Cykl Oliviera Clerca to spójny projekt, w którym każda historia niesie ze sobą ważne przesłanie o komunikowaniu się, samoświadomości, współpracy czy odkrywaniu własnych mocnych stron. Pod pretekstem niewinnej bajki dla maluchów czytelnicy otrzymują narzędzia wspierające rozwój emocjonalno-społeczny dzieci. Dzięki każdej z czterech książek można w rodzinnym lub szkolnym gronie poruszyć ważne kwestie, z którymi utożsamiają się mali odbiorcy w wieku już powyżej 4 lat.

➜ Tytuł: Masz wyjątkowy talent!
➜ Autor: Olivier Clerc
➜ Ilustracje:Gaia Bordicchia
➜ Tłumaczenie: Anna Kowalik
➜ Wydawnictwo: LEVYZ BOOKS
➜ Rok wydania: 2026
➜ Objętość: chudzina
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

O czym jest Masz wyjątkowy talent!

Właśnie zaczęły się wakacje i Pompon ma je spędzić u babci. Już nie może się doczekać spotkania z mieszkającymi tam zwierzakami w jego wieku, z którymi bardzo się zaprzyjaźnił. Kilka sytuacji sprawia jednak, że Pompon patrzy na nich przez pryzmat talentów, których sam nie posiada. Dochodzi więc do bolesnego wniosku, że on jest pozbawiony jakichkolwiek umiejętności. 

Dopiero babcia pomaga mu dostrzec, że brak odkrytego talentu wcale nie oznacza jego zupełnego braku, a różnorodność uzdolnień powinna prowadzić do wzajemnego uzupełniania się, a nie zazdrości. W Masz wyjątkowy talent! nie ma więc mowy o skupianiu się i usilnym poszukiwaniu wyróżniających cech bohatera, które byłyby jednym, co go identyfikuje. Cały proces ma odbywać się niespiesznie, bez presji czy odgórnych oczekiwań.

Gdy dziecko czuje, że nie jest w niczym dobre

Pompon, który początkowo odczuwał negatywne emocje wobec talentów przyjaciół, cieszy się wraz z nimi, gdy rozumie istotę różnorodności. W książce wszystkie postacie są wyjątkowe – obdarzone umiejętnościami, które objawiają się w wymagających tego sytuacjach. 

Właśnie dlatego Masz wyjątkowy talent! wydaje mi się jednocześnie tak interesującą propozycją dla rodziców, ale także nauczycieli i psychologów, którzy na co dzień pracują z dziećmi porównującymi się do innych, niepewnymi własnej wartości i zbyt szybko dochodzącymi do wniosku, że „nie są w niczym dobre”.

Dlaczego ta książka może sprawdzić się w domu, szkole oraz gabinecie specjalisty

Ten tom bardzo dobrze wpisuje się w język social and emotional learning (SEL), który UNESCO definiuje jako proces nabywania kompetencji potrzebnych do rozpoznawania i regulowania emocji, rozwijania troski o innych, budowania pozytywnych relacji, podejmowania odpowiedzialnych decyzji czy radzenia sobie z trudnymi sytuacjami. 

Odpowiednio zaprojektowane działania SEL rozwijają pięć obszarów kompetencji społeczno-emocjonalnych i tworzą środowiska wspierające rozwój uczniów. Masz wyjątkowy talent! odnosi się przynajmniej do trzech z nich: samoświadomości, relacyjności i społecznej uważności. 

To dlatego ta książka (ale i cała seria) będzie nie tylko niezwykle wartościowa do domowego korzystania, ale (jak już wspominałam) powinna stać się fundamentem rozmowy w klasie, na zajęciach rewalidacyjnych, podczas psychoedukacji czy pracy nad emocjami. Masz wyjątkowy talent! może być bardzo dobrym tekstem inicjującym rozmowę o tym, w jaki sposób dzieci definiują własną wartość oraz jak odbierają bycie „mniej uzdolnionymi” od swoich rówieśników. 

Obowiązkowa pozycja w pracy nauczyciela i psychologa 

Dla nauczycieli ta opowieść może być znakomitym punktem wyjścia do rozmowy o dzieciach, które unikają bezpośredniej aktywności, wolą pozostać w cieniu, ale często wnoszą do grupy uważność, lojalność, zdolność obserwacji, cierpliwość, empatię czy umiejętność łączenia ludzi. Dla psychologów i pedagogów to z kolei ciekawy tekst do pracy wokół porównywania się, zazdrości czy obniżonej samooceny.

I właśnie dlatego Masz wyjątkowy talent! ma szansę zostać z czytelnikiem na dłużej oraz sprawdzić się w wielu sytuacjach. Nie rzuca banałem w stylu: „uwierz w siebie”, ale sugeruje bardziej realistyczne podejście – cierpliwe poszukiwanie własnej wartości. W czasach, gdy porównywanie się z innymi jest na porządku dziennym, ta książka wydaje się obowiązkową lekturą dla każdego małego odbiorcy.

Seria, która dodaje dziecku skrzydeł

Przy okazji Masz wyjątkowy talent! warto jednak wspomnieć także o jej poprzedniczkach. Najbardziej znana w Polsce, Jesteś w sam raz… opowiada o konfrontacji dziecka z cudzymi opiniami, ale także o życzliwości, która może być sposobem na lepsze rozumienie samego siebie. W twoim sercu jest ogród skupia fabułę na relacji z życiem wewnętrznym. Porównuje serce do ogrodu, a bohaterów do ogrodników. Tylko od nich samych zależy, czy pozwolą rosnąć ziarnom lęku i kłamstwa, czy raczej pozostawią miejsce prawdzie i zachwycaniu się światem. 

Trzeci tom Możesz na nas liczyć! skupia się na umiejętności proszenia o pomoc. Pompon upiera się, że musi poradzić sobie sam, bo „nie jest już mały”, ale ojciec odpowiada mu, że bycie dużym nie oznacza braku szukania wsparcia u innych. Każda z tych czterech książek to nowa lekcja dotycząca codzienności dzieci. Dzięki przystępnemu tekstowi oraz bajecznie kolorowym ilustracjom dzieci nie tylko polubią Pompona, ale także otrzymają odpowiedzi na nawet jeszcze niezadane przez siebie pytania. Polecam tę serię maluchom powyżej 4 lat. Sprawdzajcie jej dostępność na stronie wydawnictwa LEVYZ.

FAQ, czyli pytania, na które warto znać odpowiedzi

O czym jest książka Masz wyjątkowy talent!?

Masz wyjątkowy talent! to opowieść o Pomponie, który podczas wakacji u babci zaczyna porównywać się do swoich przyjaciół i dochodzi do wniosku, że sam nie ma żadnych szczególnych zdolności. Z czasem odkrywa jednak, że talent nie zawsze ujawnia się od razu, a różnorodność nie służy rywalizacji, lecz wzajemnemu uzupełnianiu się.

Jakie przesłanie ma książka Masz wyjątkowy talent!?

Najważniejszym przesłaniem książki jest to, że każde dziecko ma wartość, nawet jeśli jego mocne strony nie są od razu widoczne. To opowieść o cierpliwym odkrywaniu siebie, bez presji, porównań i potrzeby natychmiastowego wyróżniania się.

Dla jakiego wieku jest książka Masz wyjątkowy talent!?

To książka szczególnie cenna dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym, czyli wtedy, gdy porównywanie się do rówieśników zaczyna być coraz bardziej widoczne. Sprawdzi się zarówno w domu, jak i podczas pracy w grupie.

Czy Masz wyjątkowy talent! to dobra książka dla nauczycieli i psychologów?

Tak, ponieważ może być bardzo dobrym punktem wyjścia do rozmowy o samoocenie, zazdrości, porównywaniu się i odkrywaniu własnych mocnych stron. To wartościowa propozycja do zajęć wychowawczych, psychoedukacyjnych i biblioterapeutycznych.

Czy Masz wyjątkowy talent! jest częścią większej serii?

Tak, książka należy do serii o Pomponie i jego przyjaciołach. Wcześniej ukazały się także Jesteś w sam raz…, W twoim sercu jest ogród oraz Możesz na nas liczyć!, które również poruszają ważne tematy emocjonalne i społeczne.

Czy warto sięgnąć po Masz wyjątkowy talent!?

Tak, zwłaszcza wtedy, gdy szukasz książki, która pomoże dziecku lepiej myśleć o sobie, a jednocześnie stanie się punktem wyjścia do mądrej rozmowy o emocjach, relacjach i różnorodności talentów.

Artykuł Masz wyjątkowy talent! – recenzja książki dla dzieci, którym trzeba pomóc uwierzyć w siebie pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Opiekunowie nasion. Baśnie terapeutyczne
➜ Autorki: Aneta Bujnowska, Natalia Fiedorczuk
➜ Ilustracje: Maria Dek
➜ Wydawnictwo: Natuli
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: bardzo przyjemna

Baśnie terapeutyczne – czym są i kiedy po nie sięgać?

Dawne baśnie były ustnym nośnikiem ludowej mądrości: bawiły i uczyły, ostrzegały przed niebezpieczeństwami czy podsuwały konkretne wzorce zachowań. Dziś kojarzymy je z księżniczkami i rycerzami, ale literatura ciągle nas zaskakuje – baśnie terapeutyczne świadomie korzystają z metafory i identyfikacji z bohaterem, aby wspierać rozumienie oraz regulację emocji (złości, lęku, smutku), budować poczucie sprawczości i podsuwać bezpieczne strategie radzenia sobie w trudnych chwilach.

Dwie warstwy opowieści – dla dziecka i dla dorosłego

W Opiekunach nasion każde opowiadanie ma podwójną strukturę: zrozumiałą, fabularną warstwę dla dzieci oraz krótki, pomocny wstęp dla dorosłych. Dzięki temu rodzic/opiekun wie, jaka intencja stoi za historią i kiedy po nią sięgnąć (w zależności od nastroju, sytuacji czy wyzwania z jakim akurat mierzy się dziecko). To rozwiązanie porządkuje lekturę oraz wzmacnia jej skuteczność.

Bohaterowie i chronologia

W książce poznajemy trzyosobową rodzinę Opiekunów nasion: mamę, tatę i małego Lolo (a później także Babu). Mieszkają pod powierzchnią ziemi oraz troszczą się o nasionka. Ich relacje, odczuwanie oraz przemyślenia, niewiele różnią się jednak od tych utożsamianych z ludzkimi. Pory roku wpływają na akcję oraz towarzyszące postaciom emocje, czas zatacza koło, a powracające motywy spajają tom w chronologiczną całość.

Ważne tematy oraz nasionko znaczeń

W Opiekunowie nasion. Baśnie terapeutyczne autorki zamieściły dziewięć historii – każda z innego, znaczącego obszaru. Poruszony zostaje wątek: lęku separacyjnego, nowego rodzeństwa, złości, budowania poczucia własnej wartości, adaptacji, neuroróżnorodności, żałoby czy samodzielności. Żadne z nich nie jest zagadnieniem nazwanym wprost. Dzieci słuchają przede wszystkim pięknej baśni – zasiane w nich zostaje jednak nasionko. Ślad, który w razie potrzeby będzie miał szansę wykiełkować na ,,żyznej glebie” pamięci po bohaterach tej książki.

Ilustracje i nastrój – ciepło, schronienie, bezpieczeństwo

Ilustracje Marii Dek tworzą w tej książce wrażenie przytulności: podziemne, ciepłe jamki, miękkość otaczającej je ziemi oraz jej mieszkańcy. Ten bezpieczny wizualnie świat reguluje napięcie i pozwala się skupić na fabule. Nawet gdy na ziemi leży gruba warstwa śniegu – czytelnik pozostaje w przekonaniu, że w środku mieszkanka Opiekunów nasion jest miło, ciepło oraz gościnnie.

O wydaniu – forma, która wspiera treść

Opiekunowie nasion. Baśnie terapeutyczne zostali starannie wydani: płócienny grzbiet z literami złoconą folią, duży format i przyjemny w dotyku papier budują wrażenie obcowania z przedmiotem ponadczasowym. To podejście do literatury dziecięcej zachęca do obdarowywania książką bliskich, jak i samodzielnego sięgania po nią w różnych okolicznościach lub dla samej przyjemności.

Dla kogo jest to książka?

Opiekunowie nasion przypominają pod wieloma względami rodziców i opiekunów: pielęgnują małe nasionka, ich życie kręci się wokół nich, żeby w końcu patrzeć na kwitnące, usamodzielniające się już pędy. 

Opiekunowie nasion. Baśnie terapeutyczne to mądra, kojąca książka, którą trudno traktować po prostu jako narzędzie do pracy z dzieckiem. Jest czymś znacznie więcej – czułymi historiami, zapewnieniem o trosce oraz poetyckim podejściem do opowieści. Zamiast podawać „gotowe odpowiedzi”, zasiewa w dziecku i dorosłym gotowość do rozmowy, uważności oraz wzrastania. Polecam ją słuchaczom powyżej 4 lat.

Książka dostępna jest na stronie wydawnictwa Natuli.

FAQ, czyli pytania na które warto znać odpowiedzi

Czym są „baśnie terapeutyczne” w tej książce?

To krótkie opowieści, które przez metaforę pomagają dziecku zrozumieć emocje i sytuacje.

Czy książka ma kolejność czytania?

Historie tworzą spójną całość (pory roku, dorastanie bohaterów, zmiany w ich życiu), ale można je czytać wybiórczo – zgodnie z tematem, który akurat jest ważny i potrzebny.

Jakie tematy poruszają Opiekunowie nasion?

M.in. lęk separacyjny, pojawienie się rodzeństwa, złość, adaptacja, neuroróżnorodność, żałoba, samodzielność.

Od jakiego wieku ją polecam?

Najlepiej sprawdzi się w edukacji przedszkolnej i wczesnoszkolnej.

Czy książka przyda się specjalistom (psycholog, pedagog)?

Tak. Struktura: baśń + wskazówka dla dorosłych ułatwia pracę indywidualną, grupową i biblioterapię w przedszkolu/szkole.

Czym różni się baśń terapeutyczna od bajki psychoedukacyjnej?

Baśń częściej używa metafory i symboli, psychoedukacja – podaje wskazówki w bardziej bezpośredni sposób. Opiekunowie nasion łączą oba te sposoby.

Artykuł Opiekunowie nasion. Baśnie terapeutyczne – recenzja pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Poznaj swoją złość, Pinku! Książka o złości i innych emocjach dla dzieci i dla rodziców trochę też
➜ Seria: Jesteś ważny, Pinku
➜ Autorka: Urszula Młodnicka
➜ Ilustracje: Agnieszka Waligóra
➜ Wydawnictwo: CzytaLisek
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla tych co sami jeszcze nie czytają, ale dużo już rozumieją , dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

Pinku w serii o emocjach

Poznaj swoją złość, Pinku! jest już szóstą częścią w całym cyklu pinkowych książek. O czterech z nich pisałam wcześniej:

• Jesteś prawdziwym przyjacielem, Pinku!,
• Odwagi, Pinku!,
• Bądź sobą, Pinku!,
• Uwierz w siebie, Pinku!.

O czym jest Poznaj swoją złość, Pinku!?

Najnowsza pozycja bierze pod lupę emocję, której obawia się nawet wielu dorosłych. Złość – chętnie zamiatana pod dywan, często przemilczana, nielubiana oraz odtrącana – okazuje się też bardzo potrzebna. 

Pink chodzi już do trzeciej klasy szkoły podstawowej. Ma najlepszych przyjaciół, swoje pasje, ale nie lubi występować przed publicznością, bo ma tremę. W Poznaj swoją złość, Pinku! dowiaduje się, dlaczego nie zawsze czuje się dobrze. Dlaczego czasami dopada go smutek, strach czy w końcu złość.

– Posłuchaj, emocje pomagają nam zrozumieć, co się z nami dzieje i czego potrzebujemy. Są jak ważne wiadomości.

Urszula Młodnicka, Poznaj swoją złość, Pinku!, Historia 2. Emocje są ważne, nawet te nieprzyjemne, str. 18

Opowieść o złości – emocji, która też jest ok

Dzieci mają różną wrażliwość. Niektóre biorą do siebie pewne sytuacje czy słowa innych w większym, a inne w mniejszym stopniu. Zapalnikiem złości może być wiele rzeczy. Kluczem do radzenia sobie z nią, jest zrozumienie. Autorka na początku – w stylu charakterystycznym dla całej serii – tłumaczy, czym są i jak przejawiają się dane emocje.

Bazując na rozmowie narratora z Pinkiem, pozwala dzieciom w łatwy sposób zwizualizować sobie sytuacje czy przemyślenia, a tym samym umożliwia im utożsamienie się z główną postacią oraz poszukanie odniesień we własnym życiu. Dzięki podzieleniu Poznaj swoją złość, Pinku! na szesnaście różnych historii z częścią aktywizującą po każdej z nich, odbiorcy mają szansę zastanowić się nad tekstem i wynieść z niego jak najwięcej.

Instrukcja obsługi emocji człowieka

Książka nie ocenia, a pokazuje, że każdy ma prawo popełniać błędy, ale także zawalczyć o siebie. Uświadamia znaczenie równowagi, empatii oraz drobiazgów, które potrafią się kumulować i mocno na nas oddziaływać. Jest niczym instrukcja obsługi do każdego człowieka – równie ważna dla małych jak i dla tych większych.

Dla kogo jest ta książka

Każda lektura nowego Pinka budzi we mnie zachwyt oraz zdziwienie. Urszula Młodnicka potrafi nawet tak wymagający temat rozłożyć na czynniki pierwsze i opowiedzieć go w sposób niezwykle wyważony, przyjazny czytelnikowi oraz interesujący. Tę, ale i wszystkie książki tej serii po prostu trzeba mieć, żeby prowadzić dziecko drogą do zrozumienia oraz akceptacji. Polecam tę lekturę dzieciom powyżej 6 lat.

Poznaj swoją złość, Pinku! dostępna jest na stronie wydawnictwa CzytaLisek.

FAQ, czyli pytania na które warto znać odpowiedzi

O czym dokładnie jest Poznaj swoją złość, Pinku!?

O rozumieniu i regulowaniu złości: skąd się bierze, jak ją rozpoznać oraz co zrobić, by wyrazić ją bez krzywdzenia innych.

Czy książkę można czytać wybiórczo?

Tak. Każdy z 16 rozdziałów to osobna sytuacja z ćwiczeniami – wygodna forma do krótkich, ale ważnych rozmów.

Dla kogo będzie pomocna?

Dla dzieci i dorosłych, którzy chcą skuteczniej rozmawiać o emocjach w domu, przedszkolu czy szkole; sprawdzi się także na zajęciach rewalidacyjnych czy w gabinecie psychologa dziecięcego.

Jakie ćwiczenia zawiera?

Pytania do autorefleksji, proste techniki wyciszenia i propozycje działań, które uczą nazywania emocji, uważności i stawiania granic.

Czy trzeba znać wcześniejsze tomy z serii?

Nie, ale znajomość poprzednich części o odwadze, przyjaźni czy pewności siebie poszerza kontekst pracy z emocjami.

Artykuł Jak rozmawiać o złości z dzieckiem? Recenzja „Pinku” pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.

➜ Tytuł: Szczygły
➜ Autorka: Beata Ostrowicka
➜ Ilustracje: Paulina Radomska-Skierkowska
➜ Wydawnictwo: Literatura
➜ Rok wydania: 2025
➜ Objętość: więcej niż sto
➜ Dla kogo: dla samodzielnych w czytaniu
➜ Ocena ogólna: wybitna

O czym są Szczygły?

Zojka, główna bohaterka Szczygłów, to niezwykła dwunastolatka. Nie lubi zawracać sobie głowy modą (choć ma słabość do uszek na opasce) i nie do końca dba o to, co myślą o niej inni. Z uwagą obserwuje jednak otoczenie – lubi rozmawiać z owadami, puszczać statki w kałużach i tworzyć swoje małe „niebka”. Beata Ostrowicka (autorka m.in. Elementarz. Moje pierwsze czytanki) otrzymała za tekst Szczygłów wyróżnienie w konkursie im. Kornela Makuszyńskiego. Ja z przyjemnością objęłam tę pozycję swoim bajkochłonkowym patronatem medialnym.

Dwie perspektywy: Zojka i Igor

Historia prowadzona jest z dwóch, niemal równoległych punktów widzenia. Choć główną bohaterką jest Zoja, to nie mniej istotny w tej opowieści jest także jej szkolny kolega Igor. Co łączy tych dwoje? Na pewno nie duża zażyłość – znają się co najwyżej „z widzenia”. Zarówno dziewczyna, jak i chłopak mają swoje tajemnice, trzymają się na uboczu oraz bezgranicznie kochają zwierzęta.

Co ciekawe, fragmenty poświęcone bohaterom zostały w książce subtelnie rozróżnione na rozkładówkach. Na żółtym tle wydrukowano te dotyczące Igora, a na białym – Zoi. To nie są jedynie kolorowe plamy: dzięki ilustracjom Pauliny Radomskiej-Skierkowskiej można odnaleźć w nich wizualne nawiązania do fabuły.

Niebka – co to takiego?

Żeby zrozumieć Zojkę oraz jej punkt widzenia, trzeba wiedzieć, czym są tworzone przez nią „niebka”. Najprościej można je określić jako małe „bukieciki” ładnych przedmiotów, które poprawiają humor i cieszą oczy. To może być zbieranina kolorowych papierków i szkiełek z rozbitych butelek – ważne, aby z przypadkowych rzeczy ułożyć coś nowego i estetycznego.

Zoja właśnie tak patrzy na świat – po stracie mamy wypełnia pustkę czymś nowym. Dzięki niezwykłym talentom i „czarowaniu” łączy ją z mamą nie tylko wrażliwość i podobieństwo fizyczne.

Małe miasteczko, tożsamość i bycie „innym”

Szczygły to historia o życiu w małym miasteczku, o wiązaniu z nim swojej tożsamości, o dorastaniu i byciu innym. Igor mierzy się z problemem brata alkoholika, który wyłudza pieniądze – chłopak bierze na siebie zbyt dużą odpowiedzialność i przedwcześnie dorasta opiekując się mamą. Zojka z kolei zmaga się z poczuciem inności oraz odpowiedzialnością za swoje nietypowe umiejętności.  

Dlaczego warto sięgnąć po Szczygły?

Książka łączy realizm z odrobiną magii. To materiał do rozmów o żałobie, empatii i odpowiedzialności dziecka w kryzysie rodzinnym. Dla rodziców oraz nauczycieli może być dobrą propozycją „biblioterapeutyczną” – uruchamia pytania o granice pomocy, o troskę o siebie oraz o to, jak pielęgnować wrażliwość, nie tracąc kontaktu z rzeczywistością.

To najcieplejsza i najbardziej magiczna książka, jaką czytałam ostatnio. Pisana pięknym językiem, z nutką fantastyki, ale wciąż mocno trzymająca się realiów. Będzie odpowiednia dla dzieci w grupie wiekowej 8-12 lat, oraz starszych.

Szczygły dostępne są na stronie wydawnictwa Literatura.

FAQ, czyli pytania na które warto znać odpowiedzi

Dla kogo jest książka Szczygły?

Dla czytelników w wieku 8–12 lat, którzy lubią czułe, mądre historie o wrażliwości oraz empatii.

Jakie tematy porusza ta powieść?

Inność, odpowiedzialność, empatia, relacje rodzinne, przyjaźń i miłość do zwierząt; realia małego miasteczka z nutą realizmu magicznego.

Kto jest autorką i kto ilustrował Szczygły?

Autorką jest Beata Ostrowicka; ilustracje przygotowała Paulina Radomska-Skierkowska.

Czy Szczygły mają wymiar „biblioterapeutyczny”?

Tak – książka pomaga rozmawiać o trudnych emocjach, stracie i o byciu „innym” w bezpieczny, wyważony sposób.

Artykuł Szczygły – patronacka recenzja czułej powieści o inności pochodzi z serwisu Bajkochłonka - książki dla dzieci i gry planszowe. Recenzje.