystarczający sposób przedstawia Simonę Kossak najmłodszym, i nie tylko. Sama po tej książce nabrałam wielkiej ochoty, żeby sięgnąć po którąś z publikacji znawczyni przyrody, jeszcze bardziej zagłębić się w jej świat oraz otoczyć rzeczywistością, która wydaje się, choć trudna, to jednak niezwykle kojąca.

Mimo że jest to przede wszystkim opowieść o kobiecie, to jednak przebija się w niej również niejeden apel dotyczący środowiska oraz bezpieczeństwa zwierząt, których sytuacja od tylu lat tylko w nielicznych przypadkach się poprawiła – w wielu pozostając niestety bardzo nieciekawą.

Pozostaje mieć nadzieję, że po lekturze Simony wiele młodych osób zainspiruje się jej bohaterką i zapragnie pójść choć częściowo w jej ślady – stając po stronie przyrody oraz udzielając głosu mieszkańcom lasów i puszcz.

Polecam Simonę wszystkim czytelnikom powyżej 6 roku życia. To piękna książka, która pokazuje, że można żyć inaczej i po swojemu.

Link do strony wydawnictwa: https://www.libra.pl/produkt/simona,332063.html

Artykuł Simona – recenzja książki dla dzieci o Simonie Kossak pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Przyjaciół może łączyć wspólne pochodzenie, dzielenie dzieciństwa czy pasji. Czasami z przyjaźni rodzi się coś wyjątkowego – teoria, która zmienia naukę na zawsze. 

,,Darwin i Hooker. Opowieść o przyjaźni, pasji i odkryciu, które zmieniło świat” to niezwykła książka biograficzna o jednym z największych uczonych i myślicieli w historii. Co ciekawe, skupia się jednak nie tylko na dobrze wszystkim znanym Darwinie, ale również na jego przyjacielu – Josephie Hookerze, który także był zdolnym badaczem i swoją postawą znacznie wpłynął na Charlesa. 

Kiedy szkoła jest nudna

Autorką książki jest Alexandra Stewart, znana również z pasjonującej – ,,Everest. Edmund Hillary i Tenzing Norgay. Niesamowita historia”. Zarówno tamtą jak i tę pozycję ilustrował Joe Todd-Stanton.

W książce narrator prowadzi czytelników przez życie Darwina oraz jego przyjaciela, dzieląc się najciekawszymi faktami. Jestem przekonana, że młodych odbiorców szczególnie zainteresuje wiadomość o braku entuzjazmu naukowca co do niektórych lekcji. Darwin uważał swoją szkołę za nudną, a mimo to wyrósł na niezwykłą postać – pozostawia to nadzieję dla wielu opornych uczniów, prawda?

Niezwykła korespondencja

,,Darwin i Hooker” została podzielona na rozdziały, zgodne z chronologią życia bohaterów. Ich losy początkowo się przeplatają, żeby finalnie połączyć się na… londyńskim Trafalgar Square. Autorka dokładnie opisuje w pierwszej kolejności ich indywidualne podróże, żeby następnie skupić się na korespondencji naukowców.

W książce można wyczytać bowiem, że panowie wymienili między sobą aż 1400 listów na przestrzeni 40 lat! Darwin przekazywał w nich swoje najbardziej przełomowe teorie, w tym oczywiście teorię ewolucji, która wówczas była uznawana za skandaliczną.

Książka dla dzieci o teorii ewolucji 

Muszę przyznać, że miałam już do czynienia z kilkoma książkami, które uczyniły z Darwina główną postać (m.in. ,,Ewolucja. O powstawaniu gatunków według Karola Darwina” czy ,,Darwin. Ewolucja teorii”). Żadna z nich nie była jednak tak wyczerpująca (na miarę lektury kierowanej do dzieci), interesująca i wielowymiarowa. Za duży jej atut uważam również pozostawienie imion tak, jak brzmiały one oryginalnie. 

Jeżeli więc chcecie zarazić swoje dzieci pasją do nauki, ale także pokazać im jak wiele można osiągnąć z dobrym przyjacielem u boku – koniecznie sięgnijcie po ,,Darwin i Hooker. Opowieść o przyjaźni, pasji i odkryciu, które zmieniło świat”. To pięknie wydana pozycja, która zachwyci każdego już powyżej 7 roku życia.

Link do strony wydawnictwa: https://www.gwfoksal.pl/darwin-i-hooker-opowiesc-o-przyjazni-pasji-i-odkryciu-ktore-zmienilo-swiat-alexandra-stewart-sku3437acb55530d9d36e5f.html

Artykuł Darwin i Hooker. Opowieść o przyjaźni, pasji i odkryciu, które zmieniło świat – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Surwiło
➜ Scenariusz: Olga Ławrientjewa
➜ Rysunki: Olga Ławrientjewa
➜ Tłumaczenie: Agnieszka Sowińska
➜ Wydawnictwo: Timof Comics
➜ Rok wydania: 2022
➜ Objętość: prawie jak encyklopedia!
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Koniec 2022 roku obfitował w kilka premier książek, których akcja rozgrywa się daleko za naszą wschodnią granicą. Moją uwagę zwróciła szczególnie ,,Ziemia, niebo, kruki”, ale także ,,Antosia w bezkresie”. Trzecią, zarazem zamykającą tę listę jest biografia w formie komiksu. 

Kobieta-symbol Walentina Wikientijewna Surwiło

,,Surwiło” to poruszająca pozycja artystki Olgi Ławrientjewy, która zebrała opowieści swojej babci z czasów, kiedy ta była małą dziewczynką, aż do lat współczesnych. Mamy tutaj obraz kobiety-symbolu, która na skutek różnych wydarzeń z życia, stała się straumatyzowana i jednocześnie zahartowana. Rzeczywistość przyzwyczaiła ją do życia w skrajnych warunkach, jednocześnie nie pozwalając w pełni poczuć się szczęśliwą – nawet, kiedy realne zagrożenie już minęło.

Właściwa akcja komiksu rozpoczyna się w 1930 roku w Leningradzie, na przedmieściach, w okolicy tamtejszego portu. Mała Wala beztrosko bawi się z siostrą. Chłonie atmosferę swojego przytulnego domu, zapamiętuje czas spędzony z matką, ojcem oraz babką. Kiedy kończy dwanaście lat, jej świat ulega jednak zniszczeniu.

Polska wieś Surwiło

Komiks z jednej strony opowiada bardzo osobistą historię dziewczynki, następnie młodej kobiety, aż w końcu dorosłej i dojrzałej osoby – jednocześnie ukazując przeplatające się w jej życiu wątki związane z pochodzeniem, korzeniami oraz uprzedzeniami innych. Surwiło jest bowiem nie tylko nazwiskiem ojca Walentiny, ale także nazwą polskiej wsi, w której się wychował.

Kiedy zbliża się widmo II wojny światowej, ojciec dziewczyny zostaje oskarżony o zdradę stanu i szpiegostwo. Pozostała część rodziny zostaje zesłana w głąb kraju, gdzie pozbawiona dotychczasowych możliwości, musi mierzyć się nie tylko z głodem, ale i ograniczeniami dotyczącymi wolności.

Syndrom sztokholmski i proste potrzeby

,,Surwiło” to przejmujący komentarz losu setek tysięcy ludzi, których – choć z jednej strony, spotkała niewyobrażalna niesprawiedliwość z rąk ich kraju, to jednak wciąż kibicują mu podczas walk z oprawcą. To swego rodzaju przedstawienie syndromu sztokholmskiego na wielką skalę, ślepe przywiązanie do ziemi i miejsca, tylko ze względu na tradycyjne przekonania. To także kwestia wyborów – stawiania podstawowych potrzeb na pierwszym miejscu i odsuwania od siebie głębszych refleksji, które mogłyby tylko pociągnąć w dół.

Na pierwszym miejscu zawsze pozostaje jednak bohaterka. Czy to na poetyckich rozkładówkach, podkreślających subtelnie odchodzące w niepamięć wspomnienia, czy jako zagubiona staruszka, ciągle pełna obaw o stratę swoich bliskich. Kiedy trwa wojna, nie ma bowiem miejsca na głębsze rozważania. Pozostają tylko proste potrzeby – o tym jest ,,Surwiło”.

Polecam ten komiks wszystkim czytelnikom powyżej 16 roku życia.

Link do strony Wydawnictwa: https://sklep.timof.pl

Artykuł Surwiło – recenzja komiksu pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Scenariusz: Sonny Liew

Rysunki: Sonny Liew

Tłumaczenie: Jacek Żuławnik

Wydawnictwo: Mandioca

Rok wydania: 2021

Objętość: prawie jak encyklopedia!

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: wybitna

Recenzja:

Historia każdego kraju to źródło wielkich przywódców, ryzykownych decyzji, wojen, pokojowych paktów, ale także wielu indywidualnych doświadczeń, które inspirują i zmuszają do refleksji.

Wraz z najnowszym komiksem od Wydawnictwa Mandioca ,,Życie i czasy Charliego Chan Hock Chye” wyruszamy w szalenie interesującą podróż do Singapuru – obecnie jednego z najbogatszych krajów na świecie. Obserwując proces dojrzewania komiksowego, fikcyjnego artysty, jesteśmy rzucani także w wir zmian politycznych i ekonomicznych minionych dziesięcioleci.

Autorem tego niezwykłego dzieła jest Sonny Liew – malezyjski twórca komiksowy mieszkający w Singapurze. Łączy on gatunek reportażu z retrospekcjami, przedrukami, mieszaniną stylów oraz świadectwami ważnych wydarzeń politycznych oraz społecznych. Nawet sam tytuł nie pozostaje bez znaczenia. Nawiązanie do ,,Życie i czasy Sknerusa McKwacza” jest także znaczące, ze względu na niewątpliwy ślad amerykańskich komiksów w twórczości samego autora.

(Archiwum prywatne, moja wizyta w kraju Charliego Chan Hock Chye, 2017 rok)

Omawiana tutaj pozycja opowiada o życiu i twórczości jednego z najsłynniejszych (nieistniejących) singapurskich rysowników, umieszczając go w samym sercu znaczących dla tego kraju wydarzeń. Nie może być jednak inaczej, ponieważ sam tytułowy Charlie Chan Hock Chye jest wykreowany na twórcę głęboko zaangażowanego. Obserwując zmieniającą się rzeczywistość, cały swój bagaż emocjonalny przenosi do komiksowych fabuł. Pod przykrywką nieznacznie zmienionych nazwisk, superbohaterów, robotów lub zwierząt fabuła opowiada o tym, co mogło być dla niego istotne.

W ,,Życiu i czasach” znajdziemy mnóstwo oryginalnych opowieści. Historie w różnym stylu i z różnymi bohaterami, które tworzą swego rodzaju powieść szkatułkową. Okładki z rozmaitych albumów, paski komiksowe oraz makiety. Wszystko jednak w porządku chronologicznym, otoczone fabułą, którą prowadzi dla nas Sonny Liew. Rysuje on przed czytelnikami obraz wielkiego, ale niedocenionego człowieka. Osoby pełnej ideałów, talentu i niebywałej wrażliwości. Przez dziesiątki lat nie jest on jednak doceniany przez swoich rodaków. W kraju, w którym cenzura jest rozwinięta na bardzo wysokim poziomie, a media przez długi czas zupełnie podlegają rządowi – nikt nie ma na tyle odwagi, żeby publikować tak szczere, prawdziwe i zarazem drażliwe dla opinii publicznej komiksy.

Ta pozycja jest bez wątpienia dziełem sztuki. Jedną z lepszych, fikcyjnych biografii (momentami trudno uwierzyć, że nie mamy do czynienia z prawdziwym człowiekiem), ale i niemal osiemdziesięcioletnim świadectwem narodzin kraju-potęgi. Nie trzeba jednak być fanem historii, żeby odnaleźć w ,,Życiu i czasach Charliego Chan Hock Chye” ogromną przyjemność z lektury. Warstwa wizualna, różnorodność i swego rodzaju wrażenie albumu, składającego się na skrawki wartościowych i selektywnie wybranych części czyjegoś istnienia sprawiają, że po ten komiks po prostu trzeba sięgnąć.

Mocno rekomenduję go każdemu powyżej 15 roku życia. Będzie niezwykłym prezentem np. pod choinkę.

Link do strony Wydawnictwa: https://mandioca.pl/katalog/komiksy/charlie-chan

Artykuł Życie i czasy Charliego Chan Hock Chye – recenzja komiksu pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Scenariusz: Henrik Bromander

Rysunki: Henrik Bromander

Tłumaczenie: Katarzyna Syty

Wydawnictwo: Centrala

Rok wydania: 2020

Objętość: prawie jak encyklopedia!

Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Recenzja:

Ponad 600 stron wymagającej treści, często wyczerpującej psychicznie, obrazkowej powieści pseudoautobiograficznej, która, o dziwo, pozostawia na koniec w czytelniku poczucie dziwnej satysfakcji.

,,Ciemności Smalandii” Henrika Bromandera to komiks dla dorosłych, opowiadający historię życia Erika – przejściowo faszysty, niezmiennie homoseksualisty, sporadycznie kryminalisty, ale przede wszystkim osoby zagubionej i zrezygnowanej.

Poznajemy go jako małego chłopca, który wychowuje się w patologicznym domu. Jego ojciec jest niezdiagnozowanym alkoholikiem, a matka nie radzi sobie z emocjami i nie potrafi ich wyrażać. Erik żyje na tykającej bombie, która wybuchając okaleczy go, odbierając mu szansę na normalną przyszłość. 

Chłopak dorastając zaczyna pasjonować się polityką i faszyzmem. Chce wytłumaczyć sobie swoje położenie i jednocześnie uwierzyć w lepszą przyszłość. Poglądy i przemyślenia przemyca na kartkach wydawanego samodzielnie fanzina o tytule ,,Twarz”. W ciągu kilkunastu lat powstaje kilkanaście numerów, które odbiorca może przeczytać w całości. 

,,Ciemności Smalandii” są wielowymiarową powieścią, która została zbudowana na okaleczonym dzieciństwie, poczuciu odmienności, zagubieniu, wypaczonych poglądach i braku autorytetów. W komiksie pojawia się wiele postaci, w których istnienie bezsprzecznie wierzymy, przez co sama historia staje się jeszcze bardziej przejmująca i przygniatająca. Świat jaki został w niej ukazany to zmierzające do samozagłady środowisko, którego płytkie i powierzchowne myślenie oraz chęć sprowadzenia wszystkiego do swojego punktu widzenia, powoduje powrót do najbardziej pierwotnych instynktów. 

Na przykładzie zmian we współczesnej Szwecji widzimy nieznaczną zmianę światopoglądu, ale znacznie bardziej istotna jest ta przemiana, która na przestrzeni lat odbywa się w każdym z nas.

W tej książce przeplata się życie polityczne z miłosnym. Poruszane są kwestie moralne oraz filozoficzne. Kiedy Eric ma rozprawę sądową o pobicie, nie pozwala pogodzić się z myślą, że może żałować swojego zachowania. Wie, że to co zrobił, było jedynym możliwym postępowaniem, które wchodziło w grę. 

Ten oraz wiele podobnych wątków pokazują jak trudno żyć na tym świecie komuś, kto chce być ze sobą w pełni szczery.

Siłą tego komiksu jest przede wszystkim jego warstwa merytoryczna. W obrazkach została przekazana ponad miarę dosłowność i brzydota ludzi oraz otoczenia. Szczerość, na której tak bardzo zależało Ericowi, objawia się tutaj w kadrach, obok których trudno przejść obojętnie.

W ,,Ciemnościach Smalandii” pojawia się na końcu jednak jakieś światło w tunelu – nadzieja na to, że nieco obniżając standardy, uda się nazwać siebie szczęśliwym człowiekiem.

Polecam ten komiks dojrzałym osobom, które będą na tyle odważne, żeby spojrzeć w głąb tego, co chciał uchwycić autor. 

Link do strony Wydawnictwa: http://centrala.org.uk/pl/ciemnosci-smalandii/

Artykuł Ciemności Smalandii – recenzja komiksu dla dojrzałego czytelnika pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Autor: Christina Bjork

Ilustracje: Eva Eriksson

Tłumaczenie: Hanna Dymel-Trzebiatowska

Wydawnictwo: Zakamarki

Rok wydania: 2020 (2007)

Objętość: chudzina

Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Recenzja:

Wiele zawdzięczam Astrid Lindgren. Kiedy zastanawiam się, kiedy właściwie zaczęła się moja przygoda z literaturą, to niemal natychmiast uświadamiam sobie, że wszystkiemu ,,winne” były ,,Dzieci z Bullerbyn”. Od momentu, kiedy sama je przeczytałam, będąc w drugiej klasy szkoły podstawowej, moje życie zupełnie się zmieniło!

,,Przygody Astrid – zanim została Astrid Lindgren” nie są nowością, ale ja zetknęłam się z nimi dopiero teraz, przy drugim wydaniu. Pierwsze ukazało się niemal 13 lat temu, na 100. rocznicę urodzin pisarki, a z obecnym czytelnicy oraz Wydawnictwo Zakamarki świętuje 75. urodziny Pippi. 

W tym roku pojawiło się kilka wznowień oraz nowości tytułów, które wyszły spod ręki Lindgren. O kilku zdążyłam już napisać, np. ,,Pippi w parku”, ,,Pippi nie chce być duża i inne komiksy”, ,,Przygody Pippi” czy ,,Ronja, córka zbójnika”. 

,,Przygody Astrid – zanim została Astrid Lindgren” nie są książką przygodową jej autorstwa, ale spisanymi historiami o niej, jej dzieciństwie, rodzinnych stronach i najbliższych. 

Na pięknie ilustrowanych rozkładówkach można przeczytać zabawne anegdoty z udziałem Astrid oraz jej rodzeństwa. Co ciekawe, czytelnik ma też szansę dowiedzieć się, jacy bohaterowie lub wydarzenia zainspirowały autorkę do napisania bestsellerów. Na tzw. żółtych stronach znajduje się podsumowanie z wytłumaczeniem oraz tytułami. Wcześniej można próbować odgadnąć samodzielnie z którymi opowieściami Lindgren kojarzą nam się opisywane perypetie. 

Nie wiem jak ocenilibyście szansę Astrid na zostanie wielką pisarką, gdybyście wiedzieli, że w młodości jadła dżdżownice i mając cztery lata przeprowadziła się do wygódki, bo pogniewała się na mamę. 

Z jednej strony można by pomyśleć, że to książka tylko dla zapalonych fanów Lindgren. Z drugiej jednak, dla dzieci każde opisane wspomnienie będzie niezwykłą przygodą prawdziwej dziewczynki, która żyła już jakiś czas temu. 

W ,,Przygodach Astrid – zanim została Astrid Lindgren” oprócz ilustracji, jest także mnóstwo zdjęć, krótkich biografii, a nawet czegoś w rodzaju przewodnika po Vimmerby – rodzinnych stronach pisarki. 

Książka składa hołd i pełni rolę pomnika dla tej wyjątkowej szwedzkiej artystki. Polecam ją wszystkim powyżej 5. roku życia i mam nadzieję, że książki Astrid Lindgren nigdy nie zostaną zapomniane!

Link do strony Wydawnictwa: https://www.zakamarki.pl/index.php/przygody-astrid-zanim-zostala-astrid-lindgren-331.html?dir=asc&order=name

Artykuł Przygody Astrid – zanim została Astrid Lindgren – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

Autor: Mama Tadzia

Zdjęcia: Tata Tadzia

Ilustracje: Alicja Gadomska

Wydawnictwo: T.A.M.

Rok wydania: 2020

Objętość: więcej niż sto 

Dla kogo:  dla samodzielnych w czytaniu

Ocena ogólna: ma dużo zalet

Recenzja:

Chyba nie znam dziecka, które z niecierpliwością nie oczekiwałoby dwóch najpiękniejszych miesięcy w ciągu roku (i mówię tu oczywiście o wakacjach). Nie ma też co się dziwić, że książek poświęconych temu zagadnieniu wydaje się naprawdę sporo. W jaki sposób można się wyróżnić i co naprawdę interesuje dzieci w wakacyjnych opowieściach?

Dobrym przykładem, który z pewnością jest oryginalny i ma szansę zwrócić na siebie uwagę najmłodszych czytelników jest książka ,,Wakacje Tadka”. Choć na pierwszy rzut oka (zerkając na okładkę) jest to fikcja literacka o małym chłopcu, który miło spędza czas w pięknych okolicznościach przyrody, to w rzeczywistości jest dużo bardziej prawdziwa, niż nam się wydaje. Jeżeli chcemy dowiedzieć się czegoś więcej, koniecznie musimy zajrzeć do środka.

Okazuje się, że tytułowy Tadeusz wcale nie jest fikcyjnym bohaterem! To chłopiec, który istnieje naprawdę. Mało tego, możemy go zobaczyć podczas wszystkich opisywanych w książce wydarzeń, na licznych fotografiach opublikowanych między linijkami tekstu.

Autorami lektury są rodzice Tadka. Mama opisuje pewien lipiec i sierpień z życia rodziny, podczas których chłopiec staje się głównym bohaterem przedstawianych wydarzeń. W jego życiu zdarzyło się wtedy wiele ważnych rzeczy. Miał okazję być w niektórych miejscach po raz pierwszy, spróbować atrakcji, o których istnieniu wcześniej nawet nie wiedział. Przy okazji – dzięki cierpliwemu tłumaczeniu rodziców, uczył się o otaczającym go świecie i mógł lepiej zrozumieć jak on funkcjonuje.

,,Wakacje Tadka” to 11 krótkich rozdziałów, które oprócz tekstu wypełnione są zdjęciami z podróży (autorstwa Taty chłopca), przyjemnymi elementami graficznymi oraz rysunkami Alicji Gadomskiej.

Przeczytamy w książce o lipcowym wypadzie do Sopotu, akcji ,,Lato w mieście” oraz o półkoloniach i związanych z nimi emocjach. Najważniejszym wątkiem jest jednak wspólna wyprawa chłopca z rodzicami do Czarnogóry.

Z powodzeniem można potraktować tę lekturę jako doskonałe przygotowanie do wspólnego spędzenia wakacji z rodziną w tym kraju. Z drugiej strony znajduje się w niej wiele uniwersalnych elementów, których znajomość przyda się i w innych okolicznościach, przykładem może być opis rodzajów chmur czy budowa jachtu.

Pewnie niektórzy stwierdzą, że przecież ten pomysł wcale nie jest oryginalny i, że taka forma dziennika prowadzonego przez dziecko wielokrotnie już w literaturze się pojawiała. Za przykład można zresztą podać ,,Nelę małą reporterkę”, która publikowała swoje przygody od 2014 roku również z pomocą rodziców lub Szymona Radzimierskiego, który wydał dość popularny ,,Dziennik łowcy przygód”.

Wszystko się zgadza, tylko powyższe pozycje były nastawione na akcję, egzotyczne kraje (do których większość dzieci w najbliższym czasie z pewnością nie będzie miała okazji pojechać) oraz kreowania samych bohaterów na gwiazdy, przypominające te ze świata dorosłych (i nie ma w tym nic złego, pod warunkiem, że wszystko podawane jest z umiarem). Jednak miło jest przeczytać o chłopcu, który podróżuje pociągiem do Sopotu i jest to dla niego wielkie wydarzenie lub odwiedza z rodzicami Czarnogórę i po prostu zachwyca się pięknem przyrody lub architektury. Osobiście chciałabym jeszcze więcej elementów z polskich wycieczek (i niewykluczone, że to życzenie może wkrótce się spełnić!).

Naturalnie lektura nie pozostaje bez wad. Czasami jest zbyt szczegółowa (np. podając nazwę pociągu lub torpedując czytelników zbyt dużą ilością informacji). Ze względu na brak fabularnych stawek jest też dość trudno utożsamić się odbiorcy z głównym bohaterem. Książce nie brakuje jednak autentyczności (to duży plus), ale z drugiej strony to bardzo osobista relacja, której momentami brakuje po prostu nieco magii literatury.

Dobrze ją oceniam przede wszystkim ze względu na przejrzyste rozkładówki, ładną oprawę graficzną i wartości edukacyjne, które przemyca w swojej treści. Może stać się inspiracją dla innych rodziców, którzy zapragną uchwycić fragment dzieciństwa swojego syna lub córki i zatrzymać je na kartach książki. ,,Wakacje Tadka” na zawsze pozostaną dla chłopca – głównego bohatera niezwykłą pamiątką – pięknymi wspomnieniami, którymi może podzielić się z rówieśnikami z całej Polski.

Polecam książkę dzieciom powyżej 8. roku życia.

Artykuł Wakacje Tadka – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.